ഘോരരൂപാഥ പഞ്ചാസ്യമിത്യുവാച സ്മിതാനനാ । ദേവദേവ വ്രജാശു ത്വം ദൈത്യാനാമധിപം പ്രതി
ഭയങ്കരമായ രൂപവും അഞ്ചു മുഖങ്ങളും ഉള്ള ആ ശക്തി, പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നീ ദൈത്യാധിപനോടു വേഗത്തിൽ പോകൂ.'
ദൂതത്വം കുരു കാമാരേ ബ്രൂഹി ശുമ്ഭം സ്മരാകുലമ് । നിശുമ്ഭഞ്ച മദോത്സിക്തം വചനാന്മമ ശങ്കര
'കാമശത്രുവേ, നീ ദൂതനാകൂ. സ്മരഭ്രാന്തനായ ശുംബനും അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരിക്കുന്ന നിശുംബനും എന്റെ വാക്കുകൾ ശങ്കരനായി അവരോട് പറക.'
മുക്ത്വാ ത്രിവിഷ്ടപം യാത യൂയം പാതാലമാശു വൈ । ദേവാഃ സ്വര്ഗേ സുഖം യാന്തു തുരാഷാട് സ്വാസനം ശഭമ്
'സ്വർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പെട്ടെന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകണം, അവിടെ ദൈത്യന്മാർ താമസിക്കുന്നു. ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം, തുരാഷാട് തന്റെ ഭംഗിയുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ.'
പ്രാപ്നോതു ത്രിദിവം സ്ഥാനം യജ്ഞഭാഗാംശ്ച ദേവതാഃ । ജീവിതേച്ഛാ ച യുഷ്മാകം യദി സ്യാത്തു മഹത്തരാ
'ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ഥാനംയും യജ്ഞഭാഗവും വീണ്ടും ലഭിക്കട്ടെ. നിങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ—'
തര്ഹി ഗച്ഛത പാതാലം തരസാ യത്ര ദാനവാഃ । അഥവാ ബലമാസ്ഥായ യുദ്ധേച്ഛാ മരണായ ചേത്
'അപ്പോൾ നിങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകൂ, അവിടെ ദാനവന്മാർ ഉണ്ട്. അല്ലെങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിനും മരണത്തിനും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച്—'
തദാഽഽഗച്ഛന്തു തൃപ്യന്തു മച്ഛിവാഃ പിശിതേന വഃ । വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യാഃ ശൂലപാണിസ്ത്വരാന്വിതഃ
'അപ്പോൾ വരിക, എന്റെ ഭയങ്കര സേവകർ നിങ്ങളുടെ മാംസത്തിൽ തൃപ്തരാകട്ടെ.' വ്യാസൻ പറയുന്നു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ത്രിശൂലധാരി അതിവേഗം—
ഗത്വാഽഽഹ ദൈത്യരാജാനം ശുമ്ഭം സദസി സംസ്ഥിതമ് । ശിവ ഉവാച രാജന് ദൂതോഽഹമമ്ബായാസ്ത്രിപുരാന്തകരോ ഹരഃ
ദൈത്യരാജാവായ ശുംബൻ സഭയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവനോട് ചെന്നു പറഞ്ഞു. ശിവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഞാൻ അംബികയുടെ ദൂതനാണ്, ത്രിപുരാസുരനെ നശിപ്പിച്ച ഹരൻ.'
ത്വത്സകാശമിഹായാതോ ഹിതം കര്തും തവാഖിലമ് । ത്യക്ത്വാ സ്വര്ഗം തഥാ ഭൂമിം യൂയം ഗച്ഛത സത്വരമ്
'നിന്റെ നല്ലതിനായി ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും ഉപേക്ഷിച്ച് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഉടൻ പോകണം—'
പാതാലം യത്ര പ്രഹ്ലാദോ ബലിശ്ച ബലിനാം വരഃ । അഥവാ മരണേച്ഛാ ചേത്തര്ഹ്യാഗച്ഛത സത്വരമ്
'പാതാളത്തിലേക്ക്, അവിടെ പ്രഹ്ലാദനും ബലിയും, ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനരായവർ, താമസിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് മരണത്തിൽ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ഉടൻ വരിക.'
സംഗ്രാമേ വോ ഹനിഷ്യാമി സര്വാനേവാഹമാശു വൈ । ഇത്യുവാച മഹാരാജ്ഞീ യുഷ്മത്കല്യാണഹേതവേ
'യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഉടൻ സംഹരിക്കും.' നിങ്ങളുടെ ഭാവി നല്ലതാകാനായി മഹാരാണി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ദൈത്യവരാന്ദേവീവാക്യം പീയൂഷസന്നിഭമ് । ഹിതകൃച്ഛ്രാവയിത്വാ സ പ്രത്യായാതശ്ച ശൂലഭൃത്
വ്യാസൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ അമൃതംപോലെയുള്ള വാക്കുകൾ ദൈത്യപ്രമുഖന്മാരുടെ ഭാവി നല്ലതാകാനായി അറിയിച്ചു, ത്രിശൂലധാരി തിരികെ പോയി.
