വ്യാസ ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ പ്രബുദ്ധൌ തൌ സമാഹിതൌ । പ്രദക്ഷിണക്രിയാം കൃത്വാ പ്രണാമം ചക്രതുസ്തദാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവർ ഉണർന്നു മനസ്സു ശാന്തമാക്കി, അവനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, നമസ്കാരം ചെയ്തു.
ദണ്ഡവത്പ്രണിപാതഞ്ച കൃത്വാ തൌ ദുര്ബലാകൃതീ । ഊചതുര്മധുരാം വാചം ദീനൌ ഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അവരിൽ ഇരുവരും ദുർബലരായി ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, ദയയോടെ, ദീനതയോടെ, മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദേവദേവ ദയാസിന്ധോ ഭക്താനാമഭയപ്രദ । അമരത്വഞ്ച നൌ ബ്രഹ്മന്ദേഹി തുഷ്ടോഽസി ചേദ്വിഭോ
"ദേവദേവനേ, കരുണാസാഗരനേ, ഭക്തർക്കു അഭയം നൽകുന്നവനേ, ഭഗവാനേ, നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് അമരത്വം നൽകണമേ."
മരണാദപരം കിഞ്ചിദ്ഭയം നാസ്തി ധരാതലേ । തസ്മാദ്ഭയാച്ച സന്ത്രസ്തൌ യുഷ്മാകം ശരണം ഗതൌ
"ഭൂമിയിൽ മരണം പോലെ വലിയ ഭയം ഒന്നുമില്ല; അതുകൊണ്ട് ആ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഭയന്ന് നിങ്ങളുടെ ശരണത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു."
ത്രാഹി ത്വം ദേവദേവേശ ജഗത്കര്തഃ ക്ഷമാനിധേ । പരിസ്ഫോടയ വിശ്വാത്മന് സദ്യോ മരണജം ഭയമ്
"ദേവദേവേശ്വരനേ, ലോകസ്രഷ്ടാവേ, ക്ഷമയുടെ സമുദ്രമേ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ; വിശ്വാത്മാവേ, മരണമൂലമായ ഭയം ഉടൻ അകറ്റണമേ."
ബ്രഹ്മോവാച കിമിദം പ്രാര്ഥനീയം വോ വിപരീതം തു സര്വഥാ । അദേയം സര്വഥാ സര്വൈഃ സര്വേഭ്യോ ഭുവനത്രയേ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ ഈ അപേക്ഷ എന്താണ്? ഇത് എല്ലാം വിരുദ്ധമായ ഒന്നാണ്. മൂന്നു ലോകത്തെയും ആര്ക്കും ഇത് നൽകാൻ കഴിയില്ല."
ജാതസ്യ ഹി ധ്രുവോ മൃത്യുര്ധ്രുവം ജന്മ മൃതസ്യ ച । മര്യാദാ വിഹിതാ ലോകേ പൂര്വം വിശ്വകൃതാ കില
"ജനിച്ചവർക്കു മരണം ഉറപ്പാണ്; മരിച്ചവർക്കു ജനനം ഉറപ്പാണ്; ഈ അതിരുകൾ ലോകത്തിൽ ആദിയിൽ സ്രഷ്ടാവു നിർണ്ണയിച്ചവയാണ്."
മര്തവ്യം സര്വഥാ സര്വൈഃ പ്രാണിഭിര്നാത്ര സംശയഃ । അന്യം പ്രാര്ഥയതം കാമം ദദാമി യച്ച വാഞ്ഛിതമ്
"എല്ലാ ജീവികളും മരിക്കേണ്ടതാണു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. മറ്റേതെങ്കിലും വരം ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പറയൂ, ഞാൻ നൽകാം."
വ്യാസ ഉവാച തദാകര്ണ്യ വചസ്തസ്യ സുവിമൃശ്യ ച ദാനവൌ । ഊചതുഃ പ്രണിപത്യാഥ ബ്രഹ്മാണം പുരതഃ സ്ഥിതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആലോചിച്ച്, ആ ഇരുവരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.
പുരുഷൈരമരാദ്യൈശ്ച മാനവൈര്മൃഗപക്ഷിഭിഃ । അവധ്യത്വം കൃപാസിന്ധോ ദേഹി നൌ വാഞ്ഛിതം വരമ്
"ദയാസാഗരനേ, ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം നൽകണം: മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും പോലുള്ളവരും ഞങ്ങളെ കൊല്ലാൻ കഴിയരുതേ."
നാരീ ബലവതീ കാസ്തി യാ നൌ നാശം കരിഷ്യതി । ന ബിഭീവഃ സ്ത്രിയഃ കാമം ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ
"ഏത് സ്ത്രീക്ക് ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശക്തിയുണ്ട്? മൂന്നു ലോകത്തും ചലനശീലികളിലും അചലങ്ങളിലും സ്ത്രീകളെ ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നില്ല."
അവധ്യൌ ഭ്രാതരൌ സ്യാതാം നരേഭ്യഃ പങ്കജോദ്ഭവ । ഭയം ന സ്ത്രീജനേഭ്യശ്ച സ്വഭാവാദബലാ ഹി സാ
"കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് അവധ്യരാകട്ടെ; സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഭയം ഇല്ല, കാരണം സ്വഭാവത്തിൽ അവൾ ദുർബലയാണ്."
വ്യാസ ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ തയോര്വാക്യം പ്രദദൌ വാഞ്ഛിതം വരമ് । ബ്രഹ്മാ പ്രസന്നമനസാ ജഗാമാഥ സ്വമാലയമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് ആഗ്രഹിച്ച വരം നൽകി, തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഽഥ ഭവനേ തസ്മിന്ദാനവൌ സ്വഗൃഹം ഗതൌ । ഭൃഗും പുരോഹിതം കൃത്വാ ചക്രതുഃ പൂജനം തദാ
അവൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ആ ദാനവന്മാർ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, ഭൃഗുവിനെ പുരോഹിതനാക്കി, അപ്പോൾ പൂജ നടത്തി.
ശുഭേ ദിനേ സുനക്ഷത്രേ ജാതരൂപമയം ശുഭമ് । കൃത്വാ സിംഹാസനം ദിവ്യം രാജ്യാര്ഥം പ്രദദൌ മുനിഃ
ശുഭദിനത്തിലും, നല്ല നക്ഷത്രത്തിലും, മഹർഷി തൂമിനി പൊന്നാൽ ഒരു മനോഹരമായ സിംഹാസനം ഉണ്ടാക്കി, രാജ്യം ഭരിക്കാൻ അതു സമർപ്പിച്ചു.
ശുമ്ഭായ ജ്യേഷ്ഠഭൂതായ ദദൌ രാജ്യാസനം ശുഭമ് । സേവനാര്ഥം തദൈവാശു സമ്പ്രാപ്താ ദാനവോത്തമാഃ
അവൻ മൂത്തവനായ ശുംബന് ആ മനോഹരമായ രാജാസനം നൽകി; ഉടനെ തന്നെ ദാനവന്മാരിൽ മികച്ചവരും അവനെ സേവിക്കാൻ അവിടെ എത്തി.
ചണ്ഡമുണ്ഡൌ മഹാവീരൌ ഭ്രാതരൌ ബലദര്പിതൌ । സമ്പ്രാപ്തൌ സൈന്യസംയുക്തൌ രഥവാജിഗജാന്വിതൌ
ചണ്ഡനും മുന്ഡനും, ശക്തിയും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ സഹോദരന്മാർ, വലിയ സൈന്യങ്ങളോടും രഥങ്ങളോടും കുതിരകളോടും ആനകളോടും കൂടി അവിടെ എത്തി.
ധൂമ്രലോചനനാമാ ച തദ്രൂപശ്ചണ്ഡവിക്രമഃ । ശുമ്ഭഞ്ച ഭൂപതിം ശ്രുത്വാ തദാഗാദ്ബലസംയുതഃ
ധൂമ്രലോചനൻ എന്ന പേരിൽ ഭയങ്കരമായ രൂപവും വീര്യവും ഉള്ളവൻ, ശുംബൻ രാജാവായെന്നു കേട്ടു, തന്റെ സൈന്യത്തോടു കൂടി അവിടെ എത്തി.
രക്തബീജസ്തഥാ ശൂരോ വരദാനബലാധികഃ । അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സംയുക്തസ്തത്രൈവാഗത്യ സങ്ഗതഃ
വരദാനശക്തിയാൽ ശക്തനായ വീരനായ രക്തബീജനും, രണ്ട് വലിയ സൈന്യങ്ങളോടും കൂടി അവിടെ ചേര്ത്തു.
തസ്യൈകം കാരണം രാജന് സംഗ്രാമേ യുധ്യതഃ സദാ । ദേഹാദ്രുധിരസമ്പാതസ്തസ്യ ശസ്ത്രാഹതസ്യ ച
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും പോരാടുന്ന രക്തബീജന് ഒരു പ്രത്യേകത ഉണ്ടായിരുന്നു: അവന്റെ ശരീരം ആയുധം കൊണ്ടു പരിക്കേറ്റാൽ രക്തം ഒഴുകുമായിരുന്നു.
ജായതേ ച യദാ ഭൂമാവുത്പദ്യന്തേ ഹ്യനേകശഃ । താദൃശാഃ പുരുഷാഃ ക്രൂരാ ബഹവഃ ശസ്ത്രപാണയഃ
അവന്റെ രക്തം ഭൂമിയിൽ വീണാൽ, അതിൽ നിന്ന് അനേകം ഭയങ്കരരായ ആയുധധാരികൾ ജനിച്ചുവരും.
സമ്ഭവന്തി തദാകാരാസ്തദ്രൂപാസ്തത്പരാക്രമാഃ । യുദ്ധം പുനസ്തേ കുര്വന്തി പുരുഷാ രക്തസമ്ഭവാഃ
അവർ അവന്റെ രൂപവും ശക്തിയും ഏറ്റെടുത്ത്, വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകും; രക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുരുഷന്മാർ ആയിരുന്നു അവർ.
അതഃ സോഽപി മഹാവീര്യഃ സംഗ്രാമേഽതീവ ദുര്ജയഃ । അവധ്യഃ സര്വഭൂതാനാം രക്തബീജോ മഹാസുരഃ
അതിനാൽ, മഹാവീരനായ രക്തബീജൻ യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം ജയിക്കാനാകാത്തവനായിരുന്നു; മഹാസുരൻ എല്ലാവർക്കും അജേയനായിരുന്നു.
അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാശ്ചതുരങ്ഗസമന്വിതാഃ । ശുമ്ഭഞ്ച നൃപതിം മത്വാ ബഭൂവുസ്തസ്യ സേവകാഃ
മറ്റു ധൈര്യശാലികളും നാലു വിഭാഗം സൈന്യങ്ങളോടും കൂടി, ശുംബനെ രാജാവായി കരുതിയും അവന്റെ സേവകരായി മാറി.
അസംഖ്യാതാ തദാ ജാതാ സേനാ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭയോഃ । പൃഥിവ്യാഃ സകലം രാജ്യം ഗൃഹീതം ബലവത്തയാ
അന്ന് ശുംബനും നിശുംബനും അനവധി സൈന്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി; അവരുടെ ശക്തിയാൽ ഭൂമിയിലെ മുഴുവൻ രാജ്യം പിടിച്ചെടുത്തു.
സേനായോഗം തദാ കൃത്വാ നിശുമ്ഭഃ പരവീരഹാ । ജഗാമ തരസാ സ്വര്ഗേ ശചീപതിജയായ ച
അപ്പോൾ, ശത്രു വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന നിശുംബൻ സൈന്യം ഒരുക്കി, വേഗത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി ശചീപതിയെ ജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ചകാരാസൌ മഹായുദ്ധം ലോകപാലൈഃ സമന്തതഃ । വൃത്രഹാ വജ്രപാതേന താഡയാമാസ വക്ഷസി
അവൻ ലോകപാലന്മാരോടു ചുറ്റും വലിയ യുദ്ധം നടത്തി; വജ്രം കൈവശമുള്ള വൃത്രഹൻ അവനെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.
സ വജ്രാഭിഹതോ ഭൂമൌ പപാത ദാനവാനുജഃ । ഭഗ്നം ബലം തദാ തസ്യ നിശുമ്ഭസ്യ മഹാത്മനഃ
വജ്രം കൊണ്ടുള്ള ആ പ്രഹരം ഏറ്റു, ആ ദാനവസഹോദരൻ നിലത്ത് വീണു; അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ നിശുംബന്റെ സൈന്യം തകർന്ന് പോയി.
ഭ്രാതരം മൂര്ച്ഛിതം ശ്രുത്വാ ശുമ്ഭഃ പരബലാര്ദനഃ । തത്രാഗത്യ സുരാന്മര്വാംസ്താഡയാമാസ സായകൈഃ
തന്റെ സഹോദരൻ ബോധംകെട്ടെന്നു കേട്ട ശുംബൻ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അവിടെ എത്തി ദേവന്മാരെയും മരുതുകളെയും അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
കൃതം യുദ്ധം മഹത്തേന ശുമ്ഭേനാക്ലിഷ്ടകര്മണാ । നിര്ജിതാസ്തു സുരാഃ സര്വേ സേന്ദ്രാഃ പാലാശ്ച സര്വശഃ
ശുംബൻ, കഷ്ടം ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, വലിയ യുദ്ധം നടത്തി; എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാരും, അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു.