കര്മക്ഷയേ ജന്മനാശഃ പ്രാണിനാം നാത്ര സംശയഃ । ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുസ്തഥാ രുദ്ര ഇന്ദ്രാദ്യാശ്ച സുരാസ്തഥാ
കർമ്മം തീർന്നാൽ, ജീവികൾക്ക് ജന്മം അവസാനിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ബ്രഹ്മാവും, വിഷ്ണുവും, രുദ്രനും, ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും,
ദാനവാ യക്ഷഗന്ധര്വാഃ സര്വേ കര്മവശാ കില । അന്യഥാ ദേഹസമ്ബന്ധഃ കഥം ഭവതി ഭൂപതേ
ദാനവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ—എല്ലാവരും കർമ്മത്തിന്റെ അധീനരാണ്. അല്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, ശരീരബന്ധം എങ്ങനെയുണ്ടാകും?
കാരണം യസ്തു ഭോഗസ്യ ദേഹിനഃ സുഖദുഃഖയോഃ । തസ്മാദനേകജന്മോത്ഥസഞ്ചിതാനാം ച കര്മണാമ്
ദേഹമുള്ളവന് അനുഭവിക്കുന്ന സന്തോഷത്തിന്റെയും ദു:ഖത്തിന്റെയും കാരണം, അനേകം ജന്മങ്ങളില് നിന്നുമുള്ള സഞ്ചിത കര്മങ്ങളാണ്.
മധ്യേ വേഗഃ സമായാതി കസ്യചിത്കാലപാകതഃ । തത്പ്രാരബ്ധവശാത്പുണ്യം കരോതി ച യഥാ തഥാ
ഇവയിലൊരിടയില്, ചില കര്മങ്ങള് സമയാനുസൃതമായി പാകമാകുന്നു; അങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന വിധിയുടെ ശക്തിയാല് ഒരാള് നല്ല പ്രവൃത്തികള് ചെയ്യുന്നു.
പാപം കരോതി മനുജസ്തഥാ ദേവാദയോഽപി ച । തഥാ നാരായണോ രാജന്നരശ്ച ധര്മജാവുഭൌ
അതുപോലെ തന്നെ, മനുഷ്യനും ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും പാപം ചെയ്യുന്നു; രാജാവേ, നാരായണനും നരനും ധര്മത്തില് ജനിച്ചവരായിട്ടും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യുന്നു.
ജാതൌ കൃഷ്ണാര്ജുനൌ കാമമംശൌ നാരായണസ്യ തൌ । പുരാണപീഠികേയം വൈ മുനിഭിഃ പരികീര്തിതാ
കൃഷ്ണനും അര്ജുനനും ജനിച്ചപ്പോള്, അവര് നാരായണന്റെ ഭാഗങ്ങളാണെന്ന് മുനിമാരുടെ പുരാതനകഥകളില് പറയുന്നു.
ദേവാംശഃ സ തു വിജ്ഞേയോ യോ ഭവേദ്വിഭവാധികഃ । നാനൃഷിഃ കുരുതേ കാവ്യം നാരുദ്രോ രുദ്രമര്ചതേ
ഊര്ജ്ജസ്വലനായവന് ദേവഭാഗം ഉള്ളവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; കവി അല്ലാത്തവന് കവിത രചിക്കില്ല, രുദ്രന് അല്ലാത്തവന് രുദ്രനെ ആരാധിക്കില്ല.
നാദേവാംശോ ദദാത്യന്നം നാവിഷ്ണുഃ പൃഥിവീപതിഃ । ഇന്ദ്രാദഗ്നേര്യമാദ്വിഷ്ണോര്ധനദാദിതി ഭൂപതേ
ദേവഭാഗം ഇല്ലാത്തവന് അന്നം നല്കില്ല; വിഷ്ണു അല്ലാത്തവന് ഭൂമിയുടെ രാജാവാകില്ല; രാജാവേ, ഇന്ദ്രന്, അഗ്നി, യമന്, വിഷ്ണു, കുബേരന് എന്നിവരില് നിന്നാണ് സമ്പത്ത് നല്കുന്നവര് വരുന്നത്.
പ്രഭുത്വം ച പ്രഭാവം ച കോപം ചൈവ പരാക്രമമ് । ആദായ ക്രിയതേ നൂനം ശരീരമിതി നിശ്ചയഃ
ശക്തിയും തേജസ്സും കോപവും വീരത്വവും സ്വീകരിച്ച്, ശരീരം എടുക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാണ്.
യഃ കശ്ചിദ്ബലവാഁല്ലോകേ ഭാഗ്യവാനഥ ഭോഗവാന് । വിദ്യാവാന്ദാനവാന്വാപി സ ദേവാംശഃ പ്രപഢ്യതേ
ലോകത്ത് ആര് ശക്തനോ, ഭാഗ്യശാലിയോ, അനുഭവസമ്പന്നനോ, വിജ്ഞാനമുള്ളവനോ, ധനികനോ ആണോ, അവന് ദേവഭാഗം ഉള്ളവനാണ് എന്ന് കരുതണം.
