मी पाण्यातून वर आलो आणि हजार वर्षे पृथ्वीचा शोध घेत राहिलो, पण ती मला सापडली नाही. मग आकाशातून एक निर्गुण वाणी ऐकू आली—"तप, तप." म्हणून मी कमळावर बसून हजार वर्षे कठोर तपश्चर्या केली. त्या तपश्चर्येनंतर पुन्हा एक वाणी ऐकू आली—"सृष्टी कर." मी गोंधळून गेलो—कोणाची सृष्टी करावी? काय करावे? त्याच वेळी, मदु आणि कैटभ हे दोन भयंकर दैत्य प्रकट झाले. त्यांच्या भीतीने मी समुद्राकडे धाव घेतली आणि युद्धासाठी सज्ज झालो. मात्र, त्यांच्या सामर्थ्यापुढे मी टिकू शकलो नाही, म्हणून मी पुन्हा पाण्यात शिरलो. तिथे मला एक अद्भुत पुरुष दिसला. त्याचे शरीर काळ्या मेघासारखे गडद, पिवळ्या वस्त्रात शोभून दिसणारे, चार हातांचे, विश्वाचा स्वामी, वनफुलांच्या माळांनी अलंकृत आणि शेषनागावर विश्रांती घेतलेला. त्याच्या हातात शंख, चक्र, गदा आणि कमळ अशा दिव्य अस्त्रांचे तेज होते. मी त्या महान विष्णूला नागांच्या शय्येवर विसावलेला पाहिले. योगनिद्रेमुळे तो अपरिवर्तनीय, स्थिर आणि शाश्वत स्वरूपात तिथे पडला होता. हे सर्व पाहताना, माझ्या मनात एक विलक्षण विचार आला—"आता मी काय करावे?" तेव्हा मला देवीची आठवण झाली आणि मी त्या निद्रारूपिणी देवीचे स्तवन केले. तेव्हा ती मंगलमयी देवी विष्णूच्या देहातून बाहेर आली आणि आकाशात उभी राहिली. तिचे रूप अनिर्वचनीय, दिव्य अलंकारांनी अलंकृत होते. ती देवी विष्णूच्या देहातून निघून आकाशात प्रकट झाली आणि तिच्या कृपेने जनार्दन विष्णू निद्रेतून मुक्त झाला, त्याचे अदम्य स्वरूप जागृत झाले. पाच हजार वर्षे विष्णूने त्या दोन दैत्यांसोबत भीषण युद्ध केले आणि शेवटी त्यांना पराभूत केले. त्या पवित्र जागीच त्या दैत्यांचा वध झाला. तिथेच रुद्रही आले, जिथे आम्ही तिघेही उपस्थित होतो. आम्ही तिघांनी त्या मोहक, शांत देवीचे दर्शन घेतले. आम्ही तिचे स्तवन केले असता, ती परमशक्ती आम्हाला उद्देशून बोलली. तिच्या करुणामय दृष्टिकोनाने आम्ही आनंदित आणि शुद्ध झालो. मग देवी म्हणाली, "सृष्टीचे अधिपतीहो, आपल्या-आपल्या कार्यात दक्षतेने प्रवृत्त व्हा." "महादैत्यांचा वध झाला आहे. आता सृष्टी करा, तिचे पालन करा, आणि आपापली निवासस्थाने स्थापन करून सुखाने निवास करा." "स्वशक्तीने चार प्रकारच्या जीवांची निर्मिती करा." देवीचे हे मधुर, गोड आणि कोमल वचन ऐकून आम्ही तिला विचारले, "माते, आम्ही या जीवांची निर्मिती कशी करू? कारण पृथ्वी विस्तारलेली नाही, सर्वत्र केवळ पाणी आहे." "इथे ना जीव आहेत, ना गुण, ना सूक्ष्म तत्त्वे, ना इंद्रिये." आमचे हे शब्द ऐकून देवी मंद हास्याने उजळली. अचानक आकाशातून एक तेजस्वी विमान अवतरले. देवी म्हणाली, "देवतांनो, भयमुक्त होऊन या विमानात या." "आज या दिव्य विमानातून मी ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांना एक अद्भुत दृश्य दाखवणार आहे." तिचे हे वचन ऐकून आम्ही "ॐ" असे म्हणून विमानात प्रवेश केला. ते विमान रत्नांनी सजलेले, मण्यांच्या माळांनी सुशोभित, घंटांच्या निनादाने गूंजणारे होते. त्या देवोपम विमानात आम्ही तिघेही निर्भयपणे बसलो. आम्ही बसल्यावर इंद्रियजयिनी देवीने आमच्याकडे प्रेमाने पाहिले. तिच्या सामर्थ्याने ते विमान आकाशात झेपावले. त्या विमानातून, मी, हर आणि इतरांसह, देवीला पाहिले. समोर सुंदर वृक्ष, सर्व फळांनी युक्त, कोकिळांच्या गाण्यांनी नटलेले होते. पर्वत, अरण्ये, उपवनांनी सुशोभित पृथ्वी अत्यंत रम्य दिसत होती. तेथे स्त्रिया, पुरुष, पशु, पवित्र नद्या, तळी, विहिरी, जलाशय, दलदली आणि धबधबे होते. आमच्या समोर एक दिव्य नगरी दिसली—दिव्य प्राचीरांनी, यज्ञमंडपांनी, विविध महालांनी नटलेली. ती नगरी पाहून आम्ही आश्चर्यचकित झालो—कोणी विचारले, "हे स्वर्ग आहे का? ही अद्भुत नगरी कोणी निर्माण केली?" मग आम्ही एक तेजस्वी, देवतुल्य राजा वनात शिकार करताना पाहिला, आणि अंबिका आमच्या विमानावर उभी होती. क्षणातच विमान वाऱ्याच्या वेगाने पुढे गेले आणि एका दुसऱ्या रम्य भूमीत पोहोचले. तिथे आम्ही नंदनवन पाहिले—परिजात वृक्षांच्या छायेत, सुगंधित आणि शोभिवंत. देवीच्या जवळ चार सुळे असलेला हत्ती उभा होता; मेनका आणि इतर अप्सरांच्या समूहाने परिसर गजबजला होता. त्या अप्सरा गाणे, नृत्य, खेळ यात मग्न होत्या; शेकडो गंधर्व, यक्ष, विद्याधरही तिथे होते. मंदार उद्यानाच्या मध्यभागी त्यांनी गात-नाचत आनंद लुटला; तिथे आम्ही बलशाली इंद्राला, पौलोमीसह, पाहिले. त्या दिव्य लोकाचे, वरुण, कुबेर, यम, सूर्य, अग्नि यांच्यासह, दर्शन घेतल्यावर आम्ही विस्मयचकित झालो. देवतांचा तो मेळावा पाहून आम्ही अचंबित झालो. मग त्या दिव्य नगरीतून तो राजा बाहेर आला. तो इंद्रासारखा अचल, आपल्या सैन्यासह पृथ्वीवर उभा होता. आम्ही हे सर्व विमानातून पाहत असताना, ते विमान वेगाने पुढे निघाले. नंतर आम्ही त्या दिव्य ब्रह्मलोकात पोहोचलो—जिथे सर्व देवता आदराने नतमस्तक होते. तिथे ब्रह्मदेवाचे दर्शन घेतल्यावर हर आणि केशवही चकित झाले. त्या दिव्य सभेत सर्व वेद आणि त्यांचे उपवेद, महासागर, नद्या, पर्वत, तसेच नाग आणि सर्प त्यांच्या मूळ स्वरूपात प्रकट झालेले दिसले.