യദ്രാജാ മുനയേഽന്ധായ ദത്താ പുത്രീ സുലോചനാ । കുരൂപാ ഗുണഹീനാ വാ നാരീ ലക്ഷണവര്ജിതാ
രാജാവ് തന്റെ മകളായ സുലോചനയെ ഒരു കുരുടനായ മുനിക്ക് കൊടുക്കുമ്പോള്, അവള് ഭംഗിയില്ലാത്തവളായാലും, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവളായാലും, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത സ്ത്രീയായാലും അതു നല്കും.
പുത്രീ യദാ ഭവേദ്രാജാ തദാന്ധായ പ്രയച്ഛതി । ജ്ഞാത്വാന്ധം സുമുഖീം കസ്മാദ്ദത്തവാന്നൃപസത്തമഃ
രാജാവിന് ഒരു മകള് ഉണ്ടെങ്കില് അവളെ ആ കുരുടന് നല്കും. അവന് കുരുടനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും രാജാവ് എങ്ങനെ ഒരു സുന്ദരിയായ പെണ്കുട്ടിയെ അവന് നല്കി?
കാരണം ബ്രൂഹി മേ ബ്രഹ്മന്നനുഗ്രാഹ്യോഽസ്മി സര്വദാ । സൂത ഉവാച - ഇതി രാജ്ഞോ വചഃ ശ്രുത്വാ പരീക്ഷിതസുതസ്യ വൈ
കാരണം പറയൂ ബ്രാഹ്മണനേ, എനിക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം ആവശ്യമുണ്ട്. സൂതന് പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് പരീക്ഷിതിന്റെ മകന്—
ദ്വൈപായനഃ പ്രസന്നാത്മാ തമുവാച ഹസന്നിവ । വ്യാസ ഉവാച - വൈവസ്വതസുതഃ ശ്രീമാഞ്ഛര്യാതിര്നാമ പാര്ഥിവഃ
ദ്വൈപായനന് സന്തോഷത്തോടെ, പുഞ്ചിരിയോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു. വ്യാസന് പറഞ്ഞു: വൈവസ്വതന്റെ പുത്രനായ ശ്രേഷ്ഠനായ ശാര്യാതി എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
തസ്യ സ്ത്രീണാം സഹസ്രാണി ചത്വാര്യാസന്പരിഗ്രഹാഃ । രാജപുത്ര്യഃ സരൂപാശ്ച സര്വലക്ഷണസംയുതാഃ
അവന് നാലായിരം ഭാര്യമാര് ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരും രാജകുമാരിമാര്, ഭംഗിയുള്ളവരും നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവരുമായിരുന്നു.
പത്ന്യഃ പ്രേമയുതാഃ സര്വാഃ പ്രിയാ രാജ്ഞഃ സുസമ്മതാഃ । ഏകാ പുത്രീ തു താസാം വൈ സുകന്യാ നാമ സുന്ദരീ
എല്ലാ ഭാര്യമാരും രാജാവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവരും സ്നേഹമുള്ളവരുമായിരുന്നു. അവരില് ഒരാളുടെ മകളായ സുന്ദരിയായ സുചന്യ എന്ന പെണ്കുട്ടി ഉണ്ടായിരുന്നു.
പിതുഃ പ്രിയാ ച മാതൄണാം സര്വാസാം ചാരുഹാസിനീ । നഗരാന്നാതിദൂരേഽഭൂത്സരോ മാനസസന്നിഭമ്
അവള് അച്ഛന്ക്കും എല്ലാ അമ്മമാര്ക്കും പ്രിയങ്കരിയായിരുന്നു, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളും. നഗരത്തില് നിന്ന് വളരെ ദൂരമല്ലാതെ മനസ്സരസുപോലെയുള്ള ഒരു തടാകം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബദ്ധസോപാനമാര്ഗം ച സ്വച്ഛപാനീയപൂരിതമ് । ഹംസകാരണ്ഡവാകീര്ണം ചക്രവാകോപശോഭിതമ്
അത് ഇറങ്ങാന് പടികള് ഉണ്ടായിരുന്നു, വൃത്തിയുള്ള കുടിവെള്ളം നിറഞ്ഞതും, അങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് ഹംസകളും കുരുവികളും നിറഞ്ഞതും, ചക്രവാകപ്പക്ഷികള് അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നുവു.
ദാത്യൂഹസാരസാകീര്ണം സര്വപക്ഷിഗണാവൃതമ് । പഞ്ചധാകമലോപേതം ചഞ്ചരീകസുസേവിതമ്
അത് ദാത്യൂഹം, സാരസ് തുടങ്ങിയ പക്ഷികളാല് നിറഞ്ഞതും, എല്ലാത്തരം പക്ഷികളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും, അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള താമരകള് നിറഞ്ഞതും, തേനീച്ചകള് ചുറ്റിയതുമായിരുന്നു.
