एकदा व्यासांनी आपल्या पुत्राला पाहिलं आणि त्यांच्या मनात अत्यंत आश्चर्य निर्माण झालं. हे काय आहे, असा विचार करत असताना, त्यांना शंकराने दिलेल्या वराची आठवण झाली. शुक, अग्नी कांड्यांमधून जन्मलेला, तेजस्वी स्वरूपाचा होता; स्वतःच्या प्रकाशाने तो दुसऱ्या अग्नीसारखा प्रज्वलित झाला. व्यासांनी आपल्या आनंदी आणि दिव्य तेज असलेल्या पुत्राकडे पाहिलं; तो घरातील दुसऱ्या अग्नीप्रमाणे भासला. पर्वतावरून येत, व्यासांनी शुकाला गंगेच्या पाण्यात स्नान घालवलं. त्या वेळी आकाशातून फुलांचा वर्षाव झाला आणि तपस्वी मंडळी एकत्र आली. व्यासांनी त्या महात्म्याच्या सर्व जन्मसंस्कार विधी पार पाडले; दिव्य ढोल वाजले आणि अप्सरांचा समूह नृत्य करू लागला. गंधर्वांचे प्रमुख—विश्वावसु, नारद आणि तुम्बुरू—शुकाच्या जन्माला पाहण्यासाठी आनंदाने गाऊ लागले. सर्व देव आणि विद्याधर आनंदित झाले, आणि अग्निकांड्याच्या गर्भातून जन्मलेल्या व्यासांच्या दिव्य पुत्राचे स्तुती करू लागले. आकाशातून शुकासाठी एक दंड, सुंदर काळ्या कृष्णमृगाची कातडी आणि दिव्य कमंडलू उतरले, हे द्विजश्रेष्ठा. नव्याने जन्मलेला, तेजस्वी मुलगा ताबडतोब वाढला; व्यास, शिक्षणाच्या विधींचे जाणकार, यांनी त्याचा उपनयन संस्कार केला. शुकाच्या जन्माबरोबरच, वेद त्यांच्या सर्व रहस्यांसह आणि संहितांसह, त्याच्याजवळ आले—जसे ते त्याच्या पित्याजवळ आले होते. घृताचीच्या जन्मावेळी पोपटाचा स्वरूप दिसल्यामुळे, श्रेष्ठ ऋषींनी आपल्या पुत्राला 'शुक' हे नाव दिलं. नंतर व्यासांचा पुत्र बृहस्पतीला गुरु मानून, नियमानुसार ब्रह्मचर्याचे व्रत पाळू लागला. शुकाने सर्व वेद, त्यांचे रहस्य, आणि धर्मशास्त्र गुरुच्या आश्रमात पूर्णपणे शिकून घेतले. गुरुदक्षिणा दिल्यावर, तो स्नातक होऊन आपल्या पित्याजवळ, कृष्णद्वैपायन व्यासांच्या सानिध्यात आला. शुकाचा आगमन पाहून व्यास प्रेमाने आणि आनंदाने उठले, त्याला वारंवार मिठी मारली आणि त्याच्या डोक्यावर प्रेमाने गंध घेतला. व्यासांनी त्याची कुशलता आणि शिक्षणाची चौकशी केली, आणि त्याला त्या शुभ आश्रमात स्थिर केले. नंतर व्यासांनी शुकाच्या विवाहाचा विचार केला आणि एका सुंदर ऋषीकन्येची वधू म्हणून मागणी केली. व्यास आपल्या पुत्राला म्हणाले, "तू वेद आणि धर्मशास्त्र शिकला आहेस, हे पापरहित शुका; आता, हे बुद्धिमान, पत्नी स्वीकार." "गृहस्थाश्रमात प्रवेश करून, देव आणि पितरांची पूजा कर; सुंदर पत्नी घेऊन, माझ्या ऋणातून मला मुक्त कर." "पुत्र नसलेल्या व्यक्तीस ना भाग्य, ना स्वर्ग, काहीच नाही; म्हणून, हे अत्यंत भाग्यवान, आज गृहस्थाश्रमात प्रवेश कर." "गृहस्थ होऊन मला आनंद दे, शुका; माझी मोठी आशा पूर्ण कर, हे बुद्धिमान." "भीषण तपस्या करून, तू आईविना जन्म घेतला आहेस, हे दिव्य स्वरूपाचे; तुझे पिता म्हणून माझे रक्षण कर, शुका." सूत म्हणतात: व्यास असे बोलत असताना, शुकाने, जो विरक्त असला तरी पित्याच्या प्रति अत्यंत भक्त होता, उत्तर दिलं. शुक म्हणाला, "हे धर्मज्ञ, वेदव्यास, हे बुद्धिमान, तू असं का सांगतोस? मी तुझा शिष्य आहे; मला खरी शिकवण दे, मी तुझे आदेश पाळायला तयार आहे." व्यास म्हणाले, "तुझ्यासाठी, माझ्या पुत्रा, मी शंकराची आराधना करून शंभर वर्षे तपस्या केली; मोठ्या कष्टाने आणि शिवाला प्रसन्न करून तुला प्राप्त केलं." "राजाकडे मागून मी तुला धन देईन; तारुण्याच्या उत्कर्षावर तू सुख उपभोग." शुक म्हणाला, "मानवी जगात कोणतं सुख खरंच दुःखरहित आहे? सांग, बाबा. जे सुख दुःखाने स्पर्शलेलं आहे, ते बुद्धिमान सुख मानत नाहीत." "जर मी पत्नी घेतली, हे अत्यंत भाग्यवान, तर मी तिच्या इच्छेवर अवलंबून राहीन; स्त्रीच्या अधीन असलेल्या व्यक्तीस काय सुख?" "लोखंड किंवा लाकडाच्या बंधनातून माणूस कधीमधी मुक्त होतो; पण मुलं आणि पत्नीच्या बंधनातून कधीच सुटका होत नाही." "हे शरीर मल-मूत्रातून जन्मलेलं आहे, आणि स्त्रीचं शरीरही तसंच; हे ब्राह्मणश्रेष्ठा, कोण बुद्धिमान त्यात आनंद शोधेल?" "मी गर्भातून जन्मलेलो नाही, हे ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ; मला गर्भाशी काय संबंध? भविष्यातही मी गर्भातून जन्म घेणं इच्छित नाही." "मी मलाच्या सुखाची इच्छा का करावी, आत्म्याच्या अद्भुत आनंदाचा त्याग करून? जो आत्म्यात रमतो, तो अतीशय लोभी होत नाही." "मी प्रथम वेद शिकले आणि तुला सांगितले; पण ते हिंसाश्रित आहेत आणि कर्ममार्गाकडे नेतात." "बृहस्पती गुरु मिळाला, पण तोही गृहस्थाश्रमी आहे; त्याचं मन अज्ञानाने व्यापलेलं आहे, तो इतरांना कसा तारेल?" "जसा रोगग्रस्त वैद्य इतरांचं उपचार करतो, तसा गृहस्थ गुरु मोक्ष इच्छिणाऱ्यांसाठी विरोधाभास आहे." "गुरूला नमस्कार करून, मी तुझ्याकडे आलो आहे; संसाररूपी सर्पापासून भयभीत असलेल्या मला सत्यज्ञानाने तार." "या भयंकर संसारात, भ्रमण सूर्याच्या आकाशातील हालचालीसारखं आहे; कधीही विश्रांती नाही, जसा सूर्याला दिवस-रात्र विश्रांती नाही." "बाबा, संसारात काय सुख आहे, आत्मस्वरूपाच्या शोधाशिवाय? मूर्खांचा आनंद मलातील कृमीच्या सुखासारखा आहे." "जे वेद आणि शास्त्र शिकतात, पण संसारात आसक्त राहतात, ते मूर्खांपेक्षा श्रेष्ठ नाहीत; ते कुत्रे, गाढव आणि डुकरांप्रमाणे आहेत." "दुर्लभ मनुष्य जन्म आणि वेद-शास्त्र शिकूनही, जर कोणी संसारात अडकलेला असेल, तर मनुष्यात कोण मुक्त होईल?" अशा प्रकारे शुकाने आपल्या पित्याशी संवाद साधला, त्याच्या मनातील गूढ आणि दिव्य विचार प्रकट केले.