രേമേ നൃപതിശാര്ദൂലഃ കാമിന്യാ ബഹുവാസരാന്
രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന് ആ രാജാവ് ആ കാമിനിയുമായി അനേകം ദിവസങ്ങള് സന്തോഷത്തോടെ കഴിച്ചു.
സൈരംധ്ര്യാ കഥിതം തസ്യൈ തയാ ദൃഷ്ടഃ പതിസ്തഥാ 5.18.
സൈരന്ധ്രി അവളോട് പറഞ്ഞതുപോലെ അവള്ക്ക് ഭര്ത്താവിനെ കാണാന് സാധിച്ചു.
കദാചിദപി സാമാന്യാം രഹോ രൂപവതീം നൃപഃ
ഒരു ദിവസം, സ്വകാര്യമായി രാജാവ് ആ സുന്ദരിയെ കണ്ടു.
ന ജ്ഞാതോഽയം ശഠഃ പൂര്വം യദാ ദൃഷ്ടഃ സ്വയംവരേ
സ്വയംവരത്തില് കണ്ടപ്പോള് ഈ കപടന് ആരാണെന്ന് അറിയാന് കഴിഞ്ഞില്ല.
കിം കരോമ്യദ്യ സംതാപ നിര്ലജ്ജേ നിര്ഘൃണേ ശഠേ
ഇന്നെന്ത് ചെയ്യണം, ലജ്ജയില്ലാത്തവളേ, കരുണയില്ലാത്തവളേ, വഞ്ചനക്കാരിയേ?
അദ്യപ്രഭൃതി സംസാരേ സുഖം ത്യക്തം മയാ ഖലു
ഇന്നുമുതല് ഈ ലോകത്തിലെ സുഖം ഞാന് പൂര്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ചു.
അകര്തവ്യം കൃതം കാര്യം തജ്ജാതം ദുഃഖദം മമ
ചെയ്യരുതാത്തത് ഞാന് ചെയ്തു; അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ ദുഃഖം വന്നത്.
പിതൃഗേഹം വ്രജാമ്യാശു തത്രാഽപി ന സുഖം ഭവേത്
ഞാന് ഉടന് അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകും, പക്ഷേ അവിടെയും എനിക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്മാദത്രൈവ സംവാസോ വൈരാഗ്യയുതയാ മയാ
അതിനാല് ഞാന് ഇവിടെ തന്നെ വിരക്തിയോടെ താമസിക്കും.
മഹിഷ ഉവാച സ്ഥിതാ പതിഗൃഹം ത്യക്ത്വാ സുഖം സംസാരജം തതഃ
മഹിഷന് പറഞ്ഞു: ഭര്ത്താവിന്റെ വീട് വിട്ടുപോയതോടെ ലോകസുഖം ഞാന് ഉപേക്ഷിച്ചു.
തസ്മാത്ത്വമപി കല്യാണി മാമനാദൃത്യ ഭൂപതിമ്
അതിനാല്, ഭദ്രയേ, നീയും ഭര്ത്താവായ എന്നെ അവഗണിക്കരുത്.
വചനം കുരു മേ തഥ്യം നാരീണാം പരമം ഹിതമ് 5.18.
എന്റെ വാക്ക് നീ ശരിയായി അനുസരിക്കണം; അതാണ് സ്ത്രീകള്ക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമം.
ദേവ്യുവാച ഹത്വാ ത്വാമസുരാന്സര്വാന്യമിഷ്യാമി യഥാസുഖമ്
ദേവി പറഞ്ഞു: നിന്നെയും മറ്റു അസുരന്മാരെയും ഞാന് കൊല്ലും, പിന്നെ എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ ആനന്ദിക്കും.
യദാ യദാ ഹി സാധൂനാം ദുഃഖം ഭവതി ദാനവ
ദാനവാ, സന്മാര്ഗ്ഗസ്ഥര്ക്ക് ദുഃഖം സംഭവിക്കുമ്പോഴെല്ലാം—
അരൂപായാശ്ച മേ രൂപമജന്മായാശ്ച ജന്മ ച
രൂപമില്ലാത്തതില് നിന്നാണ് എന്റെ രൂപം, ജന്മമില്ലാത്തതില് നിന്നാണ് എന്റെ ജനനം.