പാര്ശ്വതശ്ച ദ്രുമാകീര്ണം വേഷ്ടിതം പാദപൈഃ ശുഭൈഃ । സാലൈസ്തമാലൈഃ സരലൈഃ പുന്നാഗാശോകമണ്ഡിതമ്
തടാകത്തിന്റെ ചുറ്റും നിറയെ മരങ്ങളും, നല്ല ചെടികളും വളര്ന്നിരുന്നു. സാലം, തമാലം, സരലം, പുന്നാഗം, അശോകം തുടങ്ങിയവയാല് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
വടാശ്വത്ഥകദമ്ബൈശ്ച കദലീഖണ്ഡരാജിതമ് । ജമ്ബീരൈര്ബീജപൂരൈശ്ച ഖര്ജൂരൈഃ പനസൈസ്തഥാ
വടം, അശ്വത്തം, കടമ്പ, വാഴക്കുലകള്, ജമ്പീരം, ബിജപൂരം, ഈന്തപ്പന, ചക്കമരങ്ങള് എന്നിവയാല് അതു അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ക്രമുകൈര്നാരികേലൈശ്ച കേതകൈഃ കാഞ്ചനദ്രുമൈഃ । യൂഥികാജാലകൈഃ ശുഭ്രൈഃ സംവൃതം മല്ലികാഗണൈഃ
കിരമരം, തേങ്ങ, കെടകം, പൊന്നമരം, ശുദ്ധമായ ജാതിമല്ലികക്കൊമ്പുകള്, മല്ലികപൂക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങള് എന്നിവകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
ജമ്ബ്വാമ്രതിന്തിണീഭിശ്ച കരഞ്ജകുടജാവൃതമ് । പലാശനിമ്ബഖദിരബില്വാമലകമണ്ഡിതമ്
ജാമ്പു, മാവു, പുളി, കരഞ്ഞ, കുടജം തുടങ്ങിയ മരങ്ങള് നിറഞ്ഞതും, പലാശം, അരയാൽ, കതിര, ബില്വം, നെല്ലിക്ക എന്നിവയാല് അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.
ബഭൂവ കോകിലാരാവഃ കേകാസ്വനവിരാജിതമ് । തത്സമീപേ ശുഭേ ദേശേ പാദപാനാം ഗണാവൃതേ
അവിടെ കുയിലിന്റെയും മയിലിന്റെയും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ആ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്, മരങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങള് ചുറ്റിയിരുന്നു.
ഭാര്ഗവശ്ച്യവനഃ ശാന്തസ്താപസഃ സംസ്ഥിതോ മുനിഃ । ജ്ഞാത്വാസൌ വിജനം സ്ഥാനം തപസ്തേപേ സമാഹിതഃ
ഭാർഗവനായ ശാന്തനും തപസ്സുകാരനുമായ ച്യവനമുനി അവിടെ താമസിച്ചു. ആ സ്ഥലം ഒരാള് ഇല്ലാത്തതാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, അവന് മനസ്സോടെ തപസ്സു ചെയ്തു.
കൃത്വാ ദൃഢാസനം മൌനമാധായ ജിതമാരുതഃ । ഇന്ദ്രിയാണി ച സംയമ്യ ത്യക്താഹാരസ്തപോനിധിഃ
അവന് ഉറച്ച ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, മൗനം പാലിച്ച്, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കികൊണ്ട്, ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച്, തപസ്സില് മുഴുകി.
ജലപാനാദിരഹിതോ ധ്യായന്നാസ്തേ പരാമ്ബികാമ് । സവല്മീകോഽഭവദ്രാജല്ലഁതാഭിഃ പരിവേഷ്ടിതഃ
ജലം പോലും കുടിക്കാതെ, മറ്റൊന്നും കഴിക്കാതെ, പരമഭഗവതിയെ ധ്യാനിച്ച് അവന് ഇരുന്നിരുന്നു. രാജാവേ, അവന് ലതകള് ചുറ്റി വളര്ന്നു.
കാലേന മഹതാ രാജന് സമാകീര്ണഃ പിപീലികൈഃ । തഥാ സ സംവൃതോ ധീമാന്മൃത്പിണ്ഡ ഇവ സര്വതഃ
ദീര്ഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോള് രാജാവേ, അവനെ ചുറ്റി ഉറുമ്പുകള് നിറഞ്ഞു. അങ്ങനെ ആ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് എല്ലായിടത്തും മണ്ണ് കെട്ടിയതുപോലെ ആയിപ്പോയി.
കദാചിത്സ മഹീപാലഃ കാമിനീഗണസംവൃതഃ । ആജഗാമ സരോ രാജന് വിഹര്തുമിദമുത്തമമ്
ഒരു ദിവസം, രാജാവേ, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ ഒരു രാജാവു ഈ മനോഹരമായ തടാകത്തിലേക്ക് വിനോദത്തിനായി വന്നു.
ശര്യാതിഃ സുന്ദരീവൃന്ദസംയുതഃ സലിലേഽമലേ । ക്രീഡാസക്തോ മഹീപാലോ ബഭൂവ കമലാകരേ
ശര്യാതി എന്ന രാജാവ് സുന്ദരികളോടൊപ്പം കമലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഈ ശുദ്ധജലത്തിൽ കളിയിൽ മുഴുകി.
