തസ്മാന്മുഞ്ച മഹാഭാഗ ഗുരോഃ പത്നീം മനോരമാമ് । കലഹസ്ത്വന്നിമിത്തോഽദ്യ സുരാണാം ന ഭവേദ്യഥാ
അതിനാൽ, മഹാഭാഗനേ, ഗുരുവിന്റെ മനോഹരമായ ഭാര്യയെ വിട്ടു കൊടുക്കൂ; നിന്റെ കാരണത്താൽ ഇന്ന് ദേവന്മാരിൽ കലഹം ഉണ്ടാകരുത്.
സൂത ഉവാച സോമഃ ശക്രവചഃ ശ്രുത്വാ കിഞ്ചിത്ക്രോധസമാകുലഃ । ഭങ്ഗ്യാ പ്രതിവചഃ പ്രാഹ ശക്രദൂതം തദാ ശശീ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ചന്ദ്രൻ അല്പം കോപത്തോടെ, ഒരു ചിരിയോടെ ഇന്ദ്രന്റെ ദൂതനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഇന്ദുരാവാച ധര്മജ്ഞോഽസി മഹാബാഹോ ദേവാനാമധിപഃ സ്വയമ് । പുരോധാപി ച തേ താദൃഗ്യുവയോഃ സദൃശീ മതിഃ
ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: നീ ധർമ്മജ്ഞനാണ്, മഹാബാഹുവാണ്, ദേവന്മാരുടെ അധിപനും തന്നെയാണ്; നിന്റെ പുരോഹിതനും അതുപോലെയാണ്, നിങ്ങളുടേയും മനസ്സുകളും ഒരുപോലെയാണ്.
പരോപദേശേ കുശലാ ഭവന്തി ബഹവോ ജനാഃ । ദുര്ലഭസ്തു സ്വയം കര്താ പ്രാപ്തേ കര്മണി സര്വദാ
മറ്റുള്ളവരെ ഉപദേശിക്കാൻ പലരും കഴിവുള്ളവരാണ്; എന്നാൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ട സമയത്ത് സ്വയം ചെയ്യാൻ തയ്യാറുള്ളവരെ കണ്ടെത്തുന്നത് വളരെ ദുർലഭമാണ്.
ബാര്ഹസ്പത്യപ്രണീതം ച ശാസ്ത്രം ഗൃഹ്ണന്തി മാനവാഃ । കോ വിരോധോഽത്ര ദേവേശ കാമയാനാം ഭജന്സ്ത്രിയമ്
ബൃഹസ്പതിയുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ മനുഷ്യർ സ്വീകരിക്കുന്നു; ദേവാധിപനേ, ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീയെ അനുഭവിക്കുന്നതിൽ എന്താണ് തെറ്റ്?
സ്വകീയം ബലിനാം സര്വം ദുര്ബലാനാം ന കിഞ്ചന । സ്വീയാ ച പരകീയാ ച ഭ്രമോഽയം മന്ദചേതസാമ്
ശക്തരായവർക്കു എല്ലാം തങ്ങളുടേതാണ്; ദുർബലർക്കു ഒന്നും ഇല്ല. തനതും പരതയും എന്ന വ്യത്യാസം ബുദ്ധിഹീനരുടെ ഭ്രമമാണ്.
താരാ മയ്യനുരക്താ ച യഥാ ന തു തഥാ ഗുരൌ । അനുരക്താ കഥം ത്യാജ്യാ ധര്മതോ ന്യായതസ്തഥാ
താര എന്നിൽ അനുരക്തയാണു, ഗുരുവിൽ അങ്ങനെ അല്ല; അനുരക്തയായവളെ ധർമ്മത്താലോ നീതിയാലോ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാനാകും?
ഗൃഹാരമ്ഭസ്തു രക്തായാം വിരക്തായാം കഥം ഭവേത് । വിരക്തേയം യദാ ജാതാ ചകമേഽനുജകാമിനീമ്
രക്തിയുള്ളവളായാലും വിരക്തിയുള്ളവളായാലും, വീട്ടു ജീവിതം എങ്ങനെ ആരംഭിക്കാനാകും? അവൾ വിരക്തയാകുമ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ ആഗ്രഹിച്ചു.
ന ദാസ്യേഽഹം വരാരോഹാം ഗച്ഛ ദൂത വദ സ്വയമ് । ഈശ്വരോഽസി സഹസ്രാക്ഷ യദിച്ഛസി കുരുഷ്വ തത്
ഞാൻ ഈ മനോഹരിയെ വിട്ടു കൊടുക്കില്ല; നീ ദൂതനേ, പോയി അവനോട് നേരിട്ട് പറയൂ. സഹസ്രനയനേ, നീ ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യൂ.
