കിന്തു ഭാനുപ്രഭാചന്ദ്രവിദ്യുദ്വഹ്നിപ്രഭാദയഃ । തസ്മാന്മായേശ്വരീമമ്ബാം സ്വപ്രകാശാം തു സംവിദമ്
സൂര്യന്റെ പ്രകാശം, ചന്ദ്രന്റെ വെളിച്ചം, മിന്നലിന്റെ കാന്തി, അഗ്നിയുടെ ജ്വാല എന്നിവ പോലെ തന്നെ, മായയുടെ ഇശ്വരിയായ അമ്മയെ, സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന ചൈതന്യമായ ദേവിയെ ആരാധിക്കണം.
ആരാധയേദതിപ്രീത്യാ മായാഗുണനിവൃത്തയേ । ഇതി സമ്യങ്മയാഖ്യാതം വൃത്രാസുരവധാദികമ്
മായയുടെ ഗുണങ്ങൾ അകറ്റാൻ വളരെ ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിക്കണം. ഇതാണ് ഞാൻ വൃത്രാസുരനു വധം മുതലായ കഥകൾ ശരിയായി വിശദീകരിച്ചത്.
യത്പൃഷ്ടം രാജശാര്ദൂല കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി । പൂര്വാര്ധോഽയം പുരാണസ്യ കഥിതസ്തവ സുവ്രത
രാജാവേ, നീ ചോദിച്ചതിനാൽ ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഈ പുരാണത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ധാർമ്മികനായവനേ.
യത്ര ദേവ്യാസ്തു മഹിമാ വിസ്തരേണോപപാദിതഃ । ഏതദ്രഹസ്യം ശ്രീമാതുര്ന ദേയം യസ്യ കസ്യചിത്
ഇവിടെ ദേവിയുടെ മഹത്വം വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഈ ശ്രീമാതാവിന്റെ രഹസ്യം ആര്ക്കും കൊടുക്കാൻ പാടില്ല.
ദേയം ഭക്തായ ശാന്തായ ദേവീഭക്തിരതായ ച । ശിഷ്യായ ജ്യേഷ്ഠപുത്രായ ഗുരുഭക്തിയുതായ ച
ഇത് ഭക്തനും, ശാന്തനും, ദേവീഭക്തിയുള്ളവനും, ശിഷ്യനും, മൂത്തമകനും, ഗുരുഭക്തിയുള്ളവനും നൽകാം.
ഇദമഖിലകഥാനാം സാരഭൂതം പുരാണം നിഖിലനിഗമതുല്യം സപ്രമാണാനുവിദ്ധമ് । പഠതി പരമഭാവാദ്യഃ ശൃണോതീഹ ഭക്ത്യാ സ ഭവതി ധനവാന്വൈ ജ്ഞാനവാന്മാനവോഽത്ര
എല്ലാ കഥകളുടെയും സാരം, എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കുമൊപ്പമുള്ളതും തെളിവുകളാൽ ഉറപ്പുള്ളതുമായ ഈ പുരാണം, പരമഭക്തിയോടെ വായിക്കുന്നവനും, ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവനും, ഈ ലോകത്ത് ധനവാനും ജ്ഞാനവാനും മഹാനുമാകും.
ദക്ഷപ്രജാപതിവര്ണനമ് സൂത ഉവാച - ശ്രുത്വൈതാം താപസാദ്ദിവ്യാം കഥാം രാജാ മുദാന്വിതഃ । വ്യാസം പപ്രച്ഛ ധര്മാത്മാ പരീക്ഷിതസുതഃ പുനഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ ദിവ്യമായ കഥ തപസ്സുകാരനിൽ നിന്ന് കേട്ട രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ, ധാർമ്മികനായ പരിചിതിന്റെ മകൻ, വീണ്ടും വ്യാസനോട് ചോദിച്ചു.
ജനമേജയ ഉവാച - സ്വാമിന് സൂര്യാന്വയാനാം ച രാജ്ഞാം വംശസ്യ വിസ്തരമ് । തഥാ സോമാന്വയാനാം ച ശ്രോതുകാമോഽസ്മി സര്വഥാ
ജനമേജയൻ പറഞ്ഞു: സ്വാമീ, സൂര്യവംശജരുടെയും, ചന്ദ്രവംശജരുടെയും വംശവിവരം ഞാൻ മുഴുവൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥയാനഘ സര്വജ്ഞ കഥാം പാപപ്രണാശിനീമ് । ചരിതം ഭൂപതീനാം ച വിസ്തരാദ്വംശയോര്ദ്വയോഃ
പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്ന ആ കഥയും, ആ രണ്ട് വംശങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവിതവും നീ വിശദമായി പറയണം, പാപരഹിതനും സർവ്വജ്ഞനുമായവനേ.
തേ ഹി സര്വേ പരാശക്തിഭക്താ ഇതി മയാ ശ്രുതമ് । ദേവീഭക്തസ്യ ചരിതം ശൃണ്വന്കോഽസ്തി വിരക്തിഭാക്
അവരൊക്കെയും പരാശക്തിയോടു ഭക്തിയുള്ളവരാണെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ദേവീഭക്തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ കേൾക്കുന്നവനിൽ ആരാണ് വൈരാഗ്യം ഉണ്ടാകാത്തത്?
ഇതി രാജര്ഷിണാ പൃഷ്ടോ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । തമുവാച മുനിശ്രേഷ്ഠഃ പ്രസന്നവദനോ മുനിഃ
ഇങ്ങനെ രാജർഷി ചോദിച്ചതിന്, സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസൻ, ആ മഹർഷി, സന്തോഷപൂർവ്വം അവനോട് പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച - നിശാമയ മഹാരാജ വിസ്തരാദ്ഗദതോ മമ । സോമസൂര്യാന്വയാനാം ച തഥാന്യേഷാം സമുദ്ഭവമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്ന സൂര്യവംശവും ചന്ദ്രവംശവും മറ്റു വംശങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവം നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കുക.
വിഷ്ണോര്നാഭിസരോജാദ്വൈ ബ്രഹ്മാഭൂച്ചതുരാനനഃ । തപസ്തപ്ത്വാ സമാരാധ്യ മഹാദേവീം സുദുര്ഗമാമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള താമരയിൽ നിന്ന് നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; മഹാദേവിയെ പ്രാർത്ഥിച്ച്, കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
തയാ ദത്തവരോ ധാതാ ജഗത്കര്തും സമുദ്യതഃ । നാശകന്മാനുഷീം സൃഷ്ടിം കര്തും ലോകപിതാമഹഃ
അവളിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച സ്രഷ്ടാവ് ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
വിചിന്ത്യ ബഹുധാ ചിത്തേ സൃഷ്ട്യര്ഥം ചതുരാനനഃ । ന വിസ്താരം ജഗാമാശു രചിതാപി മഹാത്മനാ
സൃഷ്ടിക്കുവാൻ മനസ്സിൽ പലവിധം ആലോചിച്ചെങ്കിലും, ആ മഹാത്മാവായ നാലുമുഖനും, വലിയ സൃഷ്ടി ഉടൻ നടത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
(സസര്ജ മാനസാന്പുത്രാന്സപ്തസംഖ്യാന്പ്രജാപതിഃ) മരീചിരങ്ഗിരാത്രിശ്ച വസിഷ്ഠഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ । പുലസ്ത്യശ്ചേതി വിഖ്യാതാഃ സപ്തൈതേ മാനസാഃ സുതാഃ
(പ്രജാപതി ഏഴു മനസുപുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു:) മരീചി, അങ്കിരസ്, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, പുലസ്ത്യൻ — ഇവരാണ് പ്രശസ്തമായ ആ ഏഴു മനസുപുത്രന്മാർ.
രുദ്രോ രോഷാത്സമുത്പന്നോഽപ്യുത്സങ്ഗാന്നാരദോഽഭവത് । ദക്ഷോഽങ്ഗുഷ്ഠാത്തഥാന്യേഽപി മാനസാഃ സനകാദയഃ
ശങ്കരൻ കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചെങ്കിലും, അവന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് നാരദൻ ജനിച്ചു. ദക്ഷന്റെ വലതുകാലിന്റെ വിരലിൽ നിന്ന്, മനസ്സിൽ നിന്ന് സനകാദിമുനിമാരും ജനിച്ചു.
വാമാങ്ഗുഷ്ഠാദ്ദക്ഷപത്നീ ജാതാ സര്വാങ്ഗസുന്ദരീ । വീരിണീ നാമ വിഖ്യാതാ പുരാണേഷു മഹീപതേ
ദക്ഷന്റെ ഇടത്തുകാലിന്റെ വലതുവിരലിൽ നിന്ന് അവന്റെ ഭാര്യ, ശരീരമാകെ സുന്ദരിയായ വീരിണി ജനിച്ചു. പുരാണങ്ങളിൽ പ്രശസ്തയായവളാണ് അവൾ.
അസിക്നീതി ച നാമ്നാ സാ യസ്യാം ജാതോഽഥ നാരദഃ । ദേവര്ഷിപ്രവരഃ കാമം ബ്രഹ്മണോ മാനസഃ സുതഃ
അവളെ അസിക്നി എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അവളിൽ നിന്നാണ് ദേവമുനികളിൽ പ്രധാനം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ ആയ നാരദൻ ജനിച്ചത്.
ജനമേജയ ഉവാച - അത്ര മേ സംശയോ ബ്രഹ്മന് യദുക്തം ഭവതാ വചഃ । വീരിണ്യാം നാരദോ ജാതോ ദക്ഷാദിതി മഹാതപാഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണനേ, ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയായ വീരിണിയിൽ നിന്ന് നാരദൻ ജനിച്ചു എന്നത് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് കേട്ട് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്. നാരദൻ മഹാതപസ്സുകാരനല്ലേ?
കഥം ദക്ഷസ്യ പത്ന്യാം തു വീരിണ്യാം നാരദോ മുനിഃ । ജാതോ ഹി ബ്രഹ്മണഃ പുത്രോ ധര്മജ്ഞസ്താപസോത്തമഃ
ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയായ വീരിണിയിൽ നിന്ന് നാരദമുനി എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്, ധർമ്മജ്ഞനും ഉത്തമതപസ്സുകാരനുമാണ്.
വിചിത്രമിദമാഖ്യാതം ഭവതാ നാരദസ്യ ച । ദക്ഷാജ്ജന്മാസ്യ ഭാര്യായാം തദ്വദസ്വ സവിസ്തരമ്
നാരദന്റെ ജനനം ദക്ഷന്റെ ഭാര്യയിൽ നിന്നാണെന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് അത്ഭുതകരമാണ്. അതിന്റെ വിശദമായ വിശദീകരണം ദയവായി പറയൂ.
പൂര്വദേഹഃ കഥം മുക്തഃ ശാപാത്കസ്യ മഹാമനാ । നാരദേന ബഹുജ്ഞേന കസ്മാജ്ജന്മ കൃതം മുനേ
അവൻ മുമ്പത്തെ ശരീരം എങ്ങനെ ശാപം മൂലം വിട്ടു? മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നാരദൻ എങ്ങനെ വീണ്ടും ജനനം ഏറ്റെടുത്തു?
വ്യാസ ഉവാച - ബ്രഹ്മണാസൌ സമാദിഷ്ടോ ദക്ഷഃ സൃഷ്ട്യര്ഥമാദിതഃ । പ്രജാഃ സൃജേതി സുഭൃശം വൃദ്ധിഹേതോഃ സ്വയമ്ഭുവാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടിക്കായി പ്രജാപതി ദക്ഷനെ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് നിർദ്ദേശിച്ചു: 'സ്വയംഭുവനേ, വർദ്ധനവിനായി പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കൂ' എന്നു.
തതഃ പഞ്ചസഹസ്രാംശ്ച ജനയാമാസ വീര്യവാന് । ദക്ഷഃ പ്രജാപതിഃ പുത്രാന് വീരിണ്യാം ബലവത്തരാന്
ശക്തിയുള്ള ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി, വീരിണിയിൽ നിന്ന് അഞ്ചായിരം ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ താന്നാരദഃ പുത്രാന്സര്വാന്വര്ധയിഷൂന്പ്രജാഃ । ഉവാച പ്രഹസന്വാചം ദേവര്ഷിഃ കാലനോദിതഃ
ദക്ഷന്റെ ആ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും പ്രജകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, നാരദൻ, സമയത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഭുവഃ പ്രമാണമജ്ഞാത്വാ സ്രഷ്ടുകാമാഃ പ്രജാഃ കഥമ് । ലോകാനാം ഹാസ്യതാം യൂയം ഗമിഷ്യഥ ന സംശയഃ
ഭൂമിയുടെ അളവ് അറിയാതെ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളിൽ പരിഹാസ്യരാവും, സംശയമില്ല.
പൃഥിവ്യാ വൈ പ്രമാണം തു ജ്ഞാത്വാ കാര്യഃ സമുദ്യമഃ । കൃത്തോഽസൌ സിദ്ധിമായാതി നാന്യഥേതി വിനിശ്ചയഃ
ഭൂമിയുടെ അളവ് മനസ്സിലാക്കിയശേഷം മാത്രമേ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കേണ്ടതുള്ളു. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മാത്രമേ വിജയമുണ്ടാകൂ, ഇതു നിർബന്ധം.
ബാലിശാ ബത യൂയം വൈ യദജ്ഞാത്വാ ഭുവസ്തലമ് । സമുദ്യതാഃ പ്രജാഃ കര്തും കഥം സിദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി
അയ്യോ, നിങ്ങൾ എത്ര ബാലിശരാണ്! ഭൂമിയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയും അറിയാതെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിജയമെന്നത് എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വ്യാസ ഉവാച - നാരദേനൈവമുക്താസ്തേ ഹര്യശ്വാ ദൈവയോഗതഃ । അന്യോന്യമൂചുഃ സഹസാ സമ്യഗാഹ മുനിഃ കില
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: നാരദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ഹര്യശ്വന്മാർ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'മുനി ശരിയായി പറഞ്ഞു'.