हे ऐक, नारद! ब्रह्मदेव सांगतात—ती देवी आमची माता आहे, आणि मी माझ्या पूर्वीच्या अनुभवानुसार सांगतो, कारण आता मला ओळख झाली आहे. विष्णुने देवीसाठी स्तुतीरचना केली होती. ब्रह्मदेव पुढे म्हणतात: हे सर्व सांगून, पुण्यशाली विष्णु, जनार्दन, पुन्हा बोलले—चला, आपण तिच्या पायाजवळ जाऊ, वारंवार नमस्कार करू. विष्णु म्हणाले—ही महान माया, वरदान देणारी, नक्कीच आपल्याला आशीर्वाद देईल; आपण निर्भय होऊन तिच्या पायाजवळ जाऊ आणि तिची स्तुती करू. जर दारावर उभ्या असलेल्या सेवकांनी आपल्याला आत जाण्यापासून रोखले, तरी आपण तिथेच राहू आणि मन लावून देवीची स्तुती म्हणू. हरि असे बोलताच, मी आणि विष्णु अतिशय आनंदित झालो आणि ठाम निश्चय केला—आपण तिच्या जवळ जावे. 'ॐ' उच्चारत, आम्ही तिघे झपाट्याने दिव्य रथातून उतरून दाराजवळ आलो, आणि मनात थोडी भीती होती. तेव्हा, देवीने दारावर उभ्या असलेल्या सर्वांना पाहिले आणि प्रसन्न हसली. तिने आम्हा तिघांना एका क्षणात सुंदर युवतींच्या रूपात बदलले. आम्ही तिघेही सुंदर, अलंकारांनी सजलेली, आश्चर्यचकित आणि आनंदित होऊन पुन्हा तिच्या पायाजवळ पोहोचलो. ती देवी आम्हाला पायाजवळ स्त्रीरूपात उभे पाहून, प्रेमळ नजरेने आमच्याकडे पाहू लागली; तिचे तेजस्वी शरीर, तिच्या दयाळू डोळ्यांनी आम्हाला आशीर्वाद दिले. आम्ही तिच्या समोर नमस्कार करून, एकमेकांकडे पाहात, सुंदर अलंकारांनी सजलेली स्त्रीरूपात उभे राहिलो. आम्ही तिघे तिच्या पायपुजेला पाहात उभे राहिलो; त्या पायपुजेवर विविध रत्नांची सजावट होती, आणि ती दहा लाख सूर्यांसारखी उजळून निघाली होती. तिथे हजारो सखी उपस्थित होत्या—काही लाल वस्त्रात, काही निळ्या, तर काही शुभ्र पिवळ्या वस्त्रात. त्या सर्व शुभ्र रूपाच्या देव्या, विविध वस्त्र, अलंकार घालून, देवीच्या दोन्ही बाजूंनी सेवा करत होत्या. काही त्या स्त्रिया गात आणि नाचत होत्या, काही देवीची पूजा करत होत्या; आनंदाने वीणा, बासरी, आणि वाद्य वाजवत होत्या. नारद, ऐक! मी तिथे एक अद्भुत गोष्ट पाहिली—देवीच्या कमळपद्माच्या आरशासारख्या पृष्ठभागावर— संपूर्ण विश्व, हालचाल करणारे आणि स्थिर असलेले, मी, विष्णु, रुद्र, वायू, अग्नी, यम, सूर्य, वरुण, चंद्र, त्वष्टा, कुबेर, इंद्र, पर्वत, समुद्र, नद्या, गंधर्व, आणि अप्सरा, विश्वावसु, चित्रकेतु, श्वेत, चित्रांगद, नारद, तुम्बुरू, हाहा आणि हूहू, अश्विनी, वसु, साध्य, सिद्ध, पितर, सर्व नाग, शेष, किन्नर, उरग, राक्षस, वैकुंठ, ब्रह्मलोक, कैलास पर्वत—हे सर्व आम्ही तिच्या नखाच्या मध्यभागी पाहिले. त्याच कमळाच्या पाण्यावर, मी चारमुखी ब्रह्मा, शेषावर विसावलेला विष्णु, आणि मदु-कैटभही उपस्थित होते. ब्रह्मदेव म्हणतात—मी तिथे, तिच्या कमळपद्माच्या नखावर हे सर्व स्थिर झालेले पाहिले; हे पाहून मी अत्यंत आश्चर्यचकित झालो—'हे काय आहे?' असे मनात विचारले. विष्णु आणि शंकरही तिथे उभे राहून आश्चर्यचकित झाले; तेव्हा आम्ही सर्व तिला विश्वाची माता मानली. आम्ही तिथे पाहात असतानाच, त्या शुभ्र, आनंददायी द्वीपात, शंभर वर्षे कशी गेली हे कळलेच नाही; विविध आनंद उपभोगले. त्या वेळी, विविध अलंकारांनी सजलेल्या, आनंदित देव्या आम्हाला आपले सखी मानू लागल्या. आम्हीही, त्या परम सौंदर्याने मोहित होऊन, त्या मोहक रूपांचे दर्शन घेत, अत्यंत आनंदित झालो. एकदा, भगवंत विष्णु, युवतीच्या रूपात, त्या महान देवी श्री भुवनेश्वरीची स्तुती करू लागले. श्रीभगवंत म्हणाले—देवीला, प्रकृतीला, सृष्टीकर्त्रीला, वारंवार नमस्कार! शुभ्र रूपाला, इच्छा पूर्ण करणाऱ्या, वृद्धी आणि सिद्धीला पुन्हा पुन्हा नमस्कार! तुमच्या अस्तित्व, चैतन्य आणि आनंदरूपाला, या संसाराच्या वनात नमस्कार! पाच कृत्यांची सृष्टीकर्त्रीला, लोकांची अधिष्ठात्रीला नमस्कार, नमस्कार! सर्व निवासस्थानांच्या रूपाला, अविचल स्वरूपाला, अर्धाक्षराच्या साराला, ह्रिल्लेखेला नमस्कार! आता मला समजले—हे सर्व तुमच्यातच स्थिर आहे; तुमच्यापासून या जगाची सृष्टी आणि संहार होतो, हे माता! तुमची शक्ती सर्व कर्मांत प्रकट होते, आणि तीच सर्व जगाचा सार आहे. तुम्ही सर्व काही विस्तारता, स्थिर आणि अस्थिर, आणि योग्य वेळी पुरुषाला हे सर्व स्पष्टपणे दाखवता; सोळा आणि सात तत्वांनी, तुम्ही जणू मायारूपाने प्रकट होता, आमच्या आनंदासाठी. तुमच्याशिवाय काहीच अस्तित्वात नाही; सर्वत्र व्यापून, तुम्ही सदैव स्थिर आहात. तुमच्या शक्तीशिवाय, पुरुषही कृती करू शकत नाही—हे ज्ञानी सांगतात, हे माता! तुमच्या शक्तींनी तुम्ही सतत सर्व विश्वाला आनंदित करता, आणि तुमच्या तेजाने सर्व काही प्रकट होते. हे देवी, संहाराच्या वेळी, तुम्ही सर्व काही जलदपणे आत्मसात करता—या जगात तुमच्या कर्माची जाण कोणाला आहे? माता, तुम्ही आम्हाला मदु-कैटभपासून वाचवले, आणि जगाची विस्तारलेली अवस्था दाखवली. तुमच्या दर्शनाने आम्हाला सुखाच्या ठिकाणी आणि सर्वोच्च आनंदात नेले, हे महाशक्तीभवानी! मी, भवा, आणि विरिंची—आम्ही तिघेही, हे माता, तुमचे गूढ कर्म जाणले नाही; इतर कोण जाणेल? या सृष्टीत, तुमच्या रचनेत किती जग आहेत, हे महाशक्तीभवानी? या जगात, आम्ही फक्त हरि, शिव, आणि कमलजा—त्यांची शक्ती प्रसिद्ध आहे; पण इतर जगात, हे देवी, इतर कोण आहेत? आम्हाला काय माहिती, हे देवी, तुमच्या व्यापक आणि सर्वोच्च शक्तीबद्दल? माता, मी तुझ्या कमळपद्माच्या पायांना नमस्कार करून, एकच इच्छा मागतो—तुझे हे रूप सदैव माझ्या हृदयात वसावे; तुझे नाव सतत माझ्या मुखी राहावे, आणि तुझे कमळपद्माचे दर्शन मला सदैव मिळावे. हा दास सदैव तुझ्या सेवेत राहो; माझ्या मनात मी सतत विचार करतो—'तूच अधिष्ठात्री आहेस.' हे देवी, आई आणि मुलाच्या नात्यासारखा, आपला संबंध सदैव वाढावा. तू सर्व काही जाणतेस, सर्व जगाचा विस्तार; तुझी सर्वज्ञता सर्वोच्च आणि पूर्ण आहे. हे विश्वमाते, माझ्यासारख्या साध्या जीवाने तुला काय सांगावे? जे योग्य आहे ते कर; हे भवानी, तुझी इच्छा पूर्ण होवो.