വ്യാസ ഉവാച ഏവം ദേവാ ഭയോദ്വിഗ്നാശ്ചിന്താമാപുര്മഹത്തരാമ് । യദാ തദാമ്ബികാ പ്രാഹ കാലീം കമലലോചനാമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് വലിയ ആശങ്കയിൽ ആകുമ്പോൾ, ആ സമയത്ത് അംബികാ കമലനയനിയായ കാലിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ചാമുണ്ഡേ കുരു വിസ്തീര്ണം വദനം ത്വരിതാ ഭൃശമ് । മച്ഛസ്ത്രപാതസമ്ഭൂതം രുധിരം പിബ സത്വരാ
ചാമുണ്ഡേ, നീ വേഗത്തിൽ വായ് വലുതാക്കി, എന്റെ ആയുധങ്ങളിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന രക്തം ഉടൻ കുടിക്കൂ.
ഭക്ഷയന്തീ ചര രണേ ദാനവാനദ്യ കാമതഃ । ഹനിഷ്യാമി ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഗദാസിമുസലൈസ്തഥാ
നീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദാനവന്മാരെ ഇഷ്ടം പോലെ തിന്നുക; ഞാൻ കൂരായ അമ്പുകൾകൊണ്ടും ഗദ, വാൾ, മുഷ്ടിക എന്നിവകൊണ്ടും അവരെ കൊല്ലാം.
തഥാ കുരു വിശാലാക്ഷി പാനം തദ്രുധിരസ്യ ച । ബിന്ദുമാത്രം യഥാ ഭൂമ്യാം ന പതേദപി സാമ്പ്രതമ്
വിസാലാക്ഷി, നീ ആ രക്തം മുഴുവൻ കുടിക്കണം, ഒരു തുള്ളി പോലും ഈ നിലത്തേക്ക് വീഴാതിരിക്കണം.
ഭക്ഷ്യമാണാസ്തദാ ദൈത്യാ ന ചോത്പത്സ്യന്തി ചാപരേ । ഏവമേഷാം ക്ഷയോ നൂനം ഭവിഷ്യതി ന ചാന്യഥാ
അപ്പോൾ നീ ദാനവന്മാരെ തിന്നുമ്പോൾ, മറ്റൊരുത്തരും പിറക്കില്ല; അങ്ങനെ മാത്രമേ ഇവരുടെ സംഹാരം ഉറപ്പാവുകയുള്ളൂ.
ഘാതയിഷ്യാമ്യഹം ദൈത്യം ത്വം ഭക്ഷയ ച സത്വരാ । പിബന്തീ ക്ഷതജം സര്വം യതമാനാരിസംക്ഷയേ
ഞാൻ ആ ദാനവനെ കൊല്ലാം, നീ വേഗത്തിൽ അവനെ തിന്നുകയും, ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ രക്തം മുഴുവൻ കുടിക്കുകയും ചെയ്യൂ.
ഇത്ഥം ദൈത്യക്ഷയം കൃത്വാ ദത്ത്വാ രാജ്യം സുരാലയമ് । ഇന്ദ്രായ സുസ്ഥിരം സര്വം ഗമിഷ്യാമോ യഥാസുഖമ്
ഇങ്ങനെ ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ച് ദേവലോകം വീണ്ടും ഇന്ദ്രന് നൽകിക്കൊടുത്ത്, നമുക്ക് എല്ലാവർക്കും സന്തോഷത്തോടെ പോകാം.
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്താമ്ബികയാ ദേവീ ചാമുണ്ഡാ ചണ്ഡവിക്രമാ । പപൌ ച ക്ഷതജം സര്വം രക്തബീജശരീരജമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അംബികയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയങ്കരമായ വീര്യശാലിയായ ചാമുണ്ഡാ, രക്തബീജന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള മുഴുവൻ രക്തവും കുടിച്ചു.
അമ്ബികാ തം ജഘാനാശു ഖഡ്ഗേന മുസലേന ച । ചഖാദ ദേഹശകലാംശ്ചാമുണ്ഡാ താന്കൃശോദരീ
അംബികാ വാൾ കൊണ്ടും മുഷ്ടിക കൊണ്ടും അവനെ വേഗത്തിൽ വെട്ടി വീഴ്ത്തി; കൃഷോദരിയായ ചാമുണ്ഡാ അവന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ തിന്നു.
സോഽപി ക്രുദ്ധോ ഗദാഘാതൈശ്ചാമുണ്ഡാം സമഘാതയത് । തഥാപി സാ പപാവാശു ക്ഷതജം തമഭക്ഷയത്
അവൻ കോപത്തോടെ ഗദകൊണ്ട് ചാമുണ്ഡയെ അടിച്ചെങ്കിലും, അവൾ അതിവേഗം അവന്റെ രക്തം കുടിച്ചു, അവനെ തിന്നു.
യേഽന്യേ രുധിരജാഃ ക്രൂരാ രക്തബീജാ മഹാബലാഃ । തേഽപി നിഷ്പാതിതാഃ സര്വേ ഭക്ഷിതാ ഗതശോണിതാഃ
രക്തബീജന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പിറന്ന മറ്റു ക്രൂരനും ശക്തിയുള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നെ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു, രക്തം മുഴുവൻ കുടിക്കപ്പെട്ടു.
കൃത്രിമാ ഭക്ഷിതാഃ സര്വേ യസ്തു സ്വാഭാവികോഽസുരഃ । സോഽപി പ്രപാതിതോ ഹത്വാ ഖഡ്ഗേനാതിവിഖണ്ഡിതഃ
കൃത്രിമമായി പിറന്നവരെല്ലാം തിന്നു; സ്വാഭാവികമായിരുന്ന അസുരനും വാൾകൊണ്ട് കഷ്ണങ്ങളാക്കി വീഴ്ത്തി കൊല്ലപ്പെട്ടു.
രക്തബീജേ ഹതേ രൌദ്രേ യേ ചാന്യേ ദാനവാ രണേ । പലായനം തതഃ കൃത്വാ ഗതാസ്തേ ഭയകമ്പിതാഃ
ഭയങ്കരനായ രക്തബീജൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, യുദ്ധഭൂമിയിലെ മറ്റു ദാനവന്മാർ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഹാഹേതി വിബ്രുവന്തസ്തേ ശുമ്ഭം പ്രോചുഃ സവിഹ്വലാഃ । രുഥിരാരക്തദേഹാശ്ച വിഗതാസ്ത്രാ വിചേതസഃ
'ഹാ ഹേ' എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവർ വിഷാദത്തോടെ ശുംബനെ സമീപിച്ചു; രക്തത്തിൽ മുക്കിയ ശരീരവും ആയുധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട മനസ്സും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
രാജന്നമ്ബികയാ രക്തബീജോഽസൌ വിനിപാതിതഃ । ചാമുണ്ഡാ തസ്യ ദേഹാത്തു പപൌ സര്വം ച ശോണിതമ്
രാജാവേ, അംബികയാൽ രക്തബീജൻ വീണു; ചാമുണ്ഡാ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള മുഴുവൻ രക്തവും കുടിച്ചു.
യേ ചാന്യേ ദാനവാഃ ശൂരാ വാഹനേനാതിരംഹസാ । സിംഹേന നിഹതാഃ സര്വേ കാല്യാ ച ഭക്ഷിതാഃ പരേ
മറ്റു വീര്യശാലിയായ ദാനവന്മാരെ, സിംഹവാഹനം വേഗത്തിൽ സംഹരിച്ചു; അവരെല്ലാം കാലി തിന്നു.
വയം ത്വാം കഥിതും രാജന്നാഗതാ യുദ്ധചേഷ്ടിതമ് । ചരിതഞ്ച തഥാ ദേവ്യാഃ സംഗ്രാമേ പരമാദ്ഭുതമ്
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ നടന്ന കാര്യങ്ങളും, ദേവിയുടെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യപ്രകടനങ്ങളും പറയാനാണ് ഞങ്ങൾ വന്നത്.
അജേയേയം മഹാരാജ സര്വഥാ ദൈത്യദാനവൈഃ । ഗന്ധര്വാസുരയക്ഷൈശ്ച പന്നഗോരഗരാക്ഷസൈഃ
മഹാരാജാവേ, ദാനവരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും യക്ഷന്മാരെയും നാഗന്മാരെയും ഉരഗന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും എല്ലാം ചേർന്നും, ഇവളെ ഒരിക്കലും ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അന്യാസ്തത്രാഗതാ ദേവ്യ ഇന്ദ്രാണീപ്രമുഖാ ഭൃശമ് । യുധ്യമാനാ മഹാരാജ വാഹനൈരായുധൈര്യുതാഃ
മഹാരാജാവേ, ഇന്ദ്രാണിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി മറ്റുള്ള ദേവികളും അവിടെ എത്തി. അവർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കൈവശം വെച്ച് ഭയങ്കരമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.
താഭിഃ സര്വം ഹതം സൈന്യം ദാനവാനാം വരായുധൈഃ । രക്തബീജോഽപി രാജേന്ദ്ര തരസാ വിനിപാതിതഃ
അവ ദേവിമാർ ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ദാനവസൈന്യത്തെ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചു. മഹാരാജാവേ, രക്തബീജനും അവളുടെ ശക്തിയിൽ വീണു.
ഏകാപി ദുഃസഹാ ദേവീ കിം പുനസ്താഭിരന്വിതാ । സിംഹോഽപി ഹന്തി സംഗ്രാമേ രാക്ഷസാനമിതപ്രഭഃ
ഒരു ദേവിയും സഹിക്കാനാവാത്തവളാണ്; പിന്നെ ഇവർ എല്ലാവരും ചേർന്നാൽ എങ്ങനെയാകും? അതുപോലെ അതിശയപ്രഭയുള്ള സിംഹവും യുദ്ധത്തിൽ ദാനവരെ സംഹരിക്കുന്നു.
അതോ വിചാര്യ സചിവൈര്യദ്യുക്തം തദ്വിധീയതാമ് । ന വൈരമനയാ യുക്തം സന്ധിരേവ സുഖപ്രദഃ
അതുകൊണ്ട്, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചിച്ച് യോജിച്ചതെന്താണോ അതു ചെയ്യണം. അവളോടു വൈരം വയ്ക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല; സമാധാനം മാത്രമാണ് സന്തോഷം നൽകുന്നത്.
ആശ്ചര്യമേതദഖിലം യന്നാരീ ഹന്തി രാക്ഷസാന് । രക്തബീജോഽപി നിഹതഃ പീതം തസ്യാപി ശോണിതമ്
സ്ത്രീ ദാനവരെ സംഹരിക്കുന്നതും, രക്തബീജനും കൊല്ലപ്പെട്ടതും, അവളുടെ രക്തം അവൾ തന്നെ കുടിച്ചതും എല്ലാം അത്ഭുതകരമാണ്.
അന്യേ നിപാതിതാ ദൈത്യാഃ സംഗ്രാമേഽമ്ബികയാ നൃപ । ചാമുണ്ഡയാ ച മാംസം വൈ ഭക്ഷിതം സകലം രണേ
മഹാരാജാവേ, അംബികയും യുദ്ധത്തിൽ മറ്റ് ദാനവരെ സംഹരിച്ചു; ചാമുണ്ഡയും അവരുടെ മാംസം മുഴുവനും യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്നെ തിന്നെടുത്തു.
വരം പാതാലഗമനം തസ്യാഃ സേവാഥവാ വരാ । ന തു യുദ്ധം മഹാരാജ കാര്യമമ്ബികയാ സഹ
അവളെ സേവിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുക എന്നത് നല്ലതാണ്, മഹാരാജാവേ; അംബികയോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല.
ന നാരീ പ്രാകൃതാ ഹ്യേഷാ ദേവകാര്യാര്ഥസാധിനീ । മായേയം പ്രബലാ ദേവീ ക്ഷപയന്തീയമുത്ഥിതാ
ഇവൾ സാധാരണ സ്ത്രീയല്ല; ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നവളാണ്. ഈ ശക്തിയുള്ള ദേവി മായാവാണ്, എല്ലാം നശിപ്പിക്കാൻ ഇവിടെ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി തേഷാം വചസ്തഥ്യം ശ്രുത്വാ കാലവിമോഹിതഃ । മുമൂര്ഷുഃ പ്രത്യുവാചേദം ശുമ്ഭഃ പ്രസ്ഫുരിതാധരഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടേത് സത്യമായ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, കാലത്തിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി മരണത്തെ ആഗ്രഹിച്ച ശുംബൻ അധരം വിറയച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ശുമ്ഭ ഉവാച യൂയം ഗച്ഛത പാതാലം ശരണം വാ ഭയാതുരാഃ । ഹനിഷ്യാമ്യഹമദ്യൈവ താഞ്ച താശ്ച സമുദ്യതഃ
ശുംബൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ട് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുകയോ മറ്റേതെങ്കിലും അഭയം തേടുകയോ ചെയ്യാം; പക്ഷേ ഞാൻ, തയ്യാറായി, ഇന്ന് തന്നെ അവരെയും ആ ദേവിമാരെയും സംഹരിക്കും.
ജിത്വാ സര്വാന്സുരാനാജൌ കൃത്വാ രാജ്യം സുപുഷ്കലമ് । കഥം നാരീഭയോദ്വിഗ്നഃ പാതാലം പ്രവിശാമ്യഹമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് വലിയ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ച ഞാൻ, ഒരു സ്ത്രീയെ ഭയന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതുണ്ടോ?
നിഹത്യ പാര്ഷദാന്സര്വാന് രക്തബീജമുഖാന് രണേ । പ്രാണത്രാണായ ഗച്ഛാമി ഹിത്വാ കിം വിപുലം യശഃ
രക്തബീജനെ തലവനാക്കി എല്ലാ അനുചിതരെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ച ശേഷം, വെറും ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ വലിയ പ്രശസ്തി ഉപേക്ഷിക്കണമോ?