യയാസൌ പ്രേരിതഃ ശംഭുര്ദൂതത്വേ ദാനവാന്പ്രതി । ശിവദൂതീതി വിഖ്യാതാ ജാതാ ത്രിഭുവനേഽഖിലേ
ശംഭുവിനെ ദാനവന്മാരുടെ അടുത്ത് ദൂതനായി അയച്ചവൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശിവദൂതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായി.
തേഽപി ശ്രുത്വാ വചോ ദേവ്യാഃ ശങ്കരോക്തം തുദുഷ്കരമ് । യുദ്ധായ നിര്യയുഃ ശീഘ്രം ദംശിതാഃ ശസ്ത്രപാണയഃ
ദേവിയുടെ വാക്കുകൾ ശങ്കരൻ പറഞ്ഞത് കേട്ടതോടെ, അതു സഹിക്കാൻ പ്രയാസമായിരുന്നെങ്കിലും, അവർ വേഗത്തിൽ യുദ്ധത്തിനായി ആയുധങ്ങൾ കൈവശം പിടിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
തരസാ രണമാഗത്യ ചണ്ഡികാം പ്രതി ദാനവാഃ । നിര്ജഘ്നുശ്ച ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ കര്ണാകൃഷ്ടൈഃ ശിലാശിതൈഃ
വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി, ദാനവന്മാർ ചണ്ഡികയെ കാതോളം വലിച്ച കല്ലുകൊണ്ടുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
കാലികാ ശൂലപാതൈസ്താന് ഗദാശക്തിവിദാരിതാന് । കുര്വന്തീ വ്യചരത്തത്ര ഭക്ഷയന്തീ ച ദാനവാന്
കാലികാ അവിടെ ത്രിശൂലത്താൽ അവരെ തകർത്തു, ഗദയും ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് ദാനവന്മാരെ ചിതറിച്ച്, അവരെ തിന്നുകൊണ്ടു ചുറ്റി നടന്നു.
കമണ്ഡലുജലാക്ഷേപഗതപ്രാണാന് മഹാബലാന് । ബ്രഹ്മാണീ ചാകരോത്തത്ര ദാനവാന്സമരാങ്ഗണേ
ബ്രഹ്മാണി തന്റെ കമണ്ഡലുവിലെ വെള്ളം തളിച്ച്, ആ മഹാബലശാലിയായ ദാനവന്മാരുടെ ജീവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്നെ എടുത്തു.
മാഹേശ്വരീ വൃഷാരൂഢാ ത്രിശൂലേനാതിരംഹസാ । ജഘാന ദാനവാന്സംഖ്യേ പാതയാമാസ ഭൂതലേ
മാഹേശ്വരി കാളയുടെ മേൽ കയറി, ത്രിശൂലത്തിൽ വേഗത്തിൽ ദാനവന്മാരെ അടിച്ചു നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.
വൈഷ്ണവീ ചക്രപാതേന ഗദാപാതേന ദാനവാന് । ഗതപ്രാണാംശ്ചകാരാശു ചോത്തമാങ്ഗവിവര്ജിതാന്
വൈഷ്ണവി ചക്രവും ഗദയും എറിഞ്ഞ്, ദാനവന്മാരെ ഉടൻ ജീവൻ വിട്ടവരാക്കി, അവരുടെ തലകൾ വേർപെടുത്തി.
ഐന്ദ്രീ വജ്രപ്രഹാരേണ പാതയാമാസ ഭൂതലേ । ഐരാവതകരാഘാതപീഡിതാന്ദൈത്യപുങ്ഗവാന്
ഐന്ദ്രി വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് ദൈത്യന്മാരെ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി, എയരാവതത്തിന്റെ തുമ്പ് കൊണ്ട് അവരെ ചതച്ചു.
വാരാഹീ തുണ്ഡഘാതേന ദംഷ്ട്രാഗ്രപാതനേന ച । ജഘാന ക്രോധസംയുക്താ ശതശോ ദൈത്യദാനവാന്
വാരാഹി കോപത്തോടെ, തൂണ്ടിന്റെ അടിയും കുരുവിന്റെ മൂർച്ഛയും കൊണ്ട് നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യ-ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചു.
നാരസിംഹീ നഖൈസ്തീവ്രൈര്ദാരിതാന്ദൈത്യപുങ്ഗവാന് । ഭക്ഷയന്തീ ചചാരാജൌ നനാദ ച മുഹുര്മുഹുഃ
നരസിംഹി കഠിനമായ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രധാന ദൈത്യന്മാരെ കീറിത്തെറിച്ചു, അവരെ തിന്നുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജിച്ചു.
ശിവദൂതീ അട്ടഹാസൈഃ പാതയാമാസ ഭൂതലേ । താംശ്ചഖാദാഥ ചാമുണ്ഡാ കാലികാ ച ത്വരാന്വിതാ
ശിവദൂതി വലിയ ചിരി മുഴക്കിയപ്പോൾ അവരെ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി; പിന്നെ ചാമുണ്ഡയും കാലികയും വേഗത്തിൽ അവരെ തിന്നു.
ശിഖിസംസ്ഥാ ച കൌമാരീ കര്ണാകൃഷ്ടൈഃ ശിലാശിതൈഃ । നിജഘാന രണേ ശത്രൂന്ദേവാനാം ച ഹിതായ വൈ
മയിലിന്റെ മേൽ ഇരുന്ന്, കൗമാരി ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ കാതിലേക്കു കൊണ്ടുപോയ കല്ലുകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു, ദേവന്മാർക്ക് വേണ്ടി.
വാരുണീ പാശസമ്ബദ്ധാന്ദൈത്യാന്സമരമസ്തകേ । പാതയാമാസ തത്പൃഷ്ഠേ മൂര്ച്ഛിതാന്ഗതചേതനാന്
വാരുണി തന്റെ പാശം കൊണ്ട് ദൈത്യന്മാരെ യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ കെട്ടി, അവരെ പിന്നിലേക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ അവർ ബോധംകെട്ട് വീണു.
ഏവം മാതൃഗണേനാജാവതിവീര്യപരാക്രമമ് । മര്ദിതം ദാനവം സൈന്യം പലായനപരം ഹ്യഭൂത്
ഇങ്ങനെ മാതൃഗണങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ അതിവീര്യവും ശക്തിയുമുള്ള ദാനവസൈന്യത്തെ തകർത്തു; അവർ ഓടിപ്പോകാൻ തുടങ്ങി.
ബുമ്ബാരവസ്തു സുമഹാനഭൂത്തത്ര ബലാര്ണവേ । പുഷ്പവൃഷ്ടിം തദാ ദേവാശ്ചക്രുര്ദേവ്യാ ഗണോപരി
അവിടെ ആ വലിയ സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനമുണ്ടായി; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ദേവിയുടെയും അവളുടെ കൂട്ടത്തിന്റെയും മേൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചെയ്തു.
തച്ഛ്രുത്വാ നിനദം ഘോരം ജയശബ്ദം ച ദാനവാഃ । രക്തബീജശ്ചുകോപാശു ദൃഷ്ട്വാ ദൈത്യാന്പലായിതാന്
ആ ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനവും ജയശബ്ദവും കേട്ട്, ദൈത്യന്മാർ ഓടുന്നത് കണ്ട രക്തബീജൻ അതിവേഗം കോപിച്ചു.
ഗര്ജമാനാംസ്തഥാ ദേവാന്വീക്ഷ്യ ദൈത്യോ മഹാബലഃ । രക്തബീജസ്തു തേജസ്വീ രണമഭ്യായയൌ തദാ
ദേവന്മാർ ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയും, ദൈത്യന്മാർ ഓടിപ്പോകുകയും ചെയ്യുന്നത് കണ്ട ശക്തനായ രക്തബീജൻ ശക്തിയോടെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് മുന്നേറി.
സായുധോ രഥസംവിഷ്ടഃ കുര്വഞ്ജ്യാശബ്ദമദ്ഭുതമ് । ആജഗാമ തദാ ദേവീം ക്രോധരക്തേക്ഷണോദ്യതഃ
അയുധങ്ങൾ ധരിച്ച് രഥത്തിൽ ഇരുന്ന്, വില്ലിന്റെ നാരിൽ അത്ഭുതകരമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, രക്തകോപത്തോടെ ദേവിയെ സമീപിച്ചു.
ദേവ്യാസഹ യുദ്ധകരണായ നിശുമ്ഭപ്രയാണമ് വ്യാസ ഉവാച വരദാനമിദം തസ്യ ദാനവസ്യ ശിവാര്പിതമ് । അത്യദ്ഭുതതരം രാജഞ്ഛ്രുണു തത്പ്രബ്രവീമ്യഹമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ശിവൻ ആ ദാനവനു നൽകിയ അത്ഭുതകരമായ വരത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കൂ.