രാജന്നഹം ഹനിഷ്യാമി കാ ചിന്താ സ്ത്രീവിഹിംസനേ । ഇത്യുക്ത്വാ സ്വബലൈര്യുക്തഃ പ്രയയൌ രഥസംയുതഃ
'രാജാവേ, ഞാന് തന്നെയാണ് അവളെ കൊല്ലുക; ഒരു സ്ത്രീയെ നേരിടുന്നതില് എന്താണ് ഭയം?' എന്ന് പറഞ്ഞ് തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം രഥത്തില് കയറി പുറപ്പെട്ടു.
ദ്വിതീയം പാര്ഷ്ണിരക്ഷം തു കൃത്വാ താമ്രം മഹാബലമ് । മഹതാ സൈന്യഘോഷേണ പൂരയന്ഗഗനം ദിശഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള താമ്രനെ തന്റെ ഉപസേനാധിപനാക്കി, വലിയ സൈന്യത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദം കൊണ്ട് ആകാശവും ദിക്കുകളും നിറച്ചു.
തമാഗച്ഛന്തമാലോക്യ ദേവീ ഭഗവതീ ശിവാ । ചകാര ശങ്ഖജ്യാഘോഷം ഘണ്ടാനാദം മഹാദ്ഭുതമ്
അവന് അടുത്ത് വരുന്നത് കണ്ട ദേവീ ഭഗവതി ശിവാ ശംഖവും വില്ലിന്റെ നാരവും മുഴക്കി, അത്ഭുതകരമായ ഘണ്ടാനാദവും ഉണ്ടാക്കി.
തത്രസുസ്തേന ശബ്ദേന തേ ച സര്വേ സുരാരയഃ । കിമേതദിതി ഭാഷന്തോ ദുദ്രുവുര്ഭയകമ്പിതാഃ
ആ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേട്ട് ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കള് എല്ലാവരും 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് പറഞ്ഞു ഭയത്തോടെ ഓടി.
ചിക്ഷുരാഖ്യസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ പലായനപരായണാന് । ഉവാചാതീവ സംകുദ്ധഃ കിം ഭയം വഃ സമാഗതമ്
അവരെ ഓടിപ്പോകാന് ശ്രമിക്കുന്നതും കണ്ട ചിക്ഷുരന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ, 'എന്താണ് നിങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തിയത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
അദ്യൈവാഹം ഹനിഷ്യാമി ബാണൈര്ബാലാം മദോന്നതാമ് । തിഷ്ഠന്ത്വത്ര ഭയം ത്യക്ത്വാ ദൈത്യാഃ സമരമൂര്ധനി
'ഇന്നുതന്നെ ഞാന് ആ അഭിമാനിയായ യുവതിയെ വില്ലുകൊണ്ട് കൊല്ലും; ദാനവന്മാരെല്ലാവരും ഭയം വിട്ട് യുദ്ധഭൂമിയില് നില്ക്കട്ടെ.'
ഇത്യുക്ത്വാ ദാനവശ്രേഷ്ഠശ്ചാപപാണിര്ബലാന്വിതഃ । ആഗത്യ സങ്ഗരേ ദേവീമിത്യുവാച ഗതവ്യഥഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വില്ലേന്തിയ ശക്തിയുള്ള ദാനവശ്രേഷ്ഠന് ഭയമില്ലാതെ യുദ്ധഭൂമിയില് ദേവിയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു.
കിം ഗര്ജസി വിശാലാക്ഷി ഭീഷയന്തീതരാന്നരാന് । നാഹം ബിഭേമി തന്വങ്ഗി ശ്രുത്വാ തേഽദ്യ വിചേഷ്ടിതമ്
'വിപുലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, നീ മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടുത്താന് ഇങ്ങനെ ഗര്ജിക്കേണ്ടതെന്ത്? ഞാന് നിന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, സുന്ദരിയായവളേ, ഇന്നത്തെ നിന്റെ പ്രകടനം കേട്ടിട്ടും.'
സ്ത്രീവധേ ദൂഷണം ജ്ഞാത്വാ തഥൈവാകീര്തിസമ്ഭവമ് । ഉപേക്ഷാം കുരുതേ ചിത്തം മദീയം വാമലോചനേ
'സ്ത്രീയെ കൊല്ലുന്നത് അപകീര്ത്തിയും ദോഷവും ആണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, മനോഹരമായ കണ്ണുള്ളവളേ, എന്റെ മനസ്സ് ക്ഷമയിലേക്കാണ് വഴുതുന്നത്.'
സ്ത്രീണാം യുദ്ധം കടാക്ഷൈശ്ച തഥാ ഹാവൈശ്ച സുന്ദരി । ന ശസ്ത്രൈര്വിഹിതം ക്വാപി ത്വാദൃശീനാം കദാചന
'സുന്ദരിയായവളേ, സ്ത്രീകളുടെ യുദ്ധം കണ്മുന്നിലേക്കുള്ള കാഴ്ചകളും ഭാവങ്ങളുമാണ്; നിങ്ങളെപ്പോലുള്ളവര്ക്ക് ആയുധങ്ങളാല് യുദ്ധം എപ്പോഴും അനുയോജ്യമല്ല.'
പുഷ്പൈരപി ന യോദ്ധവ്യം കിം പുനര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ । ഭവാദൃശീനാം ദേഹേഷു ദുനോതി മാലതീദലമ്
പൂക്കളാൽ പോലും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്, അതിനേക്കാൾ കുറവല്ല കൂരായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട്. നിങ്ങളുടെ പോലുള്ള ശരീരങ്ങൾ മല്ലികയുടെ ഇല പോലും തൊട്ടാൽ വേദനിക്കും.
ധിഗ്ജന്മ മാനുഷേ ലോകേ ക്ഷാത്രധര്മാനുജീവിനാമ് । ലാലിതോഽയം പ്രിയോ ദേഹഃ കൃന്തനീയഃ ശിതൈഃ ശരൈഃ
ഈ ലോകത്ത് ക്ഷത്രധർമ്മം അനുസരിക്കുന്നവർക്കുള്ള മനുഷ്യജന്മം നിന്ദ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ പ്രിയപ്പെട്ടും സംരക്ഷിച്ചും വളർത്തിയ ശരീരം കൂരായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിക്കേണ്ടതാണല്ലോ.
തൈലാഭ്യങ്ഗൈഃ പുഷ്പവാതൈസ്തഥാ മിഷ്ടാന്നഭോജനൈഃ । പോഷിതോഽയം പ്രിയോ ദേഹോ ഘാതനീയഃ പരേഷുഭിഃ
തൈലം പുരട്ടിയും പൂക്കളുടെ മൃദുവായ കാറ്റും രുചികരമായ ഭക്ഷണവും നൽകി വളർത്തിയ ഈ പ്രിയപ്പെട്ട ശരീരം ഒടുവിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ദേഹം ഛിത്ത്വാസിധാരാഭിര്ധനഭൃജ്ജായതേ നരഃ । ധിഗ്ധനം ദുഃഖദം പൂര്വം പശ്ചാത്കിം സുഖദം ഭവേത്
കത്തിയുടെ അറ്റംകൊണ്ട് ശരീരം മുറിച്ചാൽ ധനം ലഭിക്കും. പക്ഷേ ആ ധനം ആദ്യം ദുഃഖം തന്നെയാണ് നൽകുന്നത്. പിന്നെ അതിൽ നിന്ന് എന്ത് സന്തോഷം കിട്ടും?
