മുഖം സമീക്ഷ്യാതിമനോഹരം ത- മുവാച നേത്രാമ്ബുനിരുദ്ധകണ്ഠഃ । ദത്തോഽസി ദേവേന ജനാര്ദനേന മാത്രാ ഹി പുത്രാവമദുഃഖഭീതേഃ
മകന്റെ അതിമനോഹരമായ മുഖം നോക്കി, കണ്ണുനീർ കൊണ്ട് കണ്ഠം തടഞ്ഞു, അവൻ പറഞ്ഞു: 'ജനാർദ്ദനൻ തന്നെയാണ് നിന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നത്, മകനേ; ഞങ്ങൾക്കു മകനില്ലെന്ന ദുഃഖം മാറാനാണ് നീ ജനിച്ചത്.'
തപ്തം മയാ പുത്ര തപസ്തവാര്ഥേ സുദുഷ്കരം വര്ഷശതം ച പൂര്ണമ് । തേനൈവ തുഷ്ടേന രമാപ്രിയേണ ദത്തോഽസി സംസാരസുഖോദയായ
'മകനേ, നിന്റെ അർത്ഥത്തിനായി ഞാൻ നൂറുവർഷം ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. അതിനാൽ സന്തുഷ്ടനായ രമാപ്രിയൻ നിന്നെ ഈ ലോകത്തിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാകാൻ തന്നു.'
മാതാ രമാ ത്വാം തനുജം മദര്ഥേ ത്യക്ത്വാ ഗതാ സാ ഹരിണാ സമേതാ । ധന്യാ തു സാ യാ പ്രഹസന്തമങ്കേ കൃത്വാ സുതം ത്വാം മുദിതാനനാ സ്യാത്
മാതാവായ ലക്ഷ്മി നിന്നെ, തന്റെ സ്വന്തം മകനായിട്ടും, എന്റെ കാരണത്താൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിയോടൊപ്പം ചേർന്നു പോയി. എന്നാൽ, സന്തോഷഭരിതമായ മുഖത്തോടെ, ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മകനായ നിന്നെ തനതായ മടിയിൽ ഇരുത്താൻ കഴിയുന്ന അമ്മയാണു ഭാഗ്യവതി.
ത്വമേവ സംസാരസമുദ്രനൌകാ- രൂപഃ കൃതഃ പുത്ര ലക്ഷ്മീധരേണ । ഇത്യേവമുക്ത്വാ നൃപതിഃ സുതം തം മുദാ സമാദായ യയൌ ഗൃഹായ
ലക്ഷ്മി നിന്നെ മാത്രം ഈ ലോകസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ദോതി ആക്കി സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ മകനെ കൈപ്പിടിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
പുരീസമീപേ നൃപമാഗതം ത- മാകര്ണ്യ സര്വേ സചിവാസ്തു രാജ്ഞഃ । യയുഃ സമീപം നൃപതേശ്ച ലോകാഃ സോപായനാസ്തേ സപുരോഹിതാശ്ച
രാജാവ് നഗരത്തിനരികിൽ എത്തിയെന്നറിഞ്ഞ്, രാജാവിന്റെ എല്ലാ മന്ത്രിമാരും ജനങ്ങളും മുഖ്യപുരോഹിതനുമൊത്ത് സമ്മാനങ്ങൾ കൊണ്ടു രാജാവിനെ കാണാൻ പോയി.
ബന്ദീജനാ ഗായനകാശ്ച സൂതാഃ സമായയുഃ സമ്മുഖമാശു രാജ്ഞഃ । നൃപഃ പുരം പ്രാപ്യ പുരഃ സമാഗതം ജനം സമാശ്വാസ്യ വാക്യൈശ്ച ദൃഷ്ട്യാ
ഗായകർ, പാട്ടുകാരും രഥസാരഥികളും വേഗത്തിൽ രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ എത്തി. രാജാവ് നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ജനങ്ങളെ വാക്കുകളും കാഴ്ചകളും കൊണ്ട് ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
സമ്പൂജിതഃ പൌരജനേന രാജാ വിവേശ പുത്രേണ യുതോ നഗര്യാമ് । മാര്ഗേഷു ലാജൈഃ കുസുമൈഃ സമന്താ- ദ്വികീര്യമാണോ നൃപതിര്ജഗാമ
നഗരവാസികൾ രാജാവിനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. രാജാവ് മകനോടൊപ്പം നഗരത്തിലേക്ക് കയറി. വഴികളിലൊട്ടാകെ അരിയും പുഷ്പങ്ങളും ചിതറിച്ചു.
ഗൃഹം സമൃദ്ധം സചിവൈഃ സമേതഃ സുതം സമാദായ മുദാ കരാഭ്യാമ് । രാജ്യേ ദദൌ ചാഥ സുതം മനോജ്ഞം സദ്യഃപ്രസൂതം ച മനോഭവാഭമ്
മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാജാവ് സമൃദ്ധമായ വീട്ടിൽ കയറി, സന്തോഷത്തോടെ മകനെ കൈകളിൽ പിടിച്ചു. ഉടൻ തന്നെ മനോഹരനും പുതുതായി ജനിച്ചും കാമദേവനെപ്പോലും മകനെ രാജ്യം ഏല്പിച്ചു.
രാജ്ഞീ ഗൃഹീത്വാഭിനവം തനൂജം പപ്രച്ഛ രാജാനമനിന്ദിതാ സാ । രാജന് കുതശ്ചൈവ സുതഃ സുജന്മാ പ്രാപ്തസ്ത്വയാ മന്മഥതുല്യരൂപഃ
രാജ്ഞി പുതുതായി ജനിച്ച മകനെ കൈപ്പിടിച്ച്, അപരാധമില്ലാത്തവളായി രാജാവിനോട് ചോദിച്ചു: 'രാജാവേ, കാമദേവനെപ്പോലെയുള്ള ഈ നല്ല ജനനമുള്ള മകനെ നിനക്ക് എങ്ങിനെയാണ് ലഭിച്ചത്?'
കേനൈഷ ദത്തഃ കഥയാശു കാന്ത ചേതോ മദീയം പ്രഹൃതം സുതേന । നൃപസ്തദോവാച മുദാന്വിതോഽസൌ പ്രിയേ രമേശേന സുതോ ഹി മഹ്യമ്
'ആർക്കാണ് ഈ മകൻ നൽകിയതെന്ന് വേഗം പറയൂ പ്രിയേ, ഈ മകനെ കണ്ടു എന്റെ മനസ്സ് ആകർഷിതമായിരിക്കുന്നു.' രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'പ്രിയേ, ഈ മകൻ രമേശനാണ് എനിക്കു നൽകിയതെന്ന്.'
ലോലാക്ഷി ദത്തഃ കമലാസമുത്ഥോ ജനാര്ദനാംശോഽയമഹീനസത്ത്വഃ । സാ തം ഗൃഹീത്വാ മുദമാപ രാജ്ഞീ രാജാ ചകാരോത്സവമദ്ഭുതം ച
'കണ്ണ് ചലിക്കുന്നവളേ, ഈ മകൻ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചും ജനാർദ്ദനന്റെ ഭാഗമായും ഉത്ഭവിച്ചും ഉത്തമസ്വഭാവമുള്ളവനാണ്.' രാജ്ഞി മകനെ കൈപ്പിടിച്ച് സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു, രാജാവ് അത്ഭുതകരമായ ഉത്സവം നടത്തി.
ദദൌ ച ദാനം കില യാചകേഭ്യോ ഗീതാനി വാദ്യാനി ബഹൂനി നേദുഃ । കൃത്വോത്സവം ഭൂപതിരാത്മജസ്യ നാമൈകവീരേതി ചകാര വിശ്രുതമ്
അവൻ ഭിക്ഷക്കാരെ ധനസമൃദ്ധിയോടെ ദാനം നൽകി. പലവിധ പാട്ടുകളും വാദ്യങ്ങളും മുഴങ്ങി. രാജാവ് മകന്റെ പേരിൽ ഉത്സവം നടത്തി, അവനെ 'ഏകവീരൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാക്കി.
സുഖം ച സമ്പ്രാപ്യ മുദാന്വിതോഽസൌ നനന്ദ ദേവാധിപതുല്യവീര്യഃ । പുത്രം ഹരേ രൂപഗുണാനുരൂപം സമ്പ്രാപ്യ വംശസ്യ ഋണാച്ച മുക്തഃ
സുഖം ലഭിച്ച രാജാവ് ദേവേന്ദ്രനോട് സമമായ വീര്യത്തോടെ സന്തോഷിച്ചു. ഹരിയെപ്പോലെയുള്ള രൂപവും ഗുണവും ഉള്ള മകനെ ലഭിച്ച രാജാവ് വംശത്തിന്റെ കടം തീർത്ത് മോചിതനായി.
ഇതി സകലസുരാണാമീശ്വരേണാര്പിതം തം സകലഗുണഗണാഢ്യം പുത്രമാസാദ്യ രാജാ । വിവിധസുഖവിനോദൈര്ഭാര്യയാ സേവ്യമാനോ വ്യഹരത നിജഗേഹേ ശക്രതുല്യപ്രതാപഃ
എല്ലാ ദൈവങ്ങളുടെ ഇശ്വരൻ നൽകിയ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ മകനെ ലഭിച്ച രാജാവ്, ഭാര്യയുടെ വിവിധ സുഖസേവനങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഇന്ദ്രനോട് സമമായ മഹത്വത്തോടെ ജീവിച്ചു.
രാജപുത്ര്യാഃ ഏകാവല്യാഃ വര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ജാതകര്മാദിസംസ്കാരാംശ്ചകാര നൃപതിസ്തദാ । ദിനേ ദിനേ ജഗാമാശു വൃദ്ധിം ബാലഃ സുലാലിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ജനനം മുതലായ ചടങ്ങുകൾ രാജാവ് നിർവഹിച്ചു. ദിവസേന വളർത്തി, ആ ബാലൻ വേഗത്തിൽ വളർന്നു.
നൃപഃ സംസാരജം പ്രാപ്യ സുഖം പുത്രസഭുദ്ഭവമ് । ഋണത്രയവിമോക്ഷം ച മേനേ തേന മഹാത്മനാ
രാജാവിന് മകനെ 통해 ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള സന്തോഷം ലഭിച്ചു. ആ മഹാത്മാവിന്റെ കാരണത്താൽ താൻ മൂന്നു കടങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാണെന്ന് രാജാവ് കരുതി.
ഷഷ്ഠേഽന്നപ്രാശനം തസ്യ കൃത്വാ മാസി യഥാവിധി । തൃതീയേഽഥ തഥാ വര്ഷേ ചൂഡാകരണമുത്തമമ്
ആറാം മാസത്തിൽ ആ ബാലന് അന്നപ്രാശനവും, മൂന്നാം വർഷത്തിൽ ഉത്തമമായ ചൂഡാകർമ്മവും രാജാവ് നിർവഹിച്ചു.
ചകാര ബ്രാഹ്മണാന് ദ്രവ്യൈഃ സമ്പൂജ്യ വിവിധൈര്ധനൈഃ । ഗോഭിശ്ച വിവിധൈര്ദാനൈര്യാചകാനിതരാനപി
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിവിധ വസ്തുക്കളും ധനവും നൽകി ആദരിച്ചു. ഗോകൾ ഉൾപ്പെടെ പലവിധ ദാനങ്ങൾ ഭിക്ഷക്കാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും നൽകി.
വര്ഷേ ചൈകാദശേ തസ്യ മൌഞ്ജീബന്ധനകര്മ വൈ । കാരയിത്വാ ധനുര്വേദമധ്യാപയത പാര്ഥിവഃ
പതിനൊന്നാം വർഷത്തിൽ മൗഞ്ജീബന്ധന ചടങ്ങ് നടത്തി, പിന്നെ ധനുര്വേദം രാജാവ് മകനോട് പഠിപ്പിച്ചു.
അധീതവേദം പുത്രം തം രാജധര്മവിശാരദമ് । ദൃഷ്ട്വാ തസ്യാഭിഷേകായ മതിം ചക്രേ ജനാധിപഃ
വേദങ്ങൾ പഠിച്ചും, രാജധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ മകനെ കണ്ട രാജാവ് അവന്റെ അഭിഷേകം നടത്താൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
പുഷ്യാര്കയോഗസംയുക്തേ ദിവസേ നൃപസത്തമഃ । കാരയാമാസ സമ്ഭാരാനഭിഷേകാര്ഥമാദരാത്
പുഷ്യനക്ഷത്രവും സൂര്യനും കൂടിയ ഒരു ശുഭദിനത്തിൽ, രാജാവ് വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തിച്ചു.
