पानीच्या कमलावर, मी—चार मुखांचा ब्रह्मा—उपस्थित होतो; विश्वाचा प्रभू, शेषावर विसावलेला विष्णू, आणि मधु व कैटभही तिथे होते. त्या दिव्य स्थळी, मी देवीच्या कमलपादाच्या नखाजवळ काही अद्भुत स्थिर झालेले पाहिले; ते पाहून मी आश्चर्यचकित झालो, मनात विचार केला, "हे काय आहे?" विष्णू आणि शंकरही तिथे उभे होते; त्यांनाही मोठे आश्चर्य वाटले. त्या वेळी आम्ही सर्वांनी तिला विश्वाची माता मानले. आम्ही तिथे पाहत असताना, त्या शुभ, आनंददायक द्वीपावर, विविध सुखांचा अनुभव घेत, शंभर वर्षे पूर्ण झाली. त्या काळात, विविध अलंकारांनी सजलेल्या, आनंदाने भरलेल्या देवता आम्हाला आपले साथीदार मानू लागल्या. त्या परम सौंदर्याने आम्ही सर्वजण मोहून गेलो; त्या मोहक रूपांचे दर्शन घेता-घेता आमचे मन आनंदित झाले. एकदा भगवंत विष्णूने एका तरुण स्त्रीचे रूप धारण केले आणि त्या महादेवीन—श्री भुवनेश्वरी—चे स्तुतीपर शब्द उच्चारले. श्री विष्णू म्हणाले: "देवीला, प्रकृतीला, सर्व सृष्टीच्या निर्मात्रीला नमस्कार, सतत नमस्कार! शुभेच्छा देणाऱ्या, इच्छांची पूर्तता करणाऱ्या, वाढ आणि सिद्धी देणाऱ्या देवीला पुन्हा-पुन्हा नमस्कार! तुझ्या रूपात अस्तित्व, चैतन्य आणि आनंद आहे; या संसाराच्या वनात तुझ्या पाच कृत्यांच्या निर्मात्रीला, जगाच्या अधिष्ठात्रीला नमस्कार! सर्व ठिकाणांचा आधार असलेल्या, अपरिवर्तनीय, अर्धाक्षराच्या साररूप असलेल्या, हृल्लेखा देवीला नमस्कार! माझ्या मनात आता स्पष्ट झाले आहे की हे सर्व तुझ्यातच स्थिर आहे; तुझ्यापासूनच या जगाचा निर्माण व प्रलय होतो, हे माता. तुझी शक्ती सर्व कृत्यांत प्रकट होते, आणि तीच सर्व जगांचा सार आहे. तू सर्व बदलणारे व अबाधित विस्तारतेस, आणि योग्य वेळी पुरुषाला ते निर्दोषपणे प्रकट करतेस; सोळा व सात तत्त्वांच्या माध्यमातून, तू आमच्या आनंदासाठी मायावी रूपात प्रकट होतेस. तुझ्याशिवाय काहीच अस्तित्वात नाही; तू सर्वत्र व्यापलेली आहेस, सदैव स्थिर आहेस. तुझ्या शक्तीशिवाय पुरुषही निष्क्रिय आहे—हे ज्ञानी सांगतात, हे माता. तू तुझ्या शक्तींनी सर्व विश्वाला आनंदित करतेस, तुझ्या तेजाने सर्व काही प्रकट होते. प्रलयाच्या वेळी तू सर्व काही झटपट आत्मसात करतेस—या जगात तुझ्या कृत्यांची ओळख कोणाला आहे? हे माता, मधु व कैटभपासून तू आम्हाला संरक्षण दिले आहेस, आणि तुझ्याच कृपेने आम्हाला सुखाचा व सर्वोच्च आनंदाचा मार्ग दाखवला आहे, हे भवानी, तू महान शक्तिसंपन्न आहेस. मी, भवा, विरंची—आम्ही तुझ्या अद्भुत कृत्यांना ओळखू