യുവയോര്ദുഃഖദം കാമം ചിന്താവൃദ്ധികരം പരമ് । ന ത്വം സ്വപിഷി സന്തുഷ്ടോ ന ചാപി മഘവാ തഥാ
നിങ്ങളിറുവരുടെയും ഈ വൈരം ദു:ഖവും വലിയ ചിന്തയും മാത്രം കൂട്ടുന്നു. നീയും ഇന്ദ്രനും ഒരുപോലും സന്തോഷത്തോടെ ഉറങ്ങുന്നില്ല.
സുഖം സ്വപിതി ചിന്താര്തോ ദ്വയോര്യദ്വൈരിജം ഭയമ് । യുവയോര്യുധ്യതോഃ കാലോ വ്യതീതസ്തു മഹാനിഹ
ചിന്തയാൽ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവൻ ഉറങ്ങുന്നുണ്ടാവാം, പക്ഷേ സന്തോഷത്തോടെ അല്ല. നിങ്ങളിറുവരുടെയും വൈരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭയം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ യുദ്ധകാലം കഴിഞ്ഞു.
പീഡ്യന്തേ ച പ്രജാഃ സര്വാഃ സദേവാസുരമാനവാഃ । സംസാരേഽത്ര സുഖം ഗ്രാഹ്യം ദുഃഖം ഹേയമിതി സ്ഥിതിഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ സന്തോഷം സ്വീകരിക്കാനും ദു:ഖം ഉപേക്ഷിക്കാനുമാണ് ശരിയായ മാർഗം.
ന സുഖം കൃതവൈരസ്യ ഭവതീതി വിനിര്ണയഃ । സംഗ്രാമരസികാഃ ശൂരാഃ പ്രശംസന്തി ന പണ്ഡിതാഃ
വൈരം പുലർത്തുന്നവർക്കു സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ലെന്നത് ഉറപ്പാണ്. യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വീരന്മാർ അതിനെ പ്രശംസിക്കും, പക്ഷേ ജ്ഞാനികൾ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല.
യുദ്ധം ശൃങ്ഗാരചതുരാ ഇന്ദ്രിയാര്ഥവിഘാതകമ് । പുഷ്പൈരപി ന യോദ്ധവ്യം കിം പുനര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ
യുദ്ധം, കാമം പോലെ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്ക് തടസ്സമാകുന്നു. പൂക്കളാൽ പോലും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്, പിന്നെ കൂർച്ച അമ്പുകളാൽ എങ്ങനെ?
യുദ്ധേ വിജയസന്ദേഹോ നിശ്ചയം ബാണതാഡനമ് । ദൈവാധീനമിദം വിശ്വം തഥാ ജയപരാജയൌ
യുദ്ധത്തിൽ ജയമോ തോൽവിയോ ഉറപ്പില്ല; ഉറപ്പുള്ളത് അമ്പ് വീഴുന്നതാണു. ഈ ലോകവും ജയവും തോൽവിയും എല്ലാം ഭാഗ്യത്തിനാണ് അധീനമായിരിക്കുന്നത്.
ദൈവാധീനാവിതി ജ്ഞാത്വാ ന യോദ്ധവ്യം കദാചന । കാലേഽഥ ഭോജനം സ്നാനം ശയ്യായാം ശയനം തഥാ
ജയവും തോൽവിയും ഭാഗ്യത്തിന് കീഴാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്. സമയത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, കുളിക്കണം, കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കണം.
പരിചര്യാപരാ ഭാര്യാ സംസാരേ സുഖസാധനമ് । കിം സുഖം യുധ്യതഃ സംഖ്യേ ബാണവൃഷ്ടിഭയങ്കരേ
ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാൻ തയാറായ ഭാര്യയാണ് ഈ ലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തിന്റെ മാർഗം. അമ്പുകളുടെ മഴയിലൊടുങ്ങി ഭയത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് എന്ത് സന്തോഷം?
ഖഡ്ഗപാതാതിരൌദ്രേ ച തഥാരാതിസുഖപ്രദേ । സംഗ്രാമേ മരണാത്സ്വര്ഗസുഖപ്രാപ്തിരിതി സ്ഫുടമ്
കത്തിയുടെ ക്രൂരമായ അടിയും ശത്രുവിന്റെ സന്തോഷവും, യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചാൽ സ്വർഗസുഖം കിട്ടുമെന്നതും വ്യക്തമാണു.
പ്രലോഭനപരം വാക്യം നോദനാര്ഥം നിരര്ഥകമ് । ഛിത്ത്വാ ദേഹം വ്യഥാം പ്രാപ്യ ശൃഗാലകരടാദിഭിഃ
അത്തരം വാക്കുകൾ ആളെ വഞ്ചിക്കാൻ മാത്രമാണ്, പ്രേരിപ്പിക്കാൻ അല്ല; അർത്ഥമില്ലാത്തതുമാണ്. ശരീരം മുറിഞ്ഞ് വേദന അനുഭവിച്ച ശേഷം, അത് നരികളും കഴുകൻപക്ഷികളും തിന്നും.
പശ്ചാത്സ്വര്ഗസുഖാവാപ്തിം കോ വാ വാഞ്ഛതി മന്ദധീഃ । സഖ്യം ഭവതു തേ വൃത്ര ശക്രേണ സഹ നിത്യദാ
അങ്ങനെ വേദന അനുഭവിച്ചശേഷം സ്വർഗസുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആരാണ്, ബുദ്ധിമാനല്ലാത്തവൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹിക്കൂ. വൃത്രാ, നിനക്കും ഇന്ദ്രനും എന്നും സൗഹൃദം ഉണ്ടാകട്ടെ.
അവാപ്സ്യസി സുഖം ത്വം ച ശക്രശ്ചാപി നിരന്തരമ് । വയം ച താപസാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വാശ്ച നിജാശ്രമേ
നിനക്കും ഇന്ദ്രനും തുടർച്ചയായ സന്തോഷം ലഭിക്കും. ഞങ്ങൾ തപസ്സുകാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
സുഖവാസം ഗമിഷ്യാമഃ ശാന്തേ വൈരേഽധുനൈവ വാമ് । സംഗ്രാമേ യുവയോര്ധീര വര്തമാനേ ദിവാനിശമ്
ഇനി നിങ്ങൾക്കിടയിലെ വൈരം ശമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് സന്തോഷമുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാം. കാരണം, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും തമ്മിലുള്ള ഈ യുദ്ധം പകലും രാത്രിയും തുടരുമ്പോൾ,
പീഡ്യന്തേ മുനയഃ സര്വേ ഗന്ധര്വാഃ കിന്നരാ നരാഃ । സര്വേഷാം ശാന്തികാമാനാം സഖ്യമിച്ഛാമഹേ വയമ്
എല്ലാ മുനികളും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും മനുഷ്യരും കഷ്ടപ്പെടുന്നു. എല്ലാവർക്കും സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ സൗഹൃദം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മുനയസ്ത്വം ച ശക്രശ്ച പ്രാപ്നുവന്തു സുഖം കില । മധ്യസ്ഥാശ്ച വയം വൃത്ര യുവയോഃ സഖ്യകാരണേ
മുനികളും നീയും ഇന്ദ്രനും സത്യമായും സന്തോഷം അനുഭവിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ മധ്യസ്ഥരായി ഇരുന്നു, വൃത്ര, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശപഥം കാരയിത്വാത്ര യോജയാമോ മിഥഃ പ്രിയമ് । ശക്രസ്തു ശപഥാന്കൃത്വാ യഥോക്താംശ്ച തവാഗ്രതഃ
ഇവിടെ നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സത്യവാങ്മൂലം ചെയ്യട്ടെ, പിന്നെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ സൗഹൃദത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാം. ഇന്ദ്രൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ സത്യവാങ്മൂലം ചെയ്യട്ടെ.
ചിത്തം തേ പ്രീതിസംയുക്തം കരിഷ്യതി തു സാമ്പ്രതമ് । സത്യാധാരാ ധരാ നൂനം സത്യേന ച ദിവാകരഃ
അപ്പോൾ നിന്റെ മനസിൽ സ്നേഹത്തോടെ നീ പ്രവർത്തിക്കും. ഈ ഭൂമി സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, സൂര്യൻ സത്യത്താൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
തപത്യയം യഥാകാലം വായുഃ സത്യേന വാത്യഥ । ഉദന്വാനപി മര്യാദാം സത്യേനൈവ ന മുഞ്ചതി
സൂര്യൻ സമയത്ത് കത്തുന്നു സത്യത്താൽ, കാറ്റ് സത്യത്താൽ വീശുന്നു, സമുദ്രം പോലും അതിന്റെ അതിരുകൾ സത്യത്താൽ മറികടക്കുന്നില്ല.
തസ്മാത്സത്യേന സഖ്യം വാ ഭവത്വദ്യ യഥാസുഖമ് । ഏകത്ര ശയനം ക്രീഡാ ജലകേലിം സുഖാസനമ്
അതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ, ഇന്ന് സത്യത്താൽ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കട്ടെ. ഒരുമിച്ച് കിടക്കയും കളിയും ജലക്രീഡയും സുഖാസനവും പങ്കിടുക.
യുവാഭ്യാം സര്വഥാ കാര്യം കര്തവ്യം സഖ്യമേത്യ ച । വ്യാസ ഉവാച മഹര്ഷിവചനം ശ്രുത്വാ താനുവാച മഹാമതിഃ
നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സദാ ഇങ്ങനെ തന്നെ സൗഹൃദത്തോടെ പെരുമാറണം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ജ്ഞാനി അവരെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
അവശ്യം ഭഗവന്തോ മേ മാനനീയാസ്തപസ്വിനഃ । ഭവന്തോ മുനയഃ ക്വാപി ന മിഥ്യാവാദിനോ ഭൃശമ്
നിശ്ചയമായും, മഹാന്മാരേ, നിങ്ങൾ തപസ്സുകാരെ ഞാൻ ആദരിക്കേണ്ടവരാണ്. നിങ്ങൾ മുനികൾ എവിടെയും ഒരിക്കലും അസത്യവാദികൾ അല്ല.