ദ്വിജാനാഹൂയ വേദജ്ഞാന് സര്വശാസ്ത്രവിചക്ഷണാന് । അഭിഷേകം ചകാരാസൌ വിധിവത് സ്വാത്മജസ്യ ഹ
വേദജ്ഞരും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും നിപുണരുമായ ദ്വിജന്മാരെ വിളിച്ചു, രാജാവ് തന്റെ മകനു വേണ്ടിയുള്ള അഭിഷേകം വിധിപ്രകാരം നടത്തി.
ജലമാനീയ തീര്ഥേഭ്യഃ സാഗരേഭ്യശ്ച പാര്ഥിവഃ । സ്വയം ചകാര വിഥിവദഭിഷേകം ശുഭേ ദിനേ
പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിലും സമുദ്രങ്ങളിലും നിന്നുള്ള വെള്ളം രാജാവ് സ്വയം കൊണ്ടുവന്നു, ശുഭദിനത്തിൽ എല്ലാ ക്രമവും പാലിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തി.
ധനം ദത്ത്വാഥ വിപ്രേഭ്യോ രാജ്യം പുത്രേ നിവേശ്യ സഃ । ജഗാമ വനമേവാശു സ്വര്ഗകാമഃ സ ഭൂപതിഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമ്പത്ത് നൽകി, മകനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിച്ച രാജാവ് വേഗത്തിൽ കാടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഏകവീരം നൃപം കൃത്വാ സമ്മാന്യ സചിവാനഥ । ഭാര്യയാ സഹ ഭൂപാലഃ പ്രവിവേശ വനം വശീ
മകനെ ഏകാധിപതിയായി നിയമിച്ച് മന്ത്രിമാരെ ആദരിച്ചു, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം കാട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
മൈനാകശിഖരേ രാജാ കൃത്വാ താര്തീയമാശ്രമമ് । നിത്യം പത്രഫലാഹാരശ്ചിന്തയാമാസ പാര്വതീമ്
മൈനാകശിഖരത്തിൽ മൂന്നാമത്തെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച്, രാജാവ് എപ്പോഴും ഇലയും പഴവും മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് പാർവതിയെ ധ്യാനിച്ചു.
ഏവം സ നൃപതിഃ കൃത്വാ ദിഷ്ടാന്തേ സഹ ഭാര്യയാ । മൃതോഽസൌ വാസവം ലോകം ഗതഃ പുണ്യേന കര്മണാ
ഇങ്ങനെ വിധിയുടെ അനുസരണയായി ഭാര്യയോടൊപ്പം ജീവിച്ച്, ആ രാജാവ് മരിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിച്ചു.
ഇന്ദ്രലോകം പിതാ പ്രാപ്ത ഇതി ശ്രുത്വാഥ ഹൈഹയഃ । ചകാര വേദനിര്ദിഷ്ടം കര്മ ചൈവൌര്ധ്വദൈഹികമ്
തന്റെ അച്ഛൻ ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിച്ചുവെന്ന് കേട്ട ഹൈഹയ രാജപുത്രൻ, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ പിതാവിന്റെ അന്ത്യമകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
കൃത്വോത്തരാഃ ക്രിയാഃ സര്വാഃ പിതുഃ പാര്ഥിവനന്ദനഃ । രാജ്യം ചകാര മേധാവീ പിത്രാ ദത്തം സുസമ്മതമ്
പിതാവിന് വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ അന്തിമകർമ്മങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, പിതാവിന്റെ സമ്മതത്തോടെയും അനുമതിയോടെയും രാജ്യം ഭരിക്കാൻ ബുദ്ധിമാൻ ആയ രാജപുത്രൻ തുടങ്ങി.
ഏകവീരോഽഥ ധര്മജ്ഞഃ പ്രാപ്യ രാജ്യമനുത്തമമ് । ബുഭുജേ വിവിധാന് ഭോഗാന്സചിവൈശ്ച സുമാനിതഃ
ഏകവീരനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ രാജകുമാരൻ അതുല്യമായ രാജ്യം കൈവരിച്ച്, മന്ത്രിമാരുടെ വലിയ ആദരവോടെ വിവിധ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.