മന്ത്ര്യുവാച രാജന് ദേവീ വരാരോഹാ സിംഹസ്യോപരി സംസ്ഥിതാ । അഷ്ടാദശഭുജാ രമ്യാ വരായുധധരാ പരാ
മന്ത്രിയു പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അതിമനോഹരമായ രൂപമുള്ള ദേവി സിംഹത്തിന്മേൽ നില്ക്കുന്നു; പതിനെട്ടു കൈകളോടെ, ദിവ്യായുധങ്ങൾ ധരിച്ചവളാണ് അവൾ.
സാ മയോക്താ മഹാരാജ മഹിഷം ഭജ ഭാമിനി । മഹിഷീ ഭവ രാജ്ഞസ്ത്വം ത്രൈലോക്യാധിപതേഃ പ്രിയാ
ഞാൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഭാവനീയയേ, മഹിഷനെ സ്വീകരിക്കൂ; മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ രാജാവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയാവൂ.
പട്ടരാജ്ഞീ ത്വമേവാസ്യ ഭവിതാ നാത്ര സംശയഃ । സ തവാജ്ഞാകരോ ജാതോ വശവര്തീ ഭവിഷ്യതി
നീ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാനഭാര്യയാവുക, ഇതിൽ സംശയമില്ല; അവൻ നിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവനായി മാറും.
ത്രൈലോക്യവിഭവം ഭുക്ത്വാ ചിരകാലം വരാനനേ । മഹിഷം പതിമാസാദ്യ യോഷിതാം സുഭഗാ ഭവ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് ദീർഘകാലം അനുഭവിച്ച്, മഹിഷനെ ഭർത്താവായി നേടി, സുന്ദരമുഖിയേ, സ്ത്രീകളിൽ ഭാഗ്യശാലിയായിരിക്കുക.
ഇതി മദ്വചനം ശ്രുത്വാ സാ സ്മയാവേശമോഹിതാ । മാമുവാച വിശാലാക്ഷീ സ്മിതപൂര്വമിദം വചഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെയും ആകർഷണത്തോടെയും നിറഞ്ഞു, പുഞ്ചിരി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഹിഷീഗര്ഭസമ്ഭൂതം പശൂനാമധമം കില । ബലിം ദാസ്യാമ്യഹം ദേവ്യൈ സുരാണാം ഹിതകാമ്യയാ
മഹിഷിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, മൃഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനായ മഹിഷനെ, ദേവികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ദേവിക്ക് ബലിയായി ഞാൻ അർപ്പിക്കും.
കാ മൂഢാ കാമിനീ ലോകേ മഹിഷം വൈ പതിം ഭജേത് । മാദൃശീ മന്ദബുദ്ധേ കിം പശുഭാവം ഭജേദിഹ
ലോകത്തിൽ ഏത് മൂഢയായ സ്ത്രീയാണ് മഹിഷനെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിക്കുക? എന്റെ പോലൊരു മന്ദബുദ്ധി സ്ത്രീക്ക് ഇവിടെ മൃഗസ്വഭാവം സ്വീകരിക്കാൻ എന്തിനാണ്?
മഹിഷീ മഹിഷം നാഥം സശൃങ്ഗാ ശൃങ്ഗസംയുതമ് । കുരുതേ ക്രന്ദമാനാ വൈ നാഹം തത്സദൃശീ ശഠാ
മഹിഷി, കൊമ്പുകളോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മഹിഷനെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ച് കരയിക്കുന്നു; ഞാൻ ആ വഞ്ചകയായവളെപ്പോലുമല്ല.
കരിഷ്യേഽഹം മൃധേ യുദ്ധം ഹനിഷ്യേ ത്വാം സുരാപ്രിയമ് । ഗച്ഛ വാ ദുഷ്ട പാതാലം ജീവിതേച്ഛാ യദസ്തി തേ
ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പോരാടും, ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുവായ നിന്നെ കൊല്ലും; അല്ലെങ്കിൽ, ദുഷ്ടനേ, ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകൂ.
പരുഷം തു തയാ വാക്യമിത്യുക്തം നൃപ മത്തയാ । തച്ഛ്രുത്വാഹം സമായാതഃ പ്രവിചിന്ത്യ പുനഃ പുനഃ
അവൾ മദത്തിൽ രാജാവിനോട് കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; അത് കേട്ട ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച് തിരികെ വന്നു.
രസഭങ്ഗം വിചിന്ത്യൈവ ന യുദ്ധം തു മയാ കൃതമ് । ആജ്ഞാം വിനാ തവാത്യന്തം കഥം കുര്യാം വൃഥോദ്യമമ്
ഉള്ളടക്കത്തിൽ ഭംഗം വരുമെന്ന് കരുതി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്തില്ല; നിന്റെ ആജ്ഞയില്ലാതെ എങ്ങനെ ഞാൻ വെറുതെ ശ്രമം നടത്തും?
സാതീവ ച ബലോന്മത്താ വര്തതേ ഭൂപ ഭാമിനീ । ഭവിതവ്യം ന ജാനാമി കിം വാ ഭാവി ഭവിഷ്യതി
അവൾ അത്യന്തം ശക്തിയിൽ മദിച്ചിരിക്കുകയാണ്, രാജാവേ, ഭാവനീയയേ; എന്താണ് സംഭവിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്നെനിക്ക് അറിയില്ല.
കാര്യേഽസ്മിംസ്ത്വം പ്രമാണം നോ മന്ത്രോഽതീവ ദുരാസദഃ । യുദ്ധം പലായനം ശ്രേയോ ന ജാനേഽഹം വിനിശ്ചയമ്
ഈ കാര്യത്തില് നീയാണല്ലോ പ്രാധാന്യം ഉള്ളത്, ഉപദേശമല്ല. മന്ത്രം വളരെ പ്രയാസമുള്ളതാണല്ലോ. യുദ്ധം ചെയ്യണോ, പിൻവാങ്ങണോ എന്നതില് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ല, ശരിയായ തീരുമാനം എടുക്കാന് അറിയുന്നില്ല.
താമ്രകൃതം ദേവീം പ്രതി വിസ്രംസനവചനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ മഹിഷോ മദവിഹ്വലഃ । മന്ത്രിവൃദ്ധാന് സമാഹൂയ രാജാ വചനമബ്രവീത്
താമ്രകൃതന് ദേവിയോട് മോചനം ആവശ്യപ്പെട്ട് പറഞ്ഞ വാക്കുകളുടെ വിവരണം.
രാജോവാച മന്ത്രിണഃ കിം ച കര്തവ്യം വിശ്രബ്ധം ബ്രൂത മാ ചിരമ് । ആഗതാ ദേവവിഹിതാ മായേയം ശാമ്ബരീവ കിമ്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: മന്ത്രിമാരേ, എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ധൈര്യത്തോടെ വൈകാതെ പറയൂ. ദേവന്മാര് നിയോഗിച്ച ഈ മായികശക്തി വന്നിരിക്കുന്നു, ശാംബരന്റെ മായപോലെയാണോ ഇവള്?
കാര്യേഽസ്മിന്നിപുണാ യൂയമുപായേഷു വിചക്ഷണാഃ । സാമാദിഷു ച കര്തവ്യഃ കോഽത്ര മഹ്യം ബ്രുവന്തു ച
ഈ കാര്യത്തില് നിങ്ങള് പരിചയസമ്പന്നരും വഴികള് അറിയുന്നവരുമല്ലേ. സമം മുതലായ ഉപായങ്ങളില് എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് എനിക്ക് പറയൂ.
മന്ത്രിണ ഊചുഃ സത്യം സദൈവ വക്തവ്യം പ്രിയഞ്ച നൃപസത്തമ । കാര്യം ഹിതകരം നൂനം വിചാര്യ വിബുധൈഃ കില
മന്ത്രിമാര് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, സത്യം എന്നും പറയണം, മനോഹരമായതും പറയണം. യഥാര്ത്ഥത്തില് ഉപകാരപ്പെടുന്ന കാര്യം ജ്ഞാനികള് ആലോചിച്ച് തീരുമാനിക്കണം.
സത്യം ച ഹിതകൃദ്രാജന്പ്രിയം ചാഹിതകൃദ്ഭവേത് । യഥൌഷധം നൃണാം ലോകേ ഹ്യപ്രിയം രോഗനാശനമ്
രാജാവേ, സത്യം ഉപകാരപ്പെടും, പക്ഷേ കേവലം ഇഷ്ടമുള്ളത് പറയുന്നത് ഹാനികരമായിരിക്കും. മനുഷ്യര്ക്ക് രുചികരമല്ലാത്ത മരുന്ന് രോഗം മാറ്റുന്നതുപോലെയാണ് അതു.
സത്യസ്യ ശ്രോതാ മന്താ ച ദുര്ലഭഃ പൃഥിവീപതേ । വക്താപി ദുര്ലഭഃ കാമം ബഹവശ്ചാടുഭാഷകാഃ
ഭൂമിയുടെ അധിപതിയേ, സത്യം കേള്ക്കുന്നവരും ഉപദേശിക്കുന്നവരും വളരെ അപൂര്വ്വം. സത്യം പറയുന്നവരും വളരെ കുറവാണ്, പക്ഷേ പുകഴ്ത്തുന്നവരൊക്കെ ധാരാളം.
കഥം ബ്രൂമോഽത്ര നൃപതേ വിചാരേ ഗഹനേ ത്വിഹ । ശുഭം വാപ്യശുഭം വാപി കോ വേത്തി ഭുവനത്രയേ
രാജാവേ, ഇത്രയും ഗഹനമായ കാര്യത്തില് ഞങ്ങള് എങ്ങനെ പറയാം? മൂന്നു ലോകത്തും എന്താണ് ശുഭം, എന്താണ് അശുഭം എന്ന് ആര്ക്കറിയാം?
