സ്വപ്നേ ഗത്വാ തദാ ദേവീ പ്രാഹ താഃ പ്രമദോത്തമാഃ । യുഷ്മാസു മധ്യേ കസ്യാശ്ചിദ്ഭവിതാ ചോരുജഃ പുമാന്
അപ്പോൾ, സ്വപ്നത്തിൽ, ദേവി ആ മഹിളമാരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് അതിവിശേഷമായ ശക്തിയുള്ള ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും.'
മദംശശക്തിസമ്ഭിന്നഃ സ വഃ കാര്യം വിധാസ്യതി । ഇത്യാദിശ്യ പരാമ്ബാ സാ പശ്ചാദന്തര്ഹിതാഭവത്
'എന്റെ ശക്തിയുടെ ഒരു ഭാഗം അവനിൽ ഉണ്ടാകും; അവൻ നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം സാധിപ്പിക്കും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പരാമ്ബാ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷയായി.
ജാഗൃതാസ്തു തതഃ സര്വാ മുദമാപുര്വരാങ്ഗനാഃ । കാചിത്താസാം ഭയോദ്വിഗ്നാ കാമിനീ ചതുരാ ഭൃശമ്
എല്ലാവരും ഉണർന്നപ്പോൾ ആ മഹിളമാർ സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു; എന്നാൽ അവരിൽ ഒരാൾ, അതിയായി ഭയത്തിലും ആസക്തിയിലും ആകുലയായി തുടരുകയായിരുന്നു.
ദധാര ചോരുണൈകേന ഗര്ഭം സാ കുലവൃദ്ധയേ । പലായനപരാ ദൃഷ്ടാ ക്ഷത്രിയൈര്ബ്രാഹ്മണീ യദാ
വംശം നിലനിൽക്കാൻ വേണ്ടി, അവൾ ഒരു ശക്തിമാനായ പുരുഷനിൽ നിന്ന് ഗർഭം ധരിച്ചു; ക്ഷത്രിയർ ആ ബ്രാഹ്മണീയെ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അവർ പിന്തുടർന്നു.
വിഹ്വലാ തേജസാ യുക്താ തദാ തേ ദുദ്രുവുര്ഭൃശമ് । ഗൃഹ്യതാം വധ്യതാം നാരീ സഗര്ഭാ യാതി സത്വരാ
പ്രഭയാൽ വിറയച്ചു, അവൾ വേഗത്തിൽ ഓടി; ക്ഷത്രിയർ വിളിച്ചു: 'അവളെ പിടിക്കൂ! കൊല്ലൂ! ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു!'
ഇതി ബ്രുവന്തഃ സമ്പ്രാപ്താഃ കാമിനീം ഖഡ്ഗപാണയഃ । സാ ഭയാര്താ തു താന്ദൃഷ്ട്വാ രുരോദ സമുപാഗതാന്
അങ്ങനെ വിളിച്ചുകൊണ്ട്, വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് അവർ ആ സ്ത്രീയോട് അടുത്തു; അവരെ അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ഭയത്താൽ അവൾ കരയാൻ തുടങ്ങി.
ഗര്ഭസ്യ രക്ഷണാര്ഥം സാ ചുക്രോശാതിഭയാതുരാ । രുദതീം മാതരം ശ്രുത്വാ ദീനാം പ്രാണവിവര്ജിതാമ്
അവൾ അത്യന്തം ഭയത്തോടെ, ഗർഭത്തെ രക്ഷിക്കാനായി കരഞ്ഞു. അമ്മയുടെ ദു:ഖഭരിതമായ കരച്ചിൽ കേട്ട്, ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട അവളെ അവൾ അനുഭവിച്ചു.
നിരാധാരാം ക്രന്ദമാനാം ക്ഷത്രിയൈര്ഭൃശതാപിതാമ് । ഗൃഹീതാമിവ സിംഹേന സഗര്ഭാം ഹരിണീം യഥാ
ആശ്രയം ഇല്ലാതെ, കഷ്ട്രീയന്മാരാൽ കഠിനമായി പീഡിക്കപ്പെട്ട്, ഒരു ഗർഭിണിയായ മാൻ സിംഹം പിടിച്ചുപറിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ അവളെ പിടിച്ചുപറ്റി.
സാശ്രുനേത്രാം വേപമാനാം സങ്ക്രുധ്യ ബാലകസ്തദാ । ഭിത്ത്വോരും നിര്ജഗാമാശു ഗര്ഭഃ സൂര്യ ഇവാപരഃ
കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ്, വിറയുന്ന അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ കുഞ്ഞ് കോപത്തോടെ, അമ്മയുടെ ഉരുവിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നു പൊട്ടി പുറത്തുവന്നു, മറ്റൊരു സൂര്യനുപോലെ.
മുഷ്ണന്ദൃഷ്ടീഃ ക്ഷത്രിയാണാം തേജസാ ബാലകഃ ശുഭഃ । ദര്ശനാദ്ബാലകസ്യാശു സര്വേ ജാതാ വിലോചനാഃ
ആ ശുഭമായ കുഞ്ഞിന്റെ തേജസ്സിൽ കഷ്ട്രീയന്മാരുടെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടു; ആ ബാലനെ കണ്ടയുടൻ എല്ലാവരും കുരുടരായി.
ബഭ്രമുര്ഗിരിദുര്ഗേഷു ജന്മാന്ധാ ഇവ ക്ഷത്രിയാഃ । ചിന്തിതം മനസാ സര്വൈഃ കിമേതദിതി സാമ്പ്രതമ്
കഷ്ട്രീയന്മാർ പർവ്വതകോട്ടകളിൽ ജന്മം മുതൽ കുരുടന്മാരെപ്പോലെ അലയുന്നു; 'ഇത് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?' എന്ന ചിന്ത എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിൽ ഉണർന്നു.
സര്വേ ചക്ഷുര്വിഹീനാ യജ്ജാതാ സ്മ ബാലദര്ശനാത് । ബ്രാഹ്മണ്യാസ്തു പ്രഭാവോഽയം സതീവ്രതബലം മഹത്
ബാലനെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഇതാണ് ആ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രിയുടെ ശക്തിയും, അവളുടെ സതീവ്രതയുടെ മഹത്തായ ബലം.
ക്ഷണാദ്വാമോഘസങ്കല്പാഃ കിം കരിഷ്യന്തിദുഃഖിതാഃ । ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ മനസാ നേത്രഹീനാ നിരാശ്രയാഃ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഫലമില്ലാതായി; ഈ ദു:ഖിതർ ഇനി എന്ത് ചെയ്യും? എന്ന ചിന്തയോടെ, കാഴ്ചയില്ലാതെ, ആശ്രയമില്ലാതെ അവർ നിന്നു.
ബ്രാഹ്മണീം ശരണം ജഗ്മുര്ഹൈഹയാ ഗതചേതസഃ । പ്രണേമുസ്താം ഭയത്രസ്താം കൃതാഞ്ജലിപുടാശ്ച തേ
ഹൈഹയന്മാർ മനസ്സുതെറ്റി, ആ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രിയിലേക്കു അഭയം തേടി; ഭയത്തിൽ വിറങ്ങി, അവർ അവളെ കുഴഞ്ഞു നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി നിന്നു.
ഊചുശ്ചൈനാം ഭയോദ്വിഗ്നാം ദൃഷ്ട്യര്ഥം ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ । പ്രസീദ സുഭഗേ മാതഃ സേവകാസ്തേ വയം കില
കാഴ്ച ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹത്തോടെ, ഭയത്തിൽ വിറകുന്ന കഷ്ട്രീയപ്രമുഖർ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'ദയവായി, ഭാഗ്യവതിയായ അമ്മേ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ സേവകരാണ്.'
കൃതാപരാധാ രമ്ഭോരു ക്ഷത്രിയാഃ പാപബുദ്ധയഃ । ദര്ശനാത്തവ തന്വങ്ഗി ജാതാഃ സര്വേ വിലോചനാഃ
രമ്ഭോരു, പാപചിന്തയുള്ള കഷ്ട്രീയന്മാർ കുറ്റം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നീയെ കാണുന്നതുകൊണ്ടാണ്, സുന്ദരിയായവളേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും കുരുടരായത്.
മുഖം തേ നൈവ പശ്യാമോ ജന്മാന്ധാ ഇവ ഭാമിനി । അദ്ഭുതം തേ തപോ വീര്യം കിം കുര്മഃ പാപകാരിണഃ
ഭാമിനി, നിന്റെ മുഖം ഞങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല, ജന്മം മുതൽ കുരുടന്മാരെപ്പോലെ; നിന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി അത്ഭുതകരമാണ്—പാപം ചെയ്ത ഞങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യും?
ശരണം തേ പ്രപന്നാഃ സ്മോ ദേഹി ചക്ഷൂംഷി മാനദേ । അന്ധത്വം മരണാദുഗ്രം കൃപാം കര്തും ത്വമര്ഹസി
ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു; മാന്യയേ, കാഴ്ച ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണം. ഈ കുരുടത്വം മരണത്തേക്കാൾ കഠിനമാണ്; ദയ കാണിക്കേണ്ടത് നിനക്കാണ്.
പുനര്ദൃഷ്ടിപ്രദാനേന സേവകാന്ക്ഷത്രിയാന്കുരു । ഉപരമ്യ ച ഗച്ഛേമ സഹിതാഃ പാപകര്മണഃ
കാഴ്ച തിരിച്ചുനൽകി, ഞങ്ങളെ കഷ്ട്രീയന്മാരെ നിന്റെ സേവകരാക്കണം; ഇനി പാപകൃത്യങ്ങൾ നിർത്തി, ഒരുമിച്ച് പോകാം.
അതഃ പരം ന കര്തവ്യമീദൃശം കര്മ കര്ഹിചിത് । ഭാര്ഗവാണാം തു സര്വേഷാം സേവകാഃ സ്മോ വയം കില
ഇനി മുതൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്; ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭാർഗവന്മാരുടെ സേവകരാണ്.
അജ്ഞാനാദ്യത്കൃതം പാപം ക്ഷന്തവ്യം തത്ത്വയാധുനാ । വൈരം നാതഃ പരം ക്വാപി ഭൃഗുഭിഃ ക്ഷത്രിയൈഃ സഹ
അജ്ഞാനത്താൽ ചെയ്ത പാപം നീ ഇപ്പോൾ ക്ഷമിക്കണം; ഇനി മുതൽ ഭൃഗുക്കളും കഷ്ട്രീയരും എവിടെയും വൈരം പുലർത്തില്ല.
കര്തവ്യം ശപഥൈഃ സമ്യഗ്വര്തിതവ്യം തു ഹൈഹയൈഃ । സപുത്രാ ഭവ സുശ്രോണി പ്രണതാഃ സ്മോ വയം ച തേ
ശപഥം ചെയ്ത്, ഹൈഹയന്മാർ നന്നായി പെരുമാറണം; സുന്ദരിയായവളേ, നീ മകനോടൊപ്പം ഇരിക്കണം, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിനക്കു കീഴടങ്ങുന്നു.
പ്രസാദം കുരു കല്യാണി ന ദ്വിഷ്യാമഃ കദാചന । വ്യാസ ഉവാച ഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണീ വിസ്മയാന്വിതാ
കല്ല്യാണിയേ, ദയ കാണിക്കണം, ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും വൈരം പുലർത്തില്ല; വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രാഹ്മണസ്ത്രി അത്ഭുതത്തിൽ ആകുന്നു.
താനാഹ പ്രണതാന്ദുഃസ്ഥാനാശ്വാസ്യ ഗതലോചനാന് । ഗൃഹീതാ ന മയാ ദൃഷ്ടിര്യുഷ്മാകം ക്ഷത്രിയാഃ കില
കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട് ദു:ഖിതരായി കുഴഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു അവൾ പറഞ്ഞു: 'കഷ്ട്രീയന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കാഴ്ച എടുത്തിട്ടില്ല.'
നാഹം രുഷാന്വിതാ സത്യം കാരണം ശൃണുതാദ്യ യത് । അയം ച ഭാര്ഗവോ നൂനമൂരുജഃ കുപിതോഽദ്യ വഃ
ഞാൻ സത്യത്തിൽ കോപിച്ചിട്ടില്ല; ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് ഇന്ന് നിങ്ങൾ കേൾക്കണം. ഈ ഭൃഗുവംശജൻ എന്റെ ഉരുവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ഇന്നു അവൻ നിങ്ങളോട് അതീവ കോപത്തിലാണ്.
ചക്ഷൂംഷി തേന യുഷ്മാകം സ്തമ്ഭിതാനി രുഷാവതാ । സ്വബന്ധൂന്നിഹതാഞ്ജ്ഞാത്വാ ഗര്ഭസ്ഥാനപി ക്ഷത്രിയൈഃ
അവൻ അതിയായ കോപത്തിൽ നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾ അപ്രാപ്തമാക്കി. സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെ ക്ഷത്രിയർ കൊന്നെന്നറിഞ്ഞ്, ഗർഭസ്ഥരായിരുന്നവരെയും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അനാഗസോ ധര്മപരാംസ്താപസാന്ധനകാമ്യയാ । ഗര്ഭാനപി യദാ യൂയം ഭൃഗൂനഘ്നംസ്തു പുത്രകാഃ
കുറ്റമൊന്നുമില്ലാതെ ധർമ്മനിഷ്ഠരായിരുന്ന തപസ്സുകാരെയും, ഭൃഗുവംശത്തിലെ ഗർഭസ്ഥശിശുക്കളെയും നിങ്ങൾ സ്വർണ്ണലോഭത്തിൽ കൊന്നു, മക്കളേ.
തദായമൂരുണാ ഗര്ഭോ മയാ വര്ഷശതം ധൃതഃ । ഷഡങ്ഗശ്ചാഖിലോ വേദോ ഗൃഹീതോഽനേന ചാഞ്ജസാ
അപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ ഉരുവിൽ ഈ കുഞ്ഞിനെ നൂറുവർഷം ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു. അവൻ ആറ് അംശങ്ങളോടുകൂടിയ മുഴുവൻ വേദവും നേരിട്ട് കൈവശമാക്കി.
ഗര്ഭസ്ഥേനാപി ബാലേന ഭൃഗുവംശവിവൃദ്ധയേ । സോഽപി പിതൃവധാന്നൂനം ക്രോഥേദ്ധോ ഹന്തുമിച്ഛതി
ഗർഭസ്ഥശിശുവായിരിക്കുമ്പോഴും ഭൃഗുവംശം വളരാൻ വേണ്ടി, അവനും ഇപ്പോൾ പിതാവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കോപംകൊണ്ടു നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഭഗവത്യാഃ പ്രസാദേന ജാതോഽയം മമ ബാലകഃ । തേജസാ യസ്യ ദിവ്യേന ചക്ഷൂംഷി മുഷിതാനി വഃ
ദേവിയുടെ കൃപയാൽ ഈ ബാലൻ എനിക്ക് ജനിച്ചു; അവന്റെ ദിവ്യമായ തേജസ്സുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ കാഴ്ച നഷ്ടമായത്.