ഇതി രാജര്ഷിണാ പൃഷ്ടോ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । തമുവാച മുനിശ്രേഷ്ഠഃ പ്രസന്നവദനോ മുനിഃ
ഇങ്ങനെ രാജർഷി ചോദിച്ചതിന്, സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസൻ, ആ മഹർഷി, സന്തോഷപൂർവ്വം അവനോട് പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച - നിശാമയ മഹാരാജ വിസ്തരാദ്ഗദതോ മമ । സോമസൂര്യാന്വയാനാം ച തഥാന്യേഷാം സമുദ്ഭവമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്ന സൂര്യവംശവും ചന്ദ്രവംശവും മറ്റു വംശങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവം നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കുക.
വിഷ്ണോര്നാഭിസരോജാദ്വൈ ബ്രഹ്മാഭൂച്ചതുരാനനഃ । തപസ്തപ്ത്വാ സമാരാധ്യ മഹാദേവീം സുദുര്ഗമാമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള താമരയിൽ നിന്ന് നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; മഹാദേവിയെ പ്രാർത്ഥിച്ച്, കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
തയാ ദത്തവരോ ധാതാ ജഗത്കര്തും സമുദ്യതഃ । നാശകന്മാനുഷീം സൃഷ്ടിം കര്തും ലോകപിതാമഹഃ
അവളിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച സ്രഷ്ടാവ് ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
വിചിന്ത്യ ബഹുധാ ചിത്തേ സൃഷ്ട്യര്ഥം ചതുരാനനഃ । ന വിസ്താരം ജഗാമാശു രചിതാപി മഹാത്മനാ
സൃഷ്ടിക്കുവാൻ മനസ്സിൽ പലവിധം ആലോചിച്ചെങ്കിലും, ആ മഹാത്മാവായ നാലുമുഖനും, വലിയ സൃഷ്ടി ഉടൻ നടത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
(സസര്ജ മാനസാന്പുത്രാന്സപ്തസംഖ്യാന്പ്രജാപതിഃ) മരീചിരങ്ഗിരാത്രിശ്ച വസിഷ്ഠഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ । പുലസ്ത്യശ്ചേതി വിഖ്യാതാഃ സപ്തൈതേ മാനസാഃ സുതാഃ
(പ്രജാപതി ഏഴു മനസുപുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു:) മരീചി, അങ്കിരസ്, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, പുലസ്ത്യൻ — ഇവരാണ് പ്രശസ്തമായ ആ ഏഴു മനസുപുത്രന്മാർ.
രുദ്രോ രോഷാത്സമുത്പന്നോഽപ്യുത്സങ്ഗാന്നാരദോഽഭവത് । ദക്ഷോഽങ്ഗുഷ്ഠാത്തഥാന്യേഽപി മാനസാഃ സനകാദയഃ
ശങ്കരൻ കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചെങ്കിലും, അവന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് നാരദൻ ജനിച്ചു. ദക്ഷന്റെ വലതുകാലിന്റെ വിരലിൽ നിന്ന്, മനസ്സിൽ നിന്ന് സനകാദിമുനിമാരും ജനിച്ചു.
വാമാങ്ഗുഷ്ഠാദ്ദക്ഷപത്നീ ജാതാ സര്വാങ്ഗസുന്ദരീ । വീരിണീ നാമ വിഖ്യാതാ പുരാണേഷു മഹീപതേ
ദക്ഷന്റെ ഇടത്തുകാലിന്റെ വലതുവിരലിൽ നിന്ന് അവന്റെ ഭാര്യ, ശരീരമാകെ സുന്ദരിയായ വീരിണി ജനിച്ചു. പുരാണങ്ങളിൽ പ്രശസ്തയായവളാണ് അവൾ.
അസിക്നീതി ച നാമ്നാ സാ യസ്യാം ജാതോഽഥ നാരദഃ । ദേവര്ഷിപ്രവരഃ കാമം ബ്രഹ്മണോ മാനസഃ സുതഃ
അവളെ അസിക്നി എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നാണ് ദേവമുനികളിൽ പ്രധാനം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ ആയ നാരദൻ ജനിച്ചത്.
ജനമേജയ ഉവാച - അത്ര മേ സംശയോ ബ്രഹ്മന് യദുക്തം ഭവതാ വചഃ । വീരിണ്യാം നാരദോ ജാതോ ദക്ഷാദിതി മഹാതപാഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണനേ, ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയായ വീരിണിയിൽ നിന്ന് നാരദൻ ജനിച്ചു എന്നത് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് കേട്ട് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്. നാരദൻ മഹാതപസ്സുകാരനല്ലേ?
