നാരസിംഹീ നൃസിംഹസ്യ ബിഭ്രതീ സദൃശം വപുഃ । യാമ്യാ ച മഹിഷാരൂഢാ ദണ്ഡഹസ്താ ഭയപ്രദാ
നരസിംഹിയെപ്പോലെയുള്ള രൂപം ധരിച്ച് നരസിംഹി എത്തി; യാമി മഹിഷത്തിൽ കയറി, ദണ്ഡം കൈവശം, ഭയം പകരുന്നവൾ.
സമായാതാഥ സംഗ്രാമേ യമരൂപാ ശുചിസ്മിതാ । തഥൈവ വാരുണീ ശക്തിഃ കൌബേരീ ച മദോത്കടാ
ശുഭ്രമായ പുഞ്ചിരിയോടെ യമന്റെ രൂപത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് അവൾ എത്തി; അതുപോലെ വരുണനും കുബേരനും ശക്തികൾ, മദത്തിൽ ഉന്മാദം നിറഞ്ഞവൾ.
ഏവംവിധാസ്തഥാഽഽകാരാ യയുഃ സ്വസ്വബലൈര്വൃതാഃ । ആഗതാസ്താഃ സമാലോക്യ ദേവീ മുദമവാപ ച
അങ്ങനെ ആ രൂപങ്ങളിലായ ദേവികൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സേനകളുമായി എത്തി; അവരെ കണ്ടു ദേവി അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
സ്വസ്ഥാ മുമുദിരേ ദേവാ ദൈത്യാശ്ച ഭയമായയുഃ । താഭിഃ പരിവൃതസ്തത്ര ശങ്കരോ ലോകശങ്കരഃ
ദേവന്മാർ മനസ്സിലൊരു ശാന്തിയും സന്തോഷവും അനുഭവിച്ചു; ദാനവർ ഭയത്തിൽ ആകുലരായി; ആ ദേവികൾ ചുറ്റി നിൽക്കുമ്പോൾ ലോകക്ഷേമദായകൻ ശംകരൻ,
സമാഗമ്യ ച സംഗ്രാമേ ചണ്ഡികാമിത്യുവാച ഹ । ഹന്യന്താമസുരാഃ ശീഘ്രം ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചണ്ഡികയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ ഉദ്ദേശം പൂർത്തിയാക്കാൻ ദാനവരെ ഉടൻ സംഹരിക്കണം.'
നിശുമ്ഭം ചൈവ ശുമ്ഭം ച യേ ചാന്യേ ദാനവാഃ സ്ഥിതാഃ । ഹത്വാ ദൈത്യബലം സര്വം കൃത്വാ ച നിര്ഭയം ജഗത്
'നിശുംബനും ശുംബനും കൂടാതെ അവിടെയുണ്ടായിരിക്കുന്ന എല്ലാ ദാനവരും, അവരെ മുഴുവനും സംഹരിച്ച് ലോകം ഭയരഹിതമാക്കണം.'
സ്വാനി സ്വാനി ച ധിഷ്ണ്യാനി സമാഗച്ഛന്തു ശക്തയഃ । ദേവാ യജ്ഞഭുജഃ സന്തു ബ്രാഹ്മണാ യജനേ രതാഃ
ഓരോ ശക്തിയും തങ്ങളുടെ താങ്ങളിലേയ്ക്ക് തിരികെ പോകട്ടെ. ദേവന്മാർ യജ്ഞഭാഗം ആസ്വദിക്കട്ടെ. ബ്രാഹ്മണന്മാർ യജ്ഞത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെടട്ടെ.
പ്രാണിനഃ സന്തു സന്തുഷ്ടാഃ സര്വേ സ്ഥാവരജങ്ഗമാഃ । ശമം യാന്തു തഥോത്പാതാ ഈതയശ്ച തഥാ പുനഃ
എല്ലാ ജീവികളും—ചലിക്കുന്നവരും അചലങ്ങളും—സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ. എല്ലാ കലഹങ്ങളും ദുരന്തങ്ങളും സമാധാനത്തിലേക്ക് മാറട്ടെ.
