അവശ്യം ഭഗവന്തോ മേ മാനനീയാസ്തപസ്വിനഃ । ഭവന്തോ മുനയഃ ക്വാപി ന മിഥ്യാവാദിനോ ഭൃശമ്
നിശ്ചയമായും, മഹാന്മാരേ, നിങ്ങൾ തപസ്സുകാരെ ഞാൻ ആദരിക്കേണ്ടവരാണ്. നിങ്ങൾ മുനികൾ എവിടെയും ഒരിക്കലും അസത്യവാദികൾ അല്ല.
സദാചാരാഃ സുശാന്താശ്ച ന വിദുശ്ഛലകാരണമ് । കൃതവൈരേ ശഠേ സ്തബ്ധേ കാമുകേ ച ഗതത്വിഷി
നല്ല പെരുമാറ്റവും സമാധാനവും ഉള്ളവരാണ് നിങ്ങൾ, വഞ്ചന അറിയാത്തവരും. പക്ഷേ, വൈരമുള്ളവനും വഞ്ചകനും അഹങ്കാരിയും കാമവശനുമായും തേജസ്സു നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായവനോട്,
നിര്ലജ്ജേ നൈവ കര്തവ്യം സഖ്യം മതിമതാ സദാ । നിര്ലജ്ജോഽയം ദുരാചാരോ ബ്രഹ്മഹാ ലമ്പടഃ ശഠഃ
ലജ്ജയില്ലാത്തവനോട്, ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് ഒരിക്കലും സൗഹൃദം ചെയ്യാൻ പാടില്ല. ഇദ്ദേഹം ലജ്ജയില്ലാത്തവനും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവും കാമുകനും വഞ്ചകനുമാണ്.
ന വിശ്വാസസ്തു കര്തവ്യഃ സര്വഥൈവേദൃശേ ജനേ । ഭവന്തോ നിപുണാഃ സര്വേ ന ദ്രോഹമതയഃ സദാ
ഇത്തരമൊരു വ്യക്തിയിൽ ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നിപുണരും ഒരിക്കലും ദ്രോഹം ചെയ്യാത്തവരുമാണ്.
അനഭിജ്ഞാസ്തു ശാന്തത്വാച്ചിത്താനാമതിവാദിനാമ് । മുനയ ഊചുഃ ജന്തുഃ കൃതസ്യ ഭോക്താ വൈ ശുഭസ്യ ത്വശുഭസ്യ ച
ശാന്തത കൊണ്ടു നിങ്ങള്ക്ക് അധികം സംസാരിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സ് അറിയില്ല. മुनികൾ പറഞ്ഞു: ജീവി ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, നല്ലതോ ചീത്തയോ, അനുഭവിക്കും.
ദ്രോഹം കൃത്വാ കുതഃ ശാന്തിമാപ്നുയാന്നഷ്ടചേതനഃ । വിശ്വാസഘാതകര്താരോ നരകം യാന്തി നിശ്ചയമ്
ദ്രോഹം ചെയ്തവൻ എങ്ങനെയെങ്കിലും സമാധാനം നേടുമോ? വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവർ ഉറപ്പായും നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
ദുഃഖം ച സമവാപ്നോതി നൂനം വിശ്വാസഘാതകഃ । നിഷ്കൃതിര്ബ്രഹ്മഹന്തൄണാം സുരാപാനാം ച നിഷ്കൃതിഃ
നിശ്ചയമായും, വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവൻ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും. ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കും മദ്യം കുടിക്കുന്നവർക്കും പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട്,
വിശ്വാസഘാതിനാം നൈവ മിത്രദ്രോഹകൃതാമപി । സമയം ബ്രൂഹി സര്വജ്ഞ യഥാ തേ ചേതസി ധ്രുവമ്
പക്ഷേ, വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവർക്കും സുഹൃത്ത് ദ്രോഹം ചെയ്യുന്നവർക്കും പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല. സകലജ്ഞനേ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ള കരാർ പറയൂ.
തേനൈവ സമയേനാദ്യ സന്ധിഃ സ്യാദുഭയോഃ കില । വൃത്ര ഉവാച ന ശുഷ്കേണ ന ചാര്ദ്രേണ നാശ്മനാ ന ച ദാരുണാ
അത് തന്നെയാണ് ഇന്ന് നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും ഇടയിൽ കരാർ ആയിരിക്കട്ടെ. വൃത്രൻ പറഞ്ഞു: ഉണക്കിയതുകൊണ്ടും, നനഞ്ഞതുകൊണ്ടും, കല്ലുകൊണ്ടും, മരംകൊണ്ടും,
ന വജ്രേണ മഹാഭാഗ ന ദിവാ നിശി നൈവ ച । വധ്യോ ഭവേയം വിപ്രേന്ദ്രാഃ ശക്രസ്യ സഹ ദൈവതൈഃ
വജ്രംകൊണ്ടും, ഭാഗ്യശാലികളേ, പകലിൽ അല്ല, രാത്രിയിൽ അല്ല, ഞാൻ ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ചേർന്ന് കൊല്ലപ്പെടരുത്.
