ത്വയാഹം പാവിതഃ പുത്ര ഗതോ മേ മാനസോ ജ്വരഃ । നിശ്ചലം മേ മനോ ജാതം ദൃഷ്ട്വാ വീര്യം തവാദ്ഭുതമ്
'മകനേ, നീ എന്നെ ശുദ്ധിയാക്കി; എന്റെ മനസ്സിലെ വേദന മാറി. നിന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യം കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ഉറപ്പായി.'
ശൃണു വക്ഷ്യാമ്യഹം പുത്ര ഹിതം തേഽദ്യ നിശാമയ । തപഃ കുരു മഹാഭാഗ സാവധാനഃ സ്ഥിരാസനഃ
'മകനേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് ഉപകാരപ്രദമായത് പറയും, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. മഹാഭാഗവ, നീ ദൃഢമായിരിക്കുകയും ശ്രദ്ധയോടെ തപസ്സ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യണം.'
വിശ്വാസോ നൈവ കര്തവ്യഃ കേഷാഞ്ചിത്പാകശാസനഃ । ശത്രുസ്തേ ഛലകര്താസ്തി നാനാഭേദവിശാരദഃ
'കൊല്ലുന്നവരിൽ ചിലരിൽ ഒരിക്കലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്, ശത്രു പലവിധ ചതികളിലും വിദഗ്ധനാണ്.'
തപസാ പ്രാപ്യതേ ലക്ഷ്മീസ്തപസാ രാജ്യമുത്തമമ് । തപസാ ബലവൃദ്ധിഃ സ്യാത്സംഗ്രാമേ വിജയസ്തഥാ
'തപസ്സിലൂടെ സമ്പത്തും, ഉന്നത രാജ്യവും ലഭിക്കും; തപസ്സിലൂടെ ശക്തി വർദ്ധിക്കും, യുദ്ധത്തിൽ വിജയവും നേടാം.'
ആരാധ്യ ദ്രുഹിണം ദേവം ലബ്ധ്വാ വരമനുത്തമമ് । ജഹി ശക്രം ദുരാചാരം ബ്രഹ്മഹത്യാസമാവൃതമ്
'ബ്രഹ്മാവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് അതുല്യമായ വരം ലഭിച്ചാൽ, ദുഷ്ടനും ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം ചെയ്തവനുമായ ഇന്ദ്രനെ സംഹരിക്കൂ.'
സാവധാനഃ സ്ഥിരോ ഭൂത്വാ ദാതാരം ഭജ ശങ്കരമ് । വാഞ്ഛിതം സ വരം ദദ്യാത്സന്തുഷ്ടശ്ചതുരാനനഃ
'ശ്രദ്ധയോടെ ഉറച്ചുനിൽക്കൂ; ദാനശീലനായ ശങ്കരനെ ആരാധിക്കൂ. സംതൃപ്തനാകുമ്പോൾ നാലുമുഖനായവൻ നിന്റെ ആഗ്രഹിച്ച വരം നൽകും.'
തോഷയിത്വാ വിശ്വയോനിം ബ്രഹ്മാണമമിതൌജസമ് । അവിനാശിത്വമാസാദ്യ ജഹി ശക്രം കൃതാഗസമ്
'സകലലോകത്തിന്റെയും ഉറവിടമായ, അതുല്യശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, അവിനാശിത്വം നേടുക; പാപം ചെയ്ത ഇന്ദ്രനെ സംഹരിക്കൂ.'
വൈരം മനസി മേ പുത്ര വര്തതേ സുതഘാതജമ് । ന ശാന്തിമനുഗച്ഛാമി ന സ്വപാമി സുഖേന ഹ
'മകനേ, എന്റെ മനസ്സിൽ മകനെ കൊന്നതിൽ നിന്നുള്ള വൈരം ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്; എനിക്ക് സമാധാനമില്ല, സന്തോഷത്തോടെ ഉറങ്ങാനും കഴിയുന്നില്ല.'
താപസോ മേ ഹതഃ പുത്രോ നിരാഗാഃ പാപ്മനാ യതഃ । ന വിന്ദാമി സുഖം വൃത്ര ത്വം മാമുദ്ധര ദുഃഖിതമ്
എന്റെ തപസ്സുകാരനായ മകൻ പാപം ചെയ്യാത്തവനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഞാൻ സന്തോഷം കാണുന്നില്ല, വൃത്രാ, ഞാൻ ദു:ഖത്തിൽ ആകുന്നു, എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
വ്യാസ ഉവാച തദാകര്ണ്യ പിതുര്വാക്യം വൃത്രഃ ക്രോധയുതസ്തദാ । ആജ്ഞാമാദായ ച പിതുര്ജഗാമ തപസേ മുദാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ വൃത്രന് കോപം നിറഞ്ഞു; അപ്പന്റെ കല്പന സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ച് തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ഗന്ധമാദനമാസാദ്യ പുണ്യാം ദേവധുനീം ശുഭാമ് । സ്നാത്വാ കുശാസനം കൃത്വാ സംസ്ഥിതശ്ച സ്ഥിരാസനഃ
ഗന്ധമാദനപർവതത്തെയും പുണ്യമായ ദേവധുനി നദിയെയും എത്തി, അവൻ കുളിച്ച് കുശത്തിനാൽ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, ഉറപ്പായി ഇരുന്നു.
ത്യക്ത്വാന്നം വാരിപാനം ച യോഗാഭ്യാസപരായണഃ । ധ്യായന്വിശ്വസൃജം ചിത്തേ സോപവിഷ്ടഃ സ്ഥിരാസനേ
അവൻ അന്നം ഉപേക്ഷിച്ച് വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ചു, യോഗാഭ്യാസത്തിൽ മുഴുകി, ലോകസ്രഷ്ടാവിനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് ഉറച്ചാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
മഘവാ തം തപസ്യന്തം ജ്ഞാത്വാ ചിന്താതുരോ ഹ്യഭൂത് । ഗന്ധര്വാന്പ്രേഷയാമാസ വിഘ്നാര്ഥം പാകശാസനഃ
മഘവാൻ അവൻ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ ദു:ഖിതനായി; പാകാസുരനെ കീഴടക്കിയവൻ ഗന്ധർവന്മാരെ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ അയച്ചു.
യക്ഷാംശ്ച പന്നഗാന്സര്പാന്കിന്നരാനമിതൌജസഃ । വിദ്യാധരാനപ്സരസോ ദേവദൂതാനനേകശഃ
അവൻ യക്ഷന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും കിന്നരന്മാരെയും വലിയ ശക്തിയുള്ള വിദ്യാധരന്മാരെയും അപ്സരസ്സുകളെയും അനേകം ദൈവദൂതന്മാരെയും അയച്ചു.
ഉപായാസ്തൈഃ കൃതാഃ സമ്യക് തപോവിഘ്നായ മായിഭിഃ । ന ചചാല തതോ ധ്യാനാത്ത്വാഷ്ട്രഃ പരമതാപസഃ
അവർ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ പലവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു; എങ്കിലും ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൻ ആയ മഹാതപസ്സുകാരൻ ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ചലിച്ചില്ല.
ബ്രഹ്മനേതൃത്വേ സേന്ദ്രൈഃ സുരൈര്വിഷ്ണോഃ ശരണഗമനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച നിര്ഗതാസ്തേ പരാവൃത്താസ്തപോവിഘ്നകരാഃ സുരാഃ । നിരാശാഃ കാര്യസംസിദ്ധ്യൈ തം ദൃഷ്ട്വാ ദൃഢചേതസമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ചേർന്ന ദേവന്മാർ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ വന്നവർ, അവൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു, നിരാശരായി മടങ്ങിപ്പോയി.
ജാതേ വര്ഷശതേ പൂര്ണേ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ । തത്രാജഗാമ തരസാ ഹംസാരൂഢശ്ചതുര്മുഖഃ
നൂറ്റാണ്ട് തികഞ്ഞപ്പോൾ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ്, ഹംസത്തിൽ കയറി, നാലുമുഖത്തോടെ അതിവേഗം അവിടെ എത്തി.
ആഗത്യ തമുവാചേദം ത്വഷ്ട്ടപുത്ര സുഖീ ഭവ । ത്യക്ത്വാ ധ്യാനം വരം ബ്രൂഹി ദദാമി തവ വാഞ്ഛിതമ്
അടുത്ത് വന്ന്, അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകനേ, സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കണം; ധ്യാനം ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നിന്റെ ആഗ്രഹം നല്കാം.'
തപസാ തേഽദ്യ തുഷ്ടോഽസ്മി ത്വാം ദൃഷ്ട്വാ ചാതികര്ശിതമ് । വരം വരയ ഭദ്രം തേ മനോഽഭിലഷിതം തവ
'നിന്റെ തപസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇന്ന് സന്തോഷവാനായി; നിന്നെ വളരെ ക്ഷീണിച്ചവനായി കണ്ടു. ഭദ്രൻ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ചോദിക്കൂ.'
വ്യാസ ഉവാച വൃത്രസ്തദാതിവിശദാം പുരതോ നിശമ്യ വാചം സുധാസമരസാം ജഗദേകകര്തുഃ । സന്ത്യജ്യ യോഗകലനാം സഹസോദതിഷ്ഠ- ത്സഞ്ജാതഹര്ഷനയനാശ്രുകലാകലാപഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ലോകസ്രഷ്ടാവിന്റെ അത്യന്തം വ്യക്തവും അമൃതംപോലെയും വാക്കുകൾ കേട്ട വൃത്രൻ, യോഗധ്യാനം ഉപേക്ഷിച്ച് ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു, സന്തോഷം കൊണ്ട് കണ്ണുനിറഞ്ഞു.
പാദൌ പ്രണമ്യ ശിരസാ പ്രണയാദ്വിധാതു- ര്ബദ്ധാഞ്ജലിഃ പുരത ഏവ സമാസസാദ । പ്രോവാച തം സുവരദം തപസാ പ്രസന്നം പ്രേമ്ണാതിഗദ്ഗദഗിരാ വിനയേന നമ്രഃ
സ്രഷ്ടാവിന്റെ കാലിൽ തലകൂന്തി നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ സമീപിച്ചു; വരദായകനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് പ്രേമപൂർവ്വം, വിനയത്തോടെ, ആവേശം നിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
പ്രാപ്തം മയാ സകലദേവപദം പ്രഭോഽദ്യ യദ്ദര്ശനം തവ സുദുര്ലഭമാശു ജാതമ് । വാഞ്ഛാസ്തി നാഥ മനസി പ്രവണേ ദുരാപാ താം പ്രബ്രവീമി കമലാസന വേത്സി ഭാവമ്
'പ്രഭോ, ഇന്ന് ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും സ്ഥാനം പ്രാപിച്ചു; കാരണം നിന്റെ ദർശനം വളരെ അപൂർവം എങ്കിലും എനിക്ക് ലഭിച്ചു. കമലാസനനേ, എന്റെ ഭക്തിപൂർവ്വമായ മനസ്സിൽ ഒരു ആഗ്രഹം ഉണ്ട്; അതു ഞാൻ പറയും, നീ എന്റെ മനസ്സറിയുന്നവനല്ലോ.'
മൃത്യുശ്ച മാ ഭവതു മേ കില ലോഹകാഷ്ഠ- ശുഷ്കാര്ദ്രവംശനിചയൈരപരൈശ്ച ശസ്ത്രൈഃ । വൃദ്ധി പ്രയാതു മമ വീര്യമതീവ യുദ്ധേ യസ്മാദ്ഭവാമി സബലൈരമരൈരജേയഃ
'ഇരുമ്പും മരവും ഉണങ്ങിയതോ ഈരപ്പെട്ടതോ ആയ വംശവും മറ്റേതെങ്കിലും ആയുധവും കൊണ്ടും എനിക്ക് മരണം വരരുത്; യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ ശക്തി വളരട്ടെ, ദേവന്മാരും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളും ചേർന്നാലും ഞാൻ ജയിക്കാനാവാത്തവനാകട്ടെ.'
വ്യാസ ഉവാച ഇത്ഥം സമ്പ്രാര്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ തമാഹ പ്രഹസന്നിവ । ഉത്തിഷ്ഠ ഗച്ഛ ഭദ്രം തേ വാഞ്ഛിതം സഫലം സദാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'എഴുന്നേൽക്കൂ, ഭദ്രൻ, പോകൂ; നിന്റെ ആഗ്രഹം എപ്പോഴും നിറവേറും.'
ന ശുഷ്കേണ ന ചാര്ദ്രേണ ന പാഷാണേന ദാരുണാ । ഭവിഷ്യതി ച തേ മൃത്യുരിതി സത്യം ബ്രവീമ്യഹമ്
'ഉണങ്ങിയതാലും ഈരപ്പെട്ടതാലും കല്ലുകൊണ്ടോ മരക്കൊണ്ടോ നിന്നെ മരണം പിടിക്കില്ല — ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നു.'
ഇതി ദത്ത്വാ വരം ബ്രഹ്മാ ജഗാമ ഭുവനം പരമ് । വൃത്രസ്തു തം വരം ലബ്ധാ മുദിതഃ സ്വഗൃഹം യയൌ
ഇങ്ങനെ വരം നല്കി ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ഉന്നത ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി; വൃത്രൻ വരം ലഭിച്ച സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
ശശംസ പിതുരഗ്രേ തദ്വരദാനം മഹാമതിഃ । ത്വഷ്ടാ തു മുദിതഃ പ്രാപ്തം പുത്രം പ്രാപ്തവരം തദാ
ആ മഹാമതിയായവൻ അവൻ്റെ അച്ഛനു മുന്നിൽ ആ വരദാനം അറിയിച്ചു. ത്വഷ്ടാവ് അതിനാൽ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, വരം ലഭിച്ച ഒരു പുത്രനെ അന്നേ ദിവസം നേടി.
സ്വസ്തി തേഽസ്തു മഹാഭാഗ ജഹി ശക്രം രിപും മമ । ഹത്വാഗച്ഛ ത്രിശിരസോ ഹന്താരം പാപസംയുതമ്
നിനക്കു എല്ലാ ആശംസകളും ഉണ്ടാകട്ടെ, മഹാഭാഗനേ! എന്റെ ശത്രുവായ ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലുക. അവനെ സംഹരിച്ച ശേഷം, ത്രിശിരസ്സിനെ കൊന്ന പാപിയായവനെയും നശിപ്പിക്കൂ.
ഭവ ത്വം ത്രിദശാധീശഃ സമ്പ്രാപ്യ വിജയം രണേ । മമാധിം ഛിന്ധി വിപുലം പുത്രനാശസമുദ്ഭവമ്
യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായി. എന്റെ പുത്രനാശത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഈ വലിയ ദുഃഖം നീ നീക്കിക്കളയണം.
ജീവതോ വാക്യകരണാത്ക്ഷയാഹേ ഭൂരിഭോജനാത് । ഗയായാം പിണ്ഡദാനാച്ച ത്രിഭിഃ പുത്രസ്യ പുത്രതാ
ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെ വാക്കുകൾ അനുസരിക്കുക, വാർഷിക ശ്രാദ്ധം ധാരാളം അന്നം നൽകി നടത്തുക, ഗയയിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുക — ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ മകനായി ജനിച്ചവൻ തന്റെ കടമ നിറവേറ്റുന്നു.