നാരീ ബലവതീ കാസ്തി യാ നൌ നാശം കരിഷ്യതി । ന ബിഭീവഃ സ്ത്രിയഃ കാമം ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ
"ഏത് സ്ത്രീക്ക് ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശക്തിയുണ്ട്? മൂന്നു ലോകത്തും ചലനശീലികളിലും അചലങ്ങളിലും സ്ത്രീകളെ ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നില്ല."
അവധ്യൌ ഭ്രാതരൌ സ്യാതാം നരേഭ്യഃ പങ്കജോദ്ഭവ । ഭയം ന സ്ത്രീജനേഭ്യശ്ച സ്വഭാവാദബലാ ഹി സാ
"കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് അവധ്യരാകട്ടെ; സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഭയം ഇല്ല, കാരണം സ്വഭാവത്തിൽ അവൾ ദുർബലയാണ്."
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ തയോര്വാക്യം പ്രദദൌ വാഞ്ഛിതം വരമ് । ബ്രഹ്മാ പ്രസന്നമനസാ ജഗാമാഥ സ്വമാലയമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് ആഗ്രഹിച്ച വരം നൽകി, തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഽഥ ഭവനേ തസ്മിന്ദാനവൌ സ്വഗൃഹം ഗതൌ । ഭൃഗും പുരോഹിതം കൃത്വാ ചക്രതുഃ പൂജനം തദാ
അവൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ആ ദാനവന്മാർ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, ഭൃഗുവിനെ പുരോഹിതനാക്കി, അപ്പോൾ പൂജ നടത്തി.
ശുഭേ ദിനേ സുനക്ഷത്രേ ജാതരൂപമയം ശുഭമ് । കൃത്വാ സിംഹാസനം ദിവ്യം രാജ്യാര്ഥം പ്രദദൌ മുനിഃ
ശുഭദിനത്തിലും, നല്ല നക്ഷത്രത്തിലും, മഹർഷി തൂമിനി പൊന്നാൽ ഒരു മനോഹരമായ സിംഹാസനം ഉണ്ടാക്കി, രാജ്യം ഭരിക്കാൻ അതു സമർപ്പിച്ചു.
ശുമ്ഭായ ജ്യേഷ്ഠഭൂതായ ദദൌ രാജ്യാസനം ശുഭമ് । സേവനാര്ഥം തദൈവാശു സമ്പ്രാപ്താ ദാനവോത്തമാഃ
അവൻ മൂത്തവനായ ശുംബന് ആ മനോഹരമായ രാജാസനം നൽകി; ഉടനെ തന്നെ ദാനവന്മാരിൽ മികച്ചവരും അവനെ സേവിക്കാൻ അവിടെ എത്തി.
ചണ്ഡമുണ്ഡൌ മഹാവീരൌ ഭ്രാതരൌ ബലദര്പിതൌ । സമ്പ്രാപ്തൌ സൈന്യസംയുക്തൌ രഥവാജിഗജാന്വിതൌ
ചണ്ഡനും മുന്ഡനും, ശക്തിയും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ സഹോദരന്മാർ, വലിയ സൈന്യങ്ങളോടും രഥങ്ങളോടും കുതിരകളോടും ആനകളോടും കൂടി അവിടെ എത്തി.
ധൂമ്രലോചനനാമാ ച തദ്രൂപശ്ചണ്ഡവിക്രമഃ । ശുമ്ഭഞ്ച ഭൂപതിം ശ്രുത്വാ തദാഗാദ്ബലസംയുതഃ
ധൂമ്രലോചനൻ എന്ന പേരിൽ ഭയങ്കരമായ രൂപവും വീര്യവും ഉള്ളവൻ, ശുംബൻ രാജാവായെന്നു കേട്ടു, തന്റെ സൈന്യത്തോടു കൂടി അവിടെ എത്തി.
രക്തബീജസ്തഥാ ശൂരോ വരദാനബലാധികഃ । അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സംയുക്തസ്തത്രൈവാഗത്യ സങ്ഗതഃ
വരദാനശക്തിയാൽ ശക്തനായ വീരനായ രക്തബീജനും, രണ്ട് വലിയ സൈന്യങ്ങളോടും കൂടി അവിടെ ചേര്ത്തു.
തസ്യൈകം കാരണം രാജന് സംഗ്രാമേ യുധ്യതഃ സദാ । ദേഹാദ്രുധിരസമ്പാതസ്തസ്യ ശസ്ത്രാഹതസ്യ ച
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും പോരാടുന്ന രക്തബീജന് ഒരു പ്രത്യേകത ഉണ്ടായിരുന്നു: അവന്റെ ശരീരം ആയുധം കൊണ്ടു പരിക്കേറ്റാൽ രക്തം ഒഴുകുമായിരുന്നു.