സൂത ഉവാച ഇത്യുക്തഃ ശശിനാ ദൂതഃ പ്രയയൌ ശക്രസന്നിധിമ് । ഇന്ദ്രായാചഷ്ട തത്സര്വം യദുക്തം ശീതരശ്മിനാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞതോടെ, ദൂതൻ ഇന്ദ്രന്റെ സന്നിധിയിൽ പോയി, ശീതളപ്രഭയുള്ളവൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം അവനോട് അറിയിച്ചു.
തുരാഷാഡപി തച്ഛ്രുത്വാ ക്രോധയുക്തോ ബഭൂവ ഹ । സേനോദ്യോഗം തഥാ ചക്രേ സാഹായ്യാര്ഥം ഗുരോര്വിഭുഃ
ഇത് കേട്ടുതുടങ്ങിയതോടെ തുരാശാഡ് അത്യന്തം കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജനായി, തന്റെ ഗുരുവിന് സഹായം ചെയ്യാനായി ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
ശുക്രസ്തു വിഗ്രഹം ശ്രുത്വാ ഗുരുദ്വേഷാത്തതോ യയൌ । മാ ദദസ്വേതി തം വാക്യമുവാച ശശിനം പ്രതി
ശുക്രൻ ആ കലഹം കേട്ടപ്പോൾ ഗുരുവിനോടുള്ള വൈരാഗ്യത്താൽ ചെന്നു, ചന്ദ്രനോടു 'നീ കൊടുക്കരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു.
സാഹായ്യം തേ കരിഷ്യാമി മന്ത്രശക്ത്യാ മഹാമതേ । ഭവിതാ യദി സംഗ്രാമസ്തവ ചേന്ദ്രേണ മാരിഷ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ഇന്ദ്രനും നിനക്കും യുദ്ധം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ മന്ത്രശക്തിയാൽ നിന്നെ സഹായിക്കും.
ശങ്കരസ്തു തദാകര്ണ്യ ഗുരുദാരാഭിമര്ശനമ് । ഗുരുശത്രും ഭൃഗും മത്വാ സാഹായ്യമകരോത്തദാ
ശങ്കരൻ ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിച്ചതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭൃഗുവിനെ ഗുരുവിന്റെ ശത്രുവായി കണക്കാക്കി അവനു പിന്തുണ നൽകി.
സംഗ്രാമസ്തു തദാ വൃത്തോ ദേവദാനവയോര്ദ്രുതമ് । ബഹൂനി തത്ര വര്ഷാണി താരകാസുരവത്കില
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ ഉടൻ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. അതു താറകാസുരനെതിരായ യുദ്ധം പോലെ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടു.
ദേവാസുരകൃതം യുദ്ധം ദൃഷ്ട്വാ തത്ര പിതാമഹഃ । ഹംസാരൂഢോ ജഗാമാശു തം ദേശം ക്ലേശശാന്തയേ
ദേവാസുരന്മാർ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം കണ്ടപ്പോൾ പിതാമഹൻ ഹംസത്തിൽ കയറി, ആ കഷ്ടം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അതിവേഗം അവിടേക്ക് പോയി.
രാകാപതിം തദാ പ്രാഹ മുഞ്ച ഭാര്യാം ഗുരോരിതി । നോചേദ്വിഷ്ണും സമാഹൂയ കരിഷ്യാമി തു സംക്ഷയമ്
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചന്ദ്രനോടു പറഞ്ഞു: 'നീ ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ വിട്ടുകൊടുക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ വിഷ്ണുവിനെ വിളിച്ച് നാശം വരുത്തും.'
ഭൃഗും നിവാരയാമാസ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ । കിമന്യായമതിര്ജാതാ സങ്ഗദോഷാന്മഹാമതേ
ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് ഭൃഗുവിനെ തടഞ്ഞു: 'മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, കൂട്ടുകാരുടെ ദോഷം കൊണ്ടാണോ ഈ അന്യായമായ ആഗ്രഹം നിന്നിൽ ഉണർന്നത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
നിഷേധയാമാസ തതോ ഭൃഗുസ്തം ചൌഷധീപതിമ് । മുഞ്ച ഭാര്യാം ഗുരോരദ്യ പിത്രാഹം പ്രേഷിതസ്തവ
അതിനുശേഷം ഭൃഗു ഔഷധികളുടെ അധിപനോടു പറഞ്ഞു: 'നീ ഇന്ന് തന്നെ ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ വിട്ടുകൊടുക്കണം; ഞാൻ നിന്റെ പിതാവിന്റെ ദൂതനായി വന്നിരിക്കുന്നു.'
സൂത ഉവാച ദ്വിജരാജസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ ഭൃഗോര്വചനമദ്ഭുതമ് । ദദൌ ച തത്പ്രിയാം ഭാര്യാം ഗുരോര്ഗര്ഭവതീം ശുഭാമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഭൃഗുവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദ്വിജരാജാവ് ഗുരുവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയെ അവനു നൽകി.
പ്രാപ്യ കാന്താം ഗുരുര്ഹൃഷ്ടഃ സ്വഗൃഹം മുദിതോ യയൌ । തതോ ദേവാസ്തതോ ദൈത്യാ യയുഃ സ്വാന്സ്വാന്ഗൃഹാന്പ്രതി
പ്രിയപ്പെട്ടവളെ തിരിച്ചുപിടിച്ച ഗുരു സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി; പിന്നെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തങ്ങളുടേതായ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ബ്രഹ്മാ സ്വസദനം പ്രാപ്തഃ കൈലാസം ചാപി ശങ്കരഃ । ബൃഹസ്പതിസ്തു സന്തുഷ്ടഃ പ്രാപ്യ ഭാര്യാം മനോരമാമ്
ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ഭവനത്തിലെത്തി, ശങ്കരൻ കൈലാസത്തിലേക്കു പോയി; ഭൃഹസ്പതി സന്തോഷത്തോടെ മനോഹരിയായ ഭാര്യയെ ലഭിച്ചു.
തതഃ കാലേന കിയതാ താരാസൂത സുതം ശുഭമ് । സുദിനേ ശുഭനക്ഷത്രേ താരാപതിസമം ഗുണൈഃ
അൽപ്പസമയത്തിനുശേഷം താരാ ഒരു ഗുണസമ്പന്നനായ മകനിനെ ജനിച്ചു; നല്ല ദിവസം, ഉത്തമ നക്ഷത്രത്തിൽ, താരാപതിക്കു തുല്യമായ ഗുണങ്ങളോടെ.
ദൃഷ്ട്വാ പുത്രം ഗുരുര്ജാതം ചകാര വിധിപൂര്വകമ് । ജാതകര്മാദികം സര്വം പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ
മകൻ ജനിച്ചതു കണ്ട ഗുരു, അത്യന്തം ആനന്ദത്തോടെ എല്ലാ ജാതകർമ്മാദി ചടങ്ങുകളും നിർവഹിച്ചു.
ശ്രുതം ചന്ദ്രമസാ ജന്മ പുത്രസ്യ മുനിസത്തമാഃ । ദൂതം ച പ്രേഷയാമാസ ഗുരും പ്രതി മഹാമതിഃ
മഹർഷിമാർ ചന്ദ്രനിൽ നിന്നു മകന്റെ ജനനം കേട്ടു; ബുദ്ധിമാനായവൻ ഗുരുവിനോടു ദൂതനെ അയച്ചു.
ന ചായം തവ പുത്രോഽസ്തി മമ വീര്യസമുദ്ഭവഃ । കഥം ത്വം കൃതവാന്കാമം ജാതകര്മാദികം വിധിമ്
ഇവൻ നിന്റെ മകനല്ല, എന്റെ വീര്യത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; എന്നാൽ നീ എങ്ങനെ ജാതകർമ്മാദി ചടങ്ങുകൾ നടത്തി, ഇഷ്ടം പൂർത്തിയാക്കി?
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ ദൂതസ്യ ച ബൃഹസ്പതിഃ । ഉവാച മമ പുത്രോ മേ സദൃശോ നാത്ര സംശയഃ
ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ എന്റെ മകനാണ്, എനിക്കു തുല്യൻ; ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
പുനര്വിവാദഃ സഞ്ജാതോ മിലിതാ ദേവദാനവാഃ । യുദ്ധാര്ഥമാഗതാസ്തേഷാം സമാജഃ സമജായത
പിന്നീട് വീണ്ടും വഴക്കു ഉണ്ടായി; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒന്നിച്ചു കൂടി, യുദ്ധത്തിനായി സഭ ചേർന്നു.
തത്രാഗതഃ സ്വയം ബ്രഹ്മാ ശാന്തികാമഃ പ്രജാപതിഃ । നിവാരയാമാസ മുഖേ സംസ്ഥിതാന്യുദ്ധദുര്മദാന്
അവിടെ സമാധാനത്തിനായി ബ്രഹ്മാവു തന്നെ, സകല സൃഷ്ടികളുടെ അധിപൻ, എത്തി. യുദ്ധത്തിൽ മദം പിടിച്ചവരെ, മുന്നിൽ നിന്നവരെ, അദ്ദേഹം തടഞ്ഞു.
താരാം പപ്രച്ഛ ധര്മാത്മാ കസ്യായം തനയഃ ശുഭേ । സത്യം വദ വരാരോഹേ യഥാ ക്ലേശഃ പ്രശാമ്യതി
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മാവ് താരയെ ചോദിച്ചു: 'ഇവൻ ആരുടെ മകനാണ്, ഭദ്രേ? സത്യം പറയു, മനോഹരിയായവളേ, ഈ കഷ്ടം അവസാനിപ്പിക്കാൻ.'