രാജോവാച സ്വസ്വമത്യനുസാരേണ ബ്രുവന്ത്വദ്യ പൃഥക്പൃഥക് । യേഷാം ഹി യാദൃശോ ഭാവസ്തച്ഛ്രുത്വാ ചിന്തയാമ്യഹമ്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: നിങ്ങളൊന്നൊന്നായി ഓരോരുത്തരുടെയും അഭിപ്രായം പറയൂ. എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിലുള്ളത് കേട്ടശേഷം ഞാന് ആലോചിക്കും.
ബഹൂനാം മതമാജ്ഞായ വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ । യച്ഛ്രേയസ്തദ്ധി കര്തവ്യം കാര്യം കാര്യവിചക്ഷണൈഃ
പലരുടെയും അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ് വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച ശേഷം, യഥാര്ത്ഥത്തില് ഉത്തമമായത് കാര്യദക്ഷരായവര് ചെയ്യണം.
വ്യാസ ഉവാച തസ്യൈവം വചനം ശ്രുത്വാ വിരൂപാക്ഷോ മഹാബലഃ । ഉവാച തരസാ വാക്യം രഞ്ജയന്പൃഥിവീപതിമ്
വ്യാസന് പറയുന്നു: രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട് മഹാബലശാലിയായ വിരൂപാക്ഷന് ഉടന് രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു.
വിരൂപാക്ഷ ഉവാച രാജന്നാരീ വരാകീയം സാ ബ്രൂതേ മദഗര്വിതാ । വിഭീഷികാമാത്രമിദം ജ്ഞാതവ്യം വചനം ത്വയാ
വിരൂപാക്ഷന് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ആ സ്ത്രീ, അഹങ്കാരത്തില് മുഴുകിയ ദുർഭാഗ്യവതിയാണ്. ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകള് മാത്രമാണ് അവള് പറയുന്നത്, നീ ഇതു മനസ്സിലാക്കണം.
കോ ബിഭേതി സ്ത്രിയോ വാക്യൈര്ദുരുക്തൈ രണദുര്മദൈഃ । അനൃതം സാഹസം ചേതി ജാനന്നാരീവിചേഷ്ടിതമ്
യുദ്ധത്തില് കടുത്തതോ കഠിനമായതോ ആയ സ്ത്രീയുടെ വാക്കുകള്ക്ക് ആര് ഭയപ്പെടും? സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവം, അതായത് അസത്യം, ഉന്മാദം എന്നിവ അറിയുന്നവന് ഭയപ്പെടുമോ?
ജിത്വാ ത്രിഭുവനം രാജന്നദ്യ കാന്താഭയേന വൈ । ദീനത്വേഽപ്യയശോ നൂനം വീരസ്യ ഭുവനേ ഭവേത്
രാജാവേ, മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ച ശേഷം ഇന്ന് ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഭീഷണിക്ക് നീ ഭയപ്പെട്ടാല് ലോകത്ത് വീരന്ക്ക് ദു:ഖത്തിലും അപമാനം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
തസ്മാദ്യാമ്യഹമേകാകീ യുദ്ധായ ചണ്ഡികാം പ്രതി । ഹനിഷ്യേ താം മഹാരാജ നിര്ഭയോ ഭവ സാമ്പ്രതമ്
അതുകൊണ്ട് ഞാന് ഒറ്റയ്ക്കു ചെന്നു ചണ്ഡികയെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്യും; മഹാരാജാവേ, അവളെ ഞാന് കൊല്ലും, നീ ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കൂ.
സേനാവൃതോഽഹം ഗത്വാ താം ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്വിവിധൈഃ കില । നിഷൂദയാമി ദുര്മര്ഷാം ചണ്ഡികാം ചണ്ഡവിക്രമാമ്
എന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ചെന്നു പലവിധ ആയുധങ്ങളാലും ആ ഭയങ്കരിയും സഹിക്കാനാവാത്തവളുമായ ചണ്ഡികയെ ഞാന് തോല്പ്പിക്കും.
ബദ്ധ്വാ സര്പമയൈഃ പാശൈരാനയിഷ്യേ തവാന്തികമ് । വശഗാ തു സദാ തേ സ്യാത്പശ്യ രാജന് ബലം മമ
പാമ്പുപോലെയുള്ള കയര് കൊണ്ട് കെട്ടി അവളെ നിന്റെ മുമ്പില് കൊണ്ടുവരും; അവള് എപ്പോഴും നിന്റെ വശത്തായിരിക്കും. രാജാവേ, എന്റെ ശക്തി കാണൂ.
വ്യാസ ഉവാച വിരൂപാക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ ദുര്ധരോ വാക്യമബ്രവീത് । സത്യമുക്തം വചോ രാജന് വിരൂപാക്ഷേണ ധീമതാ
വ്യാസന് പറയുന്നു: വിരൂപാക്ഷന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട് ദുര്ധരന് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വിരൂപാക്ഷന് പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്.