യത്നം കുരു മഹാഭാഗ ശീഘ്രമായാതി സാമ്പ്രതമ് । മേരുമന്ദരസംകാശോ ഘോരശബ്ദോഽതിദാരുണഃ
മഹാഭാഗവ, നീ ഉടൻ നടപടി എടുക്കണം! അവൻ ഇപ്പോൾ വേഗത്തിൽ വരുന്നു; മേരു, മന്ദരപർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെയും ഭയാനകമായ ഉച്ചത്തിൽ കൂക്കിയും.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ഭീതാ ദേവഗണാ ഭൃശമ് । ആഗത്യോചുഃ സുരപതിം ശൃണ്വന്തം ദൂതഭാഷിതമ്
അതിനിടയിൽ, ദേവഗണങ്ങൾ ഭയത്തോടെ അവിടെ എത്തി, ദൂതന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്ന ദേവേന്ദ്രനോടു പറഞ്ഞു.
ഗണാഃ ഊചുഃ മഘവന് ദുര്നിമിത്താനി ഭവന്തി ത്രിദശാലയേ । ബഹൂനി ഭയശംസീനി പക്ഷിണാം വിരുതാനി ച
ഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു: മഘവൻ, ദേവലോകത്തിൽ ദുർനിമിത്തങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു; ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അനേകം അടയാളങ്ങളും, പക്ഷികൾ ഉളള കുരലുകളും.
കാകഗൃധ്രാസ്തഥാ ശ്യേനാഃ കങ്കാദ്യാ ദാരുണാഃ ഖഗാഃ । രുദന്തി വികൃതൈഃ ശബ്ദൈരുത്കാരൈര്ഭവനോപരി
കാക്ക, കഴുകൻ, പരുന്ത്, കാങ്കൻ തുടങ്ങിയ ഭയാനകമായ പക്ഷികൾ വീടുകളുടെ മുകളിൽ കഠിനമായ ശബ്ദങ്ങളോടെ കരയുന്നു.
ചീചീകൂചീതി നിനദാന് കുര്വന്തി വിഹഗാ ഭൃശമ് । വാഹനാനാം ച നേത്രേഭ്യോ ജലധാരാഃ പതന്ത്യധഃ
പക്ഷികൾ 'ചീചീ', 'കൂചീ' എന്നിങ്ങനെ നിരന്തരം വിളിക്കുന്നു; മൃഗങ്ങളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം താഴേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
ശ്രൂയതേഽതിമഹാഞ്ഛബ്ദോ രുദതീനാം നിശാസു ച । രാക്ഷസീനാം മഹാഭാഗ ഭവനോപരി ദാരുണഃ
രാത്രിയിൽ വീടുകളുടെ മുകളിൽ രാക്ഷസികളുടെ ഭയാനകമായ കരച്ചിലിന്റെ വലിയ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു, മഹാഭാഗവ.
പ്രപതന്തി ധ്വജാസ്തൂര്ണം വിനാ വാതേന മാനദ । പ്രഭവന്തി മഹോത്പാതാ ദിവി ഭൂമ്യന്തരിക്ഷജാഃ
കാറ്റില്ലാതെ തന്നെ പതാകകൾ വേഗത്തിൽ വീഴുന്നു, മാനദാ; ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും വലിയ അനിഷ്ടസംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
കൃഷ്ണാമ്ബരധരാ നാര്യോ ഭ്രമന്തി ച ഗൃഹേ ഗൃഹേ । യാന്തു യാന്തു ഗൃഹാത്തൂര്ണം കുര്വന്ത്യോ വികൃതാനനാഃ
കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ വീട് വീട് ചുറ്റി, മുഖം വളച്ചുകെട്ടി, ആളുകളെ ഉടൻ വീടുവിട്ടു പോകാൻ പറയുന്നു.
രാത്രൌ സ്വപ്നേഷു കാന്താനാം സുപ്താനാം നിജമന്ദിരേ । കേശാഁല്ലുനന്തി രാക്ഷസ്യോ ഭീഷയന്ത്യോ ഭൃശാതുരാഃ
രാത്രിയിൽ സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സ്വപ്നത്തിൽ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാക്ഷസികൾ തങ്ങളുടെ മുടി പറിച്ചെറിയുന്നു.
ഏവംവിധാനി ദേവേശ ഭൂകമ്പോല്കാദയസ്തഥാ । ഗോമായവോ രുദന്തി സ്മ നിശായാം ഭവനാങ്ഗണേ
ഇങ്ങനെ ദേവേശാ, ഭൂകമ്പവും ഉല്കാപാതവും നടക്കുന്നു; വീട്ടുമുറ്റത്ത് രാത്രിയിൽ നായ്ക്കളും കരയുന്നു.
സരടാനാം ച ജാലാനി പ്രഭവന്തി ഗൃഹേ ഗൃഹേ । അങ്ഗപ്രസ്ഫുരണാദീനി ദുര്നിമിത്താനി സര്വശഃ
ഓരോ വീട്ടിലും സരണ്ടികളുടെ വലകൾ കാണപ്പെടുന്നു; ശരീരഭാഗങ്ങൾ ചലിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ദുർനിമിത്തങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ചിന്താമാപ സുരേശ്വരഃ । ബൃഹസ്പതിം സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ ച മനോഗതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവേന്ദ്രൻ മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ ബൃഹസ്പതിയെ വിളിച്ചു, മനസ്സിലുള്ളത് ചോദിച്ചു.
ഇന്ദ്ര ഉവാച ബ്രഹ്മന് കിമുത ഘോരാണി നിമിത്താനി ഭവന്തി വൈ । വാതാശ്ച ദാരുണാ വാന്തി പ്രപതന്ത്യുലകാഃ ഖതഃ
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മനേ, എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരമായ അശുഭസൂചനകൾ കാണപ്പെടുന്നത്? കാറ്റുകൾ കഠിനമായി വീശുന്നു, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ജ്വാലാമുകികൾ വീണു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സര്വജ്ഞോഽസി മഹാഭാഗ സമര്ഥോ വിഘ്നനാശനേ । ബുദ്ധിമാഞ്ഛാസ്ത്രതത്ത്വജ്ഞോ ദേവതാനാം ഗുരുസ്തഥാ
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, ഭാഗ്യശാലിയുമാണ്, തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, വിവേകിയും ശാസ്ത്രജ്ഞനുമാണ്, ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവുമാണ്.
കുരു ശാന്തിം വിധാനജ്ഞ ശത്രുക്ഷയവിധായിനീമ് । യഥാ മേ ന ഭവേദ്ദുഃഖം തഥാ കാര്യം വിധീയതാമ്
വിധികളുടെ അറിവുള്ളവനേ, ശത്രുക്കളുടെ നാശത്തിന് ശാന്തികർമ്മം നടത്തണം. എനിക്ക് ദുഃഖം ഉണ്ടാകാതിരിക്കണമെങ്കിൽ അങ്ങനെ ഒരു പ്രവർത്തി ചെയ്യണം.
ബൃഹസ്പതിരുവാച കിം കരോമി സഹസ്രാക്ഷ ത്വയാദ്യ ദുഷ്കൃതം കൃതമ് । അനാഗസം മുനിം ഹത്വാ കിം ഫലം സമുപാര്ജിതമ്
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ആയിരം കണ്ണുള്ളവനേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? നീ ഇന്ന് ഒരു പാപം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഒരു ദോഷമില്ലാത്ത മുനിയെ കൊല്ലുന്നതിലൂടെ എന്ത് ഫലം ലഭിച്ചു?
അത്യുഗ്രം പുണ്യപാപാനാം ഫലം ഭവതി സത്വരമ് । വിചാര്യ ഖലു കര്തവ്യം കാര്യം തദ്ഭൂതിമിച്ഛതാ
നല്ലതോ ചീത്തയോ, അതിന്റെ ഫലം വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും. ആരെങ്കിലും ഭാവിയിൽ നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ചിന്തിച്ച് മാത്രം ചെയ്യണം.
പരോപതാപനം കര്മ ന കര്തവ്യം കദാചന । ന സുഖം വിന്ദതേ പ്രാണീ പരപീഡാപരായണഃ
മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്. മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും സന്തോഷം കാണുന്നില്ല.
മോഹാല്ലോഭാദ്ബ്രഹ്മഹത്യാ കൃതാ ശക്ര ത്വയാധുനാ । തസ്യ പാപസ്യ സഹസാ ഫലമേതദുപാഗതമ്
മൂഢതയും ലോഭവും കൊണ്ട് നീ ഇപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തിരിക്കുന്നു, ശക്രനേ. ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം ഉടൻ തന്നെ നിന്നിൽ എത്തി.
അവധ്യഃ സര്വദേവാനാം ജാതോഽസൌ വൃത്രസംജ്ഞകഃ । ഹന്തും ത്വാം സ സമായാതി ദാനവൈര്ബഹുഭിര്വൃതഃ
വൃത്രൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ദേവന്മാർക്ക് അജയ്യനായി ജനിച്ചു. അനേകം ദാനവന്മാരുമായി ചേർന്ന് അവൻ നിന്നെ കൊല്ലാൻ വരുന്നു.
ആയുധാനി ച സര്വാണി വജ്രതുല്യാനി വാസവ । ത്വഷ്ട്രാ ദത്താനി ദിവ്യാനി ഗൃഹീത്വാ സമുപസ്ഥിതഃ
വാസവനേ, ത്വഷ്ടാവ് നൽകിയ എല്ലാ ദിവ്യായുധങ്ങളും, വജ്രം പോലെയുള്ളവയും, അവൻ കൈവശം വെച്ച് ഇപ്പോൾ എത്തി.
സമാഗച്ഛതി ദുര്ധര്ഷോ രഥാരൂഢഃ പ്രതാപവാന് । ദേവേന്ദ്ര പ്രലയം കുര്വന്നാസ്യ മൃത്യുര്ഭവിഷ്യതി
അവൻ ഭയങ്കരനും ശക്തിയുള്ളവനും, രഥത്തിൽ കയറി മുന്നോട്ട് വരുന്നു. ദേവേന്ദ്രനേ, അവൻ വിനാശം വരുത്തും, മരണവും അവനെ തൊടില്ല.
കോലാഹലസ്തദാ ജാതസ്തഥാ ബ്രുവതി വാക്പതൌ । ഗന്ധര്വാഃ കിന്നരാ യക്ഷാ മുനയശ്ച തപോധനാഃ
വാക്പതിയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വലിയ ഒരു കലഹം ഉണ്ടായി. ഗാന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, തപസ്സിൽ മികവുള്ള മുനിമാർ—
സദനാനി വിഹായൈവാമരാഃ സര്വേ പലായിതാഃ । തദ്ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം ശക്രശ്ചിന്താപരായണഃ
—അമരന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. ആ അത്ഭുതം കണ്ടശേഷം ശക്രൻ വലിയ ചിന്തയിൽ ആകപ്പെട്ടു.
ആജ്ഞാപയാമാസ തദാ സേനോദ്യോഗായ സേവകാന് । ആനയധ്വം വസൂന് രുദ്രാനശ്വിനൌ ച ദിവാകരാന്
അപ്പോൾ ശക്രൻ തന്റെ സേവകരോട് യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കം ചെയ്യാൻ കല്പിച്ചു: 'വസുക്കളെയും, രുദ്രന്മാരെയും, അശ്വിനീദേവന്മാരെയും, ആദിത്യന്മാരെയും കൊണ്ടുവരിക.'
പൂഷണം ച ഭഗം വായും കുബേരം വരുണം യമമ് । വിമാനേഷു സമാരുഹ്യ സായുധാഃ സുരസത്തമാഃ
'പൂഷൻ, ഭഗൻ, വായു, കുബേരൻ, വരുണൻ, യമൻ ഇവരെയും കൊണ്ടുവരിക. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വെച്ച് വിമാനങ്ങളിൽ കയറണം.'
സമാഗച്ഛന്തു തരസാ ശത്രുരായാതി സാമ്പ്രതമ് । ഇത്യാജ്ഞാപ്യ സുരപതിഃ സമാരുഹ്യ ഗജോത്തമമ്
'എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ വരണം, കാരണം ശത്രു ഇപ്പോൾ സമീപിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചശേഷം ദേവരാജാവ് തന്റെ മഹാഗജത്തിൽ കയറി.
ബൃഹസ്പതിം പുരോധായ നിര്ഗതോ നിജമന്ദിരാത് । തഥൈവ ത്രിദശാഃ സര്വേ സ്വം സ്വം വാഹനമാസ്ഥിതാഃ
ബൃഹസ്പതിയെ പുരോഹിതനാക്കി, ശക്രൻ തന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അതുപോലെ ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളിൽ കയറി.
യുദ്ധായ കൃതസംകല്പാ നിര്യയുഃ ശസ്ത്രപാണയഃ । വൃത്രോഽഥ ദാനവൈര്യുക്തഃ സമ്പ്രാപ്തോ മാനസോത്തരമ്
യുദ്ധത്തിനായി മനസ്സുറപ്പിച്ച്, ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വെച്ച് അവർ പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ വൃത്രനും ദാനവന്മാരോടൊപ്പം മാനസസരസ്സിൽ എത്തി.
പര്വതം ദേവതാവാസം രമ്യം പാദപശോഭിതമ് । ഇന്ദ്രോഽപ്യാഗത്യ സംഗ്രാമം ചകാര മാനസോത്തരേ
പർവ്വതം ദേവതകളുടെ മനോഹരമായ വാസസ്ഥലമായിരുന്നു, മരങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്. അവിടെ തന്നെ ഇന്ദ്രനും എത്തി, മാനസസരസ്സിന്റെ സമീപത്ത് യുദ്ധം നടത്തി.