വ്യാസ ഉവാച പൂര്വം മയാ തേ കഥിതം മണിദ്വീപം മനോഹരമ് । ക്രീഡാസ്ഥാനം സദാ ദേവ്യാ വല്ലഭം പരമം സ്മൃതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പ് ഞാൻ നിന്നോട് മനോഹരമായ മണിദ്വീപത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു; അവിടെയാണ് അമ്മ എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നതും, അതാണ് അവളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയമായ സ്ഥലം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
യത്ര ബ്രഹ്മാ ഹരിഃ സ്ഥാണുഃ സ്ത്രീഭാവം തേ പ്രപേദിരേ । പുരുഷത്വം പുനഃ പ്രാപ്യ സ്വാനി കാര്യാണി ചക്രിരേ
അവിടെ ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും സ്ഥാണുവും സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും പുരുഷരൂപം പ്രാപിച്ച്, തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
യഃ സുധാസിന്ധുമധ്യേഽസ്തി ദ്വീപഃ പരമശോഭനഃ । നാനാരൂപൈഃ സദാ തത്ര വിഹാരം കുരുതേഽമ്ബികാ
അമൃതസമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ അത്യന്തം ഭംഗിയുള്ള ഒരു ദ്വീപ് ഉണ്ട്; അവിടെ അമ്മ അനേകം രൂപങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നു.
സ്തുതാ സമ്പൂജിതാ ദേവൈഃ സാ തത്രൈവ ഗതാ ശിവാ । യത്ര സംക്രീഡതേ നിത്യം മായാശക്തിഃ സനാതനീ
ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തശേഷം, ശിവയായ അവൾ അവിടേക്കു പോയി; അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ മായാശക്തി എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നത്.
ദേവാസ്താം നിര്ഗതാം വീക്ഷ്യ ദേവീം സര്വേശ്വരീം തഥാ । രവിവംശോദ്ഭവം ചക്രുര്ഭൂമിപാലം മഹാബലമ്
ദേവന്മാർ സർവേശ്വരിയായ ദേവിയെ പുറത്ത് പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവർ സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാബലശാലിയായ ഒരു രാജാവിനെ സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.
അയോധ്യാധിപതിം വീരം ശത്രുഘ്നം നാമ പാര്ഥിവമ് । സര്വലക്ഷണസമ്പന്നം മഹിഷസ്യാസനേ ശുഭേ
അവർ അയോധ്യയുടെ ധീരനായ അദ്ധിപതിയായ ശത്രുഘ്നനെ, എല്ലാ നല്ല ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ രാജാവായി, മഹിഷന്റെ ഉത്തമസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
ദത്ത്വാ രാജ്യം തദാ തസ്മൈ ദേവാ ഇന്ദ്രപുരോഗമാഃ । സ്വകീയൈര്വാഹനൈഃ സര്വേ ജഗ്മുഃ സ്വാന്യാലയാനി തേ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദേവന്മാർ അവനു രാജ്യം നൽകി; അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ താന്ത്രികവാഹനങ്ങളിൽ കയറി തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഷു തേഷു ദേവേഷു പൃഥിവ്യാം പൃഥിവീപതേ । ധര്മരാജ്യം ബഭൂവാഥ പ്രജാശ്ച സുഖിതാസ്തഥാ
ദേവന്മാർ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പോയപ്പോൾ, രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ഭരണവും, ജനങ്ങൾക്കും സന്തോഷവും ഉണ്ടായി.
പര്ജന്യഃ കാലവര്ഷീ ച ധരാ ധാന്യഗുണാവൃതാ । പാദപാഃ ഫലപുഷ്പാഢ്യാ ബഭൂവുഃ സുഖദാഃ സദാ
മേഘങ്ങൾ സമയത്ത് മഴവർഷിച്ചു, ഭൂമി ധാന്യത്തിലും സദ്ഗുണത്തിലും സമൃദ്ധിയായി, വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലവും പുഷ്പവും നിറഞ്ഞ് എപ്പോഴും സന്തോഷം നൽകുന്നവയായി.
ഗാവശ്ച ക്ഷീരസമ്പനാ ഘടോധ്ന്യഃ കാമദാ നൃണാമ് । നദ്യഃ സുമാര്ഗഗാഃ സ്വച്ഛാഃ ശീതോദാഃ ഖഗസംയുതാഃ
പശുക്കൾ ധാരാളം പാൽ നൽകി, കലശം നിറയുന്നത്രയും, മനുഷ്യർക്കു വേണ്ടതൊക്കെ നൽകി; നദികൾ നല്ല വഴികളിലൂടെ, സുതാര്യവും തണുത്ത വെള്ളത്തോടും, പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞും ഒഴുകി.
ബ്രാഹ്മണാ വേദതത്ത്വാശ്ച യജ്ഞകര്മരതാസ്തഥാ । ക്ഷത്രിയാ ധര്മസംയുക്താ ദാനാധ്യയനതത്പരാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ വേദങ്ങളുടെ സാരത്തിൽ ആഴപ്പെട്ട് യജ്ഞങ്ങളിൽ താൽപര്യം കാണിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ക്ഷത്രിയന്മാർ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു, ദാനം ചെയ്യാനും പഠിക്കാനുമായിരുന്നു മനസ്സ്.
ശസ്ത്രവിദ്യാരതാ നിത്യം പ്രജാരക്ഷണതത്പരാഃ । ന്യായദണ്ഡധരാഃ സര്വേ രാജാനഃ ശമസംയുതാഃ
അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആയുധവിദ്യയിൽ ആസ്വാദനവും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനുമായിരുന്നു താൽപര്യം. രാജാക്കന്മാർ നീതിയുടെ ചുവടുപിടിച്ച് സമാധാനത്തോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അവിരോധസ്തു ഭൂതാനാം സര്വേഷാം സമ്ബഭൂവ ഹ । ആകരാ ധനദാ നൃണാം വ്രജാ ഗോയൂഥസംയുതാഃ
എല്ലാ ജീവികളും തമ്മിൽ വൈരാഗ്യം ഇല്ലായിരുന്നു. എല്ലാ ഖനികളും മനുഷ്യർക്കു സമ്പത്തിന്റെ ഉറവയായിരുന്നു, മേടുകളിൽ പശുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ച നൃപസത്തമ । ദേവീഭക്തിപരാഃ സര്വേ സമ്ബഭൂവുര്ധരാതലേ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ — എല്ലാവരും ഭൂമിയിൽ ദേവിയുടെ ഭക്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
സര്വത്ര യജ്ഞയൂപാശ്ച മണ്ഡപാശ്ച മനോഹരാഃ । മഖൈഃ പൂര്ണാ ധരാശ്ചാസന് ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയൈഃ കൃതൈഃ
എവിടെയും യജ്ഞസ്ഥംഭങ്ങളും മനോഹരമായ മണ്ഡപങ്ങളും കാണാമായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും നടത്തിയ യജ്ഞങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭൂമി നിറഞ്ഞിരുന്നു.
പതിവ്രതധരാ നാര്യഃ സുശീലാഃ സത്യസംയുതാഃ । പിതൃഭക്തിപരാഃ പുത്രാ ആസന്ധര്മപരായണാഃ
സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശ്വാസം പാലിച്ചു, നല്ല സ്വഭാവവും സത്യനിഷ്ഠയും കാണിച്ചു. മക്കൾ പിതാക്കന്മാരോടു ഭക്തിയും ധർമ്മനിഷ്ഠയും പുലർത്തി.
ന പാഖണ്ഡം ന വാധര്മഃ കുത്രാപി പൃഥിവീതലേ । വേദവാദാ ശാസ്ത്രവാദാ നാന്യേ വാദാസ്തഥാഭവന്
ഭൂമിയിൽ എവിടെയും കപടതയോ അധർമ്മമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും മാത്രമേ ചർച്ചയായിരുന്നുള്ളൂ, മറ്റ് വാദങ്ങൾ ഉണ്ടായില്ല.
കലഹോ നൈവ കേഷാഞ്ചിന്ന ദൈന്യം നാശുഭാ മതിഃ । സര്വത്ര സുഖിനോ ലോകാഃ കാലേ ച മരണം തഥാ
ആർക്കും തമ്മിൽ കലഹമോ ദാരിദ്ര്യമോ ദുഷ്ടചിന്തയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എല്ലായിടത്തും ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, മരണം ശരിയായ സമയത്ത് മാത്രമേ വന്നിരുന്നുള്ളൂ.
സുഹൃദാം ന വിയോഗശ്ച നാപദശ്ച കദാചന । നാനാവൃഷ്ടിര്ന ദുര്ഭിക്ഷം ന മാരീ ദുഃഖദാ നൃണാമ്
സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാടോ ദുരന്തങ്ങളോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അനിയമിതമായ മഴയോ ദുര്ഭിക്ഷമോ രോഗങ്ങളോ ജനങ്ങളെ ദുഃഖിപ്പിച്ചില്ല.
ന രോഗോ ന ച മാത്സര്യം ന വിരോധഃ പരസ്പരമ് । സര്വത്ര സുഖസമ്പന്നാ നരാ നാര്യഃ സുഖാന്വിതാഃ
രോഗമോ അസൂയയോ പരസ്പര വൈരാഗ്യമോ ഇല്ലായിരുന്നു. എല്ലായിടത്തും പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും സന്തോഷത്തിലും സമ്പത്തിലും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ക്രീഡന്തി മാനവാഃ സര്വേ സ്വര്ഗേ ദേവഗണാ ഇവ । ന ചൌരാ ന ച പാഖണ്ഡാ വഞ്ചകാ ദമ്ഭകാസ്തഥാ
എല്ലാവരും സ്വർഗത്തിലെ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു. കള്ളന്മാരോ കപടന്മാരോ വഞ്ചകരോ ഭ്രമകരോ ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പിശുനാ ലമ്പടാഃ സ്തബ്ധാ ന ബഭൂവുസ്തദാ നൃപ । ന വേദദ്വേഷിണഃ പാപാ മാനവാഃ പൃഥിവീപതേ
അന്നത്തെ കാലത്ത്, രാജാവേ, പുകഴ്ത്തുന്നവരോ ദുർമ്മാർഗ്ഗികളോ അഹങ്കാരികളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വേദങ്ങളെ വെറുക്കുന്നവരുമ് പാപികളുമില്ലായിരുന്നു.
സര്വധര്മരതാ നിത്യം ദ്വിജസേവാപരായണാഃ । ത്രിധാത്വാത്സൃഷ്ടിധര്മസ്യ ത്രിവിധാ ബ്രാഹ്മണാസ്തതഃ
എല്ലാവരും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും താല്പര്യം കാണിച്ചു, ദ്വിജന്മാരെ സേവിക്കാൻ മനസ്സോടു നിന്നു. സൃഷ്ടിയുടെ മൂന്നു സ്വഭാവങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മൂന്നു വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാത്ത്വികാ രാജസാശ്ചൈവ താമസാശ്ച തഥാപരേ । സര്വേ വേദവിദോ ദക്ഷാഃ സാത്ത്വികാഃ സത്ത്വവൃത്തയഃ
ചിലർ സാത്വികസ്വഭാവവും ചിലർ രാജസസ്വഭാവവും മറ്റുള്ളവർ താമസസ്വഭാവവുമായിരുന്നു. എല്ലാവരും വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരായിരുന്നു, സാത്വികർ മനസ്സിൽ പാവനതയോടെ ജീവിച്ചു.
പ്രതിഗ്രഹവിഹീനാശ്ച ദയാദമപരായണാഃ । യജ്ഞാസ്തേ സാത്ത്വികൈരന്നൈഃ കുര്വാണാ ധര്മതത്പരാഃ
അവർ സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാതെ, കരുണയിലും ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും ഉറച്ചു. ധർമ്മത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ ശുദ്ധമായ അന്നം ഉപയോഗിച്ച് യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.
പുരോഡാശവിധാനൈശ്ച പശുഭിര്ന കദാചന । ദാനമധ്യയനഞ്ചൈവ യജനം തു തൃതീയകമ്
യജ്ഞത്തിനുള്ള അപ്പങ്ങൾ ഒരുക്കുമ്പോൾ അവർ ഒരിക്കലും മൃഗബലി ഉപയോഗിച്ചില്ല. ദാനം, പഠനം, യജ്ഞം — ഇവയായിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന കര്ത്തവ്യങ്ങൾ.
ത്രികര്മരസികാസ്തേ വൈ സാത്ത്വികാ ബ്രാഹ്മണാ നൃപ । രാജസാ വേദവിദ്വാംസഃ ക്ഷത്രിയാണാം പുരോഹിതാഃ
രാജാവേ, ഈ മൂന്നു കര്മ്മങ്ങളിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയവരാണ് സാത്വിക ബ്രാഹ്മണർ. രാജസസ്വഭാവമുള്ളവർ വേദജ്ഞാനികൾ ആയിരുന്നു, അവർ ക്ഷത്രിയർക്കു പുരോഹിതരായി സേവിച്ചു.
ഷട്കര്മനിരതാ സര്വേ വിധിവന്മാംസഭക്ഷകാഃ । യജനം യാജനം ദാനം തഥൈവ ച പ്രതിഗ്രഹഃ
എല്ലാവരും ആറ് കര്മ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു, നിയമപ്രകാരം മാംസം ഭക്ഷിച്ചു. യജ്ഞം, യജ്ഞത്തിന് നേതൃത്വം നൽകൽ, ദാനം, സമ്മാനം സ്വീകരിക്കൽ — ഇവയായിരുന്നു അവരുടെ കര്ത്തവ്യങ്ങൾ.
അധ്യയനം തു വേദാനാം തഥൈവാധ്യാപനം തു ഷട് । താമസാഃ ക്രോധസംയുക്താ രാഗദ്വേഷപരാഃ പുനഃ
വേദപഠനവും ആറ് വേദാംഗങ്ങളുടെയും പഠിപ്പിക്കൽതാനും, അകൃത്യവും കോപവും ആസക്തിയും വെറുപ്പും നിറഞ്ഞവരായ താമസിക സ്വഭാവമുള്ളവർ ചെയ്തിരുന്നു.
രാജ്ഞാം കര്മകരാ നിത്യം കിഞ്ചിദധ്യയനേ രതാഃ । മഹിഷേ നിഹതേ സര്വേ സുഖിനോ വേദതത്പരാഃ
രാജാക്കന്മാരുടെ സേവകർ എപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ജോലി നിർവഹിച്ചുകൊണ്ട്, കുറച്ച് പഠനത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. മഹിഷൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകി.