सुरुवात अशी होते की, देवांचा अधिपती, कमळासारख्या डोळ्यांचा आणि विश्वाचा प्रभु, त्याला विचारले जाते: "हे प्रभु, तुम्ही का पाठ करता? तुमच्यापेक्षा श्रेष्ठ असा कोण आहे? तुम्ही संतुष्ट होण्यासाठी काय करता?" त्यावर श्रीहरी म्हणतो, "हे भाग्यवान ब्रह्मा, तू आणि मी यामध्ये जी शक्ती आहे, ती म्हणजे कर्म आणि त्याचा कारण—तीच पुण्यशाली, शुभ देवी आहे." "जिच्या आधारावर हा सर्व जग या महान समुद्रात स्थिर आहे, जी प्रकट झालेली महाशक्ती आहे, अमाप आणि शाश्वत आहे, तिच्या द्वारा हे चराचर विश्व निर्माण होते. ती प्रसन्न झाली की, वरदान देते आणि लोकांना मोक्ष प्रदान करते. तीच सर्वोच्च ज्ञान, मोक्षाचा शाश्वत कारण, आणि बंधनाचेही कारण—ती सर्व देवांची अधिपती आहे." "हे ब्रह्मा, निःसंशयपणे जाण, की मी, तू आणि हे संपूर्ण जग तिच्या चैतन्यशक्तीतून उत्पन्न झाले आहे. तिच्या द्वारा, अर्ध्या श्लोकात भगवतात सांगितले गेले; त्याचा पूर्ण अर्थ द्वापार युगाच्या प्रारंभात स्पष्ट केला जाईल." पुढे व्यास सांगतो, "ब्रह्माने विष्णूच्या नाभीतील कमळात मिळालेले ज्ञान आपल्या पुत्र नारदाला सांगितले, जो असीम बुद्धीचा आहे. पूर्वी नारद ऋषीने ते मला दिले; मी त्याचे बाराही ग्रंथांमध्ये विस्तार करून पूर्ण ग्रंथ रचले आहे." "हे भाग्यवान, ब्रह्माच्या अनुमतीने, पाच वैशिष्ट्यांनी युक्त आणि देवीच्या परम लीला असलेल्या या पुराणाचा पाठ कर. हे सत्यज्ञानाने परिपूर्ण, सर्वांसाठी सर्वोच्च, धर्मशास्त्रासमान, पुण्यदायक आणि वेदांच्या अर्थांनी समृद्ध आहे. यात वृत्रासुराच्या वधाची कथा, विविध आख्यायिका, ब्रह्मविद्येचा निधी, आणि संसाराच्या समुद्रातून पार उतरण्यासाठी जणू एक नौका आहे." "हे भाग्यवान, तू अत्यंत पात्र आणि बुद्धिमान आहेस; हे पुण्यदायक पुराण भगवतात म्हणवले जाते. त्याच्या अठरा हजार श्लोकांचा संक्षिप्त सार तयार कर, जे अज्ञान नष्ट करते, दिव्य आहे, आणि ज्ञानाचा तेज जागृत करते. त्याचा पाठ आणि श्रवण केल्यास आनंद, शांती, समृद्धी, दीर्घायुष्य आणि शुभत्व मिळते; पुत्र आणि पौत्रांची वृद्धी होते." "माझा शिष्य, जो धर्मशील आणि लोमहर्षणाचा पुत्र आहे, तो तुझ्यासोबत हे शुभ पुराण संग्रह पाठ करेल." सूत म्हणतो, "अशी ही गोष्ट त्याने आपल्या पुत्राला सांगितली आणि मला देखील सांगितली; मी हे विशाल पुराण पूर्णपणे प्राप्त केले." "शुक, पुराणाचा अभ्यास करून, व्यासाच्या पवित्र आश्रमात राहिला; पण ब्रह्माचा दुसरा पुत्र जसा शांतता शोधू शकला नाही, तसा शुकही मनःशांती मिळवू शकला नाही. एकांतवासात राहणारा व्यक्ती जणू रिकामा आणि चिंतित दिसतो; तो अति भोजनास आसक्त नसतो, ना उपवासात रमतो." "शुक चिंतनात मग्न असल्याचे पाहून, व्यास आपल्या पुत्राला विचारतो: 'हे पुत्रा, तू नेहमी विचारात का असतोस? कोणत्या कारणाने तू अस्वस्थ आहेस, हे सन्मान देणारा?'" "तू सतत ध्यानात रमलेला आहेस, जणू कर्जाने दबलेला गरीब; तुझ्या वडिलांसोबत असतानाही कोणती चिंता तुला सतावते? इच्छेप्रमाणे सुख भोग, मनातील दु:ख दूर कर. शास्त्रातील ज्ञानाचा विचार कर आणि बुद्धीला समजून घे." "जर माझ्या शब्दांनी तुझ्या मनात शांती निर्माण झाली नाही, तर, हे धर्मात्मा, मिथिलेला जा, जिथे जनक राज्य करतो. तो राजा, हे भाग्यवान, तुझी भ्रम दूर करेल; जनक, विदेहाचा धर्मात्मा, सत्याचा समुद्र आहे." "त्या राजाकडे जा, हे पुत्रा, आणि तुझे शंका दूर कर. वर्ण-आश्रमधर्माचे खरे कर्तव्य त्याला विचार. तो राजर्षी जीवंत असतानाही मुक्त आहे, मनशुद्ध, ब्रह्मज्ञानयुक्त, सत्यवादी, अत्यंत शांत, आणि योगसाधनेला समर्पित." सूत सांगतो, "व्यासाच्या तेजस्वी शब्द ऐकून, शुक—जो अरणीपासून उत्पन्न झाला—तेजाने उत्तर देतो:" "हे धर्मशील, आता माझ्या मनात हा द्वेष निर्माण झाला आहे: विदेहाला जीवंत मुक्त म्हणतात, पण तो राज्य आनंदाने चालवतो. राजा जनक, जणू वांझ स्त्रीचा पुत्र; विदेह राज्य करतो—हे माझे आश्चर्यकारक शंका आहे." "मला राजा विदेह, सर्वश्रेष्ठ राजांना, पाहण्याची इच्छा आहे; तो संसारात कमळाच्या पानासारखा कसा राहतो? ही महान शंका, हे वडील, विदेहाभोवती फिरते: मोक्ष, हे श्रेष्ठ वक्त्या, बुद्धिस्टांसारखा आहे की वेगळा?" "जे खाल्ले आहे, ते न खाल्ले कसे मानावे, आणि जे केले नाही, ते केले कसे मानावे? हे बुद्धिमान, इंद्रियांचा व्यवहार कसा त्यागावा?" "आई, पुत्र, पत्नी, बहिण, आणि अगदी वेश्या—त्यात न फरक आहे, ना नफरक; असे असेल तर मोक्ष म्हणजे काय?" "जिभेने तिखट, खारट, कडू, तुरट आणि गोड चवी ओळखल्या की ती सर्वोच्च सुखाचा अनुभव घेते." "जेव्हा थंड, गरम, सुख, दुःख इत्यादींचे ज्ञान होते, तेव्हा असा मोक्ष काय, हे वडील? ही माझी आश्चर्यकारक शंका आहे." "शत्रू-मित्र, वैर-मैत्री सतत ओळखता येते, तर राजा संसारातील व्यवहारात राहून त्यावर कसा कृती करत नाही?" "चोर आणि संन्यासीला समान कसे मानावे? विवेक नसेल तर असा मोक्ष कसा?" "मी कधीच जीवंत मुक्त आणि राजा एकत्र पाहिले नाही, हे अधिपती; मला मोठी शंका आहे—राजा घरात राहून कसा मुक्त असू शकतो?" "त्या राजाला पाहण्याची तीव्र इच्छा माझ्यात निर्माण झाली आहे; माझी शंका दूर करण्यासाठी मी मिथिलेला जाईन." सूत सांगतो, "अशा प्रकारे वडिलांना सांगून, शुक—महान बुद्धीचा पुत्र—त्यांच्या पायांवर पडला, हात जोडले आणि प्रवासासाठी मनात शब्द बोलला.