क्षणभरात, आमचा रथ आकाशातून वाऱ्याच्या वेगाने पुढे सरकला आणि लगेचच एका मोहक भूमीत पोहोचला. तिथे आम्ही नंदनवनाचे सौंदर्य पाहिले, जिथे पारिजाताच्या झाडांनी छाया आणि सुगंध पसरला होता. त्या वनाजवळ एक चार सोंडांचा हत्ती उभा होता, आणि मेनका व इतर अप्सरांच्या समूहांनी परिसर भरून गेला होता. त्या अप्सरा विविध खेळ करीत, गाणे आणि नृत्याच्या साथीत रमल्या होत्या; शेकडो गंधर्व, यक्ष आणि विद्याधर देखील तिथे उपस्थित होते. मंदाराच्या बागेत त्या सर्वांनी आनंदाने गाणे गायले; आणि आम्ही तिथे बलवान इंद्राला पॉलोमीसह पाहिले. त्या दिव्य लोकात आम्ही जलांचा अधिपती, कुबेर, यम, सूर्य आणि अग्नी यांना एकत्र पाहिले, आणि आम्ही त्या अद्भुत दृश्यावर आश्चर्यचकित झालो. त्या देवांचे एकत्रित दर्शन घडल्यावर, त्या भव्य नगरीतून राजा बाहेर आला. तो देवाधिदेवाप्रमाणे अढळ आणि शक्तिशाली, आपल्या सैन्यासह पृथ्वीवर उभा होता; आम्ही रथातून हे पाहत असताना, रथ पुन्हा वेगाने पुढे निघाला. त्यानंतर आम्ही सर्व देवांनी पूज्य असलेल्या ब्रह्मलोकात पोहोचलो. तिथे ब्रह्माला पाहून हरा आणि केशवही आश्चर्यचकित झाले. त्या सभेत सर्व वेद आणि त्यांच्या शाखा, महासागर, नद्या, पर्वत, तसेच सर्प आणि नाग त्यांच्या खऱ्या स्वरूपात प्रकट झाले. चारमुखी ब्रह्माने मला विचारले, "हा शाश्वत ब्रह्म कोण आहे?" मी उत्तर दिले, "मी सृष्टीच्या अधिपतीला ओळखत नाही." "मी कोण आहे? तो कोण आहे? माझ्या या गोंधळाचे कारण काय, हे प्रभूंनो?" असे विचारताना, क्षणातच आमचा रथ मनासारखा वेगाने थरथरू लागला. रथ कैलास शिखरावर पोहोचला, जिथे यक्षांच्या समूहांनी सेवेला हजर होते, आणि मंदाराच्या रम्य बागेत, मोर आणि कोकिळांचा आवाज ऐकू येत होता. वीणा आणि ढोल यांचे मंगल आणि आनंददायी स्वर पसरले होते; जसेच रथ तिथे पोहोचला, तो त्या पवित्र स्थळी थांबला. तिथे शुभ्र, तीन डोळे, पाच चेहरे, दहा हात, शिरावर चंद्रकोर धारण केलेला, वृषभावर आरूढ असलेला शंभू प्रकट झाला. तो वाघाच्या कातडीचे वस्त्र आणि हत्तीच्या कातडीचा उत्तरीय घालून उभा होता, आणि त्याचे दोन वीर पुत्र—एक हत्तीचे मुख असलेला, दुसरा सहा मुखांचा—त्याच्या पायाजवळ उभे होते. शिव आणि त्याचे दोन पुत्र एकत्र पुढे आले, त्यांच्या तेजाने चमकत; नंदीच्या नेतृत्वाखाली सर्व गण आणि मोठ्या समूहाने त्यांना साथ दिली. विजयाच्या घोषात ते सर्व शिवाच्या मागे निघाले; त्या दुसऱ्या शंकराचे दर्शन घडल्यावर, नारदा, आम्ही सर्व आश्चर्याने भरून गेलो. मातांनी निर्माण केलेल्या शंका मनात घेऊन मी तिथेच थांबलो, पण क्षणातच रथ पर्वतशिखरावरून वाऱ्याच्या वेगाने पुढे निघाला. तो वैकुंठाच्या निवासस्थानी पोहोचला, जिथे रामाचा प्रिय वास होता; तिथे, पुत्रा, मी कल्पनातीत तेजाचे दर्शन घेतले. तेव्हा विष्णू त्या सर्वोच्च नगरीला पाहून आश्चर्यचकित झाला; कमळासारख्या डोळ्यांचा हरि त्या महालाच्या समोर गेला. त्याचा रंग अलसीच्या फुलासारखा, पिवळ्या वस्त्रात, चार हातांनी, गरुडावर विराजमान, दिव्य अलंकारांनी शोभायमान होता. त्या वेळी लक्ष्मी, सुंदर आणि शुभ, त्याला पंखा घालत होती; त्या शाश्वत विष्णूचे दर्शन घडल्यावर आम्ही सर्व आश्चर्याने भरून गेलो. आम्ही एकमेकांकडे पाहत त्या उत्तम आसनावर उभे राहिलो; पण अचानक रथ पुन्हा वाऱ्याच्या वेगाने पुढे निघाला. आम्ही अमृताच्या समुद्रावर पोहोचलो, जो मधुर जल आणि मोठ्या लाटांनी भरलेला, जलचरांच्या समूहांनी व्यापलेला आणि लाटांच्या गतीने शोभायमान होता. तो समुद्र मंदार, पारिजात आणि इतर झाडांनी अतिशय सुंदर, विविध आसनांनी सज्ज आणि अद्भुत अलंकारांनी अलंकृत होता. मोत्यांच्या आणि विविध पुष्पांच्या हारांनी, अशोक, बकुळ, कुरुबक आणि इतर झाडांनी शोभायमान होता. सर्व बाजूंनी केतकी आणि चंपकाच्या सौम्य झाडांनी वेढलेला, कोकिळांच्या किलबिलाटाने आणि दिव्य सुगंधाने भरलेला, मधमाशांच्या गुंजारवाने प्रफुल्लित, हे दृश्य अतिशय अद्भुत होते. त्या द्वीपावर शिवाच्या आकाराचा आकर्षक पलंग उभा होता, जो रत्नांनी सुंदरपणे जडलेला आणि विविध मौल्यवान दगडांनी अलंकृत होता; आम्ही तो दूरवरून पाहिला, तो दिव्य महालांमध्ये अत्यंत शोभायमान होता. तो पलंग विविध उत्तम वस्त्रांनी झाकलेला आणि इंद्रधनुष्याच्या तेजाने अलंकृत होता; त्या उत्तम पलंगावर एक अत्यंत सुंदर देवी विराजमान होती. ती लाल हार आणि वस्त्रांनी सजलेली, लाल सुवासने अभिषिक्त, गडद लाल डोळे असलेली, वीजेसारखी तेजस्वी आणि मोहक होती. तिचा चेहरा सुंदर, लाल ओठ आणि दातांनी चमकत होता; तिच्या तेजाने लाखो लक्ष्मींच्या शोभेला मागे टाकणारी, तिचा संपूर्ण रूप सूर्याच्या गोलासारखा होता. हातात पाश, अंकुश आणि इच्छित वर घेऊन, ती श्री भुवनेश्वरी होती—अपूर्व, सौम्य हास्याने अलंकृत, अत्यंत सुंदर. तिच्या आजूबाजूला ह्रीं मंत्राचा जप करणाऱ्या पक्ष्यांचे समूह होते; ती लाल रंगाची, करुणेची मूर्ती, युवतीच्या उमलत्या वयात होती. सर्व सौंदर्याच्या अलंकारांनी संपन्न, कमळासारख्या चेहऱ्यावर सौम्य हास्य, तिचे उन्नत, पूर्ण स्तन कमळाच्या कळ्यांपेक्षा सुंदर होते. विविध रत्नजडित अलंकारांनी, सुवर्ण कडे, बांगड्या आणि मुकुटाने शोभायमान; तिच्या कमळासारख्या चेहऱ्यावर श्रीचक्रासारख्या सुवर्ण कुंडल्या झळकत होत्या. तिला हृल्लेखा भुवनेशी म्हणत, ती नेहमी आपल्या नावांचा जप करणारी होती. तिच्या सखींच्या मंडळाने सदैव स्तुती केली जाणारी, भुवनेशी ही महादेवी, हृल्लेखा व इतर दिव्य तरुणींनी वेढलेली होती. अनंगकुसुमा व इतर देवींच्या मंडळाने वेढलेली, ती देवी एका षट्कोणाच्या मध्यभागी, यंत्रराजावर विराजमान होती.