രൈഭ്യോ നാമ മഹാരാജഃ സന്താനരഹിതോ ഭൃശമ് । തസ്യ ഭാര്യാ സുവിഖ്യാതാ രുക്മരേഖേതി നാമതഃ
അവന്റെ പേര് രൈഭ്യൻ. മഹാരാജാവായ അവൻക്ക് സന്താനമൊന്നുമില്ല. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് രുക്മരേഖ, അവൾ വളരെ പ്രശസ്തയാണ്.
സുരൂപാ ചതുരാ സാധ്വീ സര്വലക്ഷണസംയുതാ । അപുത്രാ ദുഃഖിതാ കാന്തമിത്യുവാച പുനഃ പുനഃ
അവൾ സുന്ദരിയും, ബുദ്ധിമതിയും, സദാചാരവതിയുമാണ്, എല്ലാ നല്ല ലക്ഷണങ്ങളും അവളിൽ ഉണ്ട്. എങ്കിലും, കുട്ടികളില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ദുഃഖിതയായി അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
കിം ജീവിതേന മേ നാഥ ധിഗ്വൃഥാ ജീവിതം മമ । വന്ധ്യായാഃ സുഖഹീനായാ ഹ്യപുത്രായാ ധരാതലേ
'എന്റെ ജീവൻക്ക് എന്ത് ഉപയോഗം, നാഥാ? ഈ വെറുതെ ജീവൻ എനിക്ക് വേണ്ട. സന്താനമില്ലാത്ത, സന്തോഷം ഇല്ലാത്ത, മകനില്ലാത്ത സ്ത്രീക്ക് ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ച് എന്ത്?'
ഇത്യേവം ഭാര്യയാ ഭൂപഃ പ്രേരിതോ മഖമുത്തമമ് । ചകാര ബ്രാഹ്മണാംസ്തജ്ജ്ഞാനാഹൂയ വിധിവത്തദാ
ഭാര്യയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് വലിയ യാഗം നടത്തി. അതിനായി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു, എല്ലാ വിധികളും പാലിച്ചു.
പുത്രകാമോ ധനം ഭൂരി ദദാവഥ യഥോദിതമ് । ഹൂയമാനേ ഘൃതേഽത്യര്ഥം പാവകാദതിസുപ്രഭാത്
മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ, രാജാവ് ധാരാളം സ്വത്ത് ദാനം ചെയ്തു. ഹോമത്തിൽ നെയ്യിടുമ്പോൾ, അഗ്നിയിൽ അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശം തെളിഞ്ഞു.
ആവിര്ബഭൂവ ചാര്വങ്ഗീ കന്യകാ ശുഭലക്ഷണാ । ബിമ്ബോഷ്ഠീ സുദതീ സുഭ്രൂഃ പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനാ
അപ്പോൾ മനോഹരമായ രൂപവും എല്ലാ നല്ല ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള ഒരു യുവതി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവളുടെ അധരം ബിംബഫലപോലെ ചുവപ്പും, പല്ലുകൾ മനോഹരവും, ക眉കളും, മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലും.
കനകാഭാ സുകേശാന്താ രക്തപാണിതലാ മൃദുഃ । സുരക്തനയനാ തന്വീ രക്തപാദതലാ ഭൃശമ്
അവളുടെ ശരീരം പൊന്നുപോലെയാണ്, മൃദുവും മനോഹരവുമായ മുടിയുണ്ട്, കൈത്തലങ്ങൾ ചുവപ്പും നനവുമാണ്, കണ്ണുകൾ തീവ്രമായ ചുവപ്പാണ്, ദേഹം സുന്ദരമായി സ്ലിം ആണ്, കാല്തലങ്ങൾ വളരെ ചുവപ്പാണ്.