തഥൈവൈതേ മയാഖ്യാതാ പാണ്ഡവാഃ പൃഥിവീപതേ । ദേവാംശോ വാസുദേവോഽപി നാരായണസമദ്യുതിഃ
അതുപോലെ തന്നെ, ഭൂമിയുടെ അധിപനേ, ഞാന് പറഞ്ഞ പാണ്ഡവര് ദേവഭാഗം ഉള്ളവരാണ്; നാരായണനോടു തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള വാസുദേവനും ദൈവഭാഗമാണ്.
ശരീരം പ്രാണിനാം നൂനം ഭാജനം സുഖദുഃഖയോഃ । ശരീരീ പ്രാപ്നുയാത്കാമം സുഖം ദുഃഖമനന്തരമ്
പ്രാണികള്ക്കുള്ള ശരീരം സന്തോഷത്തിന്റെയും ദു:ഖത്തിന്റെയും പാത്രമാണ്; ശരീരധാരി വിധിക്കനുസരിച്ച് സന്തോഷമോ ദു:ഖമോ അനുഭവിക്കുന്നു.
ദേഹീ നാസ്തി വശഃ കോഽപി ദൈവാധീനഃ സദൈവ ഹി । ജനനം മരണം ദുഃഖം സുഖം പ്രാപ്നോതി ചാവശഃ
ശരീരമുള്ളവന് ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യവും ഇല്ല; ദൈവത്തിന് കീഴിലായതിനാല് ജനനം, മരണം, ദു:ഖം, സന്തോഷം എന്നിവ അവശ്യം അനുഭവിക്കേണ്ടതാണു.
പാണ്ഡവാസ്തേ വനേ ജാതാഃ പ്രാപ്താസ്തു സ്വഗൃഹം പുനഃ । സ്വബാഹുബലതഃ പശ്ചാദ്രാജസൂയം ക്രതൂത്തമമ്
പാണ്ഡവര് വനത്തില് ജനിച്ച് പിന്നീട് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നീട് സ്വന്തം ബാഹുബലത്താല് മഹത്തായ രാജസൂയയാഗം നടത്തി.
വനവാസം പുനഃ പ്രാപ്താ ബഹുദുഃഖകരം പരമ് । അര്ജുനേന തപസ്തപ്തം ദുഷ്കരം ഹ്യജിതേന്ദ്രിയൈഃ
അവരെ വീണ്ടും വലിയ ദു:ഖം നല്കിയ വനവാസം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു; അര്ജുനന് ഇന്ദ്രിയങ്ങള് ജയിക്കാത്തവര്ക്ക് ദുഷ്കരമായ കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു.
സന്തുഷ്ടൈസ്തു സുരൈര്ദത്തം വരദാനം പുനഃ ശുഭമ് । നരദേഹകൃതം പുണ്യം ക്വ ഗതം വനവാസജമ്
ദേവന്മാര് സംതൃപ്തരായി അവര്ക്ക് ശുഭമായ വരം നല്കി; എന്നാല് മനുഷ്യശരീരത്തില്尤其വനവാസത്തില് സമ്പാദിച്ച പുണ്യം എവിടെയായി?
നരദേഹേ തപസ്തപ്തം ചോഗ്രം ബദരികാശ്രമേ । നാര്ജുനസ്യ ശരീരേ തത്ഫലദം സമ്ബഭൂവ ഹ
മനുഷ്യശരീരത്തില് അര്ജുനന് ബദരികാശ്രമത്തില് കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു; ആ തപസ്സ് അര്ജുനന്റെ ശരീരത്തില് തന്നെ ഫലം നല്കി.
പ്രാണിനാം ദേഹസമ്ബന്ധേ ഗഹനാ കര്മണോ ഗതിഃ । ദുര്ജ്ഞേയാ സര്വഥാ ദേവൈര്മാനവാനാം തു കാ കഥാ
പ്രാണികളുടെ ശരീരബന്ധത്തില് കര്മത്തിന്റെ ഗതിക്രമം അതിഗൂഢമാണ്; ദേവന്മാര്ക്കുപോലും അതു മനസ്സിലാക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
വാസുദേവോഽപി സഞ്ജാതഃ കാരാഗാരേഽതിസങ്കടേ । നീതോഽസൌ വസുദേവേന നന്ദഗോപസ്യ ഗോകുലമ്
വാസുദേവന് പോലും അത്യന്തം കഠിനമായ ജയിലില് ജനിച്ചു; വസുദേവന് അവനെ കൊണ്ടുപോയത് നന്ദഗോപന്റെ ഗോപുരത്തിലേക്കാണ്.
ഏകാദശൈവ വര്ഷാണി സംസ്ഥിതസ്തത്ര ഭാരത । പുനഃ സ മഥുരാം ഗത്വാ ജഘാനോഗ്രസുതം ബലാത്
അവിടെ പതിനൊന്ന് വര്ഷം വാസുദേവന് താമസിച്ചു, ഭാരതാ; പിന്നെ മഥുരയിലേക്ക് പോയി, ഉഗ്രസേനന്റെ മകനെ ശക്തിയായി സംഹരിച്ചു.
മോചയാമാസ പിതരൌ ബന്ധനാദ്ഭൃശദുഃഖിതൌ । ഉഗ്രസേനം ച രാജാനഞ്ചകാര മധുരാപുരേ
കഠിനമായ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്ന തന്റെ മാതാപിതാക്കളെ കൃഷ്ണൻ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. പിന്നെ മധുരാനഗരിയിൽ ഉഗ്രസേനനെ രാജാവാക്കി.
ജഗാമ ദ്വാരവത്യാം സ മ്ലേച്ഛരാജഭയാത്പുനഃ । സര്വം ഭാവിവശാത്കൃഷ്ണഃ കൃതവാന്പൌരുഷം മഹത്
അന്യദേശരാജാക്കന്മാരുടെ ഭയത്തിൽ കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി. ഈ എല്ലാം സംഭവിച്ചത് വിധിയുടെ പ്രകാരമായിരുന്നു; കൃഷ്ണൻ മഹത്തായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു.
കൃത്വാ കാര്യാണ്യനേകാനി ദ്വാരവത്യാം ജനാര്ദനഃ । ദേഹം ത്യക്ത്വാ പ്രഭാസേ തു സകുടുമ്ബോ ദിവം ഗതഃ
ദ്വാരകയിൽ അനേകം കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ജനാർദ്ദനൻ കുടുംബത്തോടൊപ്പം പ്രഭാസയിൽ ശരീരം വിട്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ചേർന്നു.
പുത്രാഃ പൌത്രാശ്ച സുഹൃദോ ഭ്രാതരോ ജാമയസ്തഥാ । പ്രഭാസേ യാദവാഃ സര്വേ വിപ്രശാപാത്ക്ഷയം ഗതാഃ
മക്കൾ, മുമ്മക്കൾ, സുഹൃത്തുകൾ, സഹോദരങ്ങൾ, മരുമക്കൾ—പ്രഭാസയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ യാദവരും ബ്രാഹ്മണരുടെ ശാപം മൂലം നശിച്ചു.
ഏവം തേ കഥിതാ രാജന് കര്മണോ ഗഹനാ ഗതിഃ । വാസുദേവോഽപി വ്യാധസ്യ ബാണേന നിധനം ഗതഃ
രാജാവേ, ഇതുപോലെ കര്മ്മത്തിന്റെ ഗഹനമായ വഴി നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വാസുദേവനും最后 ഒരു വെടിയേറ്റ് വേട്ടക്കാരന്റെ അമ്പിൽ മരിച്ചു.
യുഗധര്മവ്യവസ്ഥാവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച ഭാരാവതാരണാര്ഥായ കഥിതം ജന്മ കൃഷ്ണയോഃ । സംശയോഽയം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഹൃദയേ മമ തിഷ്ഠതി
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: ഭൂഭാരമൊഴിക്കാൻ കൃഷ്ണന്റെ ജനനം നടന്നതായി നിങ്ങൾ പറഞ്ഞു. എങ്കിലും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴും സംശയം ഉണ്ട്.
പൃഥിവീ ഗോസ്വരൂപേണ ബ്രഹ്മാണം ശരണം ഗതാ । ദ്വാപരാന്തേഽതിദീനാര്താ ഗുരുഭാരപ്രപീഡിതാ
ഭൂമി പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം വളരെ ദുഃഖിതയായി, ഭാരത്തിൽ തളർന്ന് ബ്രഹ്മാവിനോടു അഭയം തേടി.
വേധസാ പ്രാര്ഥിതോ വിഷ്ണുഃ കമലാപതിരീശ്വരഃ । ഭൂഭാരോത്താരണാര്ഥായ സാധൂനാം രക്ഷണായ ച
സൃഷ്ടാവിന്റെ അപേക്ഷയിൽ, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ വിഷ്ണു ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും സത്പുരുഷന്മാരെ രക്ഷിക്കാനും സമ്മതിച്ചു.
ഭഗവന് ഭാരതേ ഖണ്ഡേ ദേവൈഃ സഹ ജനാര്ദന । അവതാരം ഗൃഹാണാശു വസുദേവഗൃഹേ വിഭോ
ഭാരതഭൂമിയിൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ജനാർദ്ദനാ, വാസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ ദയവായി ഉടൻ അവതരിക്കണമേ.
ഏവം സമ്പ്രാര്ഥിതോ ധാത്രാ ഭഗവാന്ദേവകീസുതഃ । ബഭൂവ സഹ രാമേണ ഭൂഭാരോത്താരണായ വൈ
ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടാവിന്റെ അപേക്ഷയോടെ, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ രാമനോടൊപ്പം ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാൻ ജനിച്ചു.