സദാചാരാഃ സുശാന്താശ്ച ന വിദുശ്ഛലകാരണമ് । കൃതവൈരേ ശഠേ സ്തബ്ധേ കാമുകേ ച ഗതത്വിഷി
നല്ല പെരുമാറ്റവും സമാധാനവും ഉള്ളവരാണ് നിങ്ങൾ, വഞ്ചന അറിയാത്തവരും. പക്ഷേ, വൈരമുള്ളവനും വഞ്ചകനും അഹങ്കാരിയും കാമവശനുമായും തേജസ്സു നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായവനോട്,
നിര്ലജ്ജേ നൈവ കര്തവ്യം സഖ്യം മതിമതാ സദാ । നിര്ലജ്ജോഽയം ദുരാചാരോ ബ്രഹ്മഹാ ലമ്പടഃ ശഠഃ
ലജ്ജയില്ലാത്തവനോട്, ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് ഒരിക്കലും സൗഹൃദം ചെയ്യാൻ പാടില്ല. ഇദ്ദേഹം ലജ്ജയില്ലാത്തവനും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവും കാമുകനും വഞ്ചകനുമാണ്.
ന വിശ്വാസസ്തു കര്തവ്യഃ സര്വഥൈവേദൃശേ ജനേ । ഭവന്തോ നിപുണാഃ സര്വേ ന ദ്രോഹമതയഃ സദാ
ഇത്തരമൊരു വ്യക്തിയിൽ ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നിപുണരും ഒരിക്കലും ദ്രോഹം ചെയ്യാത്തവരുമാണ്.
അനഭിജ്ഞാസ്തു ശാന്തത്വാച്ചിത്താനാമതിവാദിനാമ് । മുനയ ഊചുഃ ജന്തുഃ കൃതസ്യ ഭോക്താ വൈ ശുഭസ്യ ത്വശുഭസ്യ ച
ശാന്തത കൊണ്ടു നിങ്ങള്ക്ക് അധികം സംസാരിക്കുന്നവരുടെ മനസ്സ് അറിയില്ല. മुनികൾ പറഞ്ഞു: ജീവി ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, നല്ലതോ ചീത്തയോ, അനുഭവിക്കും.
ദ്രോഹം കൃത്വാ കുതഃ ശാന്തിമാപ്നുയാന്നഷ്ടചേതനഃ । വിശ്വാസഘാതകര്താരോ നരകം യാന്തി നിശ്ചയമ്
ദ്രോഹം ചെയ്തവൻ എങ്ങനെയെങ്കിലും സമാധാനം നേടുമോ? വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവർ ഉറപ്പായും നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
ദുഃഖം ച സമവാപ്നോതി നൂനം വിശ്വാസഘാതകഃ । നിഷ്കൃതിര്ബ്രഹ്മഹന്തൄണാം സുരാപാനാം ച നിഷ്കൃതിഃ
നിശ്ചയമായും, വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവൻ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും. ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കും മദ്യം കുടിക്കുന്നവർക്കും പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട്,
വിശ്വാസഘാതിനാം നൈവ മിത്രദ്രോഹകൃതാമപി । സമയം ബ്രൂഹി സര്വജ്ഞ യഥാ തേ ചേതസി ധ്രുവമ്
പക്ഷേ, വിശ്വാസം ഭംഗം ചെയ്യുന്നവർക്കും സുഹൃത്ത് ദ്രോഹം ചെയ്യുന്നവർക്കും പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല. സകലജ്ഞനേ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ള കരാർ പറയൂ.
തേനൈവ സമയേനാദ്യ സന്ധിഃ സ്യാദുഭയോഃ കില । വൃത്ര ഉവാച ന ശുഷ്കേണ ന ചാര്ദ്രേണ നാശ്മനാ ന ച ദാരുണാ
അത് തന്നെയാണ് ഇന്ന് നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും ഇടയിൽ കരാർ ആയിരിക്കട്ടെ. വൃത്രൻ പറഞ്ഞു: ഉണക്കിയതുകൊണ്ടും, നനഞ്ഞതുകൊണ്ടും, കല്ലുകൊണ്ടും, മരംകൊണ്ടും,
ന വജ്രേണ മഹാഭാഗ ന ദിവാ നിശി നൈവ ച । വധ്യോ ഭവേയം വിപ്രേന്ദ്രാഃ ശക്രസ്യ സഹ ദൈവതൈഃ
വജ്രംകൊണ്ടും, ഭാഗ്യശാലികളേ, പകലിൽ അല്ല, രാത്രിയിൽ അല്ല, ഞാൻ ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ചേർന്ന് കൊല്ലപ്പെടരുത്.