शकत नाही; मग इतर कोण ओळखेल? तुझ्या या सृष्टीत किती जग आहेत, हे महान भवानी? या जगात आम्ही फक्त हरि, शिव, आणि कमलजाच पाहिले आहेत, ज्यांची शक्ती प्रसिद्ध आहे; पण इतर जगात, हे देवी, तिथे इतरही असतील का? तुझ्या महान आणि सर्वोच्च शक्तीचे आम्हाला काय ज्ञान आहे, हे देवी? मी तुझ्या कमलपादांना वंदन करून एकच इच्छा मागतो: तुझे हे रूप सदैव माझ्या हृदयात वसावे; तुझे नाव माझ्या मुखात सदैव राहावे, आणि मी तुझे कमलपाद नेहमी पाहावे. मी सदैव तुझा सेवक राहीन; माझ्या मनात सतत विचार येतो, "तूच अधिष्ठात्री आहेस." हे देवी, आई आणि मुलाच्या नात्यासारखे, आमच्यातील हे संबंध सतत वाढत जावेत. तू सर्व जगाचा विस्तार जाणतेस; तुझी सर्वज्ञता सर्वोच्च आणि संपूर्ण आहे. हे विश्वमाते, मी—a साधा मनुष्य—तुला काय सांगू? तू जे योग्य समजशील, तेच कर; हे भवानी, तुझी इच्छा पूर्ण होवो. लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहे की ब्रह्मा निर्माण करतो, विष्णू पालन करतो, आणि रुद्र—उमा पति—संहार करतो; पण हे खरे आहे का? हे देवी, तुझ्या इच्छेनेच आम्ही कृत्य करतो, तुझ्या शक्तीनेच आम्ही सक्षम आहोत, हे जन्मरहिते. हे पर्वतपुत्री, पृथ्वी जगाला आधार देत नाही; तुझ्या धारक शक्तीनेच सर्व काही टिकते. सूर्यही तुझ्या तेजाने उजळतो, हे वरदायिनी. तू शुद्ध, निर्मळ, आणि या सर्व विश्वात प्रकट होतेस. ब्रह्मा, मी, आणि सर्वोच्च प्रभू—तुझ्या शक्तीनेच अस्तित्वात आहोत; आम्ही सर्व जन्मलेले, शाश्वत नाही. इंद्र आणि इतर देवताही शाश्वत नाहीत; तूच, हे माता, शाश्वत, प्राचीन प्रकृती आहेस. जर तू, हे भवानी, पुरातन पुरुषावर कृपा करशील, तर मला ठाऊक आहे की मी आज नेहमी तुझ्या सान्निध्यात आहे. अन्यथा मी—सर्वाचा प्रभू, अनादी आणि निष्क्रिय—विश्वाचा आत्मा म्हणून कायम अंधारात, केवळ प्रकृतीरूपात राहिलो असतो. तूच ज्ञानी पुरुषांसाठी ज्ञान आहेस; तूच शक्तिमानांसाठी शक्ती आहेस. तूच कीर्ती, सौंदर्य, ऐश्वर्य, समाधान आहेस; तूच मुक्ती देणारी आणि जगातील वैराग्य आहेस. तू गायत्री आहेस, वेदांचा मुख्य भाग; तू स्वाहा, स्वधा, पुण्यशाली, गुणयुक्त अर्धाक्षर आहेस. वेद तुझ्यासाठीच सांगितले आहेत, हे भवानी, प्राचीन देवांना सतत जागृत ठेवण्यासाठी. तू संपूर्ण विश्वाची निर्मिती केवळ मुक्तीसाठी करतेस; मुक्त झालेल्यांना वेगळे अस्तित्व राहत नाही. जीव तुझ्या अंश आहेत, पापरहित, अनादी, अनंत—पूर्ण समुद्रातून उठलेल्या लाटांसारखे. जेव्हा जीव जाणतो की हे सर्व तुझेच कृत्य आहे, तेव्हा समजते की तू सर्व काही आत्मसात करतेस. जसा अभिनेता नाटक पूर्ण झाल्यावर ते बंद करतो, तसाच तू—प्रकट शक्ती—काम पूर्ण झाल्यावर सर्व काही आत्मसात करतेस. तूच मला मोहाच्या समुद्रातून वाचवणारी आहेस, हे अंबिका; मी नेहमी संकटात तुझ्या जवळ येतो. जेव्हा अंत येतो—वासना वगैरेने निर्माण झालेला, अनेक दुःख घेऊन येणारा—त्या वेळी तू मला एकटेच रक्षण कर. हे देवी, हे महान ज्ञानरूपा, तुला नमस्कार! तुझे पाय वंदन करतो. मला नेहमी ज्ञानाचा प्रकाश दे, हे सर्व उद्दिष्टांची देणारी, शुभदायिनी. शिव आणि ब्रह्मा यांनी केलेल्या स्तुतीचे वर्णन: ब्रह्मा म्हणाला, "जेव्हा विष्णू—देवतांचा देव, जनार्दन—अशी स्तुती करून शांत झाला, तेव्हा शंकर, शर्व, तिच्या समोर आदराने उभा राहून बोलला." शिव म्हणाले: "जर हरि, हे देवी, तुझीच प्रकट रूप आहे, आणि पद्मज (ब्रह्मा) तुझ्यापासून जन्म घेतो, तर मीही तुझ्याकडून उत्तम गुण मिळवू नये का, हे शिवे, सर्व जगांची सृष्टी कुशलतेने करणारी? तूच पृथ्वी, पाणी, वायू, तसेच आकाश आहेस; तू अग्नीचा गुणही आहेस. हे माता, तू पुन्हा त्या तत्त्वे आणि त्यांची साधने आहेस; तू बुद्धी, मन आणि अहंकारही आहेस. जे वेगळे बोलतात—हरि, हरा, आणि इतरांनी जग निर्माण केले—ते जाणत नाहीत. तुझ्या तीन रूपांनीच सतत जग निर्माण होते, चल आणि अचल. जग पृथ्वी, वायू, आकाश, अग्नी, पाणी आणि त्यांचे विषय व गुणांसह अस्तित्वात आहे. मग तुझ्या शक्तीचा अंशही नसताना हे सर्व कसे स्पष्टपणे प्रकट होईल, हे माता? तूच हे सर्व, चल-अचल, ब्रह्मा, विष्णू, आणि शिवाच्या रूपात कल्पित आहेस. विविध लीला रूपे आणि अद्भुत प्रकटने करून, तू इच्छेनुसार संहार किंवा आनंद दे, हे माता. जेव्हा मी, हरि, आणि कमलज, सर्व जगांची सृष्टी करायची इच्छा करतो, हे अंबिका, ते फक्त तुझ्या कमलपादांच्या धुळीमुळेच साध्य होते. जर तुझ्या मनात नेहमी करुणा नसेल, हे अंबिका, तर मला अंधाराचा गुण, कमलजला रजाचा गुण, आणि हरिला सत्त्वाचा गुण कसा मिळेल? जर तुझ्या मनात समता नसेल, हे अंबिका, तर हे जग इतके विविध—मंत्री, राजा, सेवक, श्रीमंत आणि गरीब—एकत्र कसे असेल? तुझे गुणच सृष्टी, पालन, आणि संहारात सक्षम आहेत; तुझ्यामुळेच हरि, हरा, आणि कमलज अनुक्रमे तीन जगांच्या कारणरूपात घडवले जातात." अशा प्रकारे, त्या दिव्य द्वीपावर, ब्रह्मा, विष्णू, आणि शिव यांनी देवीच्या कमलपादांना वंदन करून, तिच्या अनंत, अद्वितीय शक्तीची स्तुती केली, आणि तिच्या कृपेने सर्व विश्वाचे रहस्य, सौंदर्य, आणि आनंद अनुभवला.