സുകന്യാ വനമാസാദ്യ വിജഹാര സഖീവൃതാ । സുമനാംസി വിചിന്വന്തീ ചഞ്ചലാ ചഞ്ചലോപമാ
സുകന്യാ സഖികളോടൊപ്പം കാട്ടിൽ ചെന്നു, പുഷ്പങ്ങൾ തിരഞ്ഞ്, പക്ഷിയെപ്പോലെ ചഞ്ചലതയോടെ സഞ്ചരിച്ചു.
സര്വാഭരണസംയുക്താ രണച്ചരണനൂപുരാ । ചംക്രമമാണാ വല്മീകം ച്യവനസ്യ സമാസദത്
അഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച്, കാൽക്കിണ്ണികൾ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് നടന്നു, അവൾ ച്യവനന്റെ പുഴുവെട്ടിലരികിൽ എത്തി.
ക്രീഡാസക്തോപവിഷ്ടാ സാ വല്മീകസ്യ സമീപതഃ । ദദര്ശ ചാസ്യ രന്ധ്രേ വൈ ഖദ്യോത ഇവ ജ്യോതിഷീ
കളിയിൽ മുഴുകി, അവൾ പുഴുവെട്ടിനടുത്ത് ഇരുന്നു. അതിന്റെ തുറവിൽ, കുരുവികൾ പോലെ രണ്ട് പ്രകാശം അവൾ കണ്ടു.
കിമേതദിതി സഞ്ചിന്ത്യ സമുദ്ധര്തും മനോ ദധേ । ഗൃഹീത്വാ കണ്ടകം തീക്ഷ്ണം ത്വരമാണാ കൃശോദരീ
‘ഇത് എന്താണെന്ന്’ വിചാരിച്ച്, അതു പുറത്തെടുക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. അരികിൽ കിടന്ന കൂർത്ത മുള്ള് എടുത്തു.
സാ ദൃഷ്ടാ മുനിനാ ബാലാ സമീപസ്ഥാ കൃതോദ്യമാ । വിചരന്തീ സുകേശാന്താ മന്മഥസ്യേവ കാമിനീ
അവളെ സമീപം നിന്നു പ്രവർത്തിക്കാൻ തയ്യാറായിരിക്കുന്നതായും, മനോഹരമായ മുടിയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതായും മുനി കണ്ടു. അവൾ മന്മഥന്റെ പ്രിയയെപ്പോലെയായിരുന്നു.
താം വീക്ഷ്യ സുദതീം തത്ര ക്ഷാമകണ്ഠസ്തപോനിധിഃ । താമഭാഷത കല്യാണീം കിമേതദിതി ഭാര്ഗവഃ
പല്ലുകൾ മനോഹരമായ ആ പെൺകുട്ടിയെ, ദീർഘവ്രതശീലിയുമായ ക്ഷീണിച്ച കഴുത്തുള്ള ച്യവനമുനി കണ്ടു. അവൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: ‘ഇത് എന്താണ്, ഭാർഗവേ?’
ദൂരം ഗച്ഛ വിശാലാക്ഷി താപസോഽഹം വരാനനേ । മാ ഭിന്ദസ്വാദ്യ വല്മീകം കണ്ടകേന കൃശോദരി
‘വിസാലനേത്രളേ, ദൂരേ പോകൂ; ഞാൻ ഒരു തപസ്വിയാണ്, സുന്ദരമുഖിയേ. കൃഷോദരിയേ, ഈ പുഴുവെട്ട് നീ മുള്ളുകൊണ്ട് തുരക്കരുത്.’
തേനേദം പ്രോച്യമാനാപി സാ ചാസ്യ ന ശൃണോതി വൈ । കിമു ഖല്വിദമിത്യുക്ത്വാ നിര്ബിഭേദാസ്യ ലോചനേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും അവൾ കേൾക്കാതെ, ‘ഇത് എന്താണെന്ന്’ പറഞ്ഞു അവൻ്റെ കണ്ണുകൾ തുരന്നു.
ദൈവേന നോദിതാ ഭിത്ത്വാ ജഗാമ നൃപകന്യകാ । ക്രീഡന്തീ ശങ്കമാനാ സാ കിം കൃതം തു മയേതി ച
വിധിയുടെ ഇളവിൽ രാജകുമാരി അവയുടെ കണ്ണുകൾ തുരന്ന് കളിച്ചുകൊണ്ടു പോയി. ‘ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന്’ അവൾ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു.
ചുക്രോധ സ തഥാ വിദ്ധനേത്രഃ പരമമന്യുമാന് । വേദനാഭ്യര്ദിതഃ കാമം പരിതാപം ജഗാമ ഹ
അങ്ങനെ കണ്ണുകൾക്ക് പരിക്ക് ലഭിച്ച മുനി അത്യന്തം കോപിച്ചു; വേദനകൊണ്ട് അവൻ ദു:ഖത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു.