ജഗന്മോഹനലാവണ്യാ സര്വലക്ഷണലക്ഷിതാ । അദ്വിതീയസ്വരൂപാ സാ ദേവാനാം ദര്ശനം ഗതാ
സകലലോകത്തെയും ആകർഷിക്കുന്ന സൗന്ദര്യവും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായ അപരിമിതമായ രൂപത്തിൽ അവൾ ദേവന്മാർക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ജാഹ്നവ്യാം സ്നാതുകാമാ സാ നിര്ഗതാ ഗിരിഗഹ്വരാത് । ദിവ്യരൂപധരാ ദേവീ വിശ്വമോഹനമോഹിനീ
ജഹ്നവി നദിയിൽ കുളിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവി മലകുഹരത്തിൽ നിന്ന് ദിവ്യരൂപത്തിൽ പുറത്തുവന്നു; ലോകത്തെ മുഴുവൻ മോഹിപ്പിക്കുന്നവളായിരുന്നു അവൾ.
ദേവാന്സ്തുതിപരാനാഹ മേഘഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ । പ്രേമപൂര്വം സ്മിതം കൃത്വാ കോകിലാമഞ്ജുവാദിനീ
സ്തുതിയിൽ ലീനരായ ദേവന്മാരോട് ദേവി മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ, കുയിലിന്റെ ഗാനംപോലെയുള്ള മധുരമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചു.
ദേവ്യുവാച ഭോ ഭോഃ സുരവരാഃ കാത്ര ഭവദ്ഭിഃ സ്തൂയതേ ഭൃശമ് । കിമര്ഥം ബ്രൂത വഃ കാര്യം ചിന്താവിഷ്ടാഃ കുതഃ പുനഃ
ദേവി പറഞ്ഞു: ഹേ ഉത്തമദേവന്മാരേ, ഇവിടെ നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഇങ്ങനെ ഉത്സാഹത്തോടെ സ്തുതി ചെയ്യുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്? നിങ്ങൾ വീണ്ടും എന്തുകൊണ്ട് വിഷമത്തിലാണ്?
വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ ഭാഷിതം തസ്യാ മോഹിതാ രൂപസമ്പദാ । പ്രേമപൂര്വം ഹൃദുത്സാഹാസ്താമൂചുഃ സുരസത്തമാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവിയുടെ വാക്കുകളും അവളുടെ സൗന്ദര്യവും കേട്ട് ആകർഷിതരായ ദേവന്മാർ ഹൃദയത്തിൽ സ്നേഹവും ഉത്സാഹവും നിറച്ച് അവളോട് സംസാരിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ ദേവി സ്തുമസ്ത്വാം വിശ്വേശി പ്രണതാഃ സ്മ കൃപാര്ണവേ । പാഹി നഃ സര്വദുഃഖേഭ്യഃ സംവിഗ്നാന്ദൈത്യതാപിതാന്
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവി, ലോകത്തിന്റെ നാഥേ, കൃപയുടെ സമുദ്രമേ, ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദാനവന്മാരാൽ പീഡിതരായ ഞങ്ങളെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കണമേ.
പുരാ ത്വയാ മഹാദേവി നിഹത്യാസുരകണ്ടകമ് । മഹിഷം നോ വരോ ദത്തഃ സ്മര്തവ്യാഹം സദാപദി
മഹാദേവി, മുമ്പ് നിങ്ങൾ മഹിഷാസുരനെ സംഹരിച്ചശേഷം ഞങ്ങൾക്കു ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു: 'എല്ലാ കഷ്ടകാലങ്ങളിലും എന്നെ സ്മരിക്കണം' എന്ന്.
സ്മരണാദ്ദൈത്യജാം പീഡാം നാശയിഷ്യാമ്യസംശയമ് । തേന ത്വം സംസ്മൃതാ ദേവി നൂനമസ്മാഭിരിത്യപി
എന്നെ സ്മരിച്ചാൽ ദാനവന്മാരാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പീഡകൾ ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നശിപ്പിക്കും എന്ന് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ദേവി, ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളെ സ്മരിക്കുന്നത്.
അദ്യ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭൌ ദ്വാവസുരൌ ഘോരദര്ശനൌ । ഉത്പന്നൌ വിഘ്നകര്താരാവഹന്യൌ പുരുഷൈഃ കില
ഇന്ന് ഭയാനകരൂപമുള്ള ശുംബനും നിശുംബനും എന്ന രണ്ടു അസുരന്മാർ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർ വലിയ തടസ്സങ്ങളാണ്, മനുഷ്യർക്ക് അവരെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
രക്തബീജശ്ച ബലവാംശ്ചണ്ഡമുണ്ഡൌ തഥാസുരൌ । ഏതൈരന്യൈശ്ച ദേവാനാം ഹൃതം രാജ്യം മഹാബലൈഃ
ശക്തനായ രക്തബീജനും ചണ്ഡനും മുന്ഡനും എന്നിങ്ങനെയുള്ള മറ്റ് അസുരന്മാരും ചേർന്ന് വലിയ ശക്തിയോടെ ദേവന്മാരുടെ രാജ്യം കൈപ്പിടിയിൽ എടുത്തിരിക്കുന്നു.
