സദാ സൌഭാഗ്യസംയുക്താ ഭവിഷ്യസി വരാനനേ । യത്ര തേ രമതേ ചിത്തം തത്ര ക്രീഡസ്വ സുന്ദരി
നിന്റെ മുഖം പ്രകാശമുള്ളവളേ, നീ എപ്പോഴും ഭാഗ്യവതിയായിരിക്കും. നിന്റെ മനസ്സ് എവിടെയാണു സന്തോഷിക്കുന്നത്, അവിടെ നീ ഇഷ്ടംപോലെ സന്തോഷിക്കൂ, സുന്ദരിയായവളേ.
ഇതി തസ്യ വചശ്ചിത്തേ വിമൃശ്യ മദമന്ഥരേ । വക്തവ്യം യദ്ഭവേത്പ്രേമ്ണാ തദ് ബ്രൂഹി മധുരം വചഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു, കാമം മൂലം മനസ് മങ്ങിയതുകൊണ്ട്, സ്നേഹത്തോടെ പറയേണ്ടതെന്താണോ, അതു മധുരമായി പറയൂ.
ശുമ്ഭായ ചഞ്ചലാപാങ്ഗി തദ്ബ്രവീമ്യഹമാശു വൈ । വ്യാസ ഉവാച തദ്ദൂതവചനം ശ്രുത്വാ സ്മിതം കൃത്വാ സുപേശലമ്
ചഞ്ചലമായ കണ്ണുകളുള്ളവളേ, ഞാൻ അതു ഉടൻ ശുംഭനോടു പറയും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവൾ മനോഹരമായി പുഞ്ചിരിച്ചു.
തം പ്രാഹ മധുരാം വാചം ദേവീ ദേവാര്ഥസാധികാ । ദേവ്യുവാച ജാനാമ്യഹം നിശുമ്ഭം ച ശുമ്ഭം ചാതിബലം നൃപമ്
ദേവതകളുടെ ഉദ്ദേശം നിറവേറ്റുന്ന ദേവി അവനോടു മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ദേവി പറഞ്ഞു: ഞാനും നിശുംഭനെയും അതി ശക്തനായ ശുംഭ രാജാവിനെയും അറിയുന്നു.
ജേതാരം സര്വദേവാനാം ഹന്താരഞ്ചൈവ വിദ്വിഷാമ് । രാശിം സര്വഗുണാനാഞ്ച ഭോക്താരം സര്വസമ്പദാമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ചവനും, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും സമാഹാരവുമാണ് അവൻ. എല്ലാ സമ്പത്തുകളും അനുഭവിക്കുന്നവനുമാണ്.
ദാതാരം ചാതിശൂരം ച സുന്ദരം മന്മഥാകൃതിമ് । ദ്വാത്രിംശല്ലക്ഷണൈര്യുക്തമവധ്യം സുരമാനുഷൈഃ
അവൻ ദാനശീലിയും അത്യന്തം ധൈര്യശാലിയുമാണ്, മന്മഥനെപ്പോലെ സുന്ദരൻ. മുപ്പത്തിരണ്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ.
ജ്ഞാത്വാ സമാഗതാസ്സ്മ്യത്ര ദ്രഷ്ടുകാമാ മഹാസുരമ് । രത്നം കനകമായാതി സ്വശോഭാധികവൃദ്ധയേ
ഇത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, മഹാസുരനെ കാണാൻ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. പൊന്നിന്റെ രത്നം അതിന്റെ തേജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വരുന്നു.
തത്രാഹം സ്വപതിം ദ്രഷ്ടും ദൂരാദേവാഗതാസ്മി വൈ । ദൃഷ്ടാ മയാ സുരാഃ സര്വേ മാനവാ ഭുവി മാനദാഃ
അതുകൊണ്ട്, എന്റെ ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ഞാൻ ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും മാന്യന്മാരായ മനുഷ്യരെയും ഞാൻ കണ്ടു.
ഗന്ധര്വാ രാക്ഷസാശ്ചാന്യേ യേ ചാതിപ്രിയദര്ശനാഃ । സര്വേ ശുമ്ഭഭയാദ്ഭീതാ വേപമാനാ വിചേതസഃ
ഗന്ധർവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും, അതീവ ആകർഷകരായ മറ്റുള്ളവരും, ശുംഭന്റെ ഭയത്തിൽ വിറയച്ച്, മനസ്സുതെറ്റി ഭയപ്പെട്ടുപോയി.
ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭഗുണാനത്ര പ്രാപ്താസ്മ്യദ്യ ദിദൃക്ഷയാ । ഗച്ഛ ദൂത മഹാഭാഗ ബ്രൂഹി ശുമ്ഭം മഹാബലമ്
ശുംഭന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേട്ടാണ് ഞാൻ ഇന്ന് അവനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നത്. മഹാഭാഗവാനായ ദൂതനേ, നീ പോയി മഹാബലശാലിയായ ശുംഭനോട് പറയൂ.
നിര്ജനേ ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ വചനം വചനാന്മമ । ത്വാം ജ്ഞാത്വാ ബലിനാം ശ്രേഷ്ഠം സുന്ദരാണാം ച സുന്ദരമ്
നിരാലംബമായിടത്ത്, മൃദുലമായ വാക്കുകളിൽ, എന്റെ സന്ദേശം നീ പറയണം: ശക്തരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, സുന്ദരന്മാരിൽ ഏറ്റവും സുന്ദരനുമാണ് നീ എന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു.
ദാതാരം ഗുണിനം ശൂരം സര്വവിദ്യാവിശാരദമ് । ജേതാരം സര്വദേവാനാം ദക്ഷം ചോഗ്രം കുലോത്തരമ്
ദാനശീലനും, ഗുണവാനും, വീരനും, എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ചവനും, കൃത്യനിഷ്ഠനും, ഭയങ്കരനും, കുടുംബത്തിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനുമാണ് നീ.
ഭോക്താരം സര്വരത്നാനാം സ്വാധീനം സ്വബലോന്നതമ് । പതികാമാസ്മ്യഹം സത്യം തവ യോഗ്യാ നരാധിപ
എല്ലാ രത്നങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നവനും, സ്വതന്ത്രനും, സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ഉയർന്നവനും, സത്യമായി ഞാൻ നിന്നെ ഭർത്താവായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു, രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്കു യോഗ്യയുമാണ്.
സ്വേച്ഛയാ നഗരേ തേഽത്ര സമായാതാ മഹാമതേ । മമാസ്തി കാരണം കിഞ്ചിദ്വിവാഹേ രാക്ഷസോത്തമ
എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഞാൻ ഈ നഗരത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു, മഹാമതിയുള്ളവനേ; എങ്കിലും, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ വിവാഹത്തിന് ഒരു കാരണമുണ്ട്.
ബാലഭാവാദ്വ്രതം കിഞ്ചിത്കൃതം രാജന്മയാ പുരാ । ക്രീഡന്ത്യാ ച വയസ്യാഭിഃ സഹൈകാന്തേ യദൃച്ഛയാ
എന്റെ ബാല്യത്തിൽ, രാജാവേ, ഞാൻ ഒരിക്കൽ സഖികളോടൊപ്പം ഒറ്റക്കായി കളിക്കുമ്പോൾ, യാദൃശ്ചികമായി ഒരു വ്രതം എടുത്തിരുന്നു.
സ്വദേഹബലദര്പേണ സഖീനാം പുരതോ രഹഃ । മത്സമാനബലഃ ശൂരോ രണേ മാം ജേഷ്യതി സ്ഫുടമ്
സ്വന്തം ശരീരശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ച്, സഖികളുടെ മുമ്പിൽ രഹസ്യമായി ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു: 'എന്നെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ള ഒരു വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ തുറന്നുപോലെ ജയിക്കണം.'
തം വരിഷ്യാമ്യഹം കാമം ജ്ഞാത്വാ തസ്യ ബലാബലമ് । ജഹസുര്വചനം ശ്രുത്വാ സഖ്യോ വിസ്മിതമാനസാഃ
'അവന്റെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അറിയുമ്പോൾ, ഞാൻ ഇഷ്ടപ്രകാരം അവനെ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു വിവാഹം കഴിക്കും.' എന്നെങ്ങനെ ഞാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സഖികൾ അത്ഭുതത്തോടെ ചിരിക്കുകയായിരുന്നു.
കിമേതയാ കൃതം ക്രൂരം വ്രതമദ്ഭുതമാശു വൈ । തസ്മാത്ത്വമപി രാജേന്ദ്ര ജ്ഞാത്വാ മേ ഹീദൃശം ബലമ്
'ഇവൾ എത്ര വേഗത്തിൽ ക്രൂരവും അത്ഭുതകരവുമായ ഒരു വ്രതം എടുത്തു!' അതുകൊണ്ടു തന്നെ, രാജാവേ, നീയും എന്റെ ശക്തി ഇങ്ങനെയാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്—
ജിത്വാ മാം സ്വബലേനാത്ര വാഞ്ഛിതം കുരു ചാത്മനഃ । ത്വം വാ തവാനുജോ ഭ്രാതാ സമേത്യ സമരാങ്ഗണേ । ജിത്വാ മാം സമരേണാത്ര വിവാഹം കുരു സുന്ദര
നിന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയിൽ എന്നെ ജയിച്ച്, നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം; നീയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ സഹോദരൻ ചേർന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിൽ എന്നെ ജയിച്ചാൽ, സുന്ദരനേ, വിവാഹം നടത്താം.
ദേവീമാഹാത്മ്യേ ദേവീപാര്ശ്വേ ധൂമ്രലോചനദൂതപ്രേഷണമ് വ്യാസ ഉവാച ദേവ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ ദൂതഃ പ്രാഹ വിസ്മിതഃ । കിം ബ്രൂഷേ രുചിരാപാങ്ഗി സ്ത്രീസ്വഭാവാദ്ധി സാഹസാത്
ദേവീമാഹാത്മ്യത്തിൽ: ദൂമ്രലോചനനെ ദൂതനായി ദേവിയുടെ അടുക്കൽ അയക്കുന്നത്. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവിയുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ദൂതൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു: 'സുന്ദരിയായ കണ്ണുള്ളവളേ, നീ എന്താണ് പറയുന്നത്? സ്ത്രീകൾക്ക് ഇങ്ങനെ ധൈര്യമായി സംസാരിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.'
ഇന്ദ്രാദ്യാ നിര്ജിതാ യേന ദേവാ ദൈത്യാസ്തഥാപരേ । തം കഥം സമരേ ദേവി ജേതുമിച്ഛസി ഭാമിനി
ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും, ദൈത്യന്മാരും മറ്റുള്ളവരും ജയിച്ചവനാണ് അവൻ; ഭാവിനിയായ ദേവിയേ, നീ എങ്ങനെ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ത്രൈലോക്യേ താദൃശോ നാസ്തി യഃ ശുമ്ഭം സമരേ ജയേത് । കാ ത്വം കമലപത്രാക്ഷി തസ്യാഗ്രേ യുധി സാമ്പ്രതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശുംഭനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ആരുമില്ല. കമലദളനയനിയായവളേ, ഇപ്പോൾ അവന്റെ മുമ്പിൽ യുദ്ധത്തിനായി നീ ആരാണ്?
അവിചാര്യ ന വക്തവ്യം വചനം ചാപി സുന്ദരി । ബലം സ്വപരയോര്ജ്ഞാത്വാ വക്തവ്യം സമയോചിതമ്
ആലോചിക്കാതെ ഇങ്ങനെ പറയാൻ പാടില്ല, സുന്ദരിയേ; സ്വന്തം ശക്തിയും എതിരാളിയുടെ ശക്തിയും അറിഞ്ഞ്, സമയത്തിന് അനുയോജ്യമായി സംസാരിക്കണം.
