ഏവം സര്വാണി രത്നാനി ത്വയാത്താനി ബലാദപി । കസ്മാന്ന ഗൃഹ്യതേ കാന്താരത്നമേഷാ വരാങ്ഗനാ
ഇങ്ങനെ, നീ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ബലമായി സ്വന്തമാക്കി; എങ്കിൽ, സ്ത്രീകളിൽ രത്നമായ ഈ ഉത്തമയാളെ നീ എടുക്കാതിരിക്കാൻ എന്താണ് കാരണം?
സര്വാണി തേ ഗൃഹസ്ഥാനി രത്നാനി വിശദാന്യഥ । അനയാ സമ്ഭവിഷ്യന്തി രത്നഭൂതാനി ഭൂപതേ
രാജാവേ, നിന്റെ വീട്ടിലുള്ള എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഇവളിലൂടെ യഥാർത്ഥ രത്നങ്ങളാകും.
ത്രിഷു ലോകേഷു ദൈത്യേന്ദ്ര നേദൃശീ വര്തതേ പ്രിയാ । തസ്മാത്താമാനയാശു ത്വം കുരു ഭാര്യാം മനോഹരാമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇവളെപ്പോലൊരു പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ല, ദൈത്യാധിപതിയേ; അതുകൊണ്ട്, ഉടൻ ഇവളെ കൊണ്ടുവന്ന് മനോഹരിയായ ഭാര്യമാക്കുക.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ തയോര്വാക്യം മധുരം മധുരാക്ഷരമ് । പ്രസന്നവദനഃ പ്രാഹ സുഗ്രീവം സനിധൌ സ്ഥിതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷമുള്ള മുഖത്തോടെ അവൻ സമീപം നിന്ന സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ സുഗ്രീവ ദൂതത്വം കുരു കാര്യം വിചക്ഷണ । വക്തവ്യഞ്ച തഥാ തത്ര യഥാഭ്യേതി കൃശോദരീ
സുഗ്രീവാ, നീ ദൂതനായി ഈ കാര്യം ബുദ്ധിപൂർവ്വം ചെയ്യുക; അവിടെ കൃഷോദരിയെ വരുത്താൻ വേണ്ട വിധത്തിൽ സംസാരിക്കണം.
ഉപായൌ ദ്വൌ പ്രയോക്തവ്യൌ കാന്താസു സുവിചക്ഷണൈഃ । സാമദാനേ ഇതി പ്രാഹുഃ ശൃങ്ഗാരരസകോവിദാഃ
സ്നേഹവും സമ്മാനവും—ഇവയാണ് സ്ത്രീകളോട് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർ ഉപയോഗിക്കേണ്ട മാർഗങ്ങൾ എന്ന് പ്രേമകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ പറയുന്നു.
ഭേദേ പ്രയുജ്യമാനേഽപി രസാഭാസസ്തു ജായതേ । നിഗ്രഹേ രസഭങ്ഗഃ സ്യാത്തസ്മാത്തൌ ദൂഷിതൌ ബുധൈഃ
വെറുപ്പും ഭേദവും ഉപയോഗിച്ചാൽ സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാവം മാത്രം ഉണ്ടാകും; കഠിനതയിൽ സ്നേഹം തകരും—അതിനാൽ ബുദ്ധിമാന്മാർ ഈ രണ്ടു മാർഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
സാമദാനമുഖൈര്വാക്യൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണൈര്നര്മയുതൈസ്തഥാ । കാ ന യാതി വശേ ദൂത കാമിനീ കാമപീഡിതാ
സ്നേഹവും സമ്മാനവും നിറഞ്ഞ, മൃദുവും രസകരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട്, ദൂതാ, ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീയിൽ ആരാണ് വശത്തിലാകാത്തത്?
വ്യാസ ഉവാച സുഗ്രീവസ്തു വചഃ ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭോക്തം സുപ്രിയം പടു । ജഗാമ തരസാ തത്ര യത്രാസ്തേ ജഗദമ്ബികാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ശുംബന്റെ അതിമനോഹരവും പ്രാവീണ്യപൂർവ്വവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സുഗ്രീവൻ വേഗത്തിൽ ലോകമാതാവുള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
സോഽപശ്യത്സുമുഖീം കാന്താം സിംഹസ്യോപരിസംസ്ഥിതാമ് । പ്രണമ്യ മധുരം വാക്യമുവാച ജഗദമ്ബികാമ്
അവൻ സിംഹത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന സുന്ദരമുഖിയായ ദേവിയെ കണ്ടു; അവളെ വന്ദിച്ച്, ലോകമാതാവിനോട് മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദൂത ഉവാച വരോരു ത്രിദശാരാതിഃ ശുമ്ഭഃ സര്വാങ്ഗസുന്ദരഃ । ത്രൈലോക്യാധിപതിഃ ശൂരഃ സര്വജിദ്രാജതേ നൃപഃ
ദൂതൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയായവളേ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ ശുംഭൻ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗവും മനോഹരമായ, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ, ധൈര്യശാലിയായ രാജാവാണ്. അവൻ എല്ലാം ജയിച്ചവനായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
തേനാഹം പ്രേഷിതഃ കാമം ത്വത്സകാശം മഹാത്മനാ । ത്വദ്രൂപശ്രവണാസക്തചിത്തേനാതിവിദൂയതാ
അവൻ അതിയായ മനസ്സോടെ, നിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കേൾവിയിൽ ആകർഷിതനായി, എന്നെ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചിരിക്കുന്നു.
വചനം തസ്യ തന്വങ്ഗി ശൃണു പ്രേമപുരഃസരമ് । പ്രണിപത്യ യഥാ പ്രാഹ ദൈത്യാനാമധിപസ്ത്വയി
സുന്ദരിയായവളേ, അവൻ സ്നേഹത്തോടെ, നമസ്കരിച്ച്, നിന്നോടു പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഞാൻ പറയാം, ദയവായി കേൾക്കു.
ദേവാ മയാ ജിതാഃ സര്വേ ത്രൈലോക്യാധിപതിസ്ത്വഹമ് । യജ്ഞഭാഗാനഹം കാന്തേ ഗഹ്ണാമീഹ സ്ഥിതഃ സദാ
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഞാൻ ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്; മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതി ഞാൻ തന്നെയാണ്. പ്രിയയായവളേ, യജ്ഞഫലങ്ങൾ ഞാൻ മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്നു; ഞാൻ എന്നും ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഹൃതസാരാ കൃതാ നൂനം ദ്യൌര്മയാ രത്നവര്ജിതാ । യാനി രത്നാനി ദേവാനാം താനി ചാഹൃതവാനഹമ്
സ്വർഗം ഞാൻ ശൂന്യമാക്കി, അതിലെ രത്നങ്ങൾ എല്ലാം എടുത്തു. ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഞാൻ സ്വന്തമാക്കി.
ഭോക്താഹം സര്വരത്നാനാം ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാമിനി । വശാനുഗാഃ സുരാഃ സര്വേ മമ ദൈത്യാശ്ച മാനവാഃ
ഭാമിനി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും എല്ലാ രത്നങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നവൻ ഞാൻ. ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, മനുഷ്യരും എല്ലാവരും എനിക്ക് കീഴിലാണ്.
ത്വദ്ഗുണൈഃ കര്ണമാഗത്യ പ്രവിശ്യ ഹൃദയാന്തരമ് । ത്വദധീനഃ കൃതഃ കാമം കിങ്കരോഽസ്മി കരോമി കിമ്
നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ എന്റെ ചെവിയിൽ കയറി, ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി പ്രവേശിച്ച്, എന്നെ പൂർണ്ണമായും നിന്റെ അടിമയാക്കി. ഞാൻ നിന്റെ ദാസൻ; എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.
ത്വമാജ്ഞാപയ രമ്ഭോരു തത്കരോമി വശാനുഗഃ । ദാസോഽഹം തവ ചാര്വങ്ഗി രക്ഷ മാം കാമബാണതഃ
നാരങ്ങക്കൊമ്പുപോലുള്ള ഉരുവായവളേ, നീ എന്ത് ആജ്ഞാപിച്ചാലും ഞാൻ അതു ചെയ്യും. സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ നിന്റെ ദാസൻ; കാമബാണങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കൂ.
ഭജ മാം ത്വം മരാലാക്ഷി തവാധീനം സ്മരാകുലമ് । ത്രൈലോക്യസ്വാമിനീ ഭൂത്വാ ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാനനുത്തമാന്
ഹംസക്കണ്ണായവളേ, എന്നെ സ്നേഹിക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെതാണ്, കാമത്തിൽ ആകുലനായി. മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും സ്വാമിനിയായി, അതുല്യമായ അനുഭവങ്ങൾ ആസ്വദിക്കൂ.
തവ ചാജ്ഞാകരഃ കാന്തേ ഭവാമി മരണാവധി । അവധ്യോഽസ്മി വരാരോഹേ സദേവാസുരമാനുഷൈഃ
പ്രിയയായവളേ, മരണംവരെ ഞാൻ നിന്റെ ആജ്ഞകൾ പാലിക്കും. സുന്ദരിയായവളേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സദാ സൌഭാഗ്യസംയുക്താ ഭവിഷ്യസി വരാനനേ । യത്ര തേ രമതേ ചിത്തം തത്ര ക്രീഡസ്വ സുന്ദരി
നിന്റെ മുഖം പ്രകാശമുള്ളവളേ, നീ എപ്പോഴും ഭാഗ്യവതിയായിരിക്കും. നിന്റെ മനസ്സ് എവിടെയാണു സന്തോഷിക്കുന്നത്, അവിടെ നീ ഇഷ്ടംപോലെ സന്തോഷിക്കൂ, സുന്ദരിയായവളേ.
ഇതി തസ്യ വചശ്ചിത്തേ വിമൃശ്യ മദമന്ഥരേ । വക്തവ്യം യദ്ഭവേത്പ്രേമ്ണാ തദ് ബ്രൂഹി മധുരം വചഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു, കാമം മൂലം മനസ് മങ്ങിയതുകൊണ്ട്, സ്നേഹത്തോടെ പറയേണ്ടതെന്താണോ, അതു മധുരമായി പറയൂ.
ശുമ്ഭായ ചഞ്ചലാപാങ്ഗി തദ്ബ്രവീമ്യഹമാശു വൈ । വ്യാസ ഉവാച തദ്ദൂതവചനം ശ്രുത്വാ സ്മിതം കൃത്വാ സുപേശലമ്
ചഞ്ചലമായ കണ്ണുകളുള്ളവളേ, ഞാൻ അതു ഉടൻ ശുംഭനോടു പറയും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവൾ മനോഹരമായി പുഞ്ചിരിച്ചു.
തം പ്രാഹ മധുരാം വാചം ദേവീ ദേവാര്ഥസാധികാ । ദേവ്യുവാച ജാനാമ്യഹം നിശുമ്ഭം ച ശുമ്ഭം ചാതിബലം നൃപമ്
ദേവതകളുടെ ഉദ്ദേശം നിറവേറ്റുന്ന ദേവി അവനോടു മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ദേവി പറഞ്ഞു: ഞാനും നിശുംഭനെയും അതി ശക്തനായ ശുംഭ രാജാവിനെയും അറിയുന്നു.
ജേതാരം സര്വദേവാനാം ഹന്താരഞ്ചൈവ വിദ്വിഷാമ് । രാശിം സര്വഗുണാനാഞ്ച ഭോക്താരം സര്വസമ്പദാമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ചവനും, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും സമാഹാരവുമാണ് അവൻ. എല്ലാ സമ്പത്തുകളും അനുഭവിക്കുന്നവനുമാണ്.
ദാതാരം ചാതിശൂരം ച സുന്ദരം മന്മഥാകൃതിമ് । ദ്വാത്രിംശല്ലക്ഷണൈര്യുക്തമവധ്യം സുരമാനുഷൈഃ
അവൻ ദാനശീലിയും അത്യന്തം ധൈര്യശാലിയുമാണ്, മന്മഥനെപ്പോലെ സുന്ദരൻ. മുപ്പത്തിരണ്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ.
ജ്ഞാത്വാ സമാഗതാസ്സ്മ്യത്ര ദ്രഷ്ടുകാമാ മഹാസുരമ് । രത്നം കനകമായാതി സ്വശോഭാധികവൃദ്ധയേ
ഇത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, മഹാസുരനെ കാണാൻ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. പൊന്നിന്റെ രത്നം അതിന്റെ തേജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വരുന്നു.
തത്രാഹം സ്വപതിം ദ്രഷ്ടും ദൂരാദേവാഗതാസ്മി വൈ । ദൃഷ്ടാ മയാ സുരാഃ സര്വേ മാനവാ ഭുവി മാനദാഃ
അതുകൊണ്ട്, എന്റെ ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ഞാൻ ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും മാന്യന്മാരായ മനുഷ്യരെയും ഞാൻ കണ്ടു.
ഗന്ധര്വാ രാക്ഷസാശ്ചാന്യേ യേ ചാതിപ്രിയദര്ശനാഃ । സര്വേ ശുമ്ഭഭയാദ്ഭീതാ വേപമാനാ വിചേതസഃ
ഗന്ധർവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും, അതീവ ആകർഷകരായ മറ്റുള്ളവരും, ശുംഭന്റെ ഭയത്തിൽ വിറയച്ച്, മനസ്സുതെറ്റി ഭയപ്പെട്ടുപോയി.
ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭഗുണാനത്ര പ്രാപ്താസ്മ്യദ്യ ദിദൃക്ഷയാ । ഗച്ഛ ദൂത മഹാഭാഗ ബ്രൂഹി ശുമ്ഭം മഹാബലമ്
ശുംഭന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേട്ടാണ് ഞാൻ ഇന്ന് അവനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നത്. മഹാഭാഗവാനായ ദൂതനേ, നീ പോയി മഹാബലശാലിയായ ശുംഭനോട് പറയൂ.