നിര്ഭിദ്യ ഹൈഹയാ ദ്രവ്യം ദദൃശുര്ധനലിപ്സയാ । ബ്രാഹ്മണാശ്ചുകുശഃ സര്വേ ഭീതാശ്ച ശരണം ഗതാഃ
ഹൈഹയന്മാർ ധനലോഭത്തിൽ വീടുകൾ പൊളിച്ച് ധനം കണ്ടു. എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും ഭയന്ന് ഓടി അഭയം തേടി.
അതിചിന്വത്സു വിപ്രാണാം ഭവനാന്നിഃസൃതം ബഹു । നിജഘ്നുസ്താഞ്ഛരൈഃ കോപാദ്വാഡവാഞ്ഛരണാഗതാന്
ബ്രാഹ്മണരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് ധനം കിട്ടുമ്പോൾ, കോപത്തിൽ, അഭയം തേടിയവരെ കുതിരകളെപ്പോലെ അമ്പുകൊണ്ട് വധിച്ചു.
യയുസ്തേ ഗിരിദുര്ഗാംശ്ച യത്ര വൈ ഭൃഗവഃ സ്ഥിതാഃ । ആഗര്ഭാദനുകൃന്തന്തശ്ചേരുശ്ചൈവ മഹീമിമാമ്
അവർ ഭൃഗുക്കാർ അഭയം തേടിയ പർവ്വതകോട്ടകളിലേക്കും പോയി, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ വെട്ടി, ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
പ്രാപ്താന്പ്രാപ്താന്ഭൃഗൂന്സര്വാന്നിജഘ്നുര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ । ആബാലവൃദ്ധാനപരാനവമന്യ ച പാതകമ്
കണ്ടെത്തിയ എല്ലാ ഭൃഗുക്കാരെയും, ചെറുപ്പവും വയസ്സുമൊക്കെ നോക്കാതെ, കൂർച്ച അമ്പുകൊണ്ട് കൊല്ലുകയും, അതിനെ പാപം എന്നു കണക്കാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഏവമുത്പാട്യമാനേഷു ഭാര്ഗവേഷു യതസ്തതഃ । ഹന്യുര്ഗര്ഭാംശ്ച നാരീണാം ഗൃഹീത്വാ ഹൈഹയാ ഭൃശമ്
ഭൃഗുക്കാർ എല്ലായിടത്തും നശിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഹൈഹയന്മാർ സ്ത്രീകളെ പിടിച്ചു, അവരുടെ ഗർഭസ്ഥശിശുക്കളെയും കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
രുരുദുസ്താഃ സ്ത്രിയഃ കാമം കുരര്യ ഇവ ദുഃഖിതാഃ । ഗര്ഭാശ്ച കൃന്തിതാ യാസാം ക്ഷത്രിയൈഃ പാപനിശ്ചയൈഃ
ആ സ്ത്രീകൾ ദുഃഖത്തിൽ കുരരികൾ പോലെ കരഞ്ഞു; അവരുടെ ഗർഭങ്ങൾ ക്ഷത്രിയന്മാർ പാപബുദ്ധിയിൽ വെട്ടി കളഞ്ഞു.
അന്യേഽപ്യാഹുശ്ച താന്ദൃപ്താന്മുനയസ്തീര്ഥവാസിനഃ । മുഞ്ചന്തു ക്ഷത്രിയാഃ ക്രോധം ബ്രാഹ്മണേഷു ഭയാവഹമ്
മറ്റു തീർത്ഥവാസി മുനികൾ അവരെയ്പ്പറ്റി പറഞ്ഞു: 'ക്ഷത്രിയർ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടുള്ള ഈ ക്രോധം ഉപേക്ഷിക്കണം; അതു ഭയമാണ്.'
അയുക്തമേതദാരബ്ധം ഭവദ്ഭിഃ കര്മ ഗര്ഹിതമ് । യദ്ഗര്ഭാന്ഭൃഗുപത്നീനാം നിഹന്യുഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
'നിങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവൃത്തി ശരിയല്ല, നിന്ദനീയമാണ്; ഭൃഗുപത്നിമാരുടെ ഗർഭസ്ഥശിശുക്കളെ കൊല്ലുന്നത് ക്ഷത്രിയന്മാർക്കു യോജിച്ച കാര്യമല്ല.'
