രക്താമ്ബരപരീധാനാ രക്തചന്ദനചര്ചിതാ । പ്രസാദസുമുഖീ ദേവീ കരുണാരസസാഗരാ
ചുവപ്പു വസ്ത്രം ധരിച്ചും ചുവന്ന ചന്ദനം അണിഞ്ഞും, ദേവി മനോഹരമായ മുഖവും കരുണയുടെ സമുദ്രവുമായിരുന്നു.
സര്വശൃങ്ഗാരവേഷാഢ്യാ സര്വദ്വൈതാരണിഃ പരാ । സര്വജ്ഞാ സര്വകര്ത്രീ ച സര്വാധിഷ്ഠാനരൂപിണീ
സകല അലങ്കാരങ്ങളിലും ഭസുരയുമായി, സകല ദ്വൈതത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്ന പരമേശ്വരിയായി, സകലവും അറിയുന്നവളായി, എല്ലാം ചെയ്യുന്നവളായി, സകലാധിഷ്ഠാനങ്ങളുടെയും രൂപമായിരുന്നു.
സര്വവേദാന്തസംസിദ്ധാ സച്ചിദാനന്ദരൂപിണീ । പ്രണേമുസ്താം സമാലോക്യ സുരാ ദേവീം പുരഃസ്ഥിതാമ്
സകലവേദാന്തങ്ങളിലും പൂർണ്ണതയുള്ളവളായി, സച്ചിദാനന്ദത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവിയെ ദേവന്മാർ മുന്നിൽ കണ്ടപ്പോൾ അവർ അവളെ നമസ്കരിച്ചു.
താനാഹ പ്രണതാനമ്ബാ കിം വഃ കാര്യം ബ്രുവന്തു മാമ് । ദേവാ ഊചുഃ മോഹയൈനം രിപും വൃത്രം ദേവാനാമതിദുഃഖദമ്
അവരെ നമസ്കരിച്ചവരോട് അമ്മ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങളുടെ ആവശ്യമെന്താണ്? പറയൂ.' ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാർക്ക് അതിയായ ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്ന ശത്രുവായ വൃത്രനെ ഭ്രമിപ്പിക്കണം.'
യഥാ വിശ്വസതേ ദേവാംസ്തഥാ കുരു വിമോഹിതമ് । ആയുധേ ച ബലം ദേഹി ഹതഃ സ്യാദ്യേന വാ രിപുഃ
നീ ദേവന്മാരെ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ അവരെ മോഹിപ്പിക്കാനും ആയുധത്തിന് ശക്തി നൽകാനും ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശത്രു അതിനാൽ നശിക്കും.
വ്യാസ ഉവാച തഥേത്യുക്ത്വാ ഭഗവതീ തത്രൈവാന്തരധീയത । സ്വാനി സ്വാനി നികേതാനി ജഗ്മുര്ദേവാ മുദാന്വിതാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഉടനെ ഭഗവതി അവിടത്ത് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷയായി. ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഛദ്മേനേന്ദ്രേണ ഫേനദ്വാരാ പരാശക്തിസ്മരണപൂര്വകം വൃത്രഹനനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഏവം പ്രാപ്തവരാ ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । (ജഗ്മുഃ സര്വേ ച സമ്മന്ത്ര്യ വൃത്രസ്യാശ്രമമുത്തമമ് ।) ദദൃശുസ്തത്ര തം വൃത്രം ജ്വലന്തമിവ തേജസാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ നിഷ്ഠയുള്ള ഋഷിമാരും എല്ലാവരും ചേർന്ന് ആലോചിച്ച് വൃത്രന്റെ ഉത്തമമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവർ വൃത്രനെ തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന പ്രകാശത്തോടെ കണ്ടു.
ധക്ഷ്യന്തമിവ ലോകാംസ്ത്രീന്ഗ്രസന്തമിവ ചാമരാന് । ഋഷയോഽഥ തതോഽഭ്യേത്യ വൃത്രമൂചുഃ പ്രിയം വചഃ
അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങൾ പൊള്ളിച്ചുപോകുംപോലെയും എല്ലാ ജീവികളും വിഴുങ്ങിപ്പോകുംപോലെയും തോന്നിച്ചു. അപ്പോൾ ഋഷിമാർ അടുത്ത് ചെന്നു വൃത്രനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധ്യര്ഥം സാമയുക്തം രസാത്മകമ് । ഋഷയ ഊചുഃ വൃത്ര വൃത്ര മഹാഭാഗ സര്വലോകഭയങ്കര
ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി, ഐക്യത്തോടെയും സൗഹൃദത്തോടെയും ചേർന്ന് ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: വൃത്ര, വൃത്ര, മഹാഭാഗവാനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഭയമാകുന്നവനേ,
വ്യാപ്തം ത്വയൈതത്സകലം ബ്രഹ്മാണ്ഡമഖിലം കില । ശക്രേണ തവ വൈരം യത്തത്തു സൌഖ്യവിഘാതകമ്
ഈ മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡവും നിന്നാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനോടുള്ള നിന്റെ വൈരം സന്തോഷത്തിനും സൗഖ്യത്തിനും തടസ്സമാണ്.
യുവയോര്ദുഃഖദം കാമം ചിന്താവൃദ്ധികരം പരമ് । ന ത്വം സ്വപിഷി സന്തുഷ്ടോ ന ചാപി മഘവാ തഥാ
നിങ്ങളിറുവരുടെയും ഈ വൈരം ദു:ഖവും വലിയ ചിന്തയും മാത്രം കൂട്ടുന്നു. നീയും ഇന്ദ്രനും ഒരുപോലും സന്തോഷത്തോടെ ഉറങ്ങുന്നില്ല.
സുഖം സ്വപിതി ചിന്താര്തോ ദ്വയോര്യദ്വൈരിജം ഭയമ് । യുവയോര്യുധ്യതോഃ കാലോ വ്യതീതസ്തു മഹാനിഹ
ചിന്തയാൽ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവൻ ഉറങ്ങുന്നുണ്ടാവാം, പക്ഷേ സന്തോഷത്തോടെ അല്ല. നിങ്ങളിറുവരുടെയും വൈരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭയം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ യുദ്ധകാലം കഴിഞ്ഞു.
പീഡ്യന്തേ ച പ്രജാഃ സര്വാഃ സദേവാസുരമാനവാഃ । സംസാരേഽത്ര സുഖം ഗ്രാഹ്യം ദുഃഖം ഹേയമിതി സ്ഥിതിഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ സന്തോഷം സ്വീകരിക്കാനും ദു:ഖം ഉപേക്ഷിക്കാനുമാണ് ശരിയായ മാർഗം.
ന സുഖം കൃതവൈരസ്യ ഭവതീതി വിനിര്ണയഃ । സംഗ്രാമരസികാഃ ശൂരാഃ പ്രശംസന്തി ന പണ്ഡിതാഃ
വൈരം പുലർത്തുന്നവർക്കു സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ലെന്നത് ഉറപ്പാണ്. യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വീരന്മാർ അതിനെ പ്രശംസിക്കും, പക്ഷേ ജ്ഞാനികൾ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല.
യുദ്ധം ശൃങ്ഗാരചതുരാ ഇന്ദ്രിയാര്ഥവിഘാതകമ് । പുഷ്പൈരപി ന യോദ്ധവ്യം കിം പുനര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ
യുദ്ധം, കാമം പോലെ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്ക് തടസ്സമാകുന്നു. പൂക്കളാൽ പോലും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്, പിന്നെ കൂർച്ച അമ്പുകളാൽ എങ്ങനെ?
യുദ്ധേ വിജയസന്ദേഹോ നിശ്ചയം ബാണതാഡനമ് । ദൈവാധീനമിദം വിശ്വം തഥാ ജയപരാജയൌ
യുദ്ധത്തിൽ ജയമോ തോൽവിയോ ഉറപ്പില്ല; ഉറപ്പുള്ളത് അമ്പ് വീഴുന്നതാണു. ഈ ലോകവും ജയവും തോൽവിയും എല്ലാം ഭാഗ്യത്തിനാണ് അധീനമായിരിക്കുന്നത്.
ദൈവാധീനാവിതി ജ്ഞാത്വാ ന യോദ്ധവ്യം കദാചന । കാലേഽഥ ഭോജനം സ്നാനം ശയ്യായാം ശയനം തഥാ
ജയവും തോൽവിയും ഭാഗ്യത്തിന് കീഴാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്. സമയത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, കുളിക്കണം, കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കണം.
പരിചര്യാപരാ ഭാര്യാ സംസാരേ സുഖസാധനമ് । കിം സുഖം യുധ്യതഃ സംഖ്യേ ബാണവൃഷ്ടിഭയങ്കരേ
ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാൻ തയാറായ ഭാര്യയാണ് ഈ ലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തിന്റെ മാർഗം. അമ്പുകളുടെ മഴയിലൊടുങ്ങി ഭയത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് എന്ത് സന്തോഷം?
ഖഡ്ഗപാതാതിരൌദ്രേ ച തഥാരാതിസുഖപ്രദേ । സംഗ്രാമേ മരണാത്സ്വര്ഗസുഖപ്രാപ്തിരിതി സ്ഫുടമ്
കത്തിയുടെ ക്രൂരമായ അടിയും ശത്രുവിന്റെ സന്തോഷവും, യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചാൽ സ്വർഗസുഖം കിട്ടുമെന്നതും വ്യക്തമാണു.
പ്രലോഭനപരം വാക്യം നോദനാര്ഥം നിരര്ഥകമ് । ഛിത്ത്വാ ദേഹം വ്യഥാം പ്രാപ്യ ശൃഗാലകരടാദിഭിഃ
അത്തരം വാക്കുകൾ ആളെ വഞ്ചിക്കാൻ മാത്രമാണ്, പ്രേരിപ്പിക്കാൻ അല്ല; അർത്ഥമില്ലാത്തതുമാണ്. ശരീരം മുറിഞ്ഞ് വേദന അനുഭവിച്ച ശേഷം, അത് നരികളും കഴുകൻപക്ഷികളും തിന്നും.
പശ്ചാത്സ്വര്ഗസുഖാവാപ്തിം കോ വാ വാഞ്ഛതി മന്ദധീഃ । സഖ്യം ഭവതു തേ വൃത്ര ശക്രേണ സഹ നിത്യദാ
അങ്ങനെ വേദന അനുഭവിച്ചശേഷം സ്വർഗസുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആരാണ്, ബുദ്ധിമാനല്ലാത്തവൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹിക്കൂ. വൃത്രാ, നിനക്കും ഇന്ദ്രനും എന്നും സൗഹൃദം ഉണ്ടാകട്ടെ.
അവാപ്സ്യസി സുഖം ത്വം ച ശക്രശ്ചാപി നിരന്തരമ് । വയം ച താപസാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വാശ്ച നിജാശ്രമേ
നിനക്കും ഇന്ദ്രനും തുടർച്ചയായ സന്തോഷം ലഭിക്കും. ഞങ്ങൾ തപസ്സുകാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
സുഖവാസം ഗമിഷ്യാമഃ ശാന്തേ വൈരേഽധുനൈവ വാമ് । സംഗ്രാമേ യുവയോര്ധീര വര്തമാനേ ദിവാനിശമ്
ഇനി നിങ്ങൾക്കിടയിലെ വൈരം ശമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് സന്തോഷമുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാം. കാരണം, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും തമ്മിലുള്ള ഈ യുദ്ധം പകലും രാത്രിയും തുടരുമ്പോൾ,
പീഡ്യന്തേ മുനയഃ സര്വേ ഗന്ധര്വാഃ കിന്നരാ നരാഃ । സര്വേഷാം ശാന്തികാമാനാം സഖ്യമിച്ഛാമഹേ വയമ്
എല്ലാ മുനികളും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും മനുഷ്യരും കഷ്ടപ്പെടുന്നു. എല്ലാവർക്കും സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ സൗഹൃദം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മുനയസ്ത്വം ച ശക്രശ്ച പ്രാപ്നുവന്തു സുഖം കില । മധ്യസ്ഥാശ്ച വയം വൃത്ര യുവയോഃ സഖ്യകാരണേ
മുനികളും നീയും ഇന്ദ്രനും സത്യമായും സന്തോഷം അനുഭവിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ മധ്യസ്ഥരായി ഇരുന്നു, വൃത്ര, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശപഥം കാരയിത്വാത്ര യോജയാമോ മിഥഃ പ്രിയമ് । ശക്രസ്തു ശപഥാന്കൃത്വാ യഥോക്താംശ്ച തവാഗ്രതഃ
ഇവിടെ നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സത്യവാങ്മൂലം ചെയ്യട്ടെ, പിന്നെ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ സൗഹൃദത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കാം. ഇന്ദ്രൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ സത്യവാങ്മൂലം ചെയ്യട്ടെ.
ചിത്തം തേ പ്രീതിസംയുക്തം കരിഷ്യതി തു സാമ്പ്രതമ് । സത്യാധാരാ ധരാ നൂനം സത്യേന ച ദിവാകരഃ
അപ്പോൾ നിന്റെ മനസിൽ സ്നേഹത്തോടെ നീ പ്രവർത്തിക്കും. ഈ ഭൂമി സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, സൂര്യൻ സത്യത്താൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
തപത്യയം യഥാകാലം വായുഃ സത്യേന വാത്യഥ । ഉദന്വാനപി മര്യാദാം സത്യേനൈവ ന മുഞ്ചതി
സൂര്യൻ സമയത്ത് കത്തുന്നു സത്യത്താൽ, കാറ്റ് സത്യത്താൽ വീശുന്നു, സമുദ്രം പോലും അതിന്റെ അതിരുകൾ സത്യത്താൽ മറികടക്കുന്നില്ല.
തസ്മാത്സത്യേന സഖ്യം വാ ഭവത്വദ്യ യഥാസുഖമ് । ഏകത്ര ശയനം ക്രീഡാ ജലകേലിം സുഖാസനമ്
അതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ, ഇന്ന് സത്യത്താൽ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കട്ടെ. ഒരുമിച്ച് കിടക്കയും കളിയും ജലക്രീഡയും സുഖാസനവും പങ്കിടുക.
യുവാഭ്യാം സര്വഥാ കാര്യം കര്തവ്യം സഖ്യമേത്യ ച । വ്യാസ ഉവാച മഹര്ഷിവചനം ശ്രുത്വാ താനുവാച മഹാമതിഃ
നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സദാ ഇങ്ങനെ തന്നെ സൗഹൃദത്തോടെ പെരുമാറണം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ജ്ഞാനി അവരെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.