ഏവം മേ രോചതേ സന്ധിഃ ശക്രേണ സഹ നാന്യഥാ । വ്യാസ ഉവാച ഋഷയസ്തം തദാ പ്രാഹുര്ബാഢമിത്യേവ ചാദൃതാഃ
ഇങ്ങനെ ശക്രനോടൊപ്പം സഖ്യതുണ്ടാകുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്; വേറൊന്നുമല്ല. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ മഹർഷിമാർ ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'ശരി, അങ്ങനെയാകട്ടെ.'
സമയം ശ്രാവയാമാസുസ്തത്രാനീയ സുരേശ്വരമ് । ഇന്ദ്രോഽപി ശപഥാംസ്തത്ര ചകാര വിഗതജ്വരഃ
അവർ ദേവേന്ദ്രനെ അവിടെ വിളിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് ആ ഉടമ്പടി അവനോട് വായിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രനും ആശങ്കയില്ലാതെ അവിടെ വച്ച് സത്യം ചെയ്തു.
സാക്ഷിണം പാവകം കൃത്വാ മുനീനാം സന്നിധൌ കില । വൃത്രസ്തു വചനൈസ്തസ്യ വിശ്വാസമഗമത്തദാ
മഹർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി, വൃത്രൻ അന്നേരം ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകളിൽ വിശ്വാസം നേടി.
ബഭൂവ മിത്രവച്ഛക്രേ സഹചര്യാപരായണഃ । കദാചിന്നന്ദനേ ചോഭൌ കദാചിദ്ഗന്ധമാദനേ
അവൻ ശക്രനോടു സൗഹൃദത്തോടെ, സ്നേഹത്തോടെ കൂടെ നടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവനായി. ഒരിക്കൽ ഇരുവരും നന്ദനവനത്തിൽ, മറ്റൊരു സമയം ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
കദാചിദുദധേസ്തീരേ മോദമാനൌ വിചേരതുഃ । ഏവം കൃതേ ച സന്ധാനേ വൃത്രഃ പ്രമുദിതോഽഭവത്
ഒരിക്കൽ അവർ സമുദ്രത്തീരത്ത് സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു. ഇങ്ങനെ സഖ്യത ഉറപ്പാക്കിയതോടെ വൃത്രൻ വളരെ സന്തോഷിച്ചു.
ശക്രോഽപി വധകാമസ്തു തദുപായാനചിന്തയത് । രന്ധ്രാന്വേഷീ സമുദ്വിഗ്നസ്തദാസീന്മഘവാ ഭൃശമ്
പക്ഷേ, ശക്രൻ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അതിന് വഴികൾ അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി; രഹസ്യങ്ങൾ അന്വേഷിച്ച്, മഘവാൻ അന്നേരം വളരെ ഉത്കണ്ഠയോടെ ഇരുന്നു.
ഏവം ചിന്തയതസ്തസ്യ കാലഃ സമഭിവര്തത । വിശ്വാസം പരമം പ്രാപ വൃത്രഃ ശക്രേഽതിദാരുണേ
അവൻ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ കാലം കടന്നു. അത്യന്തം ക്രൂരനായ ശക്രനിൽ വൃത്രൻ പൂർണ്ണമായ വിശ്വാസം വെച്ചു.
ഏവം കതിചിദബ്ദാനി ഗതാനി സമയേ കൃതേ । വൃത്രസ്യ മരണോപായാന്മനസീന്ദ്രോഽപ്യചിന്തയത്
ഇങ്ങനെ ഉടമ്പടി ചെയ്തതിനു ശേഷം കുറേ വർഷങ്ങൾ കടന്നു. വൃത്രനെ കൊല്ലാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഇന്ദ്രനും മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
ത്വഷ്ടൈകദാ സുതം പ്രാഹ വിശ്വസ്തം പാകശാസനേ । പുത്ര വൃത്ര മഹാഭാഗ ശൃണു മേ വചനം ഹിതമ്
ഒരു ദിവസം ത്വഷ്ടാവ്, ദേവേന്ദ്രനിൽ വിശ്വാസം വെച്ചിരുന്ന മകനോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ വൃത്രാ, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, എന്റെ ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.'
ന വിശ്വാസസ്തു കര്തവ്യഃ കൃതവൈരേ കഥഞ്ചന । മഘവാ കൃതവൈരസ്തേ സദാസൂയാപരഃ പരൈഃ
'ശത്രുവിനോടു ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്. മഘവാൻ ശത്രുതയുള്ളവൻ, എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെക്കുറിച്ച് അസൂയയുള്ളവനാണ്.'
ലോഭാന്മത്തോ ദ്വേഷരതഃ പരദുഃഖോത്സവാന്വിതഃ । പരദാരലമ്പടഃ സ പാപബുദ്ധിഃ പ്രതാരകഃ
'ലാഭം കൊണ്ടും മദത്തിൽ മുങ്ങിയും, വെറുപ്പിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തിയും, മറ്റുള്ളവരുടെ ദുഃഖത്തിൽ സന്തോഷം കാണുകയും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരിൽ മോഹം കാണുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയും വഞ്ചകനുമാണ്.'
രന്ധ്രാന്വേഷീ ദ്രോഹപരോ മായാവീ മദഗര്വിതഃ । യഃ പ്രവിശ്യോദരേ മാതുര്ഗര്ഭച്ഛേദം ചകാര ഹ
'ദുർബലതകൾ അന്വേഷിക്കുന്നവൻ, ദ്രോഹത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവൻ, മായാവിയായവൻ, മദത്തിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവൻ—അവൻ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ കയറി, അവിടെ തന്നെ ഗർഭം മുറിച്ചവനാണ്.'
സപ്തകൃത്വഃ സപ്തകൃത്വഃ ക്രന്ദമാനമനാതുരഃ । തസ്മാത്പുത്ര ന കര്തവ്യോ വിശ്വാസസ്തു കഥഞ്ചന
'ഏഴു പ്രാവശ്യം, ഏഴു പ്രാവശ്യം, വേദനയില്ലാതെ കരഞ്ഞവനാണ് അവൻ. അതിനാൽ, മകനേ, ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്.'
കൃതപാപസ്യ കാ ലജ്ജാ പുനഃ പുത്ര പ്രകുര്വതഃ । വ്യാസ ഉവാച ഏവം പ്രബോധിതഃ പിത്രാ വചനൈര്ഹേതുസംയുതൈഃ
'പാപം ചെയ്തവൻ വീണ്ടും അതേ പാപം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവനു ലജ്ജയുണ്ടാകുമോ, മകനേ?' വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, കാരണങ്ങൾ സഹിതം പിതാവിന്റെ ഉപദേശം വൃത്രന് ലഭിച്ചു.
ന ബുബോധ തദാ വൃത്ര ആസന്നമരണഃ കില । സ കദാചിത്സമുദ്രാന്തേ തമപശ്യന്മഹാസുരമ്
പക്ഷേ, വൃത്രൻ അപ്പോൾ അത് മനസ്സിലാക്കിയില്ല, കാരണം അവന്റെ മരണം അടുത്തിരുന്നു. ഒരിക്കൽ സമുദ്രത്തീരത്ത് ആ മഹാസുരനെ കണ്ടു.
സന്ധ്യാകാല ഉപാവൃത്തേ മുഹൂര്തേഽതീവ ദാരുണേ । തതഃ സഞ്ചിന്ത്യ മഘവാ വരദാനം മഹാത്മനാമ്
സന്ധ്യാകാലം അടുത്തപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭയാനകമായ ഒരു സമയത്ത്, മഘവാൻ ആ മഹാത്മാവിന് നൽകിയ വരം ഓർത്തു ചിന്തിച്ചു.
സന്ധ്യേയം വര്തതേ രൌദ്രാ ന രാത്രിര്ദിവസോ ന ച । ഹന്തവ്യോഽയം മയാ ചാദ്യ ബലേനൈവ ന സംശയഃ
'ഇപ്പോൾ ഈ ഭയങ്കരമായ സന്ധ്യാകാലമാണ്; ഇത് രാത്രി അല്ല, പകലുമല്ല. ഇന്ന് തന്നെ ഞാൻ അവനെ ബലമായി കൊല്ലണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഏകാകീ വിജനേ ചാത്ര സമ്പ്രാപ്തഃ സമയോചിതഃ । ഏവം വിചാര്യ മനസാ സസ്മാര ഹരിമവ്യയമ്
'അവൻ ഇവിടെ ഒറ്റയ്ക്കും, ആളില്ലാത്ത സ്ഥലത്തും, ശരിയായ സമയത്തും എത്തിയിരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അവൻ അക്ഷരമായ ഹരിയെ സ്മരിച്ചു.
തത്രാജഗാമ ഭഗവാനദൃശ്യഃ പുരുഷോത്തമഃ । വജ്രമധ്യേ പ്രവിശ്യാസൌ സംസ്ഥിതോ ഭഗവാന്ഹരിഃ
അവിടെ, പരമപുരുഷനായ ഭഗവാന് അദൃശ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവന് വജ്രത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടന്ന് അതിനകത്ത് നിലകൊണ്ടു.
ഇന്ദ്രോ ബുദ്ധിം ചകാരാശു തദാ വൃത്രവധം പ്രതി । ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ മനസാ കഥം ഹന്യാം രിപും രണേ
അപ്പോള് ഇന്ദ്രന് വൃത്രനെ കൊല്ലാനുള്ള വഴി വേഗത്തില് ചിന്തിച്ചു: 'യുദ്ധത്തില് എങ്ങനെ ഞാന് ശത്രുവിനെ കൊല്ലാം?' എന്നു മനസില് ആലോചിച്ചു.