അത്യുഗ്രപുണ്യപാപാനാമിഹൈവ ഫലമാപ്നുയാത് । തസ്മാജ്ജുഗുപ്സിതം കര്മ ത്യക്തവ്യം ഭൂതിമിച്ഛതാ
'ഇവിടെ അത്യന്തം പുണ്യവും പാപവും ഉടൻ ഫലം തരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഭാവി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇങ്ങനെയുള്ള ദുഷ്കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കണം.'
താനാഹുര്ഹൈഹയാഃ ക്രുദ്ധാ മുനീനഥ ദയാപരാന് । ഭവന്തഃ സാധവഃ സര്വേ നാര്ഥജ്ഞാഃ പാപകര്മണാമ്
അപ്പോൾ കോപിതരായ ഹൈഹയന്മാർ, ദയയുള്ള ആ മുനികൾക്ക് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ എല്ലാം നല്ലവരാണ്, പക്ഷേ പാപികളുടെ വഴികൾ അറിയുന്നില്ല.'
ഏഭിര്ഹൃതം ധനം സര്വം പൂര്വജാനാം മഹാത്മനാമ് । വഞ്ചയിത്വാ ഛലാഭിജ്ഞൈര്മാര്ഗേ പാടച്ചരൈരിവ
ഇവരാണ് വലിയ പൂർവ്വികന്മാരുടെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ വഞ്ചനാപരമായ തന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തട്ടിയെടുത്തത്, വഴിയാത്രക്കാരെ കള്ളന്മാർ ചതിച്ചുപോലെ.
ഏതേ പ്രതാരകാ ദമ്ഭാസ്താദൃശാ ബകവൃത്തയഃ । ഉത്പന്നേ ച മഹാകാര്യേ പ്രാര്ഥിതാ വിനയേന തേ
ഇവരാണ് കപടതയും ബകപോലുള്ള നടപ്പും നിറഞ്ഞ വഞ്ചകർ. വലിയ ഒരു കാര്യത്തിൽ ആവശ്യം വന്നപ്പോൾ ഇവരെ വിനയപൂർവ്വം അപേക്ഷിച്ചു.
ന ദദുഃ പ്രാര്ഥിതം വിപ്രാഃ പാദവൃദ്ധ്യാപി യാചിതാഃ । നാസ്തീതിവാദിനഃ സ്തബ്ധാഃ ദുഃഖിതാന്വീക്ഷ്യ യാജ്യകാന്
പാദംകൂപ്പി അപേക്ഷിച്ചിട്ടും ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആവശ്യപ്പെട്ടത് കൊടുത്തില്ല; അവൻമാർ അഹങ്കാരത്തിലും നിഷേധത്തിലും ഉറച്ചവരും, കഷ്ടപ്പെടുന്ന യജമാനന്മാരെ നോക്കി മനസ്സില്ലാതെയും ആയിരുന്നു.
ധനം പ്രാപ്തം കാര്തവീര്യാദ്രക്ഷിതം കേന ഹേതുനാ । ന കൃതാഃ ക്രതവഃ കിം തൈര്ദാനം ചാര്ഥിഷു ഭൂരിശഃ
കാർതവീര്യനിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച സമ്പത്ത് എന്തിനാണ് സൂക്ഷിച്ചത്? അതുകൊണ്ടു യാഗങ്ങൾ നടത്തിയില്ല, ആവശ്യക്കാർക്ക് ധാരാളം ദാനം ചെയ്തതുമില്ല.
ന സഞ്ചിതവ്യം വിപ്രൈസ്തു ധനം ചാപി കദാചന । യഷ്ടവ്യം വിധിവദ്ദേയം ഭോക്തവ്യം ച യഥാസുഖമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഒരിക്കലും സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കേണ്ടതില്ല; അതു യാഗങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കണം, ദാനം ചെയ്യണം, സന്തോഷത്തോടെ അനുഭവിക്കാനും വേണം.