ത്വമപ്യജ്ഞൈവ വാമോരു യുദ്ധമാകാങ്ക്ഷസേ യതഃ । സുഖം സമ്ഭോഗജം ത്യക്ത്വാ കം ഗുണം വേത്സി സങ്ഗരേ
നിന്റെ മനസ്സിലും യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണ്ട് എന്നത് അജ്ഞതയാണല്ലോ, സുന്ദരിയേ. ആനന്ദം നൽകുന്ന അനുഭവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെന്ത് ഗുണം കാണുന്നു നീ?
ഖഡ്ഗപാതം ഗദാഘാതം ഭേദനഞ്ജ ശിലീമുഖൈഃ । മരണാന്തേ തു സംസ്കാരോ ഗോമായുമുഖകര്ഷണമ്
കത്തിയുടെ അറ്റം, ഗദയുടെ അടിക്ക്, അമ്പുകളുടെ കുത്ത് — ഇതൊക്കെ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും. മരണത്തിന് ശേഷം ശവസംസ്കാരമോ, അല്ലെങ്കിൽ പശുക്കളുടെയും നായ്ക്കളുടെയും വായിൽ വീണു വലിക്കപ്പെടലോ മാത്രം.
തസ്യൈവ കവിഭിര്ധൂര്തൈഃ കൃതം ചാതീവ ശംസനമ് । രണേ മൃതാനാം സ്വഃപ്രാപ്തിരര്ഥവാദോഽസ്തി കേവലഃ
ഇതെല്ലാം കുറിച്ച് വലിയ പ്രശംസ കവി ചതിയോടെ എഴുതിയതാണ്. യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചവർക്കു സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും എന്നത് വെറും വാക്കുകൾ മാത്രമാണ്.
തസ്മാദ് ഗച്ഛ വരാരോഹേ യത്ര തേ രമതേ മനഃ । ഭജ വാ ഭൂപതിം നാഥം ഹയാരിം സുരമര്ദനമ്
അതിനാൽ, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് നീ പോകൂ, സുന്ദരിയേ. രാജാവിനെ നിന്റെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിക്കൂ, കുതിരകളുടെ ശത്രുവും ദേവന്മാരെ കീഴടക്കുന്നവനുമായവനെ.
വ്യാസ ഉവാച ഏവം ബ്രുവാണം തം ദൈത്യം പ്രോവാച ജഗദമ്ബികാ । കിം മൃഷാ ഭാഷസേ മൂഢ ബുദ്ധിമാനിവ പണ്ഡിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആ ദാനവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലോകമാതാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു: നീ ബുദ്ധിമാനായ പണ്ഡിതനെന്ന പോലെ, മിഥ്യയായി എന്തിന് സംസാരിക്കുന്നു, മൂഢനേ?
നീതിശാസ്ത്രം ന ജാനാസി വിദ്യാം ചാന്വീക്ഷികീം തഥാ । ന സേവിതാസ്ത്വയാ വൃദ്ധാ ന ധര്മേ മതിരസ്തി തേ
നീതിശാസ്ത്രം നീ അറിയുന്നില്ല, അന്വേഷിക്കാനുള്ള വിദ്യയും ഇല്ല. മൂപ്പന്മാരെ സേവിച്ചിട്ടില്ല, ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സുമില്ല.
മൂര്ഖസേവാപരോ യസ്മാത്തസ്മാത്ത്വം മൂര്ഖ ഏവ ഹി । രാജധര്മം ന ജാനാസി കിം ബ്രവീഷി മമാഗ്രതഃ
മൂഢന്മാരെ മാത്രം കൂട്ടുകാരാക്കുന്നുവെങ്കിൽ നീയും മൂഢനാണ്. രാജധർമ്മം അറിയില്ലാത്ത നീ, എന്റെ മുന്നിൽ എന്തിന് സംസാരിക്കുന്നു?
സംഗ്രാമേ മഹിഷം ഹത്വാ കൃത്വാ രുധിരകര്ദമമ് । യശഃസ്തമ്ഭം സ്ഥിരം കൃത്വാ ഗമിഷ്യാമി യഥാസുഖമ്
യുദ്ധത്തിൽ മഹിഷനെ വധിച്ച് രക്തംകൊണ്ട് ഭൂമി ചീന്തിയതിനു ശേഷം, ഞാൻ സ്ഥിരമായ യശസ്സിന്റെ തൂണു സ്ഥാപിച്ച് ഇഷ്ടം പോലെ പോകും.
ദേവാനാം ദുഃഖദാതാരം ദാനവം മദഗര്വിതമ് । ഹനിഷ്യേഽഹം ദുരാചാരം യുദ്ധം കുരു സ്ഥിരോ ഭവ
ദേവന്മാർക്ക് ദുഃഖം നൽകുന്ന, അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ച, ദുഷ്ടമായ ആ ദാനവനെ ഞാൻ കൊല്ലും. നീ യുദ്ധം ചെയ്യൂ, ഉറച്ചുനിൽക്കൂ.
ജീവിതേച്ഛാസ്തി ചേന്മൂഢ മഹിഷസ്യ തഥാ തവ । തദാ ഗച്ഛന്തു പാതാലം ദാനവാഃ സര്വ ഏവ തേ
നിനക്കും മഹിഷനും ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അപ്പോൾ എല്ലാ ദാനവരും പാതാളത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ.
മുമൂര്ഷാ യദി വശ്ചിത്തേ യുദ്ധം കുര്വന്തു സത്വരാഃ । സര്വാനേവ വധിഷ്യാമി നിശ്ചയോഽയം മമാധുനാ
മരണത്തിനാണ് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമെങ്കിൽ, ഉടൻ യുദ്ധം ചെയ്യൂ. നിങ്ങളെല്ലാവരെയും ഞാൻ കൊല്ലും — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനമിപ്പോൾ.
വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യാ ദാനവോ ബലദര്പിതഃ । മുമോച ബാണവൃഷ്ടിം താം ഘനവൃഷ്ടിമിവാപരാമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവൻ, തന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിച്ച്, ഒരു വലിയ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ചിച്ഛേദ തസ്യ സാ ബാണാന്സ്വബാണൈര്നിശിതൈസ്തദാ । ജഘാന തം തഥാ ഘോരൈരാശീവിഷസമൈഃ ശരൈഃ
അവളുടെ കൂരായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ എറിയുന്ന അമ്പുകൾ അവൾ വെട്ടിമുറിച്ചു, പിന്നെ ഭയാനകമായ, വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിച്ചു.
യുദ്ധം പരസ്പരം തത്ര ബഭൂവ വിസ്മയപ്രദമ് । ഗദയാ ഘാതയാമാസ തം രഥാജ്ജഗദമ്ബികാ
അവിടെ അവരുടെ ഇടയിൽ അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ ഒരു യുദ്ധം നടന്നു. ലോകമാതാവ് തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അവനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
മൂര്ച്ഛാം പ്രാപ സ ദുഷ്ടാത്മാ ഗദയാഭിഹതോ ഭൃശമ് । മുഹൂര്തദ്വയമാത്രം തു രഥോപസ്ഥ ഇവാചലഃ
അവൻ ദുഷ്ടഹൃദയൻ ആയതിനാൽ, ഗദയാൽ ശക്തിയായി അടിക്കപ്പെട്ട്, അവൻ അവശനായി വീണു. കുറേ നേരം ഒരു രഥത്തിൽ കിടക്കുന്നവനുപോലെ അവിടെയായിരുന്നു.
തം തഥാ മൂര്ച്ഛിതം ദൃഷ്ട്വാ താമ്രഃ പരബലാര്ദനഃ । ആജഗാമ രണേ യോദ്ധും ചണ്ഡികാം പ്രതി ചാപലാത്
അവനെ അങ്ങനെ അവശനായി കിടക്കുന്നത് കണ്ടു, ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കുന്ന താമ്രൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭയമില്ലാതെ ചണ്ഡികയെ നേരിടാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.