തഥാ വിശേഷേണ മുനേ നൃപാണാം ധര്മാര്ഥകാമേഷു സദാ രതാനാമ് । മുക്താശ്ച യസ്മാത്ഖലു തത്പിബന്തി കഥം ന പേയം രഹിതൈശ്ച തേഭ്യഃ
മഹർഷേ, ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും കാമത്തിലും എപ്പോഴും ലഗ്നരായ രാജാക്കന്മാർക്കും, മോക്ഷം നേടിയവർക്കും പോലും ഈ കഥാമൃതം കുടിക്കാറുണ്ട്. അങ്ങനെ, അവയൊന്നും ഇല്ലാത്തവർക്ക് ഇത് കുടിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണമുണ്ട്?
യൈഃ പൂജിതാ പൂര്വഭവേ ഭവാനീ സത്കുന്ദപുഷ്പൈരഥ ചമ്പകൈശ്ച । ബൈല്വൈര്ദലൈസ്തേ ഭുവി ഭോഗയുക്താ നൃപാ ഭവന്തീത്യനുമേയമേവമ്
മുൻജന്മത്തിൽ ഭവാനിയെ തഴുത്തു കുണ്ടും ചമ്പകപൂവുകളും ബില്വദലങ്ങളും കൊണ്ട് ആരാധിച്ച രാജാക്കന്മാർ ഭൂമിയിൽ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതായി കാണാം. അതിനാൽ ഇതു നിശ്ചയിക്കാം.
യേ ഭക്തിഹീനാ സമവാപ്യ ദേഹം തം മാനുഷം ഭാരതഭൂമിഭാഗേ । യൈര്നാര്ചിതാ തേ ധനധാന്യഹീനാ രോഗാന്വിതാഃ സന്തതിവര്ജിതാശ്ച
ഭക്തി ഇല്ലാതെ ഭാരതഭൂമിയിലെ മനുഷ്യശരീരം ലഭിച്ചവരും, അമ്മയെ ആരാധിക്കാതിരുന്നവരും, ധനസമ്പത്തും ധാന്യവും ഇല്ലാതെ, രോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, സന്താനമില്ലാതെ ജീവിക്കും.
ഭ്രമന്തി നിത്യം കില ദാസഭൂതാ ആജ്ഞാകരാഃ കേവലഭാരവാഹാഃ । ദിവാനിശം സ്വാര്ഥപരാഃ കദാപി നൈവാപ്നുവന്ത്യൌദരപൂര്തിമാത്രമ്
അവർക്കു എല്ലായ്പ്പോഴും അടിമകളായി, കർശനമായ ഉത്തരവുകൾ പാലിച്ച്, ഭാരങ്ങൾ മാത്രം ചുമന്ന്, പകലും രാത്രിയും സ്വാർത്ഥതയിൽ മുഴുകിയും, വയറു നിറയ്ക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ അലഞ്ഞുതിരിയേണ്ടി വരും.
അന്ധാശ്ച മൂകാ ബധിരാശ്ച ഖഞ്ജാഃ കുഷ്ഠാന്വിതാ യേ ഭുവി ദുഃഖഭാജഃ । തത്രാനുമാനം കവിഭിര്വിധേയം നാരാധിതാ തൈഃ സതതം ഭവാനീ
ഇവിടെ അന്ധന്മാർ, മൂക്കന്മാർ, ചെവികേൾവിയില്ലാത്തവർ, കുഴപ്പമുള്ളവർ, കുഷ്ഠരോഗികൾ, ഭൂമിയിൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നവർ—ഇവരെക്കുറിച്ച് ജ്ഞാനികൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത്, അവർ ഭവാനിയെ സ്ഥിരമായി ആരാധിച്ചിട്ടില്ലെന്നതാണ്.
