സ പീഡയതി ദുഷ്ടാത്മാ മുനീന് വേദാംശ്ച സര്വശഃ । ന കോഽപി വിദ്യതേ തസ്യ ഹന്താദ്യ ഭുവനത്രയേ
അവൻ ദുഷ്ടചിത്തനായി മുനിമാരെയും വേദങ്ങളെയും എല്ലാതരത്തിലും പീഡിപ്പിച്ചു; ഇന്നിതുവരെ ലോകത്രയത്തിലും അവനെ കൊല്ലാൻ ആരുമില്ല.
തസ്മാച്ഛീര്ഷം ഹയസ്യാസ്യ സമുദ്ധൃത്യ മനോഹരമ് । ദേഹേഽത്ര വിശിരോവിഷ്ണോസ്ത്വഷ്ടാ സംയോജയിഷ്യതി
അതിനാൽ ഈ കുതിരയുടെ മനോഹരമായ തല ത്വഷ്ടാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്ത് കൂട്ടും.
ഹയഗ്രീവോഽഥ ഭഗവാന്ഹനിഷ്യതി തമാസുരമ് । പാപിഷ്ഠം ദാനവം ക്രൂരം ദേവാനാം ഹിതകാമ്യയാ
പിന്നീട് ഹയഗ്രീവൻ ഭഗവാൻ ദേവന്മാരുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി ആ പാപിയായ ക്രൂരനായ ദാനവനെ സംഹരിക്കും.
സൂത ഉവാച ഏവം സുരാംസ്തദാഭാഷ്യ ശര്വാണീ വിരരാമ ഹ । ദേവാസ്തദാതിസന്തുഷ്ടാസ്തമൂചുര്ദേവശില്പിനമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദേവിമാർക്ക് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശർവ്വാണി മൗനത്തിലായി. അതിനുശേഷം അതീവ സന്തുഷ്ടരായ ദേവന്മാർ ദൈവശില്പിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ദേവാ ഊചുഃ കുരു കാര്യം സുരാണാം വൈ വിഷ്ണോഃ ശീര്ഷാഭിയോജനമ് । ദാനവപ്രവരം ദൈത്യം ഹയഗ്രീവോ ഹനിഷ്യതി
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർക്കായി വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ കുതിരയുടെ തല ചേർക്കുന്ന ജോലി ചെയ്യൂ. ഹയഗ്രീവൻ ആ ദാനവപ്രമുഖനെ സംഹരിക്കും.
സൂത ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തേഷാം ത്വഷ്ടാ ചാതിത്വരാന്വിതഃ । വാജിശീര്ഷം ചകര്താശു ഖഡ്ഗേന സുരസന്നിധൌ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ ത്വഷ്ടാവ് അതിവേഗം, ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വാളുകൊണ്ട് കുതിരയുടെ തല വെട്ടി മാറ്റി.
വിഷ്ണോഃ ശരീരേ തേനാശു യോജിതം വാജിമസ്തകമ് । ഹയഗ്രീവോ ഹരിര്ജാതോ മഹാമായാപ്രസാദതഃ
അത് ഉടൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്തു; മഹാമായയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഹരി ഹയഗ്രീവനായി.
കിയതാ തേന കാലേന ദാനവോ മദദര്പിതഃ । നിഹതസ്തരസാ സംഖ്യേ ദേവാനാം രിപുരോജസാ
അൽപസമയത്തിനുള്ളിൽ, അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരുന്ന ആ ദാനവൻ, ദേവന്മാരുടെ ശക്തിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.
യ ഇദം ശുഭമാഖ്യാനം ശൃണ്വന്തി ഭുവി മാനവാഃ । സര്വദുഃഖവിനിര്മുക്താസ്തേ ഭവന്തി ന സംശയഃ
ഭൂമിയിൽ ഈ ശുഭമായ കഥ കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യർ എല്ലാദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മഹാമായാചരിത്രഞ്ച പവിത്രം പാപനാശനമ് । പഠതാം ശൃണ്വതാം ചൈവ സര്വസമ്പത്തികാരകമ്
മഹാമായയുടെ കഥ ശുദ്ധവും പാപനാശിനിയുമാണ്; അതു വായിക്കുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും എല്ലാ ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
മധുകൈടഭയോര്യുദ്ധോദ്യോഗവര്ണനമ് ഋഷയ ഊചുഃ സൌമ്യ യച്ച ത്വയാ പ്രോക്തം ശൌരേര്യുദ്ധം മഹാര്ണവേ । മധുകൈടഭയോഃ സാര്ധം പഞ്ചവര്ഷസഹസ്രകമ്
മധു-കൈടഭന്മാരുടെ യുദ്ധവും ഒരുക്കങ്ങളും: ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൌമ്യ, നീ പറഞ്ഞ ശൗരിയുടെ മഹാസമുദ്രത്തിലെ മധു-കൈടഭന്മാരോടൊപ്പം നടന്ന യുദ്ധം അഞ്ചായിരം വർഷം നീണ്ടു.
കസ്മാത്തൌ ദാനവൌ ജാതൌ തസ്മിന്നേകാര്ണവേ ജലേ । മഹാവീര്യോ ദുരാധര്ഷൌ ദേവൈരപി സുദുര്ജയൌ
അവൻമാർ ആ ഒരേയൊരു സമുദ്രത്തിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അത്ര വലിയ ശക്തിയുള്ളവരും ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരുമായിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
കഥം താവസുരൌ ജാതൌ കഥം ച ഹരിണാ ഹതൌ । തദാചക്ഷ്വ മഹാപ്രാജ്ഞ ചരിതം പരമാദ്ഭുതമ്
അവൻമാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ഹരിയാൽ എങ്ങനെ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു? മഹാപണ്ഡിതനായോ, ആ അത്ഭുതമായ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ശ്രോതുകാമാ വയം സര്വേ ത്വം വക്താ ച ബഹുശ്രുതഃ । ദൈവാച്ചാത്രൈവ സംജാതഃ സംയോഗശ്ച തഥാവയോഃ
ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഈ കഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ പറയാൻ യോഗ്യനും വിജ്ഞാനിയുമാണ്. ദൈവകൃപയാൽ ഈ സംഗമവും കൂടിച്ചേരലും സംഭവിച്ചു.
മൂര്ഖേണ സഹ സംയോഗോ വിഷാദപി സുദുര്ജരഃ । വിജ്ഞേന സഹ സംയോഗഃ സുധാരസസമഃ സ്മൃതഃ
മൂഢനോടൊപ്പം കൂടിയാൽ വിഷംപോലും അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; വിജ്ഞാനിയോടൊപ്പം കൂടിയാൽ അമൃതംപോലെയുള്ള അനുഭവമാണ്.
ജീവന്തി പശവഃ സര്വേ ഖാദന്തി മേഹയന്തി ച । ജാനന്തി വിഷയാകാരം വ്യവായസുഖമദ്ഭുതമ്
എല്ലാ മൃഗങ്ങളും ജീവിക്കുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, മലമൂത്രം ചെയ്യുന്നു; അവയ്ക്ക് വിഷയങ്ങളുടെ രൂപവും ലൈംഗികസുഖത്തിന്റെ അത്ഭുതവും അറിയാം.
ന തേഷാം സദസജ്ജ്ഞാനം വിവേകോ ന ച മോക്ഷദഃ । പശുഭിസ്തേ സമാ ജ്ഞേയാ യേഷാം ന ശ്രവണാദരഃ
യാര്ക്ക് സത്യം അസത്യം തമ്മില് തിരിച്ചറിയാനും വിവേകവും മോക്ഷവും ഇല്ലയോ, അവരെ കേള്വിയ്ക്ക് ആദരം ഇല്ലാത്തവരായി അറിയണം. അത്തരം ആളുകള് മൃഗങ്ങളോടു സമാനരാണ്.
മൃഗാദ്യാഃ പശവഃ കേചിജ്ജാനന്തി ശ്രാവണം സുഖമ് । അശ്രോത്രാഃ ഫണിനശ്ചൈവ മുമുഹുര്നാദപാനതഃ
മാന് മുതലായ ചില മൃഗങ്ങള്ക്ക് കേള്വിയുടെ ആനന്ദം അറിയാം; പക്ഷേ ചെവിയില്ലാത്ത പാമ്പുകള്ക്ക് ശബ്ദത്തിന്റെ ആനന്ദം ലഭിക്കില്ല.
പഞ്ചാനാമിന്ദ്രിയാണാം വൈ ശുഭേ ശ്രവണദര്ശനേ । ശ്രവണാദ്വസ്തുവിജ്ഞാനം ദര്ശനാച്ചിത്തരഞ്ജനമ്
അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളില് കേള്വിയും കാഴ്ചയും നല്ലവയാണ്; കേള്വിയിലൂടെ വസ്തുക്കളുടെ അറിവ് ലഭിക്കും, കാഴ്ചയിലൂടെ മനസ്സിന് സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ശ്രവണം ത്രിവിധം പ്രോക്തം സാത്ത്വികം രാജസം തഥാ । താമസം ച മഹാഭാഗ സുജ്ഞോക്തം നിശ്ചയാന്വിതമ്
കേള്വി മൂന്നു തരത്തിലുള്ളതാണെന്ന് ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു: സാത്വികം, രാജസം, താമസം.
സാത്ത്വികം വേദശാസ്ത്രാദി സാഹിത്യം ചൈവ രാജസമ് । താമസം യുദ്ധവാര്താ ച പരദോഷപ്രകാശനമ്
വേദം, ശാസ്ത്രം മുതലായവ കേള്ക്കുന്നത് സാത്വികം; സാഹിത്യം കേള്ക്കുന്നത് രാജസം; യുദ്ധവാര്ത്തകളും മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷങ്ങള് പറയുന്നതും താമസം.
സാത്ത്വികം ത്രിവിധം പ്രോക്തം പ്രജ്ഞാവദ്ഭിശ്ച പണ്ഡിതൈഃ । ഉത്തമം മധ്യമം ചൈവ തഥൈവാധമമിത്യുത
പണ്ഡിതരും ജ്ഞാനികളും സാത്വികം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് പറയുന്നു: ഉത്തമം, മധ്യമം, അധമം.
ഉത്തമം മോക്ഷഫലദം സ്വര്ഗദം മധ്യമം തഥാ । അധമം ഭോഗദം പ്രോക്തം നിര്ണീയ വിദിതം ബുധൈഃ
ഉത്തമം മോക്ഷം നല്കുന്നു, മധ്യമം സ്വര്ഗം നല്കുന്നു, അധമം ഭോഗം നല്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികള് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
സാഹിത്യം ചൈവ ത്രിവിധം സ്വീയായാം ചോത്തമം സ്മൃതമ് । മധ്യമം വാരയോഷായാം പരോഢായാം തഥാധമമ്
സാഹിത്യവും മൂന്നു തരത്തിലുള്ളതാണ്: സ്വന്തം സാഹിത്യം ഉത്തമം, വേശ്യയുടെത് മധ്യമം, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുടെത് അധമം.
താമസം ത്രിവിധം ജ്ഞേയം വിദ്വദ്ഭിഃ ശാസ്ത്രദര്ശിഭിഃ । ആതതായിനിയുദ്ധം യത്തദുത്തമമുദാഹൃതമ്
താമസം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം അറിയുന്നവര് പറയുന്നു: അത其中 അക്രമികളെ നേരിടുന്ന യുദ്ധം ഉത്തമം.
മധ്യമം ചാപി വിദ്വേഷാത്പാണ്ഡവാനാം തഥാരിഭിഃ । അധമം നിര്നിമിത്തം തു വിവാദേ കലഹേ തഥാ
ശത്രുത്വം കൊണ്ടുള്ള യുദ്ധം, പാണ്ഡവര്ക്കും അവരുടെ ശത്രുക്കള്ക്കും ഇടയില് നടന്നത് പോലെ, മധ്യമം. കാരണമില്ലാതെ വഴക്കിടലും കലഹവും അധമം.
തദത്ര ശ്രവണം മുഖ്യം പുരാണസ്യ മഹാമതേ । ബുദ്ധിപ്രവര്ധനം പുണ്യം തതഃ പാപപ്രണാശനമ്
അതുകൊണ്ട്, മഹാമതിയുള്ളവനേ, പുരാണം കേള്ക്കുന്നത് ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്; അത് ബുദ്ധി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയും പുണ്യം നല്കുകയും പാപം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തദാഖ്യാഹി മഹാബുദ്ധേ കഥാം പൌരാണികീം ശുഭാമ് । ശ്രുതാം ദ്വൈപായനാത്പൂര്വം സര്വാര്ഥസ്യ പ്രസാധിനീമ്
അതുകൊണ്ട്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ മുന്പ് വ്യാസനില് നിന്ന് കേട്ട ശുഭമായ പുരാണകഥ പറയണം; അതാണ് എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങള്ക്കും കാരണമാകുന്നത്.
സൂത ഉവാച യൂയം ധന്യാ മഹാഭാഗാ ധന്യോഽഹം പൃഥിവീതലേ । യേഷാം ശ്രവണബുദ്ധിശ്ച മമാപി കഥനേ കില
സൂതന് പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗ്യശാലികളായ നിങ്ങള് ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, ഈ ഭൂമിയില് ഞാനും ഭാഗ്യവാനാണ്; കാരണം നിങ്ങള്ക്ക് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹമുണ്ട്, എനിക്ക് പറയാന് അവസരമുണ്ട്.
പുരാ ചൈകാര്ണവേ ജാതേ വിലീനേ ഭുവനത്രയേ । ശേഷപര്യങ്കസുപ്തേ ച ദേവദേവേ ജനാര്ദനേ
പണ്ടൊരിക്കല്, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഒരു സമുദ്രത്തില് ലയിച്ചപ്പോള്, ദേവദേവനായ ജനാര്ദ്ദനന് ആനന്തശയനത്തില് വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.