एकदा आम्ही सर्वजण त्या देवीला पाहून आश्चर्यचकित झालो, मनात विचार करत होतो, “ही सुंदर स्त्री कोण आहे? तिचं नाव काय आहे? आम्हाला काहीच माहिती नाही, आम्ही इथे उभे आहोत.” ती देवी दूरवरून हजारो डोळ्यांनी तेजस्वी, हजार हातांनी संपन्न, हजार सुंदर मुखांनी झळकत होती; तिच्या दिव्य स्वरूपाबद्दल कोणतीही शंका नव्हती. “ही अप्सरा नाही, गंधर्वीही नाही, आणि देव कन्याही नाही,” असे म्हणत, हे नारद, आम्ही सर्वजण तिच्या स्वरूपाबद्दल साशंक होतो. तेव्हा भगवान विष्णू, तिच्या मोहक हास्याने मंत्रमुग्ध होऊन, मनात निश्चित करून, आपल्या ज्ञानाने त्या मातेला संबोधित केले. विष्णू म्हणाले, “ही धन्य देवीच आपल्यासाठी सर्व गोष्टींची कारण आहे; तीच महान ज्ञान, महान माया, पूर्ण आणि अविनाशी आद्य प्रकृती आहे. ती देवी सामान्य बुद्धी असलेल्या लोकांना समजण्यास कठीण आहे; योगाने प्राप्त करता येते, पण सहज मिळत नाही; तीच परमात्म्याची सर्वोच्च इच्छा, शाश्वत आणि क्षणभंगुर दोन्ही स्वरूपांची धारण करणारी आहे. ती देवी, विश्वाची अधिष्ठात्री, शुभ आहे, आणि भाग्य कमी असलेल्या लोकांना तिला प्रसन्न करणे कठीण आहे; ती वेदांना आपल्या अंतरात धारण करते, तिच्या डोळ्यांचा विस्तार आहे, आणि तीच सर्वांची आद्य स्वामिनी आहे.” “ती संपूर्ण विश्वाला मागे घेत आणि त्याचा संहार खेळते, सर्व जीवांचे चिन्हे स्वतःच्या शरीरात ठेवते. सर्व बीजांचा सार असलेली ती देवी आता तेजस्वी दिसत आहे, हे देवहो, तिच्या बाजूला अनंत शक्ती अनुक्रमे उभ्या आहेत. दिव्य अलंकारांनी सजलेली आणि स्वर्गीय सुवासिकांनी अभिषिक्त, सर्वजण तिच्या सेवेत समर्पित आहेत, ब्रह्मा आणि शिव तिच्याकडे पाहत आहेत. आम्ही धन्य, अत्यंत भाग्यवान, आणि पूर्ण झालो आहोत, कारण आम्हाला स्वतः देवीचे दर्शन लाभले आहे.” “पूर्वी केलेल्या तपस्येचा हा सर्वोच्च फल आहे; अन्यथा, आम्हाला हे दर्शन कसे मिळाले असते? जे पुण्यसंपन्न, उदार तपस्वी आहेत, त्यांना ही धन्य, शुभ देवी दिसते; कामयुक्त लोकांना तिचे दर्शन मिळत नाही. तीच आद्य प्रकृती, नेहमी पुरुषाशी एकरूप, परमात्म्यासाठी विश्वाची निर्मिती करून ते प्रकट करते. तो पुरुष द्रष्टा आहे, संपूर्ण विश्व दृश्य आहे; तीच त्याच्यासाठी सर्व गोष्टींची कारण, माया, अधिष्ठात्री, शुभ आहे.” “मी कोण, आणि सर्व देव कोण, तसेच रंभा सारख्या दिव्य स्त्रिया कोण? आम्ही तिच्या तुलनेत काहीच नाही, अगदी थोडेही नाही. हीच ती श्रेष्ठ स्त्री, जी महासागरात बालरूपात दिसली, आनंदाने मला झुलवत होती. वटपानाच्या पानावर, मजबूत आणि स्थिर शय्येवर, तिने आपला मोठा पायाचा अंगठा हातात घेतला आणि कमळासारख्या मुखावर ठेवला. ती बालसुलभ हावभावांनी, आनंदाने, अंगठा चाटत खेळत होती, तिचे कोमल शरीर वटपानाच्या घडीत विसावले होते.” “गात आणि झुलवत, ती माझ्यासोबत बालरूपात राहिली; हे आता मला निश्चितपणे समजले आहे, जणू काही प्रत्यक्ष दर्शन मिळाले आहे. तीच आपली माता आहे; ऐका, मी तुम्हाला पूर्वीचा अनुभव सांगतो, कारण आता मला ओळख उमजली आहे.” यावेळी विष्णूने देवीसाठी स्तुती तयार केली. ब्रह्मा म्हणतो: हे सांगून, धन्य विष्णू, जनार्दन, पुन्हा म्हणाले, “चला, आपण तिच्या जवळ जाऊ, पुन्हा-पुन्हा नमस्कार करू.” “ही महान माया, वरदान देणारी, नक्कीच आपल्याला आशीर्वाद देईल; आपण निर्भयपणे तिच्या पायाजवळ जाऊन तिची स्तुती करू. जर दरवाजाजवळ उभ्या असलेल्या सेवकांनी आपल्याला अडवलं, तर आपण तिथेच राहून, मन एकाग्र करून देवीची स्तुती म्हणू.” हारीने हे शब्द बोलताच, आम्हा दोघांना अत्यंत आनंद झाला आणि आम्ही दृढ निश्चयाने तिच्या जवळ जाण्याची तयारी केली. ‘ॐ’ उच्चारून, आम्ही तिघेही लगेच दिव्य रथातून उतरून दरवाजाजवळ आलो, आणि मनात थोडी चिंता होती. तेव्हा देवीने दरवाजाजवळ उभ्या असलेल्या सर्वांना पाहून, स्मित केले आणि तिघांना स्त्रीरूपात रूपांतरित केले. आम्ही तिघेही सुंदर, अलंकारांनी सजलेल्या, तरुण स्त्रिया झालो, अत्यंत आश्चर्याने तिच्या समोर गेलो. ती देवी, आमच्यावर प्रेमपूर्ण दृष्टी टाकून, तिच्या पायाजवळ स्त्रीरूपात उभ्या असलेल्या आम्हाला पाहत होती, तिचे दिव्य शरीर तेजस्वी होते. म्हणून आम्ही त्या महान देवीला नमस्कार करून, तिच्या समोर उभे राहिलो, एकमेकांकडे पाहत, सुंदर अलंकारांनी सजलेल्या स्त्रिया दिसत होतो. आम्ही तिघे तिच्या पायपाटावर नजर लावून उभे राहिलो, जे विविध रत्नांनी शोभायमान आणि दहा लाख सूर्यांसारखे चमकत होते. तिथे हजारो सखी उपस्थित होत्या, काही लाल वस्त्रांत, काही निळ्या, आणि काही शुभ्र पिवळ्या वस्त्रांत. सर्व देवी, शुभ रूपाच्या, विविध वस्त्र आणि अलंकारांनी सजलेल्या, तिच्या दोन्ही बाजूंना चमकत होत्या, पूर्णपणे सेवेत मग्न. काही स्त्रिया गात आणि नाचत होत्या, काही देवीची पूजा करत, आनंदाने वीणा, बासरी, आणि वाद्य वाजवत होत्या. हे नारद, मी तिथे एक अद्भुत गोष्ट पाहिली; देवीच्या कमळपायाच्या आरशासारख्या पृष्ठभागात—संपूर्ण विश्व, सर्व चल-स्थिर वस्तू, मी, विष्णू, रुद्र, वायु, अग्नी, यम, सूर्य—वरुण, चंद्र, त्वष्टा, कुबेर, इंद्र, पर्वत, समुद्र, नद्या, गंधर्व, अप्सरा—विश्वावसु, चित्रकेतु, श्वेत, चित्रांगद, नारद, तुम्बुरु, तसेच हाहा आणि हूहू—अश्विन, वसु, साध्य, सिद्ध, पितृ, सर्व नाग (शेषसहित), किन्नर, उरग, राक्षस—वैकुंठ, ब्रह्मलोक, कैलास पर्वत—हे सर्व आम्ही तिच्या नखाच्या मध्यभागी सामावलेले पाहिले.