കഥം ദക്ഷസ്യ പത്ന്യാം തു വീരിണ്യാം നാരദോ മുനിഃ । ജാതോ ഹി ബ്രഹ്മണഃ പുത്രോ ധര്മജ്ഞസ്താപസോത്തമഃ
ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയായ വീരിണിയിൽ നിന്ന് നാരദമുനി എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്, ധർമ്മജ്ഞനും ഉത്തമതപസ്സുകാരനുമാണ്.
വിചിത്രമിദമാഖ്യാതം ഭവതാ നാരദസ്യ ച । ദക്ഷാജ്ജന്മാസ്യ ഭാര്യായാം തദ്വദസ്വ സവിസ്തരമ്
നാരദന്റെ ജനനം ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയിൽ നിന്നാണെന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് അത്ഭുതകരമാണ്. അതിന്റെ വിശദമായ വിശദീകരണം ദയവായി പറയൂ.
പൂര്വദേഹഃ കഥം മുക്തഃ ശാപാത്കസ്യ മഹാമനാ । നാരദേന ബഹുജ്ഞേന കസ്മാജ്ജന്മ കൃതം മുനേ
അവൻ മുമ്പത്തെ ശരീരം എങ്ങനെ ശാപം മൂലം വിട്ടു? മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നാരദൻ എങ്ങനെ വീണ്ടും ജനനം ഏറ്റെടുത്തു?
വ്യാസ ഉവാച - ബ്രഹ്മണാസൌ സമാദിഷ്ടോ ദക്ഷഃ സൃഷ്ട്യര്ഥമാദിതഃ । പ്രജാഃ സൃജേതി സുഭൃശം വൃദ്ധിഹേതോഃ സ്വയമ്ഭുവാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടിക്കായി പ്രജാപതി ദക്ഷനെ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് നിർദ്ദേശിച്ചു: 'സ്വയംഭുവനേ, വർദ്ധനവിനായി പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കൂ' എന്നു.
തതഃ പഞ്ചസഹസ്രാംശ്ച ജനയാമാസ വീര്യവാന് । ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ പുത്രാന് വീരിണ്യാം ബലവത്തരാന്
ശക്തിയുള്ള ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി, വീരിണിയിൽ നിന്ന് അഞ്ചായിരം ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ താന്നാരദഃ പുത്രാന്സര്വാന്വര്ധയിഷൂന്പ്രജാഃ । ഉവാച പ്രഹസന്വാചം ദേവര്ഷിഃ കാലനോദിതഃ
ദക്ഷന്റെ ആ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും പ്രജകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, നാരദൻ, സമയത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഭുവഃ പ്രമാണമജ്ഞാത്വാ സ്രഷ്ടുകാമാഃ പ്രജാഃ കഥമ് । ലോകാനാം ഹാസ്യതാം യൂയം ഗമിഷ്യഥ ന സംശയഃ
ഭൂമിയുടെ അളവ് അറിയാതെ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളിൽ പരിഹാസ്യരാവും, സംശയമില്ല.
പൃഥിവ്യാ വൈ പ്രമാണം തു ജ്ഞാത്വാ കാര്യഃ സമുദ്യമഃ । കൃത്തോഽസൌ സിദ്ധിമായാതി നാന്യഥേതി വിനിശ്ചയഃ
ഭൂമിയുടെ അളവ് മനസ്സിലാക്കിയശേഷം മാത്രമേ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കേണ്ടതുള്ളു. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മാത്രമേ വിജയമുണ്ടാകൂ, ഇതു നിർബന്ധം.
ബാലിശാ ബത യൂയം വൈ യദജ്ഞാത്വാ ഭുവസ്തലമ് । സമുദ്യതാഃ പ്രജാഃ കര്തും കഥം സിദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി
അയ്യോ, നിങ്ങൾ എത്ര ബാലിശരാണ്! ഭൂമിയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയും അറിയാതെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിജയമെന്നത് എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വ്യാസ ഉവാച - നാരദേനൈവമുക്താസ്തേ ഹര്യശ്വാ ദൈവയോഗതഃ । അന്യോന്യമൂചുഃ സഹസാ സമ്യഗാഹ മുനിഃ കില
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: നാരദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ഹര്യശ്വന്മാർ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'മുനി ശരിയായി പറഞ്ഞു'.
ജ്ഞാത്വ പ്രമാണമുര്വ്യാസ്തു സുഖം സ്രക്ഷ്യാമഹേ പ്രജാഃ । ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ തേ സര്വേ പ്രയാതാഃ പ്രേക്ഷിതും ഭുവഃ
ഭൂമിയുടെ അളവ് മനസ്സിലാക്കിയാൽ നമുക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാം എന്ന് ചിന്തിച്ച്, അവർ എല്ലാവരും ഭൂമി കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
തലം സര്വം പരിജ്ഞാതും വചനാന്നാരദസ്യ ച । പ്രാച്യാം കേചിദ്ഗതാഃ കാമം ദക്ഷിണസ്യാം തഥാപരേ
ഭൂമിയുടെ മുഴുവൻ ഭാഗവും അറിയാൻ, നാരദന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, ചിലർ കിഴക്കോട്ടും, മറ്റുള്ളവർ ദക്ഷിണത്തേക്കും പോയി.
പ്രതീച്യാമുത്തരസ്യാം തു കൃതോത്സാഹാഃ സമന്തതഃ । ദക്ഷഃ പുത്രാന്ഗതാന്ദൃഷ്ട്വാ പീഡിതസ്തു ശുചാ ഭൃശമ്
ചിലർ പടിഞ്ഞാറോട്ടും വടക്കോട്ടും ഉത്സാഹത്തോടെ പോയി. ദക്ഷൻ തന്റെ പുത്രന്മാർ എല്ലാം പോയതറിഞ്ഞ് ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി.
അന്യാനുത്പാദയാമാസ പ്രജാര്ഥം കൃതനിശ്ചയഃ । തേഽപി തത്രോദ്യതാഃ കര്തും പ്രജാര്ഥമുദ്യമം സുതാഃ
പ്രജകൾക്കായി ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ ദക്ഷൻ മറ്റുപുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവർയും പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
നാരദഃ പ്രാഹ താന്ദൃഷ്ട്വാ പൂര്വം യദ്വചനം മുനിഃ । ബാലിശാ ബത യൂയം വൈ യദജ്ഞാത്വാ ഭുവഃ കില
നാരദന് അവരെ കണ്ടു, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ പറഞ്ഞു: "അയ്യോ, നിങ്ങള് എത്ര ബാലിശരാണ്! ഈ ലോകത്തെ ശരിക്കും അറിയാതെ തന്നെ പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു."
പ്രമാണം തു പ്രജാഃ കര്തും പ്രവൃത്താഃ കേന ഹേതുനാ । ശ്രുത്വാ വാക്യം മുനേസ്തേഽപി മത്വാ സത്യം വിമോഹിതാഃ
"നിങ്ങള് എന്തിനാണ് സന്തതിയെ സൃഷ്ടിക്കാന് ശ്രമിച്ചത്? ആ മഹര്ഷിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട്, അതെല്ലാം സത്യമാണെന്ന് കരുതി നിങ്ങള് ഭ്രമിച്ചു."
ജഗ്മുഃ സര്വേ യഥാപൂര്വം ഭ്രാതരശ്ചലിതാസ്തഥാ । താന്സുതാന്പ്രസ്ഥിതാന്ദൃഷ്ട്വാ ദക്ഷഃ കോപസമവിതഃ
അവര് എല്ലാവരും മുമ്പ് പോലെ തന്നെ പോയി; അവരുടെ സഹോദരന്മാര് വഴിതെറ്റിയതുപോലെ. മക്കള് അങ്ങനെ പുറപ്പെട്ടത് കണ്ട ദക്ഷന് കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ശശാപ നാരദം കോപാത് പുത്രശോകസമുദ്ഭവാത് । ദക്ഷ ഉവാച - നാശിതാ മേ സുതാ യസ്മാത് തസ്മാന്നാശമവാപ്നുഹി
മക്കളെ നഷ്ടമായ ദുഃഖത്തിലും കോപത്തിലും ദക്ഷന് നാരദനെ ശപിച്ചു: "നീ എന്റെ മക്കളെ നശിപ്പിച്ചുവല്ലോ, അതിനാല് നീയും നശിക്കട്ടെ."
പാപേനാനേന ദുര്ബുദ്ധേ ഗര്ഭവാസം വ്രജേതി ച । പുത്രോ മേ ഭവ കാമം ത്വം യതോ മേ ഭ്രംശിതാഃ സുതാഃ
"ഈ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, അജ്ഞാനിയേ, നീ ഗര്ഭത്തില് ജനിക്കണം; ഇഷ്ടമെങ്കില് എന്റെ മകനായി ജനിക്കൂ, കാരണം നീയാണ് എന്റെ മക്കളെ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയത്."
ഇതി ശപ്തസ്തതോ ജാതോ വീരിണ്യാം നാരദോ മുനിഃ । ഷഷ്ടിര്ഭൂയോഽസൃജത്കന്യാ വീരിണ്യാമിതി നഃ ശ്രുതമ്
അങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട നാരദന് പിന്നീട് വീരിണിയില് ജനിച്ചു; വീരിണിയില് നിന്ന് അവന് വീണ്ടും അറുപത് പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.