ദ്രവ്യേ ചൌരഭയം പ്രോക്തം തഥാ രാജഭയം ദ്വിജാഃ । വഹ്നേര്ഭയം മഹാഘോരം തഥാ ധൂര്തഭയം മഹത്
സമ്പത്തിൽ കള്ളന്മാരുടെ ഭയം, രാജാവിന്റെ ഭയം, വലിയ തീയുടെ ഭയം, വഞ്ചകരുടെ വലിയ ഭയം — ഇതൊക്കെയാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.
യേന കേനാപ്യുപായേന ധനം ത്യജതി രക്ഷകമ് । അഥവാസൌ മൃതോ യാതി ദ്രവ്യം ത്യക്ത്വാ ഹ്യസദ്ഗതിമ്
ഏതെങ്കിലും വഴിയിൽ സമ്പത്ത് സംരക്ഷകൻ ഉപേക്ഷിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ മരിച്ചാൽ അവൻ സമ്പത്ത് വിട്ട് പോയി ദുർഗതിയിൽ എത്തും.
പാദവൃദ്ധ്യാ തഥാസ്മാഭിഃ പ്രാര്ഥിതം വിനയാന്വിതൈഃ । തഥാപി ലോഭസന്ദിഗ്ധൈര്ന ദത്തം നഃ പുരോഹിതൈഃ
നാംപോലും പാദംകൂപ്പി വിനയപൂർവ്വം അപേക്ഷിച്ചു; എങ്കിലും ലാഭം കൊണ്ട് അകപ്പിച്ച നമ്മുടെ പുരോഹിതന്മാർ ഒന്നും തന്നില്ല.
ദാനം ഭോഗസ്തഥാ നാശോ ധനസ്യ ഗതിരീദൃശീ । ദാനഭോഗൌ കൃതീനാം ച നാശഃ പാപാത്മനാം കില
സമ്പത്തിന്റെ വഴി മൂന്നു: ദാനം, അനുഭവം, നാശം. ധാർമ്മികർക്കു ദാനവും അനുഭവവും, പാപികൾക്ക് നാശം മാത്രം.
ന ദാതാ ന ച യോ ഭോക്താ കൃപണോ ഗുപ്തിതത്പരഃ । രാജ്ഞാസൌ സര്വഥാ ദണ്ഡ്യോ വഞ്ചകോ ദുഃഖഭാങ്നരഃ
ദാനം ചെയ്യാത്തവനും അനുഭവിക്കാത്തവനും, സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കാൻ മാത്രം നോക്കുന്ന കഞ്ചനും, വഞ്ചകനും, ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവനും, രാജാവിനാൽ എപ്പോഴും ശിക്ഷിക്കപ്പെടണം.
തസ്മാദ്വയം ഗുരൂനേതാന്വഞ്ചകാന്ബ്രാഹ്മണാധമാന് । ഹന്തും സമുദ്യതാഃ സര്വേ ന ക്രോധവ്യം മഹാത്മഭിഃ
അതിനാൽ, ഞങ്ങൾ ഈ വഞ്ചക ബ്രാഹ്മണഗുരുക്കന്മാരെ കൊല്ലാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; മഹാത്മാക്കൾ അതിൽ കോപിക്കേണ്ടതില്ല.
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാ ഹേതുമദ്വാക്യം താനാശ്വാസ്യ മുനീനഥ । വിചേരുശ്ച വിചിന്വാനാ ഭൃഗുദാരാനനേകശഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കാരണമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, മുനിമാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അവർ ഭൃഗുവിന്റെ ഭാര്യമാരെ എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചു.
