सुकन्योवाच - स्वामिन् सूर्यसुतौ देवौ सम्प्राप्तौ च्यवनाश्रमे । दृष्टौ मया दिव्यदेहौ नासत्यौ भृगुनन्दन
सुकन्या म्हणाली - स्वामी, सूर्यपुत्र देव नासत्य या च्यवन ऋषींच्या आश्रमात आले आहेत; मी त्यांना दिव्य देहात पाहिलं आहे, भृगुनंदना.
वीक्ष्य मां चारुसर्वाङ्गीं जातौ कामातुरावुभौ । कथितं वचनं स्वामिन् पतिं ते नवयौवनम्
माझं सर्वांग सुंदर पाहून, दोघेही माझ्यावर मोहित झाले; स्वामी, त्यांनी तुझं तारुण्य परत मिळवून देण्याबद्दल बोललं.
दिव्यदेहं करिष्यावश्चक्षुष्मन्तं मुनिं किल । एतेन समयेनाद्य तं शृणु त्वं मयोदितम्
ते ऋषींना दिव्य देह आणि दृष्टी देतील असं म्हणाले; या करारानुसार मी तुला जे सांगितलं ते नीट ऐक.
समावयवरूपं च करिष्यावः पतिं तव । तत्र त्रयाणामस्माकं पतिमेकतमं वृणु
ते तुझ्या पतीला स्वतःसारखं रूप देतील; त्या तिघांपैकी एकाला पती म्हणून निवड असं त्यांनी सांगितलं.
तच्छ्रुत्वाहमिहायाता प्रष्टुं त्वां कार्यमद्भुतम् । किं कर्तव्यमतः साधो ब्रूह्यस्मिन्कार्यसङ्कटे
हे ऐकून मी इथे आले आहे, तुला हे अद्भुत घडलेलं विचारायला; या कठीण प्रसंगी काय करावं ते सांग, साधो.
देवमायापि दुर्ज्ञेया न जाने कपटं तयोः । यदाज्ञापय सर्वज्ञ तत्करोमि तवेप्सितम्
देवतांची माया समजणंही कठीण आहे; त्यांच्या कपटाचा मला काहीच पत्ता नाही. सर्वज्ञा, तू जे सांगशील ते मी करीन.
च्यवन उवाच - गच्छ कान्तेऽद्य नासत्यौ वचनान्मम सुव्रते । आनयस्व समीपं मे शीघ्रं देवभिषग्वरौ
च्यवन म्हणाले - प्रिये, आज तू माझ्या सांगण्यावरून नासत्य देवांना इथे घेऊन ये, सुशील स्त्री, ते श्रेष्ठ वैद्य लवकर घेऊन ये.
क्रियतामाशु तद्वाक्यं नात्र कार्या विचारणा व्यास उवाच - एवं सा समनुज्ञाता तत्र गत्वा वचोऽब्रवीत्
त्यांचं बोलणं लवकर पूर्ण होऊ दे; इथे काही विचार करण्याचं कारण नाही. व्यास म्हणाले - तिला परवानगी मिळाल्यावर ती तिथे जाऊन त्यांना सांगितलं.
क्रियतामाशु नासत्यौ समयेन सुरोत्तमौ । तच्छ्रुत्वा चाश्विनौ वाक्यं तस्यास्तौ तत्र चागतौ
लवकरच ते करावं, नासत्य, कराराप्रमाणे, हे श्रेष्ठ देवहो. तिचं बोलणं ऐकून अश्विनी कुमार तिथे आले.
ऊचतू राजपुत्रीं तां पतिस्तव विशत्वपः । रूपार्थं च्यवनस्तूर्णं ततोऽम्भः प्रविवेश ह
त्यांनी राजकन्येला सांगितलं - तुझ्या पतीने सौंदर्यासाठी पाण्यात जावं; मग च्यवन लवकरच पाण्यात उतरले.
अश्विनावपि पश्चात्तत्प्रविष्टौ सर उत्तमम् । ततस्ते निःसृतास्तस्मात्सरसस्तत्क्षणात्त्रयः । तुल्यरूपा दिव्य देहा युवानः सदृशाः किल । दिव्यकुण्डलभूषाढ्याः समानावयवास्तथा
नंतर अश्विनी कुमारही त्या उत्तम सरोवरात गेले. मग त्या सरोवरातून एकदम तीन जण बाहेर आले, ते सगळे एकसारखे दिसणारे, दिव्य देहाचे, तरुण, आणि अगदी सारखेच होते. त्यांच्या कानात सुंदर दिव्य कुंडले होती आणि सर्व अंगही सारखीच होती.
तेऽब्रुवन्सहिताः सर्वे वृणीष्व वरवर्णिनि । अस्माकमीप्सितं भद्रे पतिं त्वममलानने
ते तिघेही एकत्र म्हणाले, 'सुंदर रंगाच्या कन्ये, आम्हा तिघांतून तुला जो हवा आहे तो पती म्हणून निवड.'
यस्मिन्वाप्यधिका प्रीतिस्तं वृणुष्व वरानने । व्यास उवाच - सा दृष्ट्वा तुल्यरूपांस्तान्समानवयसस्तथा
'ज्याच्यावर तुला जास्त प्रेम आहे, सुंदर मुखवाली, त्यालाच पती म्हणून निवड.' व्यास म्हणतात—तीने पाहिले की ते तिघेही एकसारखे दिसतात आणि वयानेही सारखेच आहेत.
एकस्वरांस्तुल्यवेषांस्त्रीन्वै देवसुतोपमान् । सा तु संशयमापन्ना वीक्ष्य तान्सदृशाकृतीन्
ते सगळे एकसारख्या आवाजात बोलणारे, एकसारखे कपडे घातलेले आणि देवपुत्रांसारखे दिसणारे होते. त्यांची अशी सारखीच मूर्ती पाहून ती साशंक झाली.
अजानन्ती पतिं सम्यग्व्याकुला समचिन्तयत् । किं करोमि त्रयस्तुल्याः कं वृणोमि न वेद्म्यहम्
पती कोण आहे हे नीट कळत नव्हते, म्हणून ती घाबरली आणि मनात विचार करू लागली—'मी काय करू? तिघेही एकसारखे आहेत. मी कोणाला निवडू? मला काहीच कळत नाही.'
पतिं देवसुता ह्येते संशये पतितास्म्यहम् । इन्द्रजालमिदं सम्यग्देवाभ्यामिह कल्पितम्
'हे सगळे देवपुत्र आहेत आणि मी शंकेत अडकले आहे. हे नक्कीच देवांनी केलेले काही जादू आहे.'
कर्तव्यं किं मया चात्र मरणं समुपागतम् । न मया पतिमुत्सृज्य वरणीयः कथञ्चन
'इथे मी काय करावे? आता मृत्यूच जवळ आला आहे. मी पतीला सोडून दुसऱ्याला कधीच निवडू शकत नाही.'
देवस्त्वाधुनिकः कश्चिदित्येषा मम धारणा । इति सञ्चिन्त्य मनसा परां विश्वेश्वरीं शिवाम्
'आता माझा पती कोण आहे? हीच माझी खात्री आहे.' असे मनात विचार करून तिने विश्वेश्वरी, शिवा, या परात्पर देवीला स्मरले.
दध्यौ भगवतीं देवीं तुष्टाव च कृशोदरी । सुकन्योवाच - शरणं त्वां जगन्मातः प्राप्तास्मि भृशदुःखिता
ती भगवती देवीचे ध्यान करू लागली आणि तिचे स्तवन केले. कृश देही सुकन्या म्हणाली—'जगाची आई, मी फार दुःखी होऊन तुझ्या आश्रयाला आले आहे.'
रक्ष मेऽद्य सतीधर्मं नमामि चरणौ तव । नमः पद्मोद्भवे देवि नमः शङ्करवल्लभे
'माझ्या सतीधर्माचे आज रक्षण कर. मी तुझ्या पायांना वंदन करते. कमळातून जन्मलेल्या देवी, शंकराच्या प्रियेला नमस्कार.'
विष्णुप्रिये नमो लक्ष्मि वेदमातः सरस्वति । इदं जगत्त्वया सृष्टं सर्वं स्थावरजङ्गमम्
'विष्णूच्या प्रिये लक्ष्मी, तुला नमस्कार. वेदांची आई सरस्वती, तुला नमस्कार. हे सगळे जग, स्थावर आणि जंगम, तुझ्याच कडून निर्माण झाले आहे.'
पासि त्वमिदमव्यग्रा तथात्सि लोकशान्तये । ब्रह्मविष्णुमहेशानां जननी त्वं सुसम्मता
'तू हे सर्व जग निश्चिंतपणे राखतेस आणि लोकांच्या शांततेसाठीच आहेस. ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश यांच्या तू आई आहेस, हे सर्व मान्य करतात.'
बुद्धिदासि त्वमज्ञानां ज्ञानिनां मोक्षदा सदा । आज्ञा त्वं प्रकृतिः पूर्णा पुरुषप्रियदर्शना
'तू अज्ञानांना बुद्धी देतेस आणि ज्ञानी लोकांना नेहमीच मुक्ती देतेस. तूच आज्ञा आहेस, तूच पूर्ण प्रकृती आहेस आणि पुरुषाला प्रिय आहेस.'
भुक्तिमुक्तिप्रदासि त्वं प्राणिनां विशदात्मनाम् । अज्ञानां दुःखदा कामं सत्त्वानां सुखसाधना
'तू शुद्ध आत्म्यांना भोग आणि मोक्ष देतेस; अज्ञानांना हवे तसे दुःख देतेस आणि सज्जनांसाठी सुखाची कारणी आहेस.'
सिद्धिदा योगिनामम्ब जयदा कीर्तिदा पुनः । शरणं त्वां प्रपन्नास्मि विस्मयं परमं गता
'तू योग्यांना सिद्धी देतेस, आई, विजय आणि कीर्तीही देतेस. मी तुझ्या शरण आले आहे आणि मला फार मोठा आश्चर्य वाटतो आहे.'
पतिं दर्शय मे मातर्मग्नास्मि शोकसागरे । देवाभ्यां चरितं कूटं कं वृणोमि विमोहिता
'आई, मला माझा पती दाखव, कारण मी दुःखाच्या समुद्रात बुडाले आहे. देवांनी कपटाने वागले; मी कोणाला निवडू हेच कळत नाही.'
पतिं दर्शय सर्वज्ञे विदित्वा मे सतीव्रतम् । व्यास उवाच - एवं स्तुता तदा देवा तथा त्रिपुरसुन्दरी
'सर्वज्ञे, माझ्या सतीव्रताची जाणीव ठेवून मला माझा पती दाखव.' व्यास म्हणतात—त्या वेळी तिच्या स्तुतीने त्रिपुरसुंदरी देवी प्रसन्न झाली.
हृदयेऽस्यास्तदा ज्ञानं ददावाशु सुखोदयम् । निश्चित्य मनसा तुल्यवयोरूपधरान्सती
त्या क्षणी देवीने तिच्या हृदयात ज्ञान दिले आणि आनंद दिला. मग तिने मनाशी ठरवले की हे तिघेही वयाने आणि रूपाने सारखेच आहेत...
प्रसमीक्ष्य तु तान् सर्वान्वव्रे बाला स्वकं पतिम् । वृतेऽथ च्यवने देवौ सन्तुष्टौ तौ बभूवतुः
सर्वांना नीट विचारून, त्या तरुणीने आपला पतीच निवडला; मग त्या दोन देवता अत्यंत आनंदी झाल्या.
सतीधर्मं समालोक्य सम्प्रीतौ ददतुर्वरम् । भगवत्याः प्रसादेन प्रसन्नौ तौ सुरौत्तमौ
तीने पतीव्रतेचा धर्म पाळला हे पाहून, देवीच्या कृपेने ते दोन श्रेष्ठ देवता तृप्त झाले आणि तिला वर दिला.