ജ്ഞായതാം കസ്യ പുത്രീയം കിമര്ഥമിഹ ചാഗതാ । ഗൃഹ്യതാം രാജശാര്ദൂല തവ യോഗ്യാസ്തി കാമിനീ
'അവൾ ആരുടെ മകളാണെന്നും എന്തിനാണ് ഇവിടെയെത്തിയതെന്നും അറിയണം; രാജശാർദൂള, അവളെ സ്വന്തമാക്കൂ, അവൾ നിങ്ങൾക്ക് യോജിച്ചവളാണ്.'
ജ്ഞാത്വാഽഽനയ ഗൃഹേ ഭാര്യാം കുരു കല്യാണലോചനാമ് । നിശ്ചിതം നാസ്തി സംസാരേ നാരീ ത്വേവംവിധാ കില
'അറിയിച്ച് അവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; ആ ശുഭദൃഷ്ടിയുള്ളവളെ ഭാര്യയാക്കൂ. ഈ ലോകത്ത് ഇങ്ങനെയൊരു സ്ത്രീ മറ്റൊന്നും ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാണ്.'
ദേവാനാം സര്വരത്നാനി ഗൃഹീതാനി ത്വയാ നൃപ । കസ്മാന്നേമാം വരാരോഹാം പ്രഗഹ്ണാസി നൃപോത്തമ
രാജാവേ, ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും നീ സ്വന്തമാക്കി. എങ്കിൽ, ഈ മനോഹരിയായ സ്ത്രീയെ നീ എടുക്കാതിരിക്കാൻ എന്താണ് കാരണം?
ഇന്ദ്രസ്യൈരാവതഃ ശ്രീമാന്പാരിജാതതരുസ്തഥാ । ഗൃഹീതോഽശ്വഃ സപ്തമുഖസ്ത്വയാ നൃപ ബലാത്കില
ഇന്ദ്രന്റെ അതിമനോഹരമായ എയർാവതം, പാർിജാതവൃക്ഷം, ഏഴുമുഖമുള്ള കുതിര—allാം നീ ബലമായി സ്വന്തമാക്കി, രാജാവേ.
വിമാനം വൈധസം ദിവ്യം മരാലധ്വജസംയുതമ് । ത്വയാത്തം രത്നഭൂതം തദ്ബലേന നൃപ ചാദ്ഭുതമ്
ഹംസം പതാകയുള്ള, ദിവ്യമായ വൈധസവിമാനം നീ അത്ഭുതകരമായ ഒരു രത്നംപോലെ ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് സ്വന്തമാക്കി, രാജാവേ.
കുബേരസ്യ നിധിഃ പദ്മസ്ത്വയാ രാജന് സമാഹൃതഃ । ഛത്രം ജലപതേഃ ശുഭ്രം ഗൃഹീതം തത്ത്വയാ ബലാത്
കുബേരന്റെ ധനമായ പദ്മം നീ സമാഹരിച്ചു, രാജാവേ. ജലാധിപതിയുടെ വെളുത്ത കുടയും നീ ബലമായി സ്വന്തമാക്കി.
പാശശ്ചാപി നിശുമ്ഭേന ഭ്രാത്രാ തവ നൃപോത്തമ । ഗൃഹീതോഽസ്തി ഹഠാത്കാമം വരുണസ്യ ജിതസ്യ ച
രാജാവേ, നിന്റെ സഹോദരനായ നിശുംബൻ ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് ജയിച്ച ശേഷം വരുണന്റെ പാശം സ്വന്തമാക്കി.
അമ്ലാനപങ്കജാം തുഭ്യം മാലാം ജലനിധിര്ദദൌ । ഭയാത്തവ മഹാരാജ രത്നാനി വിവിധാനി ച
മഹാരാജാവേ, ഭയത്താൽ സമുദ്രം നിനക്ക് ഉണങ്ങാത്ത താമരകളുടെ മാലയും വിവിധ രത്നങ്ങളും നൽകി.
മൃത്യോഃ ശക്തിര്യമസ്യാപി ദണ്ഡഃ പരമദാരുണഃ । ത്വയാ ജിത്വാ ഹൃതഃ കാമം കിമന്യദ്വര്ണ്യതേ നൃപ
മരണത്തിന്റെ ശക്തിയും യമന്റെ ഭയാനകമായ ദണ്ഡും നീ ജയിച്ച് ഇഷ്ടപ്രകാരമായി എടുത്തു; ഇനി എന്ത് പറയാനുണ്ട്, രാജാവേ?
കാമധേനുര്ഗഹീതാദ്യ വര്തതേ സാഗരോദ്ഭവാ । മേനകാദ്യാ വശേ രാജംസ്തവ തിഷ്ഠന്തി ചാപ്സരാഃ
ഇന്ന് നീ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച കാമധേനുവിനെ സ്വന്തമാക്കി; മേനകയും മറ്റു അപ്സരസുകളും നിന്റെ വശത്തിലാണ്, രാജാവേ.
ഏവം സര്വാണി രത്നാനി ത്വയാത്താനി ബലാദപി । കസ്മാന്ന ഗൃഹ്യതേ കാന്താരത്നമേഷാ വരാങ്ഗനാ
ഇങ്ങനെ, നീ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ബലമായി സ്വന്തമാക്കി; എങ്കിൽ, സ്ത്രീകളിൽ രത്നമായ ഈ ഉത്തമയാളെ നീ എടുക്കാതിരിക്കാൻ എന്താണ് കാരണം?
സര്വാണി തേ ഗൃഹസ്ഥാനി രത്നാനി വിശദാന്യഥ । അനയാ സമ്ഭവിഷ്യന്തി രത്നഭൂതാനി ഭൂപതേ
രാജാവേ, നിന്റെ വീട്ടിലുള്ള എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഇവളിലൂടെ യഥാർത്ഥ രത്നങ്ങളാകും.
ത്രിഷു ലോകേഷു ദൈത്യേന്ദ്ര നേദൃശീ വര്തതേ പ്രിയാ । തസ്മാത്താമാനയാശു ത്വം കുരു ഭാര്യാം മനോഹരാമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇവളെപ്പോലൊരു പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ല, ദൈത്യാധിപതിയേ; അതുകൊണ്ട്, ഉടൻ ഇവളെ കൊണ്ടുവന്ന് മനോഹരിയായ ഭാര്യമാക്കുക.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ തയോര്വാക്യം മധുരം മധുരാക്ഷരമ് । പ്രസന്നവദനഃ പ്രാഹ സുഗ്രീവം സനിധൌ സ്ഥിതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷമുള്ള മുഖത്തോടെ അവൻ സമീപം നിന്ന സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ സുഗ്രീവ ദൂതത്വം കുരു കാര്യം വിചക്ഷണ । വക്തവ്യഞ്ച തഥാ തത്ര യഥാഭ്യേതി കൃശോദരീ
സുഗ്രീവാ, നീ ദൂതനായി ഈ കാര്യം ബുദ്ധിപൂർവ്വം ചെയ്യുക; അവിടെ കൃഷോദരിയെ വരുത്താൻ വേണ്ട വിധത്തിൽ സംസാരിക്കണം.
ഉപായൌ ദ്വൌ പ്രയോക്തവ്യൌ കാന്താസു സുവിചക്ഷണൈഃ । സാമദാനേ ഇതി പ്രാഹുഃ ശൃങ്ഗാരരസകോവിദാഃ
സ്നേഹവും സമ്മാനവും—ഇവയാണ് സ്ത്രീകളോട് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർ ഉപയോഗിക്കേണ്ട മാർഗങ്ങൾ എന്ന് പ്രേമകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ പറയുന്നു.
ഭേദേ പ്രയുജ്യമാനേഽപി രസാഭാസസ്തു ജായതേ । നിഗ്രഹേ രസഭങ്ഗഃ സ്യാത്തസ്മാത്തൌ ദൂഷിതൌ ബുധൈഃ
വെറുപ്പും ഭേദവും ഉപയോഗിച്ചാൽ സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാവം മാത്രം ഉണ്ടാകും; കഠിനതയിൽ സ്നേഹം തകരും—അതിനാൽ ബുദ്ധിമാന്മാർ ഈ രണ്ടു മാർഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
സാമദാനമുഖൈര്വാക്യൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണൈര്നര്മയുതൈസ്തഥാ । കാ ന യാതി വശേ ദൂത കാമിനീ കാമപീഡിതാ
സ്നേഹവും സമ്മാനവും നിറഞ്ഞ, മൃദുവും രസകരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട്, ദൂതാ, ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീയിൽ ആരാണ് വശത്തിലാകാത്തത്?