ഭയാര്താ ഭൃഗുപത്ന്യസ്തു ഹിമവന്തം ധരാധരമ് । പ്രപേദിരേ രുദന്ത്യശ്ച വേപമാനാഃ കൃശാ ഭൃശമ്
ഭയഭീതികളായ ഭൃഗുപത്നിമാർ കരഞ്ഞും വിറയച്ചും, അതിയായി ക്ഷീണിച്ചും, ഹിമാലയപർവതത്തിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏവം തേ ഹൈഹയൈര്വിപ്രാഃ പീഡിതാ ധനകാമുകൈഃ । നിഹതാശ്ച യഥാകാമം സംരബ്ധൈഃ പാപകര്മഭിഃ
ഇങ്ങനെ, സമ്പത്തിനായി താൽപര്യമുള്ള ഹൈഹയന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പീഡിപ്പിച്ചു, കോപത്തോടെ പാപകർമ്മികൾ അവരെ ഇഷ്ടംപോലെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ലോഭ ഏവ മനുഷ്യാണാം ദേഹസംസ്ഥോ മഹാരിപുഃ । സര്വദുഃഖാകരഃ പ്രോക്തോ ദുഃഖദഃ പ്രാണനാശകഃ
ലോഭം മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്ന വലിയ ശത്രുവാണ്; അതാണ് എല്ലാ ദു:ഖത്തിന്റെയും കാരണവും, പ്രാണനാശത്തിന്റെയും മൂലവും.
സര്വപാപസ്യ മൂലം ഹി സര്വദാ തൃഷ്ണയാന്വിതഃ । വിരോധകൃത്ത്രിവര്ണാനാം സര്വാര്തേഃ കാരണം തഥാ
സകല പാപത്തിന്റെയും മൂലകാരണമായിരിക്കുന്നു തൃഷ്ണയോടൊപ്പം ഉള്ളത്; മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾക്കിടയിൽ വൈരാഗ്യത്തിനും എല്ലാ ദു:ഖത്തിനും ഇതാണ് കാരണം.
ലോഭാത്ത്യജന്തി ധര്മം വൈ കുലധര്മം തഥൈവ ഹി । മാതരം ഭ്രാതരം ഹന്തി പിതരം ബാന്ധവം തഥാ
ലോഭം കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യർ ധർമ്മവും കുടുംബധർമ്മവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്; അമ്മയെയും സഹോദരനെയും പിതാവിനെയും ബന്ധുക്കളെയും പോലും കൊല്ലുന്നു.
ഗുരും മിത്രം തഥാ ഭാര്യാം പുത്രം ച ഭഗിനീം തഥാ । ലോഭാവിഷ്ടോ ന കിം കുര്യാദകൃത്യം പാപമോഹിതഃ
ഗുരുവിനെയും സുഹൃത്തിനെയും ഭാര്യയെയും പുത്രനെയും സഹോദരിയെയും പോലും ലോഭം പിടിച്ചവൻ കൊല്ലും; ലോഭം കൊണ്ട് മയങ്ങുന്നവൻ ചെയ്യാത്ത പാപം എന്താണ്?
ക്രോധാത്കാമാദഹങ്കാരാല്ലോഭ ഏവ മഹാരിപുഃ । പ്രാണാംസ്ത്യജതി ലോഭേന കിം പുനഃ സ്യാദനാവൃതമ്
കോപം, ആസക്തി, അഹങ്കാരം എന്നിവക്കിടയിൽ, ഏറ്റവും വലിയ ശത്രു ലാലസയാണ്. ലാലസയ്ക്കുവേണ്ടി മനുഷ്യൻ ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കും; അങ്ങനെ വന്നാൽ, അതിനാൽ മറഞ്ഞുപോകാത്തത് എന്താണ്?
പൂര്വജാസ്തേ മഹാരാജ ധര്മജ്ഞാഃ സത്പഥേ സ്ഥിതാഃ । പാണ്ഡവാഃ കൌരവാശ്ചൈവ ലോഭേന നിധനം ഗതാഃ
മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പൂർവ്വികന്മാരായ പാണ്ഡവരും കൗരവരും, ധർമ്മത്തിൽ നന്നായി അറിഞ്ഞവരും സത്പഥത്തിൽ നിലകൊണ്ടവരുമായിരുന്നു. എങ്കിലും, ലാലസ കാരണം അവർ എല്ലാവരും നശിച്ചു.