ദദാമി പരമപ്രീതോ യുദ്ധേന യുവയോഃ കില । ദാനവാ ബഹവോ ദൃഷ്ടാ യുധ്യമാനാ മയാ പുരാ
നിങ്ങളുടെ യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടത് നൽകാം; മുമ്പ് അനേകം ദാനവന്മാർ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
യുവയോഃ സദൃശഃ കോഽപി ന ദൃഷ്ടോ ന ച വൈ ശ്രുതഃ । തസ്മാത്തുഷ്ടോഽസ്മി കാമം വൈ നിസ്തുലേന ബലേന ച
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർ ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടതുമില്ല; അതുകൊണ്ടു തന്നെ, നിങ്ങളുടെ തുല്യരഹിതമായ ശക്തിയിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്.
ഭ്രാത്രോശ്ച വാഞ്ഛിതം കാമം പ്രയച്ഛാമി മഹാബലൌ । സൂത ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം വിഷ്ണോഃ സാഭിമാനൌ സ്മരാതുരൌ
സഹോദരന്മാരേ, നിങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹമുള്ളത് ഞാൻ നൽകാം; സുതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അഭിമാനത്തിലും കാമത്തിലും ആകുലരായി—
വീക്ഷമാണൌ മഹാമായാം ജഗദാനന്ദകാരിണീമ് । തമൂചതുശ്ച കാമാര്തൌ വിഷ്ണും കമലലോചനൌ
ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്ന മഹാമായയെ നോക്കി, ആ ഇരുവരും കാമത്തിൽ മുങ്ങി, കമലനയനനായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഹരേ ന യാചകാവാവാം ത്വം കിം ദാതുമിഹേച്ഛസി । ദദാവ തുല്യം ദേവേശ ദാതാരൌ നൌ ന യാചകൌ
'ഹരേ, ഞങ്ങൾ യാചകരല്ല; നീ എന്തിനാണ് നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ദേവാദിപതിയേ, തുല്യമായി നൽകൂ; ഞങ്ങൾ ദാതാക്കളാണ്, യാചകരല്ല.'
പ്രാര്ഥയ ത്വം ഹൃഷീകേശ മനോഽഭിലഷിതം വരമ് । തുഷ്ടൌ സ്വസ്തവ യുദ്ധേന വാസുദേവാദ്ഭുതേന ച
'ഹൃഷീകേശാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം നീ ചോദിക്കൂ; വാസുദേവനുമായുള്ള അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷം നേടുക.'
തയോസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രത്യുവാച ജനാര്ദനഃ । ഭവേതാമദ്യ മേ തുഷ്ടൌ മമ വധ്യാവുഭാവപി
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ജനാർദ്ദനൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് നിങ്ങൾ എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകട്ടെ; നിങ്ങൾ ഇരുവരെയും ഞാൻ കൊല്ലും.'
സൂത ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം വിഷ്ണോര്ദാനവൌ ചാതിവിസ്മിതൌ । വഞ്ചിതാവിതി മന്വാനൌ തസ്ഥതുഃ ശോകസംയുതൌ
സുതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ദാനവന്മാർ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു; തങ്ങൾ വഞ്ചിതരാണെന്ന് കരുതി, ദു:ഖത്തോടെ അവിടെ നിന്നു.
വിചാര്യ മനസാ തൌ തു ദാനവൌ വിഷ്ണുമൂചതുഃ । പ്രേക്ഷ്യ സര്വം ജലമയം ഭൂമിം സ്ഥലവിവര്ജിതാമ്
മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ആ ദാനവന്മാർ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു; ഭൂമി മുഴുവൻ വെള്ളമായും, കരയില്ലാത്തതായും അവർ കണ്ടു.
ഹരേ യോഽയം വരോ ദത്തസ്ത്വയാ പൂര്വം ജനാര്ദന । സത്യവാഗസി ദേവേശ ദേഹി തം വാഞ്ഛിതം വരമ്
'ഹരേ, മുമ്പ് നീ നൽകിയ വരം, ജനാർദ്ദനാ, നീ സത്യവാനാണ്, ദേവാദിപതിയേ; ആ ആഗ്രഹിച്ച വരം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകൂ.'
നിര്ജലേ വിപുലേ ദേശേ ഹനസ്വ മധുസൂദന । വധ്യാവാവാം തു ഭവതഃ സത്യവാഗ്ഭവ മാധവ
'വലുതും കരയില്ലാത്തതുമായ സ്ഥലത്ത് ഞങ്ങളെ കൊല്ലൂ, മധുസൂദനാ; നാം നിന്റെ കൈയിൽ കൊല്ലപ്പെടട്ടെ, മാധവാ, നീ സത്യവാനാകണം.'
സ്മൃത്വാ ചക്രം തദാ വിഷ്ണുസ്താവുവാച ഹസന്ഹരിഃ । ഹന്മ്യദ്യ വാം മഹാഭാഗൌ നിര്ജലേ വിപുലേ സ്ഥലേ
അപ്പോൾ വിഷ്ണു ചക്രം ഓർത്ത്, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന്, മഹാബലശാലികളേ, ഈ വിശാലവും കരയില്ലാത്തതുമായ സ്ഥലത്ത് ഞാൻ നിങ്ങളെ കൊല്ലും.'
ഇത്യുക്ത്യാ ദേവദേവേശ ഊരൂ കൃത്വാതിവിസ്തരൌ । ദര്ശയാമാസ തൌ തത്ര നിര്ജലം ച ജലോപരി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവദേവൻ തന്റെ തൊണ്ടുകൾ വളരെ വലുതാക്കി, അവയെ വെള്ളത്തിന്മേൽ ഉണങ്ങിയ നിലയിൽ അവിടം കാണിച്ചു.
നാസ്ത്യത്ര ദാനവൌ വാരി ശിരസീ മുഞ്ചതാമിഹ । സത്യവാഗഹമദ്യൈവ ഭവിഷ്യാമി ച വാം തഥാ
ഇവിടെ വെള്ളം ഇല്ല, ദാനവരേ; നിങ്ങളുടെ തലകൾ എന്റെ തൊണ്ടുകളിൽ വയ്ക്കൂ. ഞാൻ സത്യം പറയുന്നവനാണ്, ഇന്നും നിങ്ങൾക്കായി അതുപോലെയാകും.
തദാകര്ണ്യ വചസ്തഥ്യം വിചിന്ത്യ മനസാ ച തൌ । വര്ധയാമാസതുര്ദേഹം യോജനാനാം സഹസ്രകമ്
അവരുടെ സത്യവാക്യം കേട്ട് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ആ രണ്ട് ദാനവർ തങ്ങളുടെ ശരീരം ആയിരം യോജന വലുപ്പമാക്കി.
ഭഗവാന്ദ്വിഗുണം ചക്രേ ജഘനം വിസ്മിതൌ തദാ । ശീര്ഷേ സന്ദധതാം തത്ര ജഘനേ പരമാദ്ഭുതേ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്റെ തൊണ്ടുകൾ ഇരട്ടിയായി വലുതാക്കി, അതു കണ്ട ദാനവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു; അവർ തങ്ങളുടെ വലിയ തലകൾ ആ അത്ഭുതകരമായ തൊണ്ടുകളിൽ വച്ചു.
രഥാംഗേന തദാ ഛിന്നേ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ജഘനോപരി വേഗേന പ്രകൃഷ്ടേ ശിരസീ തയോഃ
അപ്പോൾ ശക്തനായ വിഷ്ണു രഥത്തിന്റെ ചക്രം കൊണ്ടു അതിവേഗത്തിൽ അവരുടെ തലകൾ തൊണ്ടിന്മേൽ വെച്ച് മുറിച്ചു.
ഗതപ്രാണൌ തദാ ജാതൌ ദാനവൌ മധുകൈടഭൌ । സാഗരഃ സകലോ വ്യാപ്തസ്തദാ വൈ മേദസാ തയോഃ
അപ്പോൾ തന്നെ മധു, കൈടഭൻ എന്ന ദാനവർ ജീവൻ വിട്ടു; അവരുടെ കൊഴുപ്പാൽ സമുദ്രം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
മേദിനീതി തതോ ജാതം നാമ പൃഥ്വ്യാഃ സമന്തതഃ । അഭക്ഷ്യാ മൃത്തികാ തേന കാരണേന മുനീശ്വരാഃ
അവരുടെ കൊഴുപ്പിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിക്ക് 'മേദിനി' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്; അതുകൊണ്ടാണ് മഹർഷിമാർ മണ്ണ് ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് പറഞ്ഞത്.
ഇതി വഃ കഥിതം സര്വം യത്പൃഷ്ടോഽസ്മി സുനിശ്ചിതമ് । മഹാവിദ്യാ മഹാമായാ സേവനീയാ സദാ ബുധൈഃ
നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ ഉറപ്പോടെ പറഞ്ഞുതന്നു; മഹാവിദ്യയും മഹാമായയും ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം.
ആരാധ്യാ പരമാ ശക്തിഃ സര്വൈരപി സുരാസുരൈഃ । നാതഃ പരതരം കിഞ്ചിദധികം ഭുവനത്രയേ
പരമശക്തി ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതിനേക്കാൾ ഉയർന്നതോ വലിയതോ ഒന്നുമില്ല.
സത്യം സത്യം പുനഃ സത്യം വേദശാസ്ത്രാര്ഥനിര്ണയഃ । പൂജനീയാ പരാ ശക്തിര്നിര്ഗുണാ സഗുണാഥവാ
സത്യം, സത്യം, വീണ്ടും സത്യം—വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥനിർണ്ണയം ഇതാണ്; ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതായാലും ഗുണങ്ങളുള്ളതായാലും പരാശക്തി ആരാധിക്കപ്പെടണം.
ശിവവരദാനവര്ണനമ് ഋഷയ ഊചുഃ സൂത പൂര്വം ത്വയാ പ്രോക്തം വ്യാസേനാമിതതേജസാ । കൃത്വാ പുരാണമഖിലം ശുകായാധ്യാപിതം ശുഭമ്
ശിവൻ ദാനവർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകിയ കഥ. മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: സൂതാ, നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള വ്യാസൻ മുഴുവൻ പുരാണവും രചിച്ച് ശുഭനായ ശുകനോട് പഠിപ്പിച്ചു.
വ്യാസേന തു തപസ്തപ്ത്വാ കഥമുത്പാദിതഃ ശുകഃ । വിസ്തരം ബ്രൂഹി സകലം യച്ഛ്രുതം കൃഷ്ണതസ്ത്വയാ
വ്യാസൻ തപസ്സു ചെയ്തു എങ്ങനെ ശുകനെ ജനിപ്പിച്ചു? നീ കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് കേട്ടതെല്ലാം വിശദമായി പറയണം.
സൂത ഉവാച പ്രവക്ഷ്യാമി ശുകോത്പത്തിം വ്യാസാത്സത്യവതീസുതാത് । യഥോത്പന്നഃ ശുകഃ സാക്ഷാദ്യോഗിനാം പ്രവരോ മുനിഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസനിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ശുകൻ, യോഗികളിൽ പ്രധാനനായ മഹർഷി, ജനിച്ചു എന്നത് ഞാൻ പറയാം.
മേരുശൃങ്ഗേ മഹാരമ്യേ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । തപശ്ചചാര സോഽത്യുഗ്രം പുത്രാര്ഥം കൃതനിശ്ചയഃ
മേരു പർവതത്തിന്റെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തിൽ സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസൻ, ഒരു മകനുണ്ടാകണമെന്ന ഉറച്ച മനസ്സോടെ കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു.
ജപന്നേകാക്ഷരം മന്ത്രം വാഗ്ബീജം നാരദാച്ഛ്രുതമ് । ധ്യായന്പരാം മഹാമായാം പുത്രകാമസ്തപോനിധിഃ
നാരദനിൽ നിന്ന് കേട്ട ഏകാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ച്, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, മഹാമായയെ ധ്യാനിച്ച്, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായവനായി.
അഗ്നേര്ഭൂമേസ്തഥാ വായോരന്തരിക്ഷസ്യ ചാപ്യയമ് । വീര്യേണ സമ്മിതഃ പുത്രോ മമ ഭൂയാദിതി സ്മ ഹ
എന്റെ മകൻ അഗ്നിയുടെയും ഭൂമിയുടെയും വായുവിന്റെയും ആകാശത്തിന്റെയും ശക്തിയിലൊത്തവനാകട്ടെ എന്ന് വ്യാസൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു.
അതിഷ്ഠത്സ ഗതാഹാരഃ ശതസംവത്സരം പ്രഭുഃ । ആരാധയന്മഹാദേവം തഥൈവ ച സദാശിവാമ്
ആയിരം വർഷം ആഹാരം കഴിക്കാതെയും, മഹാദേവനെയും സദാശിവനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
ശക്തിഃ സര്വത്ര പൂജ്യേതി വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ । അശക്തോ നിന്ദ്യതേ ലോകേ ശക്തസ്തു പരിപൂജ്യതേ
ശക്തി എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച്, ശക്തിയില്ലാത്തവരെ ലോകം അവഹേളിക്കുന്നു, ശക്തിയുള്ളവരെ എല്ലാവരും ആദരിക്കുന്നു എന്നത് മനസ്സിലാക്കി.