വ്യാസ ഉവാച സുഗ്രീവസ്തു വചഃ ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭോക്തം സുപ്രിയം പടു । ജഗാമ തരസാ തത്ര യത്രാസ്തേ ജഗദമ്ബികാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ശുംബന്റെ അതിമനോഹരവും പ്രാവീണ്യപൂർവ്വവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സുഗ്രീവൻ വേഗത്തിൽ ലോകമാതാവുള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
സോഽപശ്യത്സുമുഖീം കാന്താം സിംഹസ്യോപരിസംസ്ഥിതാമ് । പ്രണമ്യ മധുരം വാക്യമുവാച ജഗദമ്ബികാമ്
അവൻ സിംഹത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന സുന്ദരമുഖിയായ ദേവിയെ കണ്ടു; അവളെ വന്ദിച്ച്, ലോകമാതാവിനോട് മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദൂത ഉവാച വരോരു ത്രിദശാരാതിഃ ശുമ്ഭഃ സര്വാങ്ഗസുന്ദരഃ । ത്രൈലോക്യാധിപതിഃ ശൂരഃ സര്വജിദ്രാജതേ നൃപഃ
ദൂതൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയായവളേ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ ശുംഭൻ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗവും മനോഹരമായ, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ, ധൈര്യശാലിയായ രാജാവാണ്. അവൻ എല്ലാം ജയിച്ചവനായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
തേനാഹം പ്രേഷിതഃ കാമം ത്വത്സകാശം മഹാത്മനാ । ത്വദ്രൂപശ്രവണാസക്തചിത്തേനാതിവിദൂയതാ
അവൻ അതിയായ മനസ്സോടെ, നിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കേൾവിയിൽ ആകർഷിതനായി, എന്നെ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചിരിക്കുന്നു.
വചനം തസ്യ തന്വങ്ഗി ശൃണു പ്രേമപുരഃസരമ് । പ്രണിപത്യ യഥാ പ്രാഹ ദൈത്യാനാമധിപസ്ത്വയി
സുന്ദരിയായവളേ, അവൻ സ്നേഹത്തോടെ, നമസ്കരിച്ച്, നിന്നോടു പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഞാൻ പറയാം, ദയവായി കേൾക്കു.
ദേവാ മയാ ജിതാഃ സര്വേ ത്രൈലോക്യാധിപതിസ്ത്വഹമ് । യജ്ഞഭാഗാനഹം കാന്തേ ഗഹ്ണാമീഹ സ്ഥിതഃ സദാ
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഞാൻ ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്; മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതി ഞാൻ തന്നെയാണ്. പ്രിയയായവളേ, യജ്ഞഫലങ്ങൾ ഞാൻ മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്നു; ഞാൻ എന്നും ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഹൃതസാരാ കൃതാ നൂനം ദ്യൌര്മയാ രത്നവര്ജിതാ । യാനി രത്നാനി ദേവാനാം താനി ചാഹൃതവാനഹമ്
സ്വർഗം ഞാൻ ശൂന്യമാക്കി, അതിലെ രത്നങ്ങൾ എല്ലാം എടുത്തു. ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ഞാൻ സ്വന്തമാക്കി.
ഭോക്താഹം സര്വരത്നാനാം ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാമിനി । വശാനുഗാഃ സുരാഃ സര്വേ മമ ദൈത്യാശ്ച മാനവാഃ
ഭാമിനി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും എല്ലാ രത്നങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നവൻ ഞാൻ. ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, മനുഷ്യരും എല്ലാവരും എനിക്ക് കീഴിലാണ്.
ത്വദ്ഗുണൈഃ കര്ണമാഗത്യ പ്രവിശ്യ ഹൃദയാന്തരമ് । ത്വദധീനഃ കൃതഃ കാമം കിങ്കരോഽസ്മി കരോമി കിമ്
നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ എന്റെ ചെവിയിൽ കയറി, ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി പ്രവേശിച്ച്, എന്നെ പൂർണ്ണമായും നിന്റെ അടിമയാക്കി. ഞാൻ നിന്റെ ദാസൻ; എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.
ത്വമാജ്ഞാപയ രമ്ഭോരു തത്കരോമി വശാനുഗഃ । ദാസോഽഹം തവ ചാര്വങ്ഗി രക്ഷ മാം കാമബാണതഃ
നാരങ്ങക്കൊമ്പുപോലുള്ള ഉരുവായവളേ, നീ എന്ത് ആജ്ഞാപിച്ചാലും ഞാൻ അതു ചെയ്യും. സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ നിന്റെ ദാസൻ; കാമബാണങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കൂ.
ഭജ മാം ത്വം മരാലാക്ഷി തവാധീനം സ്മരാകുലമ് । ത്രൈലോക്യസ്വാമിനീ ഭൂത്വാ ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാനനുത്തമാന്
ഹംസക്കണ്ണായവളേ, എന്നെ സ്നേഹിക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെതാണ്, കാമത്തിൽ ആകുലനായി. മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും സ്വാമിനിയായി, അതുല്യമായ അനുഭവങ്ങൾ ആസ്വദിക്കൂ.
തവ ചാജ്ഞാകരഃ കാന്തേ ഭവാമി മരണാവധി । അവധ്യോഽസ്മി വരാരോഹേ സദേവാസുരമാനുഷൈഃ
പ്രിയയായവളേ, മരണംവരെ ഞാൻ നിന്റെ ആജ്ഞകൾ പാലിക്കും. സുന്ദരിയായവളേ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.