दत्त्वाजिनं रुरोदाशु वीक्ष्य तां चारुहासिनीम् । त्यक्त्वा भूषणवासांसि मुनिवेषधरां सुताम्
त्यांनी तिला मृगाची कातडी दिली आणि तिच्या सुंदर हास्याने भरलेल्या चेहऱ्याकडे पाहून लगेच रडू लागले; दागिने आणि वस्त्रे ठेवून, मुनिपत्नीसारखा वेष घातलेली आपली मुलगी पाहिली.
विवर्णवदनो भूत्वा स्थितस्तत्रैव पार्थिवः । राज्ञ्यः सर्वाः सुतां दृष्ट्वा वल्कलाजिनधारिणीम्
राजाचा चेहरा फिक्का पडला आणि तो तिथेच उभा राहिला; आपल्या कन्येला झाडाच्या सालीचे वस्त्र आणि मृगाची कातडी घातलेली पाहून.
रुरुदुर्भृशशोकार्ता वेपमाना इवाभवन् । तामापृच्छ्य महीपालो मन्त्रिभिः परिवारितः । ययौ स्वनगरं राजन् मुक्त्वा पुत्रीं शुचार्पिताम्
सर्व राण्या, कन्येला अशा वेषात पाहून, फार दुःखी होऊन रडल्या आणि थरथर कापू लागल्या; तिचा निरोप घेऊन, मंत्र्यांनी वेढलेला राजा, दुःखाने भरलेली मुलगी मागे ठेवून, आपल्या नगराकडे निघून गेला.
अश्विनीकुमारयोः सुकन्यां प्रति बोधवचनवर्णनम् व्यास उवाच - गते राजनि सा बाला पतिसेवापरायणा । बभूव च तथाग्नीनां सेवने धर्मतत्परा
राजा निघून गेल्यावर, ती तरुणी पतीची सेवा करण्यात आणि अग्निसेवा, धर्मकर्म यामध्ये मन लावू लागली.
फलान्यादाय स्वादूनि मूलानि विविधानि च । ददौ सा मुनये बाला पतिसेवापरायणा
ती गोड फळे आणि वेगवेगळी मुळे गोळा करून, नेहमी पतीची सेवा करणारी म्हणून, ती सर्व ऋषींना देई.
पतिं तप्तोदकेनाशु स्नापयित्वा मृगत्वचा । परिवेष्ट्य शुभायां तु बृस्यां स्थापितवत्यपि
ती लवकर गरम पाण्याने पतीला स्नान घालायची, मृगाची कातडी गुंडाळायची आणि स्वच्छ आसनावर बसवायची.
तिलान् यवकुशानग्रे परिकल्प्य कमण्डलुम् । तमुवाच नित्यकर्म कुरुष्व मुनिसत्तम
ती तिळ, ज्वारी आणि कुशा समोर ठेवून, कमंडलू ठेवायची आणि म्हणायची, 'मुनिश्रेष्ठ, आपले नित्यकर्म करा.'
तमुत्थाप्य करे कृत्वा समाप्ते नित्यकर्मणि । बृस्यां वा संस्तरे बाला भर्तारं संन्यवेशयत्
नित्यकर्म पूर्ण झाल्यावर, त्यांना हात धरून उठवून, ती तरुणी पतीला आसनावर किंवा पांघरूणावर नीट बसवायची.
पश्चादानीय पक्वानि फलानि च नृपात्मजा । भोजयामास च्यवनं नीवारान्नं सुसंस्कृतम्
नंतर राजकन्येने पिकलेली फळं आणली आणि च्यवन ऋषींना नीट शिजवलेलं निवार तांदळाचं जेवण प्रेमाने वाढलं.
भुक्तवन्तं पतिं तृप्तं दत्त्वाचमनमादरात् । पश्चाच्च पूगं पत्राणि ददौ चादरसंयुता
पतीने जेवून समाधान पावल्यानंतर तिने आदराने त्यांना तोंड धुण्यासाठी पाणी दिलं आणि मग भक्तीभावाने पान दिलं.
गृहीतमुखवासं तं संवेश्य च शुभासने । गृहीत्वाऽऽज्ञां शरीरस्य चकार साधनं ततः
तोंड ताजं करून तिला शुभ आसनावर बसवलं आणि त्यांच्या परवानगीने स्वतःच्या अंगाची तयारी करू लागली.
फलाहारं स्वयं कृत्वा पुनर्गत्वा च सन्निधौ । प्रोवाच प्रणयोपेता किमाज्ञापयसे प्रभो
फळांचं जेवण करून ती पुन्हा त्यांच्या जवळ आली आणि प्रेमाने विचारलं, 'स्वामी, तुमची काय आज्ञा आहे?''
पादसंवाहनं तेऽद्य करोमि यदि मन्यसे । एवं सेवापरा नित्यं बभूव पतितत्परा
‘आज मी तुमचे पाय दाबू का, तुम्हाला हवं असेल तर?’ अशा रीतीने ती नेहमीच सेवेला लागली आणि पतीच्या सेवेत पूर्णपणे रमली.
सायं होमावसाने सा फलान्याहृत्य सुन्दरी । अर्पयामास मुनये स्वादूनि च मृदूनि च
संध्याकाळी होम झाल्यावर ती सुंदर स्त्री गोड आणि मऊ फळं आणून ऋषींना प्रेमाने अर्पण करायची.
ततः शेषाणि बुभुजे प्रेमयुक्ता तदाज्ञया । सुस्पर्शास्तरणं कृत्वा शाययामास तं मुदा
मग त्यांच्या आज्ञेने आणि प्रेमाने उरलेलं अन्न तिने खाल्लं आणि मऊ अंथरूण घालून आनंदाने त्यांना झोपवलं.
सुप्ते सुखं प्रिये कान्ता पदसंवाहनं तदा । चकार पृच्छती धर्मं कुलस्त्रीणां कृशोदरी
प्रिय पती सुखाने झोपले असता, कंबर बारीक असलेल्या तिने त्यांचे पाय दाबले आणि कुलस्त्रियांचा धर्म काय हे विचारले.
पादसंवाहनं कृत्वा निशि भक्तिपरायणा । निद्रितं च मुनिं ज्ञात्वा सुष्वाप चरणान्तिके
रात्री भक्तीभावाने पाय दाबून, ऋषी झोपले आहेत हे पाहून ती त्यांच्या पायाशी झोपली.
शुचौ प्रतिष्ठितं वीक्ष्य तालवृन्तेन भामिनी । कुर्वाणा शीतलं वायुं सिषेवे स्वपतिं तदा
पती शुद्ध जागी बसलेले पाहून, सुंदर तिने ताडाच्या पानाने थंड वारा घालत त्यांची सेवा केली.
हेमन्ते काष्ठसम्भारं कृत्वाग्निज्वलनं पुरः । स्थापयित्वा तथापृच्छत्सुखं तेऽस्तीति चासकृत्
हिवाळ्यात तिने लाकूड गोळा करून समोर अग्नी पेटवला आणि वारंवार विचारलं, 'तुम्हाला बरं आहे ना?'
ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय जलं पात्रं च मृत्तिकाम् । समर्पयित्वा शौचार्थं समुत्थाप्य पतिं प्रिया
ब्रह्ममुहूर्ताला ती उठून पाणी, भांडे आणि माती घेऊन गेली आणि पतीच्या शुद्धीसाठी त्यांना प्रेमाने उठवलं.
स्थानाद्दूरे च संस्थाप्य दूरं गत्वा स्थिराभवत् । कृतशौचं पतिं ज्ञात्वा गत्वा जग्राह तं पुनः
ती काही अंतरावर उभी राहिली, पतीने शौच आटोपल्यावर पुन्हा त्यांच्याकडे गेली आणि त्यांना हात धरून परत आणलं.
आनीयाश्रममव्यग्रा चोपवेश्यासने शुभे । मृज्जलाभ्यां च प्रक्षाल्य पादावस्य यथाविधि
ती एकाग्रतेने त्यांना आश्रमात आणून शुभ आसनावर बसवायची आणि पाय स्वच्छ पाण्याने नीट धुवायची.
दत्त्वाऽऽचमनपात्रं तु दन्तधावनमाहरत् । समर्प्य दन्तकाष्ठं च यथोक्तं नृपनन्दिनी
तिने त्यांना तोंड धुण्यासाठी पाण्याचं भांडे दिलं, दात घासायला काडी आणली आणि सांगितल्याप्रमाणे ते त्यांच्या हाती दिलं.
चकारोष्णं जलं शुद्धं समानीतं सुपावनम् । स्नानार्थं जलमाहृत्य पप्रच्छ प्रणयान्विता
तिने स्वच्छ आणि गरम पाणी तयार केलं, स्नानासाठी आणलं आणि प्रेमाने त्यांची इच्छा विचारली.
किमाज्ञापयसे ब्रह्मन् कृतं वै दन्तधावनम् । उष्णोदकं सुसम्पन्नं कुरु स्नानं समन्त्रकम्
‘ब्राह्मण, तुमची काय आज्ञा? दात घासून झाले आहेत. हे उत्तम गरम पाणी आहे—मंत्र म्हणत आंघोळ करा.’
वर्तते होमकालोऽयं सन्ध्या पूर्वा प्रवर्तते । विधिवद्हवनं कृत्वा देवतापूजनं कुरु
‘आता होमाचा वेळ झाला आहे, पूर्वसंध्या सुरू झाली आहे. नीट धुवून देवांची पूजा करा.’
एवं कन्या पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दिता । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च
त्या कन्येला एक निष्कलंक, तपस्वी असा पती मिळाला. तिने नेहमीच प्रेमाने, नियमाने आणि तपश्चर्येने त्याची सेवा केली.
अग्नीनामतिथीनां च शुश्रूषां कुर्वती सदा । आराधयामास मुदा च्यवनं सा शुभानना
ती शुभमुखी नेहमीच अग्नी आणि पाहुण्यांची सेवा करत असे. तिने आनंदाने च्यवन ऋषींची पूजा केली.
कस्मिंश्चिदथ काले तु रविजावश्विनावुभौ । च्यवनस्याश्रमाभ्याशे क्रीडमानौ समगतौ
काही काळाने सूर्यपुत्र अश्विनी कुमार च्यवन ऋषींच्या आश्रमाजवळ खेळत आले.
जले स्नात्वा तु तां कन्यां निवृत्तां स्वाश्रमं प्रति । गच्छन्तीं चारुसर्वाङ्गीं रविपुत्रावपश्यताम्
ती सुंदर बांध्याची कन्या पाण्यात स्नान करून आपल्या आश्रमाकडे परत येत होती. तेव्हा सूर्यपुत्रांनी तिला जाताना पाहिले.