ഗതിരന്യാ ന ചാസ്മാകം ത്വമേവാസി മഹാബലേ । കുരു കാര്യം സുരാണാം വൈ ദുഃഖിതാനാം സുമധ്യമേ
മറ്റൊരു ആശ്രയം ഞങ്ങൾക്കില്ല, മഹാബലശാലിനിയായ ദേവി, നിങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഞങ്ങളുടെ രക്ഷ. ദുഃഖിതരായ ദേവന്മാരുടെ കാര്യം ദയവായി നിർവഹിക്കണമേ, സുന്ദരിയായവളേ.
ദേവാസ്ത്വദങ്ഘ്രിഭജനേ നിരതാഃ സദൈവ തേ ദാനവൈരതിബലൈര്വിപദം സുനീതാഃ । താന്ദേവി ദുഃഖരഹിതാന് കുരു ഭക്തിയുക്താ- ന്മാതസ്ത്വമേവ ശരണം ഭവ ദുഃഖിതാനാമ്
ദേവന്മാർ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നവരാണ്, എങ്കിലും ശക്തരായ ദാനവന്മാരാൽ അവർ ദുരിതത്തിലായിരിക്കുന്നു. ദേവി, ഭക്തിയോടെ നിറഞ്ഞവരായി അവരെ ദുഃഖരഹിതരാക്കണം; അമ്മേ, ദുഃഖിതർക്കുള്ള ഒരേയൊരു ആശ്രയം നിങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
സകലഭുവനരക്ഷാ ദേവി കാര്യാ ത്വയാദ്യ സ്വകൃതമിതി വിദിത്വാ വിശ്വമേതദ്യുഗാദൌ । ജനനി ജഗതി പീഡാം ദാനവാ ദര്പയുക്താഃ സ്വബലമദസമേതാസ്തേ പ്രകുര്വന്തി മാതഃ
ദേവി, ഇന്ന് നിങ്ങൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും രക്ഷിക്കണം; ഇതാണ് നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കടമയെന്നു അറിയണം. കാലത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ തന്നെ, തന്റെ ശക്തിയിൽ മദിച്ച ദാനവന്മാർ ലോകത്ത് പീഡനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു, അമ്മേ.
ദേവ്യാ സുഗ്രീവദൂതായ സ്വവ്രതകഥനമ് വ്യാസ ഉവാച ഏവം സ്തുതാ തദാ ദേവീ ദൈവതൈഃ ശത്രുതാപിതൈഃ । സ്വശരീരാത്പരം രൂപം പ്രാദുര്ഭൂതം ചകാര ഹ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ ശത്രുക്കളാൽ പീഡിതരായ ദേവതകൾ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ദേവി തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അതിമനോഹരമായ ഒരു പരമരൂപം പ്രത്യക്ഷമാക്കി.
പാര്വത്യാസ്തു ശരീരാദ്വൈ നിഃസൃതാ ചാമ്ബികാ യദാ । കൌശികീതി സമസ്തേഷു തതോ ലോകേഷു പഠ്യതേ
പാർവതിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു അംബികാ പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, അവളെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും കൗശികി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
നിഃസൃതായാം തു തസ്യാം സാ പാര്വതീ തനുവ്യത്യയാത് । കൃഷ്ണരൂപാഥ സഞ്ജാതാ കാലികാ സാ പ്രകീര്തിതാ
അവൾ പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, രൂപം മാറിയ പാർവതി കറുത്തവളായി, പിന്നെ അവളെ കാലികാ എന്ന് വിളിച്ചു.
മഷീവര്ണാ മഹാഘോരാ ദൈത്യാനാം ഭയവര്ധിനീ । കാലരാത്രീതി സാ പ്രോക്താ സര്വകാമഫലപ്രദാ
മഷിപ്പോലെയുള്ള നിറവും ഭയങ്കരമായ രൂപവും അവള്ക്കുണ്ടായിരുന്നു; അസുരന്മാരുടെ ഭയം കൂട്ടുന്നവളായും, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്ന കാലരാത്രി എന്ന പേരിലും അവൾ അറിയപ്പെടുന്നു.
അമ്ബികായാഃ പരം രൂപം വിരരാജ മനോഹരമ് । സര്വഭൂഷണസംയുക്തം ലാവണ്യഗുണസംയുതമ്
അംബികയുടെ അതിപ്രശസ്തമായ രൂപം അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി; എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചും സൗന്ദര്യഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളായും അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതോഽമ്ബികാ തദാ ദേവാനിത്യുവാച ഹ സസ്മിതാ । തിഷ്ഠന്തു നിര്ഭയാ യൂയം ഹനിഷ്യാമി രിപൂനിഹ
അപ്പോൾ അംബികാ പുഞ്ചിരിയോടെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കൂ; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളെ ഇവിടെ സംഹരിക്കും.'
കാര്യം വഃ സര്വഥാ കാര്യം വിഹരിഷ്യാമ്യഹം രണേ । നിശുമ്ഭാദീന്വധിഷ്യാമി യുഷ്മാകം സുഖഹേതവേ
'നിങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ തീർച്ചയായും പൂർത്തിയാക്കും; യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പങ്കെടുക്കും, നിശുംബനും മറ്റുള്ളവരും നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി ഞാൻ സംഹരിക്കും.'
ഇത്യുക്ത്വാ സാ തദാ ദേവീ സിംഹാരൂഢാ മദോത്കടാ । കാലികാം പാര്ശ്വതഃ കൃത്വാ ജഗാമ നഗരേ രിപോഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവി ശക്തിയിൽ മദിച്ചവളായി സിംഹത്തിൽ കയറി, കാലികയെ തന്റെ പക്കൽ കൂട്ടി, ശത്രുവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
സാ ഗത്വോപവനേ തസ്ഥാവമ്ബികാ കാലികാന്വിതാ । ജഗാവഥ കലം തത്ര ജഗന്മോഹനമോഹനമ്
അംബികയും കാലികയും ചേർന്ന് ഒരു വനത്തിൽ ചെന്നു നിന്നു; അവിടെ അവൾ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ആകർഷിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു പാട്ട് പാടി.
ശ്രുത്വാ തന്മധുരം ഗാനം മോഹമീയുഃ ഖഗാ മൃഗാഃ । മുദഞ്ച പരമാം പ്രാപുരമരാ ഗഗനേ സ്ഥിതാഃ
ആ മധുരമായ പാട്ട് കേട്ടപ്പോൾ പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും മയക്കത്തിലായി; ആകാശത്ത് നില്ക്കുന്ന ദേവന്മാർ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
തസ്മിന്നവസരേ തത്ര ദാനവൌ ശുമ്ഭസേവകൌ । ചണ്ഡമുണ്ഡാഭിധൌ ഘോരൌ രമമാണൌ യദൃച്ഛയാ
അപ്പോഴാണ് ശുംബന്റെ സേവകരായ ഭയങ്കരരായ ചണ്ഡനും മുണ്ടനും അവിടെ എത്തിയത്; അവർ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
ആഗതൌ ദദൃശാതേ തു താം തദാ ദിവ്യരൂപിണീമ് । അമ്ബികാം ഗാനസംയുക്താം കാലികാം പുരതഃ സ്ഥിതാമ്
അവർ അവിടെ എത്തി, ദിവ്യരൂപമുള്ള അംബികയെ ഗാനത്തിൽ ലയിച്ചും, മുന്നിൽ കാലികയെ നില്ക്കുന്നതും കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ താം ദിവ്യരൂപാഞ്ച ദാനവൌ വിസ്മയാന്വിതൌ । ജഗ്മതുസ്തരസാ പാര്ശ്വം ശുമ്ഭസ്യ നൃപസത്തമ
അവളെ ആ ദിവ്യരൂപത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ ആ രണ്ടു അസുരന്മാർ അത്ഭുതത്തോടെ ഉടൻ തന്നെ ശുംബന്റെ അടുക്കൽ പോയി, രാജാവേ.
തൌ ഗത്വാ തം സമാസീനം ദൈത്യാനാമധിപം ഗൃഹേ । ഊചതുര്മധുരാം വാണീം പ്രണമ്യ ശിരസാ നൃപമ്
അവർ പോയി, അസുരന്മാരുടെ അധിപൻ വീട്ടിൽ ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു; തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദിച്ച്, മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
രാജന് ഹിമാലയാത്കാമം കാമിനീ കാമമോഹിനീ । സമ്പ്രാപ്താ സിംഹമാരൂഢാ സര്വലക്ഷണസംയുതാ
'രാജാവേ, ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മനോഹരിയായ സ്ത്രീ വന്നിരിക്കുന്നു; സിംഹത്തിൽ കയറി, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവളാണ് അവൾ.'
നേദൃശീ ദേവലോകേഽസ്തി ന ഗന്ധര്വപുരേ തഥാ । ന ദൃഷ്ടാ ന ശ്രുതാ ക്വാപി പൃഥിവ്യാം പ്രമദോത്തമാ
'ദേവലോകത്തോ ഗന്ധർവപുരിയിലോ പോലും ഇങ്ങനെയൊരു സ്ത്രീ ഇല്ല; ഭൂമിയിൽ എവിടെയും ഇത്തരമൊരു ഉത്തമസ്ത്രീയെ കണ്ടതോ കേട്ടതോ ഇല്ല.'
ഗാനഞ്ച താദൃശം രാജന് കരോതി ജനരഞ്ജനമ് । മൃഗാസ്തിഷ്ഠന്തി തത്പാര്ശ്വേ മഥുരസ്വരമോഹിതാഃ
'അവളുടെ പാട്ട് എല്ലാവരെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു, രാജാവേ; മൃഗങ്ങളും അവളുടെ പക്കൽ നില്ക്കുന്നു, ആ മധുരസ്വരത്തിൽ ആകർഷിതരായി.'