ത്രൈലോക്യാധിപതിഃ ശുമ്ഭസ്തവ രൂപേണ മോഹിതഃ । ത്വാഞ്ച പ്രാര്ഥയതേ രാജാ കുരു തസ്യേപ്സിതം പ്രിയേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ ശുംഭൻ നിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതനായി; രാജാവിന് നിന്നെ വേണം—പ്രിയതമേ, അവന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റൂ.
ത്യക്ത്വാ മൂര്ഖസ്വഭാവം ത്വം സമ്മാന്യ വചനം മമ । ഭജ ശുമ്ഭം നിശുമ്ഭം വാ ഹിതമേതദ് ബ്രവീമി തേ
മൂഢത്വം ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്റെ വാക്കുകൾ മാനിച്ച് കേൾക്കൂ; ശുംഭനെയോ നിശുംഭനെയോ സ്വീകരിക്കൂ—ഇത് നിന്റെ ഭാവി നന്മയ്ക്കാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.
ശൃങ്ഗാരഃ സര്വഥാ സര്വൈഃ പ്രാണിഭിഃ പരയാ മുദാ । സേവനീയോ ബുദ്ധിമദ്ഭിര്നവാനാമുത്തമോ യതഃ
പ്രേമം എല്ലാപ്രാണികളും പരമാനന്ദത്തോടെ ആസ്വദിക്കേണ്ടതാണ്; ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് അത് എപ്പോഴും പുതുമയും ഉന്നതതയും ആണ്.
നാഗമിഷ്യസി ചേദ് ബാലേ സംക്രുദ്ധഃ പൃഥിവീപതിഃ । അന്യാനാജ്ഞാകരാന്പ്രേഷ്യ ബലാന്നേഷ്യതി സാമ്പ്രതമ്
കുഞ്ഞേ, നീ വരാതിരിക്കുകയാണെങ്കില്, കോപിതനായ ഭൂമിയുടെ രാജാവു തന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവരെ അയച്ചു നിന്നെ ബലമായി കൊണ്ടുപോകും.
കേശേഷ്വാകൃഷ്യ തേ നൂനം ദാനവാ ബലദര്പിതാഃ । ത്വാം നയിഷ്യന്തി വാമോരു തരസാ ശുമ്ഭസന്തിധൌ
ശക്തിയില് അഹങ്കരിക്കുന്ന ആ ദാനവന്മാര് നിശ്ചയമായും നിന്റെ മുടിയില് പിടിച്ചു വലിച്ച്, നീളുള്ള തോളുള്ളവളേ, നിന്നെ വേഗത്തില് ശുംബന്റെ സന്നിധിയില് എത്തിക്കും.
സ്വലജ്ജാം രക്ഷ തന്വങ്ഗി സാഹസം സര്വഥാ ത്യജ । മാനിതാ ഗച്ഛ തത്പാര്ശ്വേ മാനപാത്രം യതോഽസി വൈ
സുന്ദരിയായവളേ, നീ നിന്റെ ലജ്ജയെ സംരക്ഷിക്കണം, എല്ലാ അവിവേകവും ഉപേക്ഷിക്കണം. നീ മാന്യമായവളായതിനാല് ആദരത്തോടെ അവന്റെ അടുക്കല് പോകൂ.
ക്വ യുദ്ധം നിശിതൈര്ബാണൈഃ ക്വ സുഖം രതിസങ്ഗജമ് । സാരാസാരം പരിച്ഛേദ്യ കുരു മേ വചനം പടു
തീവ്രമായ അമ്പുകളുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിന് എന്ത് വിലയുണ്ട്, ഐക്യത്തില് നിന്നുള്ള ആനന്ദത്തോടു താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്? എന്താണ് മൂല്യവത്തതും മൂല്യമില്ലാത്തതും എന്ന് തിരിച്ചറിയൂ, എന്റെ ഉപദേശം ശ്രദ്ധിക്കൂ.