प्रेषयामास तद्देशं विधाय सूकराकृतिम् । सोऽतिकायो महाकालः कुर्वन्नादं सुदारुणम्
त्याने तिथे एक सूकराच्या रूपातील प्राणी पाठवला; तो महाकाय, महाकाळ भीषण गर्जना करू लागला.
राज्ञश्चोपवने प्राप्तस्त्रासयन् रक्षकांस्तदा । मालतीनां च खण्डानि कदम्बानां तथैव च
तो राजाच्या बागेत पोहोचून रक्षकांना घाबरवू लागला आणि माळती व कदंबाच्या झाडांच्या फांद्या तोडू लागला.
यूथिकानां च वृन्दानि कम्पयंश्च मुहुर्मुहुः । दन्तेन विलिखन्भूमिं समुन्मूलयते द्रुमान्
तो युथिका फुलांच्या घड्या पुन्हा पुन्हा हलवू लागला, सुळ्याने जमीन खणू लागला आणि झाडे उपटू लागला.
चम्पकान्केतकीखण्डान्मल्लिकानां च पादपान् । करवीरानुशीरांश्च निचखान शुभान्मृदून्
त्याने चंपक, केतकीच्या फांद्या, मल्लिका झाडे आणि शुभ्र, मऊ करवीर व शीराची झाडे उपटली.
मुचुकुन्दानशोकांश्च बकुलांस्तिलकांस्तथा । उन्मूल्य कदनं तत्र चकार सूकरो वने
मुकुंद, अशोक, बकुळ आणि तिलकाची झाडेही त्याने उपटली आणि त्या सूकराने त्या वनात मोठा विध्वंस केला.
वाटिकारक्षकाः सर्वे दुद्रुवुः शस्त्रपाणयः । हाहेति चुक्रुशुस्तत्र मालाकारा भृशातुराः
सर्व बागेचे रक्षक हातात शस्त्रे घेऊन पळाले; माळाकार मोठ्या वेदनेने 'हाय हाय' असे ओरडू लागले.
बाणैः सन्ताड्यमानोऽपि यदा त्रस्तो न वै मृगः । रक्षकान्पीडयामास कोलः कालसमद्युतिः
बाणांनी मारले तरी तो प्राणी घाबरला नाही; काळासारखा तेजस्वी तो सूकर रक्षकांना त्रास देऊ लागला.
ते तदातिभयाक्रान्ता राजानं शरणं ययुः । तमूचुस्त्राहि त्राहीति वेपमाना भयाकुलाः
ते अत्यंत भीतीने ग्रासले गेले आणि राजाकडे धावले; ते थरथरत, घाबरून 'वाचवा, वाचवा' असे म्हणू लागले.
तानागतान्समालोक्य भयार्तान्भूपतिस्तदा । पप्रच्छ किं भयं कस्मान्मां ब्रुवन्तु समागताः
राजाने त्यांना भीतीने व्याकुळ झालेले पाहून विचारले, 'काय धोका आहे? का माझ्याकडे आलात? सांगा, सर्वजण.'
नाहं बिभेमि देवेभ्यो राक्षसेभ्यश्च रक्षकाः । कस्माद्भयं समुत्पन्नं तद्ब्रुवन्तु ममाग्रतः
मी ना देवांना घाबरतो, ना राक्षसांना, हे रक्षकांनो; मग ही भीती कुठून आली? ते माझ्यासमोर सांगा.
हन्मि चैकेन बाणेन तं शत्रुं दुर्भगं किल । यो मेऽरातिः समुत्पन्नो लोके पापमतिः खलः
जो कोणी माझा शत्रू झाला आहे, तो कितीही वाईट असो, मी त्याला एका बाणाने ठार मारीन — तो जगात माझा विरोध करणारा दुष्ट आहे.
देवो वा दानवो वापि तं निहन्मि शरैः शितैः । क्व तिष्ठति कियद्रूपः कियद्बलसमन्वितः
तो देव असो वा दानव, मी त्याला तीक्ष्ण बाणांनी मारून टाकीन; तो कुठे आहे, कसा दिसतो, आणि त्याची शक्ती किती आहे?
मालाकारा ऊचुः - न देवो न च दैत्योऽस्ति न यक्षो न च किन्नरः । कश्चित्कोलो महाकायो राजंस्तिष्ठति कानने
माळाकार म्हणाले — 'तो ना देव आहे, ना दैत्य, ना यक्ष, ना किन्नर; कोणीतरी मोठा सूकर, राजन, त्या वनात उभा आहे.'
पुष्पवृक्षानतिमृदून्दन्तेनोन्मूलयत्यसौ । विदीर्णं तद्वनं सर्वं सूकरेणातिरंहसा
तो आपल्या सुळ्याने फारच मऊ फुलझाडे उपटतो आहे; त्या सूकराच्या प्रचंड उपद्रवाने सगळे वन फाटून गेले आहे.
विशिखैस्ताडितोऽस्माभिर्दृषद्भिर्लकुटैस्तथा । न बिभेति महाराज हनुमस्मानुपाद्रवत्
राजा, आम्ही बाण, दगड आणि गदा याने हनुमंतावर वार केले, तरीही तो अजिबात घाबरत नाही आणि आमच्याकडेच येत आहे.
व्यास उवाच - इत्याकर्ण्य वचस्तेषां राजा कोपसमाकुलः । अश्वामारुह्य तरसा जगामोपवनं प्रति
व्यास म्हणाले — त्यांचे बोल ऐकून राजा संतापाने भरून गेला. त्याने घाईने घोड्यावर बसून त्या उपवनाकडे धाव घेतली.
सैन्येन महता युक्तो गजाश्वरथसंयुतः । पदातिवृन्दसहितः प्रययौ वनमुत्तमम्
मोठ्या सैन्यासह, हत्ती, घोडे आणि रथ घेऊन, पायदळ सैनिकांच्या गटासह तो उत्तम अशा वनाकडे गेला.
तत्रापश्यन्महाकोलं घुर्घुरन्तं भयानकम् । वनं भग्नं च संवीक्ष्य राजा क्रोधयुतोऽभवत्
तेथे त्याने एक मोठा, भीषण आणि डरकाळ्या फोडणारा डुक्कर पाहिला. वन उद्ध्वस्त झालेले पाहून राजा प्रचंड रागावला.
चापे बाणं समारोप्य विकृष्य च शरासनम् । तं हन्तुं सूकरं पापं तरसा समुपाक्रमत्
राजाने धनुष्यावर बाण ठेवला, ते जोरात ओढले आणि त्या पापी डुकराला मारण्यासाठी वेगाने पुढे गेला.
समालोक्य च राजानं चापहस्तं रुषाकुलम् । सम्मुखोऽभ्यद्रवत्तूर्णं कुर्वञ्छब्दं सुदारुणम्
राजा हातात धनुष्य घेऊन संतापाने भरलेला पाहून, तो डुक्कर भयंकर आवाज करत थेट त्याच्याकडे धावून गेला.
तमायान्तं समालोक्य वराहं विकृताननम् । मुमोच विशिखं तस्मिन्हन्तुकामो महीपतिः
तो विकृत चेहरा असलेला डुक्कर जवळ येताना पाहून, राजाने त्याला मारण्याच्या इच्छेने त्याच्यावर बाण सोडला.
गच्छन्तं तं समालोक्य राजा कोपसमन्वितः । मुमोच विशिखांस्तीक्ष्णांश्चापमाकृष्य यत्नतः
तो दूर जात आहे हे पाहून, राजा संतापाने भरून, काळजीपूर्वक धनुष्य ओढून तीक्ष्ण बाण सोडू लागला.
क्षणं दृष्टिपथं राज्ञः क्षणं चादर्शनं गतः । कुर्वन्बहुविधारावं सूकरं समुपाद्रवत्
कधी राजाच्या नजरेसमोर, तर कधी अदृश्य होत, तो डुक्कर विविध प्रकारचे मोठमोठे आवाज करत पुढे धावत राहिला.
हरिश्चन्द्रोऽतिकुपितो मृगस्यानुजगाम ह । अश्वेन वायुवेगेन विकृष्य च शरासनम्
हरिश्चंद्र अतिशय रागावून, घोड्यावर वाऱ्याच्या वेगाने त्या प्राण्याचा पाठलाग करू लागला आणि धनुष्य ओढले.
इतस्ततस्तः सैन्यमगमच्च वनान्तरम् । एकाकी नृपतिः कोलं व्रजन्तं समुपाद्रवत्
सैन्य इथे-तिथे जाऊन वनाच्या खोल भागात गेले, पण राजा एकटाच त्या डुकराचा पाठलाग करत राहिला.
मध्याह्नसमये राजा सम्प्राप्तो विजने वने । तृषितः क्षुधितोऽत्यर्थं बभूव श्रान्तवाहनः
दुपारी, राजा एकाकी, निर्जन अशा वनात पोहोचला. तो फार तहानलेला, भुकेला आणि त्याचा घोडा थकलेला होता.
सूकरोऽदर्शनं प्राप्तो राजा चिन्तातुरोऽभवत् । मार्गभ्रष्टोऽतिविपिने दारुणे दीनवत्स्थितः
डुक्कर नजरेआड झाला आणि राजा काळजीने ग्रासला गेला. त्या घनदाट, भयावह वनात तो वाट हरवून, उदास उभा राहिला.
किं करोमि क्व गच्छामि न सहायोऽस्ति मे वने । अज्ञातस्वपथः कुत्र व्रजामीति व्यचिन्तयत्
‘आता मी काय करू? कुठे जाऊ? या जंगलात माझ्यासोबत कोणीच नाही. मला वाटही माहीत नाही, कुठे जाऊ?’ असे तो मनात विचार करू लागला.
एवं विन्तयतस्तत्र विपिने जनवर्जिते । राज्ञा चिन्तातुरोऽपश्यन्नदीं सुविमलोदकाम्
अशा प्रकारे राजा त्या निर्जन वनात चिंतेत असताना, त्याला एक अतिशय स्वच्छ पाण्याची नदी दिसली.
वीक्ष्य तां मुदितो राजा पाययित्वा तुरङ्गकम् । अश्वादुत्तेर्य विमलं पपौ पानीयमुत्तमम्
ती नदी पाहून राजा आनंदित झाला. त्याने प्रथम घोड्याला पाणी प्यायला घातले, मग घोड्यावरून उतरून स्वतःही ते निर्मळ पाणी प्याला.