യേ രാജഭോഗാന്വിതഋദ്ധിപൂര്ണാഃ സംസേവ്യമാനാ ബഹുഭിര്മനുഷ്യൈഃ । ദൃശ്യന്തി യേ വാ വിഭവൈഃ സമേതാ- സ്തൈഃ പൂജിതാമ്ബേത്യനുമേയമേവ
രാജസുഖങ്ങളും സമ്പത്തും നിറഞ്ഞ്, അനേകം ആളുകൾ സേവിക്കുന്നവരും, ധനസമ്പത്ത് ഉള്ളവരും, ഇവരെക്കണ്ടാൽ, അമ്മയെ അവർ ആരാധിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
തസ്മാത്സത്യവതീസൂനോ ദേവ്യാശ്ചരിതമുത്തമമ് । കഥയസ്വ കൃപാം കൃത്വാ ദയാവാനസി സാമ്പ്രതമ്
അതിനാൽ, സത്യവതിയുടെ മകനേ, ദയയോടെ, അമ്മയുടെ ഉത്തമമായ കർമ്മങ്ങൾ നീ പറയണം; നീ ഇപ്പോൾ കരുണയുള്ളവനാണ്.
ഹത്വാ തം മഹിഷം പാപം സ്തുതാ സമ്പൂജിതാ സുരൈഃ । ക്വ ഗതാ സാ മഹാലക്ഷ്മീഃ സര്വതേജഃസമുദ്ഭവാ
അവളത് പാപിയായ മഹിഷനെ കൊല്ലുകയും, ദേവന്മാർ അവളെ സ്തുതിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തു. എല്ലാ തേജസിന്റെ ഉറവിടമായ മഹാലക്ഷ്മി പിന്നെ എവിടേക്ക് പോയി?
കഥിതം തേ മഹാഭാഗ ഗതാന്തര്ധാനമാശു സാ । സ്വര്ഗേ വാ മൃത്യുലോകേ വാ സംസ്ഥിതാ ഭുവനേശ്വരീ
ഭാഗ്യവാനേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത് പോലെ, അവൾ ഉടൻ അദൃശയായി; സ്വർഗ്ഗത്തിലോ, മരണലോകത്തിലോ, ഭൂവനേശ്വരി എവിടെയോ നിലകൊള്ളുന്നു.
ലയം ഗതാ വാ തത്രൈവ വൈകുണ്ഠേ വാ സമാശ്രിതാ । അഥവാ ഹേമശൈലേ സാ തത്ത്വതോ മേ വദാധുനാ
അല്ലെങ്കിൽ അവൾ അവിടെയേ തന്നെ ലയിച്ചോ, വൈകുണ്ഠത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഹേമശൈലത്തിൽ ആണോ—ഇതിന്റെ സത്യാവസ്ഥ ഇപ്പോൾ എന്നോട് പറയണം.
വ്യാസ ഉവാച പൂര്വം മയാ തേ കഥിതം മണിദ്വീപം മനോഹരമ് । ക്രീഡാസ്ഥാനം സദാ ദേവ്യാ വല്ലഭം പരമം സ്മൃതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പ് ഞാൻ നിന്നോട് മനോഹരമായ മണിദ്വീപത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു; അവിടെയാണ് അമ്മ എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നതും, അതാണ് അവളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയമായ സ്ഥലം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
യത്ര ബ്രഹ്മാ ഹരിഃ സ്ഥാണുഃ സ്ത്രീഭാവം തേ പ്രപേദിരേ । പുരുഷത്വം പുനഃ പ്രാപ്യ സ്വാനി കാര്യാണി ചക്രിരേ
അവിടെ ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും സ്ഥാണുവും സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും പുരുഷരൂപം പ്രാപിച്ച്, തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
യഃ സുധാസിന്ധുമധ്യേഽസ്തി ദ്വീപഃ പരമശോഭനഃ । നാനാരൂപൈഃ സദാ തത്ര വിഹാരം കുരുതേഽമ്ബികാ
അമൃതസമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ അത്യന്തം ഭംഗിയുള്ള ഒരു ദ്വീപ് ഉണ്ട്; അവിടെ അമ്മ അനേകം രൂപങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നു.
സ്തുതാ സമ്പൂജിതാ ദേവൈഃ സാ തത്രൈവ ഗതാ ശിവാ । യത്ര സംക്രീഡതേ നിത്യം മായാശക്തിഃ സനാതനീ
ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തശേഷം, ശിവയായ അവൾ അവിടേക്കു പോയി; അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ മായാശക്തി എപ്പോഴും ക്രീഡിക്കുന്നത്.
ദേവാസ്താം നിര്ഗതാം വീക്ഷ്യ ദേവീം സര്വേശ്വരീം തഥാ । രവിവംശോദ്ഭവം ചക്രുര്ഭൂമിപാലം മഹാബലമ്
ദേവന്മാർ സർവേശ്വരിയായ ദേവിയെ പുറത്ത് പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവർ സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാബലശാലിയായ ഒരു രാജാവിനെ സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.
അയോധ്യാധിപതിം വീരം ശത്രുഘ്നം നാമ പാര്ഥിവമ് । സര്വലക്ഷണസമ്പന്നം മഹിഷസ്യാസനേ ശുഭേ
അവർ അയോധ്യയുടെ ധീരനായ അദ്ധിപതിയായ ശത്രുഘ്നനെ, എല്ലാ നല്ല ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ രാജാവായി, മഹിഷന്റെ ഉത്തമസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
ദത്ത്വാ രാജ്യം തദാ തസ്മൈ ദേവാ ഇന്ദ്രപുരോഗമാഃ । സ്വകീയൈര്വാഹനൈഃ സര്വേ ജഗ്മുഃ സ്വാന്യാലയാനി തേ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ദേവന്മാർ അവനു രാജ്യം നൽകി; അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ താന്ത്രികവാഹനങ്ങളിൽ കയറി തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേഷു തേഷു ദേവേഷു പൃഥിവ്യാം പൃഥിവീപതേ । ധര്മരാജ്യം ബഭൂവാഥ പ്രജാശ്ച സുഖിതാസ്തഥാ
ദേവന്മാർ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പോയപ്പോൾ, രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ഭരണവും, ജനങ്ങൾക്കും സന്തോഷവും ഉണ്ടായി.
പര്ജന്യഃ കാലവര്ഷീ ച ധരാ ധാന്യഗുണാവൃതാ । പാദപാഃ ഫലപുഷ്പാഢ്യാ ബഭൂവുഃ സുഖദാഃ സദാ
മേഘങ്ങൾ സമയത്ത് മഴവർഷിച്ചു, ഭൂമി ധാന്യത്തിലും സദ്ഗുണത്തിലും സമൃദ്ധിയായി, വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലവും പുഷ്പവും നിറഞ്ഞ് എപ്പോഴും സന്തോഷം നൽകുന്നവയായി.
ഗാവശ്ച ക്ഷീരസമ്പനാ ഘടോധ്ന്യഃ കാമദാ നൃണാമ് । നദ്യഃ സുമാര്ഗഗാഃ സ്വച്ഛാഃ ശീതോദാഃ ഖഗസംയുതാഃ
പശുക്കൾ ധാരാളം പാൽ നൽകി, കലശം നിറയുന്നത്രയും, മനുഷ്യർക്കു വേണ്ടതൊക്കെ നൽകി; നദികൾ നല്ല വഴികളിലൂടെ, സുതാര്യവും തണുത്ത വെള്ളത്തോടും, പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞും ഒഴുകി.
ബ്രാഹ്മണാ വേദതത്ത്വാശ്ച യജ്ഞകര്മരതാസ്തഥാ । ക്ഷത്രിയാ ധര്മസംയുക്താ ദാനാധ്യയനതത്പരാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ വേദങ്ങളുടെ സാരത്തിൽ ആഴപ്പെട്ട് യജ്ഞങ്ങളിൽ താൽപര്യം കാണിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ക്ഷത്രിയന്മാർ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു, ദാനം ചെയ്യാനും പഠിക്കാനുമായിരുന്നു മനസ്സ്.
ശസ്ത്രവിദ്യാരതാ നിത്യം പ്രജാരക്ഷണതത്പരാഃ । ന്യായദണ്ഡധരാഃ സര്വേ രാജാനഃ ശമസംയുതാഃ
അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആയുധവിദ്യയിൽ ആസ്വാദനവും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനുമായിരുന്നു താൽപര്യം. രാജാക്കന്മാർ നീതിയുടെ ചുവടുപിടിച്ച് സമാധാനത്തോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
അവിരോധസ്തു ഭൂതാനാം സര്വേഷാം സമ്ബഭൂവ ഹ । ആകരാ ധനദാ നൃണാം വ്രജാ ഗോയൂഥസംയുതാഃ
എല്ലാ ജീവികളും തമ്മിൽ വൈരാഗ്യം ഇല്ലായിരുന്നു. എല്ലാ ഖനികളും മനുഷ്യർക്കു സമ്പത്തിന്റെ ഉറവയായിരുന്നു, മേടുകളിൽ പശുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ച നൃപസത്തമ । ദേവീഭക്തിപരാഃ സര്വേ സമ്ബഭൂവുര്ധരാതലേ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ — എല്ലാവരും ഭൂമിയിൽ ദേവിയുടെ ഭക്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
സര്വത്ര യജ്ഞയൂപാശ്ച മണ്ഡപാശ്ച മനോഹരാഃ । മഖൈഃ പൂര്ണാ ധരാശ്ചാസന് ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയൈഃ കൃതൈഃ
എവിടെയും യജ്ഞസ്ഥംഭങ്ങളും മനോഹരമായ മണ്ഡപങ്ങളും കാണാമായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും നടത്തിയ യജ്ഞങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭൂമി നിറഞ്ഞിരുന്നു.
പതിവ്രതധരാ നാര്യഃ സുശീലാഃ സത്യസംയുതാഃ । പിതൃഭക്തിപരാഃ പുത്രാ ആസന്ധര്മപരായണാഃ
സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശ്വാസം പാലിച്ചു, നല്ല സ്വഭാവവും സത്യനിഷ്ഠയും കാണിച്ചു. മക്കൾ പിതാക്കന്മാരോടു ഭക്തിയും ധർമ്മനിഷ്ഠയും പുലർത്തി.
ന പാഖണ്ഡം ന വാധര്മഃ കുത്രാപി പൃഥിവീതലേ । വേദവാദാ ശാസ്ത്രവാദാ നാന്യേ വാദാസ്തഥാഭവന്
ഭൂമിയിൽ എവിടെയും കപടതയോ അധർമ്മമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും മാത്രമേ ചർച്ചയായിരുന്നുള്ളൂ, മറ്റ് വാദങ്ങൾ ഉണ്ടായില്ല.
കലഹോ നൈവ കേഷാഞ്ചിന്ന ദൈന്യം നാശുഭാ മതിഃ । സര്വത്ര സുഖിനോ ലോകാഃ കാലേ ച മരണം തഥാ
ആർക്കും തമ്മിൽ കലഹമോ ദാരിദ്ര്യമോ ദുഷ്ടചിന്തയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എല്ലായിടത്തും ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, മരണം ശരിയായ സമയത്ത് മാത്രമേ വന്നിരുന്നുള്ളൂ.
സുഹൃദാം ന വിയോഗശ്ച നാപദശ്ച കദാചന । നാനാവൃഷ്ടിര്ന ദുര്ഭിക്ഷം ന മാരീ ദുഃഖദാ നൃണാമ്
സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാടോ ദുരന്തങ്ങളോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അനിയമിതമായ മഴയോ ദുര്ഭിക്ഷമോ രോഗങ്ങളോ ജനങ്ങളെ ദുഃഖിപ്പിച്ചില്ല.
ന രോഗോ ന ച മാത്സര്യം ന വിരോധഃ പരസ്പരമ് । സര്വത്ര സുഖസമ്പന്നാ നരാ നാര്യഃ സുഖാന്വിതാഃ
രോഗമോ അസൂയയോ പരസ്പര വൈരാഗ്യമോ ഇല്ലായിരുന്നു. എല്ലായിടത്തും പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും സന്തോഷത്തിലും സമ്പത്തിലും നിറഞ്ഞിരുന്നു.