സത്യം ബ്രവീമി ജാനീഹി പ്രാര്ഥിതാഹം സുരൈ കില
ഞാന് സത്യമാണ് പറയുന്നത്; ദേവന്മാര് എന്നെ പ്രാര്ത്ഥിച്ചിട്ടാണ് ഞാന് വന്നത് എന്നു അറിയണം.
തസ്മാദ്യുധ്യസ്വ വാ ഗച്ഛ പാതാലമസുരാലയമ്
അതിനാല് നീ യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ അല്ലെങ്കില് അസുരരുടെ ലോകമായ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുകയോ ചെയ്യൂ.
വ്യാസ ഉവാച യുദ്ധകാമഃ സ്ഥിതസ്തത്ര സംഗ്രാമാംഗണഭൂമിഷു
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച് അവന് സമരഭൂമിയില് നിലകൊണ്ടു.
മുമോച തരസാ ബാണാന്കര്ണാഽഽകൃഷ്ടാഞ്ഛിലാശിതാന്
അവന് വേഗത്തില് കാതിലേക്കു വലിച്ചുനീട്ടി കല്ലുപോലെയുള്ള മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് വിട്ടു.
തയോഃ പരസ്പരം യുദ്ധം സംബഭൂവ ഭയപ്രദമ്
അവരിരുവരും തമ്മില് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
മധ്യേ ദുര്ധര ആഗത്യ മുമോച ശിലീമുഖാന്
അതിനിടയില് ദുര്ധരന് വന്നു കല്ലുപോലെയുള്ള അമ്പുകള് വിട്ടു.
തതോ ഭഗവതീ ക്രുദ്ധാ തം ജഘാന ശിതൈഃ ശരൈഃ 5.18.
അതിനുശേഷം ഭഗവതിയാണ് കോപത്തോടെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ വധിച്ചത്.
തം തയാ നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ത്രിനേത്രഃ പരമാസ്ത്രവിത്
അവളാൽ അവനെ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതിനെ കണ്ടു, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, അതിവിശിഷ്ട ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവൻ
അനാഗതാംസ്തു ചിച്ഛേദ ദേവീ താന്വിശിഖൈഃ ശരാന്
ദേവി, വരാൻ പോകുന്നവരെ തന്നെ, അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടിമാറ്റി
അന്ധകസ്ത്വാജ ഗാമാശു ഹതം ദൃഷ്ട്വാ ത്രിലോചനമ്
അന്ധകൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനെ അതിവേഗത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണ്ടപ്പോൾ, ഭൂമിയിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു
സിംഹസ്തു നഖഘാതേന തം ഹത്വാ ബലവത്തരമ്
സിംഹം, തന്റേത് നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് അടിച്ച്, അതിനേക്കാൾ ശക്തിയുള്ള ശത്രുവിനെ കൊല്ലി
താന്രണേ നിഹതാന്വീക്ഷ്യ ദാനവോ വിസ്മയം ഗതഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ തൻറെ കൂട്ടുകാരെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണ്ടു, ദാനവൻ അതിശയത്തിൽ ആകി
ദ്വിധാ ചക്രേ ശരാന്ദേവീ താനപ്രാപ്താഞ്ഛിലീമുഖൈഃ
ദേവി, തനിക്കെത്തിയ അമ്പുകൾ, തൻറെ കുത്തിയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് രണ്ടായി പിരിച്ചു
സ ഗദാഭിഹതോ മൂര്ഛാമവാപാമരബാധകഃ
ഗദയാൽ അടിയേറ്റ്, ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിച്ചവൻ ബോധം നഷ്ടപ്പെടുത്തി വീണു
ജഘാന ഗദയാ സിംഹം മൂര്ധ്നി ക്രോധസമന്വിതഃ
കോപത്തോടെ, അവൻ സിംഹത്തെ തലയിൽ ഗദയാൽ അടിച്ചു