ഹുതാശനാത്സമുദ്ഭൂതാ ഹോത്രാ സാ സ്വീകൃതാ തദാ । ഹോതാ പ്രോവാച രാജാനം ഗൃഹീത്വാ താം സുമധ്യമാമ്
യാഗാഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ പെൺകുട്ടിയെ യാഗം നടത്തുന്ന പുരോഹിതൻ സ്വീകരിച്ചു; അവൻ ആ സുന്ദരമായ നടുവുള്ള പെൺകുട്ടിയെ പിടിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
രാജന് പുത്രീം ഗൃഹാണേമാം സര്വലക്ഷണസംയുതാമ് । ഏകാവലീവ സമ്ഭൂതാ ഹൂയമാനാദ്ധുതാശനാത്
രാജാവേ, എല്ലാ സൗഭാഗ്യലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള ഈ മകളെ സ്വീകരിക്കൂ; ഹോമാഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഒരേ ഒരു മുത്തുമാല പോലെ അവൾ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാമ്നാ ചൈകാവലീ ലോകേ ഖ്യാതാ പുത്രീ ഭവിഷ്യതി । സുഖിതോ ഭവ ഭൂപാല പുത്ര്യാ പുത്രസമാനയാ
ലോകത്ത് അവൾ എകാവലി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും, അവൾ നിന്റെ മകളായിരിക്കും; ഭൂപാലനേ, മകനിനേക്കാൾ തുല്യമായ ഈ മകളെക്കൊണ്ട് സന്തോഷിക്കൂ.
സന്തോഷം കുരു രാജേന്ദ്ര ദത്താ ദേവേന വിഷ്ണുനാ । ഹോതുര്വാക്യം നൃപഃ ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ താം കന്യകാം ശുഭാമ്
രാജാധിരാജനേ, വിഷ്ണുമഹാദേവൻ തന്ന ഈ മകളെക്കൊണ്ട് സന്തോഷിക്കൂ; പുരോഹിതന്റെ വാക്കുകളും ആ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടും രാജാവ് സന്തോഷിച്ചു.
ജഗ്രാഹ പരമപ്രീതോ ഹോത്രാ ദത്താം സുസമ്മതാമ് । ഗൃഹീത്വാ നൃപതിസ്താം തു ദദൌ പത്ന്യൈ വരാനനാമ്
പുരോഹിതൻ നൽകിയ, എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമായ ആ പെൺകുട്ടിയെ രാജാവ് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; അവളെ എടുത്ത് രാജാവ് സുന്ദരമുഖിയായ ഭാര്യക്ക് നൽകി.
ആഭാഷ്യ രുക്മരേഖായൈ ഗൃഹാണ സുഭഗേ സുതാമ് । സാ താം കമലപത്രാക്ഷീം പ്രാപ്യ കന്യാം മനോരമാമ്
രുക്മരേഖയോട് സംസാരിച്ച്, 'ഭാഗ്യവതിയായേ, ഈ മകളെ സ്വീകരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു; അവൾ, കമലദളക്കണ്ണുള്ള ആ മനോഹരമായ പെൺകുട്ടിയെ ഏറ്റുവാങ്ങി.
ജഹര്ഷ മുദിതാ രാജ്ഞീ പുത്രം പ്രാപ്യ യഥാസുഖമ് । ചകാര മങ്ഗലം കര്മ ജാതകര്മാദികം ശുഭമ്
രാജ്ഞി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു, മകൻ ലഭിച്ചപോലെ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; അവൾ ജനനകർമ്മം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ശുഭകർമങ്ങളും നടത്തി.
പുത്രജന്മസമുത്ഥം യത്തത്സര്വം വിധിവത്തതഃ । സമാപ്യ ച മഖം രാജാ ദ്വിജേഭ്യോ ദക്ഷിണാം ശുഭാമ്
മകൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ചെയ്യേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും യഥാവിധി ചെയ്തു; യാഗം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നല്ല ദാനം നൽകി.
ദത്ത്വാ വിസൃജ്യ വിപ്രേന്ദ്രാന് മുദം പ്രാപ മഹീപതിഃ । ദിനേ ദിനേഽസിതാപാങ്ഗീ പുത്രവൃദ്ധ്യാ ഭൃശം ബഭൌ
ദാനം നൽകി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ യാത്രയാക്കി, രാജാവ് വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ദിവസേന, കറുത്തകണ്ണുള്ള രാജ്ഞി മകളുടെ വളർച്ചകൊണ്ട് കൂടുതൽ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
മുദം ച പരമാം പ്രാപ നൃപഭാര്യാ സുതാന്വിതാ । ഉത്സവസ്തദ്ദിനേ തസ്യ പ്രവൃത്തഃ സുതജന്മജഃ
മകൾ ലഭിച്ച രാജ്ഞി പരമസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ആ ദിവസം മകളുടെ ജനനത്തിനായി ഉത്സവം നടത്തി.
പുത്രീ പുത്രസമാത്യര്ഥം ബഭൂവ വല്ലഭാ കില । രാജ്ഞോ മന്ത്രിസുതാ ചാഹം സുബുദ്ധേ മന്മഥാകൃതേ
മകൾ മകനിനേക്കാൾ തുല്യമായി പ്രിയപ്പെട്ടവളായി; ഞാൻ രാജാവിന്റെ മന്ത്രിയുടെ മകളാണ്, മനസ്സും സൗന്ദര്യവും കാമദേവനുപോലെയുള്ളവളാണ്.
യശോവതീ ച മേ നാമ സമാനം വയ ആവയോഃ । വയസ്യാഹം കൃതാ രാജ്ഞാ ക്രീഡനായ തയാ സഹ
എന്റെ പേര് യശോവതിയാണ്, ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും പ്രായം ഒരുപോലെയാണ്; രാജാവ് എന്നെ അവളുടെ കളിക്കായി കൂട്ടുകാരിയായി ചെയ്തു.
സദാ സഹചരീ ജാതാ പ്രേമയുക്താ ദിവാനിശമ് । ഏകാവലീ ഗന്ധവന്തി യത്ര പദ്മാനി പശ്യതി
ഞാൻ എന്നും അവളുടെ പ്രിയസുഹൃത്ത് ആയി, പ്രണയപൂർവ്വം പകലും രാത്രിയും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു; എകാവലി എവിടെയും സുഗന്ധമുള്ള കമലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ അതിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു.
തത്ര സാ രമതേ ബാലാ നാന്യത്ര സുഖമാപ്നുയാത് । സുദൂരേ ജാഹ്നവീതീരേ ഭവന്തി കമലാന്യപി
അവിടെ ആ പെൺകുട്ടി സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കുന്നു, മറ്റിടങ്ങളിൽ അവൾക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല; ദൂരെയുള്ള ഗംഗാതീരത്തും കമലങ്ങൾ കാണാം.
രമമാണാ തത്ര യാതാ മത്സമേതാ സഖീയുതാ । മയാ നിവേദിതം രാജന് പുത്രീ തേ കമലാകരാന്
അവിടെ ആസ്വദിച്ച് അവൾ എന്നോടും മറ്റു സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടെ പോകും; രാജാവേ, നിന്റെ മകൾ കമലക്കുളങ്ങൾ കാണാൻ പോകുന്ന കാര്യം ഞാൻ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രേക്ഷമാണാതിദൂരേ സാ പ്രയാതി നിര്ജനേ വനേ । നിഷേധിതാഥ പിത്രാസൌ ഗൃഹേ കൃത്വാ ജലാശയാന്
വളരെ ദൂരത്ത് കമലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ അവൾ ഒരിടംപോലും ഇല്ലാത്ത കാടിലേക്ക് പോകും; അപ്പൊ, അച്ഛൻ വിലക്കി, അവൾ വീട്ടിൽ തന്നെ കമലക്കുളങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
കമലാന് വാപയിത്വാഥ പുഷ്പിതാന് ഭ്രമരാവൃതാന് । തഥാപി നിര്യയൌ ബാലാ കമലാസക്തചേതനാ
അവിടെ പൂത്ത കമലങ്ങൾ, പൂക്കളും തേനീച്ചകളും നിറഞ്ഞതും ഉണ്ടാക്കി; എന്നിരുന്നാലും, കമലങ്ങളിൽ മനസ്സ് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട ആ പെൺകുട്ടി പുറത്തേക്ക് പോകുന്നതായിരുന്നു.
തദാ രാജ്ഞാ രക്ഷപാലാഃ പ്രേരിതാഃ ശസ്ത്രപാണയഃ । ഏവം രക്ഷായുതാ തന്വീ മത്സമേതാ സഖീയുതാ । ക്രീഡാര്ഥം ജാഹ്നവീതോയേ നിത്യമായാതി യാതി ച
അപ്പോള് രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആയുധധാരികളായ കാവല്ക്കാരുകള് ആ സുന്ദരിയായ പെണ്കുട്ടിയെ അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ജാഹ്നവിയുടെ വെള്ളത്തില് കളിക്കാനായി വരുമ്പോഴും പോകുമ്പോഴും എപ്പോഴും കാവലായി കൂട്ടിരിക്കും.
; ഹൈഹയൈകവീരായ യശോവത്യൈകാവലീമോചനായ ദേവീസ്വപ്നവര്ണനമ് യശോവത്യുവാച പ്രാതരുത്ഥായ തന്വങ്ഗീ ചലിതാ ച സഖീയുതാ । ചാമരൈര്വീജ്യമാനാ സാ രക്ഷിതാ ബഹുരക്ഷിഭിഃ
യശോവതി പറഞ്ഞു: രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ ശേഷം ആ സുന്ദരിയായ പെണ്കുട്ടി സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു; അവളെ ചാമരം വീശി തണുപ്പിച്ചു, അനേകം കാവല്ക്കാരുകള് അവളെ കാത്തു നിന്നു.
സായുധൈശ്ചാതിസന്നദ്ധൈഃ സഹിതാ വരവര്ണിനീ । ക്രീഡാര്ഥമത്ര രാജേന്ദ്ര സമ്പ്രാപ്താ നലിനീം ശുഭാമ്
അത്യന്തം സജ്ജമായ ആയുധധാരികളോടൊപ്പം ആ പ്രകാശമുള്ള പെണ്കുട്ടി, രാജാവേ, കളിക്കാനായി ഈ മനോഹരമായ താമരക്കുളത്തിലേക്ക് എത്തി.
അഹമപ്യനയാ സാര്ധം ഗങ്ഗാതീരേ സമാഗതാ । അപ്സരോഭിഃ സമേതാ ച കമലൈഃ ക്രീഡമാനയാ
ഞാനും അവളോടൊപ്പം ഗംഗയുടെ തീരത്ത് എത്തി; അവളും അപ്സരസ്സുമാരും ചേർന്ന് താമരകളുമായി കളിച്ചു.
ഏകാവലീ തഥാ ചാഹം ജാതേ ക്രീഡാപരേ യദാ । സഹസൈവ തദായാതോ ദാനവോ ബലസംയുതഃ
ഞാനും ഏകാവലിയുമെല്ലാം കളിയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോള്, അപ്രതീക്ഷിതമായി വലിയ ശക്തിയുള്ള ഒരു ദാനവന് അവിടെ എത്തി.
കാലകേതുരിതി ഖ്യാതോ രാക്ഷസൈര്ബഹുഭിര്യുതഃ । പരിഘാസിഗദാചാപബാണതോമരപാണിഭിഃ
അവന് കാലകേതു എന്ന പേരില് അറിയപ്പെട്ടവനാണ്; അനേകം രാക്ഷസന്മാരും അയാളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാവരും ഇരുമ്പ് വടി, വാൾ, ഗദ, വില്ല്, അമ്പ്, കുന്തം എന്നിവ കൈവശം വെച്ചവരാണ്.