ഘനാഃ കാലേ പ്രവര്ഷന്തു കൃഷിര്ബഹുഫലാ തഥാ । വ്യാസ ഉവാച ഏവം ബ്രുവതി ദേവേശേ ശങ്കരേ ലോകശങ്കരേ
മേഘങ്ങൾ സമയത്ത് മഴ പെയ്യട്ടെ, വിളകൾ സമൃദ്ധിയായി ഫലം തരട്ടെ. വ്യാസൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ശങ്കരൻ, ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരിയായവൻ, പറഞ്ഞു—
ചണ്ഡികായാ ശരീരാത്തു നിര്ഗതാ ശക്തിരദ്ഭുതാ । ഭീഷണാതിപ്രചണ്ഡാ ച ശിവാശതനിനാദിനീ
ചണ്ഡികയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു അത്ഭുതകരമായ ശക്തി പുറത്ത് വന്നു; അതി ഭയാനകവും അത്യന്തം ക്രൂരവുമായിരുന്നു, നൂറ് ഇടിമുഴക്കങ്ങൾ പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
ഘോരരൂപാഥ പഞ്ചാസ്യമിത്യുവാച സ്മിതാനനാ । ദേവദേവ വ്രജാശു ത്വം ദൈത്യാനാമധിപം പ്രതി
ഭയങ്കരമായ രൂപവും അഞ്ചു മുഖങ്ങളും ഉള്ള ആ ശക്തി, പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നീ ദൈത്യാധിപനോടു വേഗത്തിൽ പോകൂ.'
ദൂതത്വം കുരു കാമാരേ ബ്രൂഹി ശുമ്ഭം സ്മരാകുലമ് । നിശുമ്ഭഞ്ച മദോത്സിക്തം വചനാന്മമ ശങ്കര
'കാമശത്രുവേ, നീ ദൂതനാകൂ. സ്മരഭ്രാന്തനായ ശുംബനും അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരിക്കുന്ന നിശുംബനും എന്റെ വാക്കുകൾ ശങ്കരനായി അവരോട് പറക.'
മുക്ത്വാ ത്രിവിഷ്ടപം യാത യൂയം പാതാലമാശു വൈ । ദേവാഃ സ്വര്ഗേ സുഖം യാന്തു തുരാഷാട് സ്വാസനം ശഭമ്
'സ്വർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പെട്ടെന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകണം, അവിടെ ദൈത്യന്മാർ താമസിക്കുന്നു. ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം, തുരാഷാട് തന്റെ ഭംഗിയുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ.'
പ്രാപ്നോതു ത്രിദിവം സ്ഥാനം യജ്ഞഭാഗാംശ്ച ദേവതാഃ । ജീവിതേച്ഛാ ച യുഷ്മാകം യദി സ്യാത്തു മഹത്തരാ
'ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ഥാനംയും യജ്ഞഭാഗവും വീണ്ടും ലഭിക്കട്ടെ. നിങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ—'
തര്ഹി ഗച്ഛത പാതാലം തരസാ യത്ര ദാനവാഃ । അഥവാ ബലമാസ്ഥായ യുദ്ധേച്ഛാ മരണായ ചേത്
'അപ്പോൾ നിങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് പോകൂ, അവിടെ ദാനവന്മാർ ഉണ്ട്. അല്ലെങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിനും മരണത്തിനും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച്—'
തദാഽഽഗച്ഛന്തു തൃപ്യന്തു മച്ഛിവാഃ പിശിതേന വഃ । വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യാഃ ശൂലപാണിസ്ത്വരാന്വിതഃ
'അപ്പോൾ വരിക, എന്റെ ഭയങ്കര സേവകർ നിങ്ങളുടെ മാംസത്തിൽ തൃപ്തരാകട്ടെ.' വ്യാസൻ പറയുന്നു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ത്രിശൂലധാരി അതിവേഗം—
ഗത്വാഽഽഹ ദൈത്യരാജാനം ശുമ്ഭം സദസി സംസ്ഥിതമ് । ശിവ ഉവാച രാജന് ദൂതോഽഹമമ്ബായാസ്ത്രിപുരാന്തകരോ ഹരഃ
ദൈത്യരാജാവായ ശുംബൻ സഭയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവനോട് ചെന്നു പറഞ്ഞു. ശിവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഞാൻ അംബികയുടെ ദൂതനാണ്, ത്രിപുരാസുരനെ നശിപ്പിച്ച ഹരൻ.'
ത്വത്സകാശമിഹായാതോ ഹിതം കര്തും തവാഖിലമ് । ത്യക്ത്വാ സ്വര്ഗം തഥാ ഭൂമിം യൂയം ഗച്ഛത സത്വരമ്
'നിന്റെ നല്ലതിനായി ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും ഉപേക്ഷിച്ച് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഉടൻ പോകണം—'
പാതാലം യത്ര പ്രഹ്ലാദോ ബലിശ്ച ബലിനാം വരഃ । അഥവാ മരണേച്ഛാ ചേത്തര്ഹ്യാഗച്ഛത സത്വരമ്
'പാതാളത്തിലേക്ക്, അവിടെ പ്രഹ്ലാദനും ബലിയും, ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനരായവർ, താമസിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് മരണത്തിൽ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ഉടൻ വരിക.'
