തേന ച ത്വയ്യരാലാക്ഷി ന മുഞ്ചതി ശിലീമുഖാന് । അഥവാ മേഽഹിതൈര്ദേവൈര്വാരിതോഽസൌ ഝഷധ്വജഃ
അതിനാൽ, വളഞ്ഞ കണ്പീലുള്ളവളേ, അവൻ നിന്നെ향െ അമ്പുകൾ വിടുന്നില്ല; അല്ലെങ്കിൽ ശത്രുക്കളായ ദേവന്മാർ കമദേവനെ തടഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകാം.
സുഖവിധ്വംസിഭിസ്തേന ത്വയി ന പ്രഹരത്യപി । ത്യക്ത്വാ മാം മൃഗശാവാക്ഷി പശ്ചാത്താപം കരിഷ്യസി
സന്തോഷം നശിപ്പിക്കുന്ന ആ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവൻ നിന്നെ തൊടുന്നില്ല; പക്ഷേ, നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, കാട്ടുകണ്ണുള്ളവളേ, പിന്നിട് നീ പശ്ചാത്താപം അനുഭവിക്കും.
മന്ദോദരീവ തന്വങ്ഗി പരിത്യജ്യ ശുഭം നൃപമ് । അനുകൂലം പതിം പശ്ചാത്സാ ചകാര ശഠം പതിമ് । കാമാര്താ ച യദാ ജാതാ മോഹേന വ്യാകുലാന്തരാ
നളിനസുന്ദരിയായവളെ, മന്ദോദരിയെപ്പോലെ തന്നെ, നല്ല ഭർത്താവിനെ വിട്ട് പിന്നീടവൾ വഞ്ചനാപരനായ ഒരാളെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചു. ആകാംക്ഷയിലും മോഹത്തിലും ആകുലമായപ്പോൾ അവൾ അങ്ങനെ പെരുമാറി.
രാജപുത്രീമന്ദോദരീവൃത്തവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച കാ സാ മംദോദരീ നാരീ കോഽസൌ ത്യക്തോ നൃപസ്തയാ
രാജകുമാരിയായ മന്ദോദരിയുടെ ജീവിതം വിവരിക്കുന്നു. വ്യാസൻ ചോദിച്ചു: ആരാണ് ഈ മന്ദോദരി എന്ന സ്ത്രീ? അവൾ വിട്ടുപോയ രാജാവാർന്നാണ്?
ശഠഃ കോ വാ നൃപഃ പശ്ചാത്തന്മേ ബ്രൂഹി കഥാനകമ്
പിന്നീട് അവൾ സ്വീകരിച്ച വഞ്ചനാപരനായ ആ രാജാവാർന്നാണ്? ഈ കഥ എനിക്ക് പറയൂ.
മഹിഷ ഉവാച ഘനപാദപസംയുക്തോ ധനധാന്യസമൃദ്ധിമാന്
മഹിഷൻ പറഞ്ഞു: ശക്തമായ ആനകളും ധന്യസമൃദ്ധിയും ഉള്ള ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ചംദ്രസേനാഽഭിധസ്തത്ര രാജാ ധര്മപരായണഃ
അവന്റെ പേര് ചന്ദ്രസേനൻ; ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ.
സത്യവാദീ മൃദുഃ ശൂരസ്തിതിക്ഷുര്നീതിസാഗരഃ
സത്യം സംസാരിക്കുന്നവൻ, സുന്ദരനും ധീരനും ക്ഷമയും നല്ലവഴികളും നിറഞ്ഞവൻ.
തസ്യ ഭാര്യാ വരാരോഹാ സുന്ദരീ സുഭഗാ ശുഭാ
അവന്റെ ഭാര്യ രൂപസൗന്ദര്യവും ഭാഗ്യവും മംഗളവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു.
നാമ്നാ ഗുണവതീ കാംതാ സര്വലക്ഷണസംയുതാ
ഗുണവതിയെന്നായിരുന്നു അവളുടെ പേര്; സുന്ദരിയും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവളും.
പിതാ ചാതീവ സംതുഷ്ടഃ പുത്രീം പ്രാപ്യ മനോരമാമ്
അവളെ പോലെ മനോഹരമായ മകളെ ലഭിച്ചതിൽ അവളുടെ അച്ഛൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചിരുന്നു.
ഇംദോഃ കലേവ ചാത്യര്ഥം വവൃധേ സാ ദിനേദിനേ
ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചപോലെ അവൾ ദിവസേന വളർന്നു.
വരാര്ഥം നൃപതിശ്ചിന്താമവാപ ച ദിനേദിനേ 5.17.
മകള്ക്ക് ഉത്തമനായ വരനെ കണ്ടെത്താൻ രാജാവ് ദിവസേന ഉത്കണ്ഠയിലായിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രോഽതിമേധാവീ കംബുഗ്രീവോഽതിവിശ്രുതഃ
അവനൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനായ, കംഭുഗ്രീവൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ.
സര്വലക്ഷണസംപന്നഃ സര്വവിദ്യാര്ഥപാരഗഃ
അവൻ എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവനും എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
കംബുഗ്രീവായ കന്യാം സ്വാം ദാസ്യാമി വരവര്ണിനീമ്
എന്റെ മനോഹരമായ മകളെ കംഭുഗ്രീവനോട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാമെന്ന് അവൻ വിചാരിച്ചു.
വിവാഹം തേ പിതാ കര്തും കംബുഗ്രീവേണ വാംഛതി
അവളുടെ അച്ഛൻ കംഭുഗ്രീവനുമായി അവളുടെ വിവാഹം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
നാഹം പതിം കരിഷ്യാമി നേച്ഛാ മേഽസ്തി പരിഗ്രഹേ
അവൾ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഭർത്താവിനെ സ്വീകരിക്കില്ല; വിവാഹത്തിൽ എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല."
സ്വാതംത്ര്യാ ന്മോക്ഷമിത്യാഹുഃ പണ്ഡിതാഃ ശാസ്ത്രകോവിദാ
സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് മോക്ഷമെന്ന് പണ്ഡിതരും ശാസ്ത്രജ്ഞരും പറയുന്നു.
വിവാഹേ വര്തമാനേ തു പാവകസ്യ ച സന്നിധൌ
എന്നാൽ വിവാഹം നടക്കുമ്പോഴും അഗ്നിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലും,
ശ്വശ്രൂദേവരവര്ഗാണാം ദാസീത്വം ശ്വശുരാലയേ
ശ്വശ്രൂകളും ദേവര്മാരും ഉള്ള വീട്ടിൽ ദാസിയായി സേവനം ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു.
കദാചിത്പതിരന്യാം വാ കാമിനീം ച ഭജേദ്യദി 5.17.
എപ്പോഴെങ്കിലും ഭർത്താവ് മറ്റൊരു സ്ത്രീയെയോ പ്രിയപ്പെട്ടവളെയോ ആഗ്രഹിച്ചാൽ,
തദേര്ഷ്യാ ജായതേ പത്യൌ ക്ലേശശ്ചാപി ഭവേദഥ
അപ്പോൾ ഭർത്താവിനോടു അസൂയയും മനസ്സിൽ ദു:ഖവും ഉണ്ടാകുന്നു.
സ്വഭാവാത്പരതന്ത്രാണാം സംസാരേ സ്വപ്നധര്മിണി
സ്വഭാവത്തിൽപോലും മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രയിച്ചുള്ള ജീവിതം സ്വപ്നം പോലെയാണ്.
ഉത്തമഃ സര്വധര്മജ്ഞോ ധുവാദവരജോ നൃപഃ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവനും സ്ഥിരനിഷ്ഠയുള്ള രാജാവും ഏറ്റവും ഉത്തമനാണ്.
അപരാധം വിനാ കാംതാം ത്യക്തവാന്വിപിനേ പ്രിയാമ്
തെറ്റൊന്നുമില്ലാതെ തന്നെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.
കാലയോഗാന്മൃതേ തസ്മിന്നാരീ സ്യാദ് ദുഃഖഭാജനമ്
കാലചക്രത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ ആ സ്ത്രീ ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടവളായി.
പരോഷി(പി?)തപതിത്വേഽപി ദുഃഖം സ്യാദധികം ഗൃഹേ
അവൾ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയായാലും വീട്ടിലെ ദു:ഖം അതിലും കൂടുതലാണ്.
തസ്മാത്പതിര്ന കര്തവ്യഃ സര്വഥേതി മതിര്മമ
അതുകൊണ്ട്, എങ്ങനെയും ഭർത്താവിനെ സ്വീകരിക്കരുത് എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
ന ച വാംഛതി ഭര്താരം കൌമാരവ്രതധാരിണീ
കുമാരിവ്രതം പാലിക്കുന്നവൾക്ക് ഭർത്താവിനെ ആഗ്രഹമില്ല.