ജായതേ ച യദാ ഭൂമാവുത്പദ്യന്തേ ഹ്യനേകശഃ । താദൃശാഃ പുരുഷാഃ ക്രൂരാ ബഹവഃ ശസ്ത്രപാണയഃ
അവന്റെ രക്തം ഭൂമിയിൽ വീണാൽ, അതിൽ നിന്ന് അനേകം ഭയങ്കരരായ ആയുധധാരികൾ ജനിച്ചുവരും.
സമ്ഭവന്തി തദാകാരാസ്തദ്രൂപാസ്തത്പരാക്രമാഃ । യുദ്ധം പുനസ്തേ കുര്വന്തി പുരുഷാ രക്തസമ്ഭവാഃ
അവർ അവന്റെ രൂപവും ശക്തിയും ഏറ്റെടുത്ത്, വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകും; രക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുരുഷന്മാർ ആയിരുന്നു അവർ.
അതഃ സോഽപി മഹാവീര്യഃ സംഗ്രാമേഽതീവ ദുര്ജയഃ । അവധ്യഃ സര്വഭൂതാനാം രക്തബീജോ മഹാസുരഃ
അതിനാൽ, മഹാവീരനായ രക്തബീജൻ യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം ജയിക്കാനാകാത്തവനായിരുന്നു; മഹാസുരൻ എല്ലാവർക്കും അജേയനായിരുന്നു.
അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാശ്ചതുരങ്ഗസമന്വിതാഃ । ശുമ്ഭഞ്ച നൃപതിം മത്വാ ബഭൂവുസ്തസ്യ സേവകാഃ
മറ്റു ധൈര്യശാലികളും നാലു വിഭാഗം സൈന്യങ്ങളോടും കൂടി, ശുംബനെ രാജാവായി കരുതിയും അവന്റെ സേവകരായി മാറി.
അസംഖ്യാതാ തദാ ജാതാ സേനാ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭയോഃ । പൃഥിവ്യാഃ സകലം രാജ്യം ഗൃഹീതം ബലവത്തയാ
അന്ന് ശുംബനും നിശുംബനും അനവധി സൈന്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി; അവരുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയിലെ മുഴുവൻ രാജ്യം പിടിച്ചെടുത്തു.
സേനായോഗം തദാ കൃത്വാ നിശുമ്ഭഃ പരവീരഹാ । ജഗാമ തരസാ സ്വര്ഗേ ശചീപതിജയായ ച
അപ്പോൾ, ശത്രു വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന നിശുംബൻ സൈന്യം ഒരുക്കി, വേഗത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി ശചീപതിയെ ജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ചകാരാസൌ മഹായുദ്ധം ലോകപാലൈഃ സമന്തതഃ । വൃത്രഹാ വജ്രപാതേന താഡയാമാസ വക്ഷസി
അവൻ ലോകപാലന്മാരോടു ചുറ്റും വലിയ യുദ്ധം നടത്തി; വജ്രം കൈവശമുള്ള വൃത്രഹൻ അവനെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
സ വജ്രാഭിഹതോ ഭൂമൌ പപാത ദാനവാനുജഃ । ഭഗ്നം ബലം തദാ തസ്യ നിശുമ്ഭസ്യ മഹാത്മനഃ
വജ്രം കൊണ്ടുള്ള ആ പ്രഹരം ഏറ്റു, ആ ദാനവസഹോദരൻ നിലത്ത് വീണു; അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ നിശുംബന്റെ സൈന്യം തകർന്ന് പോയി.
ഭ്രാതരം മൂര്ച്ഛിതം ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭഃ പരബലാര്ദനഃ । തത്രാഗത്യ സുരാന്മര്വാംസ്താഡയാമാസ സായകൈഃ
തന്റെ സഹോദരൻ ബോധംകെട്ടെന്നു കേട്ട ശുംബൻ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അവിടെ എത്തി ദേവന്മാരെയും മരുതുകളെയും അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
കൃതം യുദ്ധം മഹത്തേന ശുമ്ഭേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ । നിര്ജിതാസ്തു സുരാഃ സര്വേ സേന്ദ്രാഃ പാലാശ്ച സര്വശഃ
ശുംബൻ, കഷ്ടം ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, വലിയ യുദ്ധം നടത്തി; എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാരും, അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു.
ഐന്ദ്രം പദം തദാ തേന ഗൃഹീതം ബലവത്തയാ । കല്പപാദപസംയുക്തം കാമധേനുസമന്വിതമ്
അപ്പോൾ, ശക്തിയാൽ, അവൻ ഇന്ദ്രന്റെ സിംഹാസനം പിടിച്ചു; അതിനൊപ്പം കല്പവൃക്ഷവും കാമധേനുവും സ്വന്തമാക്കി.
ത്രൈലോക്യം യജ്ഞഭാഗാശ്ച ഹൃതാസ്തേന മഹാത്മനാ । നന്ദനം ച വനം പ്രാപ്യ മുദിതോഽഭൂന്മഹാസുരഃ
മൂന്നു ലോകവും യജ്ഞഫലങ്ങളും ആ മഹാത്മാവായ അസുരൻ പിടിച്ചെടുത്തു; നന്ദനവനം സ്വന്തമാക്കി, അതിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിച്ചു.
സുധായാശ്ചൈവ പാനേന സുഖമാപ മഹാസുരഃ । കുബേരം സ ച നിര്ജിത്യ തസ്യ രാജ്യം ചകാര ഹ
അമൃതം കുടിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാസുരൻ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു. അവൻ കുബേരനെ ജയിച്ച് അവന്റെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അധികാരം തഥാ ഭാനോഃ ശശിനശ്ച ചകാര ഹ । യമഞ്ചൈവ വിനിര്ജിത്യ ജഗ്രാഹ തത്പദം തഥാ
അവൻ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും മേൽ അധികാരം നേടി. യമനെ തോൽപ്പിച്ച് അവന്റെ സ്ഥാനവും കൈവശമാക്കി.
വരുണസ്യ തഥാ രാജ്യം ചകാര വഹ്നികര്മ ച । വായോഃ കാര്യം നിശുമ്ഭശ്ച ചകാര സ്വബലാന്വിതഃ
അവൻ വരുണന്റെ രാജ്യം ഭരിക്കുകയും, അഗ്നിയുടെ ജോലി നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ശക്തിയിൽ നിശുംബൻ വായുവിന്റെ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തു.
തതോ ദേവാ വിനിര്ധൂതാ ഹൃതരാജ്യാ ഹൃതശ്രിയഃ । സന്ത്യജ്യ നന്ദനം സര്വേ നിര്യയുര്ഗിരിഗഹ്വരേ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടും മഹത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടും, നന്ദനം ഉപേക്ഷിച്ച് എല്ലാവരും മലകളിലെ ഗുഹകളിലേക്ക് പോയി.
ഹൃതാധികാരാസ്തേ സര്വേ ബഭ്രമുര്വിജനേ വനേ । നിരാലമ്ബാ നിരാധാരാ നിസ്തേജസ്കാ നിരായുധാഃ
അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ആരുമില്ലാത്ത വനത്തിൽ ആശ്രയമില്ലാതെ, സഹായമില്ലാതെ, ശക്തിയില്ലാതെ, ആയുധമില്ലാതെ അലയുന്നു.
വിചേരുരമരാഃ സര്വേ പര്വതാനാം ഗുഹാസു ച । ഉദ്യാനേഷു ച ശൂന്യേഷു നദീനാം ഗഹ്വരേഷു ച
അമരന്മാർ എല്ലാവരും മലകളിലെ ഗുഹകളിലും, ശൂന്യമായ തോട്ടങ്ങളിലും, നദികളുടെ ആഴങ്ങളിലും അലയുന്നു.
ന പ്രാപുസ്തേ സുഖം വാപി സ്ഥാനഭ്രഷ്ടാ വിചേതസഃ । ലോകപാലാ മഹാരാജ ദൈവാധീനം സുഖം കില
അവർക്കു സന്തോഷം ലഭിച്ചില്ല; സ്ഥാനഭ്രഷ്ടരായി മനസ്സു കുഴഞ്ഞു. മഹാരാജാവേ, ലോകപാലന്മാരുടെ സന്തോഷം ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയമാണ്.
ബലവന്തോ മഹാഭാഗാ ബഹുജ്ഞാ ധനസംയുതാഃ । കാലേ ദുഃഖം തഥാ ദൈന്യമാപ്നുവന്തി നരാധിപ
ശക്തരും ഭാഗ്യവാന്മാരും ജ്ഞാനികളും ധനികരുമായവർക്കും, രാജാവേ, ചിലപ്പോഴെങ്കിലും ദു:ഖവും ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.