സംഗ്രാമേ വോ ഹനിഷ്യാമി സര്വാനേവാഹമാശു വൈ । ഇത്യുവാച മഹാരാജ്ഞീ യുഷ്മത്കല്യാണഹേതവേ
'യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഉടൻ സംഹരിക്കും.' നിങ്ങളുടെ ഭാവി നല്ലതാകാനായി മഹാരാണി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ദൈത്യവരാന്ദേവീവാക്യം പീയൂഷസന്നിഭമ് । ഹിതകൃച്ഛ്രാവയിത്വാ സ പ്രത്യായാതശ്ച ശൂലഭൃത്
വ്യാസൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ അമൃതംപോലെയുള്ള വാക്കുകൾ ദൈത്യപ്രമുഖന്മാരുടെ ഭാവി നല്ലതാകാനായി അറിയിച്ചു, ത്രിശൂലധാരി തിരികെ പോയി.
യയാസൌ പ്രേരിതഃ ശംഭുര്ദൂതത്വേ ദാനവാന്പ്രതി । ശിവദൂതീതി വിഖ്യാതാ ജാതാ ത്രിഭുവനേഽഖിലേ
ശംഭുവിനെ ദാനവന്മാരുടെ അടുത്ത് ദൂതനായി അയച്ചവൾ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശിവദൂതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായി.
തേഽപി ശ്രുത്വാ വചോ ദേവ്യാഃ ശങ്കരോക്തം തുദുഷ്കരമ് । യുദ്ധായ നിര്യയുഃ ശീഘ്രം ദംശിതാഃ ശസ്ത്രപാണയഃ
ദേവിയുടെ വാക്കുകൾ ശങ്കരൻ പറഞ്ഞത് കേട്ടതോടെ, അതു സഹിക്കാൻ പ്രയാസമായിരുന്നെങ്കിലും, അവർ വേഗത്തിൽ യുദ്ധത്തിനായി ആയുധങ്ങൾ കൈവശം പിടിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
തരസാ രണമാഗത്യ ചണ്ഡികാം പ്രതി ദാനവാഃ । നിര്ജഘ്നുശ്ച ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ കര്ണാകൃഷ്ടൈഃ ശിലാശിതൈഃ
വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി, ദാനവന്മാർ ചണ്ഡികയെ കാതോളം വലിച്ച കല്ലുകൊണ്ടുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
കാലികാ ശൂലപാതൈസ്താന് ഗദാശക്തിവിദാരിതാന് । കുര്വന്തീ വ്യചരത്തത്ര ഭക്ഷയന്തീ ച ദാനവാന്
കാലികാ അവിടെ ത്രിശൂലത്താൽ അവരെ തകർത്തു, ഗദയും ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് ദാനവന്മാരെ ചിതറിച്ച്, അവരെ തിന്നുകൊണ്ടു ചുറ്റി നടന്നു.
കമണ്ഡലുജലാക്ഷേപഗതപ്രാണാന് മഹാബലാന് । ബ്രഹ്മാണീ ചാകരോത്തത്ര ദാനവാന്സമരാങ്ഗണേ
ബ്രഹ്മാണി തന്റെ കമണ്ഡലുവിലെ വെള്ളം തളിച്ച്, ആ മഹാബലശാലിയായ ദാനവന്മാരുടെ ജീവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്നെ എടുത്തു.
മാഹേശ്വരീ വൃഷാരൂഢാ ത്രിശൂലേനാതിരംഹസാ । ജഘാന ദാനവാന്സംഖ്യേ പാതയാമാസ ഭൂതലേ
മാഹേശ്വരി കാളയുടെ മേൽ കയറി, ത്രിശൂലത്തിൽ വേഗത്തിൽ ദാനവന്മാരെ അടിച്ചു നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.
വൈഷ്ണവീ ചക്രപാതേന ഗദാപാതേന ദാനവാന് । ഗതപ്രാണാംശ്ചകാരാശു ചോത്തമാങ്ഗവിവര്ജിതാന്
വൈഷ്ണവി ചക്രവും ഗദയും എറിഞ്ഞ്, ദാനവന്മാരെ ഉടൻ ജീവൻ വിട്ടവരാക്കി, അവരുടെ തലകൾ വേർപെടുത്തി.
ഐന്ദ്രീ വജ്രപ്രഹാരേണ പാതയാമാസ ഭൂതലേ । ഐരാവതകരാഘാതപീഡിതാന്ദൈത്യപുങ്ഗവാന്
ഐന്ദ്രി വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് ദൈത്യന്മാരെ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി, എയരാവതത്തിന്റെ തുമ്പ് കൊണ്ട് അവരെ ചതച്ചു.
വാരാഹീ തുണ്ഡഘാതേന ദംഷ്ട്രാഗ്രപാതനേന ച । ജഘാന ക്രോധസംയുക്താ ശതശോ ദൈത്യദാനവാന്
വാരാഹി കോപത്തോടെ, തൂണ്ടിന്റെ അടിയും കുരുവിന്റെ മൂർച്ഛയും കൊണ്ട് നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യ-ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചു.