ഗത്വാ ഋഷിസമീപം തു തമുവാച ജഗദ്ഗുരുഃ । ഉത്തിഷ്ഠ വാസവീപുത്ര പുത്രസ്തേ ഭവിതാ ശുഭഃ
ലോകഗുരു ആ മഹർഷിയുടെ അടുത്ത് ചെന്നു പറഞ്ഞു: 'എണീറ്റോ, വാസവിയുടെ പുത്രാ, നിനക്കൊരു ശുഭപുത്രൻ ജനിക്കും.'
സര്വതേജോമയോ ജ്ഞാനീ കീര്തികര്താ തവാനഘ । അഖിലസ്യ ജനസ്യാത്ര വല്ലഭസ്തേ സുതഃ സദാ
'അവൻ എല്ലാതേജസ്സും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞവനും നിനക്കു മഹത്വം നേടിക്കൊടുക്കുന്നവനും ആയിരിക്കും, പാപരഹിതനേ, നിന്റെ പുത്രൻ ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായിരിക്കും.'
ഭവിഷ്യതി ഗുണൈഃ പൂര്ണഃ സാത്ത്വികൈഃ സത്യവിക്രമഃ । സൂത ഉവാച തദാകര്ണ്യ വചഃ ശ്ലക്ഷ്ണം കൃഷ്ണദ്വൈപായനസ്തദാ
'അവൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പൂർണ്ണനും സത്യസങ്കല്പനും സാത്വികസ്വഭാവമുള്ളവനും ആയിരിക്കും.' സൂതൻ പറയുന്നു: ഈ മൃദുവായ വാക്കുകൾ കേട്ടു കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ അപ്പോൾ—
ശൂലപാണിം നമസ്കൃത്യ ജഗാമാശ്രമമാത്മനഃ । സ ഗത്വാശ്രമമേവാശു ബഹുവര്ഷശ്രമാതുരഃ
ശൂലധാരിയെ നമസ്കരിച്ച്, തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു; അനവധി വർഷങ്ങളോളം തപസ്സിൽ ക്ഷീണിച്ചവൻ അതിവേഗം ആശ്രമത്തിലെത്തി.
അരണീസഹിതം ഗുഹ്യം മമന്ഥാഗ്നിം ചികീര്ഷയാ । മന്ഥനം കുര്വതസ്തസ്യ ചിത്തേ ചിന്താഭരസ്തദാ
അവൻ രഹസ്യമായ അരണികൾ കൊണ്ടു അഗ്നി ഉണർത്താൻ ആരംഭിച്ചു; അഗ്നി ഉണർത്തുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ആശങ്ക നിറഞ്ഞു.
പ്രാദുര്ബഭൂവ സഹസാ സുതോത്പത്തൌ മഹാത്മനഃ । മന്ഥാനാരണിസംയോഗാന്മന്ഥനാച്ച സമുദ്ഭവഃ
മഹാത്മാവ് പുത്രലാഭം ആഗ്രഹിച്ച് അഗ്നി ഉണർത്തുമ്പോൾ, അപ്രത്യക്ഷമായി ഒരു രൂപം പെട്ടെന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അരണി ചുരണ്ടലിന്റെ സംയോജനത്തിൽ നിന്നു അതു ഉദിച്ചു.
പാവകസ്യ യഥാ തദ്വത്കഥം മേ സ്യാത്സുതോദ്ഭവഃ । പുത്രാരണിസ്തു യാ ഖ്യാതാ സാ മമാദ്യ ന വിദ്യതേ
'അഗ്നി എങ്ങനെ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, എനിക്ക് പുത്രൻ എങ്ങനെ ജനിക്കും? പുത്രാരണി എന്നത് പ്രസിദ്ധമാണ്, പക്ഷേ ഇന്ന് അത് എനിക്ക് ഇല്ല.'
തരുണീ രൂപസമ്പന്നാ കുലോത്പന്താ പതിവ്രതാ । കഥം കരോമി കാന്താം ച പാദയോഃ ശൃങ്ഖലാസമാമ്
'യുവതിയായ, സൗന്ദര്യവതിയായ, ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ച, ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള ഒരു ഭാര്യ—അവളെ എങ്ങനെ ഞാൻ എന്റെ പ്രിയയായും, കാൽക്കൽ അലങ്കാരങ്ങളോടെ കാണും?'
പുത്രോത്പാദനദക്ഷാം ച പാതിവ്രത്യേ സദാ സ്ഥിതാമ് । പതിവ്രതാപി ദക്ഷാപി രൂപവത്യപി കാമിനീ
മക്കളെ പ്രസവിക്കാൻ കഴിവുള്ളതും ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശ്വാസത്തിൽ എപ്പോഴും ഉറച്ചതുമായ സ്ത്രീ, ഭർത്തീവ്രതയാണെങ്കിലും, കാര്യത്തിൽ നിപുണയാണെങ്കിലും, സുന്ദരിയാണെങ്കിലും, ആസക്തയാണെങ്കിലും,
സദാ ബന്ധനരൂപാ ച സ്വേച്ഛാസുഖവിധായിനീ । ശിവോഽപി വര്തതേ നിത്യം കാമിനീപാശസംയുതഃ
എപ്പോഴും ബന്ധനമായതാണെങ്കിലും, ഇഷ്ടംപോലെ സുഖം നൽകുന്നവളാണ്; മഹാദേവൻ പോലും ഒരു ആസക്തയായ സ്ത്രീയുടെ ബന്ധത്തിൽ എപ്പോഴും കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
കഥം കരോമ്യഹം ചാത്ര ദുര്ഘടം ച ഗൃഹാശ്രമമ് । ഏവം ചിന്തയതസ്തസ്യ ഘൃതാചീ ദിവ്യരൂപിണീ
ഈ ദുഷ്കരമായ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ഞാൻ എങ്ങനെ ഏറ്റെടുക്കും? ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ദിവ്യസൗന്ദര്യമുള്ള ഘൃതാചി അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
പ്രാപ്താ ദൃഷ്ടിപഥം തത്ര സമീപേ ഗഗനേ സ്ഥിതാ । താം ദൃഷ്ട്വാ ചഞ്ചലാപാങ്ഗീം സമീപസ്ഥാം വരാപ്സരാമ്
അവൾ സമീപത്തുള്ള ആകാശത്ത് ദൃശ്യമായപ്പോൾ, കണ്മണികൾ ചഞ്ചലമായ മനോഹരമായ ആ അപ്സരയെ അവൻ കണ്ടു.
പഞ്ചബാണപരീതാങ്ഗസ്തൂര്ണമാസീദ്ധൃതവ്രതഃ । ചിന്തയാമാസ ച തദാ കിം കരോമ്യദ്യ സംകടേ
പഞ്ചബാണന്റെ അമ്പുകൾ പോലെ കാമത്തിൽ അകപ്പെട്ട്, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്നവനും ഉടൻ അകപ്പെട്ടുപോയി; 'ഈ കഠിനസമയത്ത് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും?' എന്നതായിരുന്നു അവന്റെ ചിന്ത.
ധര്മസ്യ പുരതഃ പ്രാപ്തേ കാമഭാവേ ദുരാസദേ । അങ്ഗീകരോമി യദ്യേനാം വഞ്ചനാര്ഥമിഹാഗതാമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള കാമം ഉണരുമ്പോൾ, എന്നെ വഞ്ചിക്കാൻ വന്ന ഈ സ്ത്രീയെ ഞാൻ സ്വീകരിച്ചാൽ,
ഹസിഷ്യന്തി മഹാത്മാനസ്താപസാ മാം തു വിഹ്വലമ് । തപസ്തപ്ത്വാ മഹാഘോരം പൂര്ണവര്ഷശതം ത്വിഹ
മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സികൾ എന്നെ അസ്ഥിരനായി കാണുമ്പോൾ പരിഹസിക്കും; ഞാൻ ഇവിടെ നൂറുവർഷം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തിട്ടും.
ദൃഷ്ട്വാപ്സരാം ച വിവശഃ കഥം ജാതോ മഹാതപാഃ । കാമം നിന്ദാപി ഭവതു യദി സ്യാദതുലം സുഖമ്
ഒരു അപ്സരയെ കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ ഈ മഹാതപസ്വി എങ്ങനെ അശക്തനായി? അപരിമിതമായ സുഖം ലഭിക്കുന്നുവെങ്കിൽ നിന്ദയുണ്ടായാലും പരവായില്ല.
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമസമ്ഭൂതം സുഖദം പുത്രകാമദമ് । സ്വര്ഗദം ച തഥാ പ്രോക്തം ജ്ഞാനിനാം മോക്ഷദം തഥാ
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള ജീവിതം സന്തോഷവും മക്കളെ ലഭിക്കുന്നതും സ്വർഗം നൽകുന്നതും, ജ്ഞാനികൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നതുമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
ന ഭവിഷ്യതി തന്നൂമനയാ ദേവകന്യയാ । നാരദാച്ച മയാ പൂര്വം ശ്രുതമസ്തി കഥാനകമ് । യഥോര്വശീവശോ രാജാ പരാഭൂതഃ പുരൂരവാഃ
പക്ഷേ ഈ ദേവകന്യയുമായി അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല; നാരദനിൽ നിന്ന് ഞാൻ മുമ്പേ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഉർവശിയുടെ അടിമയായി പുരൂരവസെന്ന രാജാവ് പരാജയപ്പെട്ട കഥ.
ബുധോത്പത്തിഃ ഋഷയ ഊചുഃ കോഽസൌ പുരൂരവാ രാജാ കോര്വശീ ദേവകന്യകാ । കഥം കഷ്ടം ച സമ്പ്രാപ്തം തേന രാജ്ഞാ മഹാത്മനാ
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഈ പുരൂരവസെന്ന രാജാവ് ആരാണ്? ഉർവശി എന്ന ദേവകന്യ ആരാണ്? ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് എന്ത് കഷ്ടം നേരിട്ടു?
സര്വം കഥാനകം ബ്രൂഹി ലോമഹര്ഷണജാധുനാ । ശ്രോതുകാമാ വയം സര്വേ ത്വന്മുഖാബ്ജച്യുതം രസമ്
ലോമഹർഷണപുത്രാ, ആ കഥ മുഴുവൻ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; നിങ്ങളുടെ പദ്മപുഷ്പംപോലെയുള്ള വായിൽ നിന്ന് വീണുവീഴുന്ന അമൃതം ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അമൃതാദപി മിഷ്ടാ തേ വാണീ സൂത രസാത്മികാ । ന തൃപ്യാമോ വയം സര്വേ സുധയാ ച യഥാമരാഃ
സൂതാ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ അമൃതത്തേക്കാൾ മധുരവും രസമുള്ളതുമാണ്; ദേവന്മാർക്ക് അമൃതം എത്രയാണെങ്കിലും ഞങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾക്ക് അളവില്ലാത്ത ആസ്വാദനമാണ്.
സൂത ഉവാച ശൃണുധ്വം മുനയഃ സര്വേ കഥാം ദിവ്യാം മനോരമാമ് । വക്ഷ്യാമ്യഹം യഥാബുദ്ധ്യാ ശ്രുതാം വ്യാസവരോത്തമാത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, ഈ ദിവ്യവും മനോഹരവുമായ കഥ നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ; ഞാൻ എന്റെ ബുദ്ധിയനുസരിച്ച്, വ്യാസഭഗവാനിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ പറയാം.
ഗുരോസ്തു ദയിതാ ഭാര്യാ താരാ നാമേതി വിശ്രുതാ । രൂപയൌവനയുക്താ സാ ചാര്വങ്ഗീ മദവിഹ്വലാ
ഗുരുവിന്റെ പ്രിയഭാര്യയായ താര എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായവൾ, സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു; അവൾ മനോഹരമായ രൂപവും ആസക്തിയും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
ഗതൈകദാ വിധോര്ധാമ യജമാനസ്യ ഭാമിനീ । ദൃഷ്ടാ ച ശശിനാത്യര്ഥം രൂപയൌവനശാലിനീ
ഒരു ദിവസം ആ ഭാമിനി, യജമാനനായ ചന്ദ്രന്റെ വസതിയിലേക്ക് പോയി; അവളെ ചന്ദ്രൻ കണ്ടു, അതീവ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവളായി.
കാമാതുരസ്തദാ ജാതഃ ശശീ ശശിമുഖീം പ്രതി । സാപി വീക്ഷ്യ വിധും കാമം ജാതാ മദനപീഡിതാ
അപ്പോൾ ചന്ദ്രൻ ആ ചന്ദ്രമുഖിയായ താരയെ കാണുമ്പോൾ കാമത്തിൽ അകപ്പെട്ടു; അവളും ചന്ദ്രനെ കണ്ടപ്പോൾ കാമവേദനയിൽ പെട്ടുപോയി.
താവന്യോന്യം പ്രേമയുക്തൌ സ്മരാര്തൌ ച ബഭൂവതുഃ । താരാ ശശീ മദോന്മത്തൌ കാമബാണപ്രപീഡിതൌ
അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം പ്രേമത്തോടെ, കാമവേദനയിൽ പെട്ടവരായി; താരയും ചന്ദ്രനും കാമബാണത്തിൽ അകപ്പെട്ട് മദത്തിൽ മുങ്ങിയവരായി.
രേമാതേ മദമത്തൌ തൌ പരസ്പരസ്പൃഹാന്വിതൌ । ദിനാനി കതിചിത്തത്ര ജാതാനി രമമാണയോഃ
ആ ഇരുവരും പരസ്പരം ആഗ്രഹത്തോടെ മോഹത്തിൽ മുങ്ങി, അവിടെ കുറേ ദിവസങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഒരുമിച്ച് കഴിച്ചു.
ബൃഹസ്പതിസ്തു ദുഃഖാര്തസ്താരാമാനയിതും ഗൃഹമ് । പ്രേഷയാമാസ ശിഷ്യം തു നായാതാ സാ വശീകൃതാ
ബൃഹസ്പതി ദുഃഖത്തിൽ ആകയാൽ, താരയെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ തന്റെ ശിഷ്യനെ അയച്ചു; പക്ഷേ, അവൾ മോഹഭ്രമത്തിൽ ആകയാൽ തിരികെ വന്നില്ല.
പുനഃ പുനര്യദാ ശിഷ്യം പരാവര്തത ചന്ദ്രമാഃ । ബൃഹസ്പതിസ്തദാ ക്രുദ്ധോ ജഗാമ സ്വയമേവ ഹി
ശിഷ്യൻ പലതവണ തിരികെ വന്നിട്ടും താരയെ കൊണ്ടുവരാതെ വന്നപ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി കോപത്തോടെ സ്വയം പോയി.
ഗത്വാ സോമഗൃഹം തത്ര വാചസ്പതിരുദാരധീഃ । ഉവാച ശശിനം ക്രുദ്ധഃ സ്മയമാനം മദാന്വിതമ്
സോമന്റെ വീട്ടിൽ എത്തിയ ബൃഹസ്പതി, മഹാത്മാവായ അവൻ, കോപത്തോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ ഇരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു.