ഹയഗ്രീവ ഉവാച നമോ ദേവ്യൈ മഹാമായേ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകാരിണി । ഭക്താനുഗ്രഹചതുരേ കാമദേ മോക്ഷദേ ശിവേ
ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: 'സൃഷ്ടി, നില, ലയം ചെയ്യുന്ന മഹാമായയായ ദേവിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ നിപുണയായവളേ, ആഗ്രഹവും മോക്ഷവും നല്കുന്ന ശിവേ, നമസ്കാരം.'
ധരാമ്ബുതേജഃപവനഖപഞ്ചാനാം ച കാരണമ് । ത്വം ഗന്ധരസരൂപാണാം കാരണം സ്പര്ശശബ്ദയോഃ
ഭൂമി, വെള്ളം, തീ, വായു, ആകാശം—ഈ അഞ്ചിന്റെയും കാരണമാണ് നീ; ഗന്ധർവന്മാരുടെ രൂപത്തിന്റെയും സ്പർശത്തിന്റെയും ശബ്ദത്തിന്റെയും കാരണമാണ് നീ.
ഘ്രാണം ച രസനാ ചക്ഷുസ്ത്വക്ശ്രോത്രമിന്ദ്രിയാണി ച । കര്മേന്ദ്രിയാണി ചാന്യാനി ത്വത്തഃ സര്വം മഹേശ്വരി
മൂക്ക്, നാവു, കണ്ണ്, ത്വക്ക്, ചെവി—ഇവയും മറ്റ് കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും എല്ലാം മഹേശ്വരിയേ, നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
ദേവ്യുവാച കിം തേഽഭീഷ്ടം വരം ബ്രൂഹി വാഞ്ഛിതം യദ്ദദാമി തത് । പരിതുഷ്ടാസ്മി ഭക്ത്യാ തേ തപസാ ചാദ്ഭുതേന ച
ദേവി പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടമായ വരം പറയൂ; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ഞാൻ നല്കും. നിന്റെ ഭക്തിയിലും അത്ഭുതമായ തപസ്സിലും ഞാൻ സംതൃപ്തയാകുന്നു.'
ഹയഗ്രീവ ഉവാച യഥാ മേ മരണം മാതര്ന ഭവേത്തത്തഥാ കുരു । ഭവേയമമരോ യോഗീ തഥാജേയഃ സുരാസുരൈഃ
ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, എനിക്ക് മരണം വരരുത്; അങ്ങനെ തന്നെ ആക്കണം. ഞാൻ അമരനും യോഗിയുമായിരിക്കണം; ദേവന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും ജയിക്കപ്പെടരുത്.'
ദേവ്യുവാച ജാതസ്യ ഹി ധ്രുവം മൃത്യുര്ധ്രുവം ജന്മ മൃതസ്യ ച । മര്യാദാ ചേദൃശീ ലോകേ ഭവേച്ച കഥമന്യഥാ
ദേവി പറഞ്ഞു: 'ജനിച്ചവൻക്ക് മരണം ഉറപ്പാണ്; മരിച്ചവന് വീണ്ടും ജനനം ഉറപ്പാണ്. ലോകത്തിൽ ഇതാണ് നിയമം—ഇത് എങ്ങനെ മാറ്റാം?'
ഏവം ത്വം നിശ്ചയം കൃത്വാ മരണേ രാക്ഷസോത്തമ । വരം വരയ ചേഷ്ടം തേ വിചാര്യ മനസാ കില
അതിനാൽ, രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠാ, മരണം സംബന്ധിച്ചുള്ള ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കി, നീ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് വേറെ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
ഹയഗ്രീവ ഉവാച ഹയഗ്രീവാച്ച മേ മൃത്യുര്നാന്യസ്മാജ്ജഗദമ്ബികേ । ഇതി മേ വാഞ്ഛിതം കാമം പൂരയസ്വ മനോഗതമ്
ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: 'ലോകമാതാവേ, എന്റെ മരണം ഹയഗ്രീവനെന്ന പേരുള്ളവനാൽ മാത്രമേ വരൂ; മറ്റാരാലും വരരുത്. എന്റെ മനസ്സിലുള്ള ഈ ആഗ്രഹം നീ നിറവേറ്റണം.'
ദേവ്യുവാച ഗൃഹം ഗച്ഛ മഹാഭാഗ കുരു രാജ്യം യഥാസുഖമ് । ഹയഗ്രീവാദൃതേ മൃത്യുര്ന തേ നൂനം ഭവിഷ്യതി
ദേവി പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവ, നീ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി ഇഷ്ടം പോലെ രാജ്യം ഭരിക്കൂ. ഹയഗ്രീവനെ ഒഴികെ മരണത്തിന് നിന്നെ തൊടാൻ കഴിയില്ല.
ഇതി ദത്ത്വാ വരം തസ്മാ അന്തര്ധാനം ഗതാ തഥാ । മുദം പരമികാം പ്രാപ്യ സോഽപി സ്വഭവനം ഗതഃ
അവനു ആ വരം നൽകി ദേവി അപ്രത്യക്ഷയായി. അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അവനും തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
സ പീഡയതി ദുഷ്ടാത്മാ മുനീന് വേദാംശ്ച സര്വശഃ । ന കോഽപി വിദ്യതേ തസ്യ ഹന്താദ്യ ഭുവനത്രയേ
അവൻ ദുഷ്ടചിത്തനായി മുനിമാരെയും വേദങ്ങളെയും എല്ലാതരത്തിലും പീഡിപ്പിച്ചു; ഇന്നിതുവരെ ലോകത്രയത്തിലും അവനെ കൊല്ലാൻ ആരുമില്ല.
തസ്മാച്ഛീര്ഷം ഹയസ്യാസ്യ സമുദ്ധൃത്യ മനോഹരമ് । ദേഹേഽത്ര വിശിരോവിഷ്ണോസ്ത്വഷ്ടാ സംയോജയിഷ്യതി
അതിനാൽ ഈ കുതിരയുടെ മനോഹരമായ തല ത്വഷ്ടാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്ത് കൂട്ടും.
ഹയഗ്രീവോഽഥ ഭഗവാന്ഹനിഷ്യതി തമാസുരമ് । പാപിഷ്ഠം ദാനവം ക്രൂരം ദേവാനാം ഹിതകാമ്യയാ
പിന്നീട് ഹയഗ്രീവൻ ഭഗവാൻ ദേവന്മാരുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി ആ പാപിയായ ക്രൂരനായ ദാനവനെ സംഹരിക്കും.
സൂത ഉവാച ഏവം സുരാംസ്തദാഭാഷ്യ ശര്വാണീ വിരരാമ ഹ । ദേവാസ്തദാതിസന്തുഷ്ടാസ്തമൂചുര്ദേവശില്പിനമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദേവിമാർക്ക് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശർവ്വാണി മൗനത്തിലായി. അതിനുശേഷം അതീവ സന്തുഷ്ടരായ ദേവന്മാർ ദൈവശില്പിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ദേവാ ഊചുഃ കുരു കാര്യം സുരാണാം വൈ വിഷ്ണോഃ ശീര്ഷാഭിയോജനമ് । ദാനവപ്രവരം ദൈത്യം ഹയഗ്രീവോ ഹനിഷ്യതി
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർക്കായി വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ കുതിരയുടെ തല ചേർക്കുന്ന ജോലി ചെയ്യൂ. ഹയഗ്രീവൻ ആ ദാനവപ്രമുഖനെ സംഹരിക്കും.
സൂത ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തേഷാം ത്വഷ്ടാ ചാതിത്വരാന്വിതഃ । വാജിശീര്ഷം ചകര്താശു ഖഡ്ഗേന സുരസന്നിധൌ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ ത്വഷ്ടാവ് അതിവേഗം, ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വാളുകൊണ്ട് കുതിരയുടെ തല വെട്ടി മാറ്റി.
വിഷ്ണോഃ ശരീരേ തേനാശു യോജിതം വാജിമസ്തകമ് । ഹയഗ്രീവോ ഹരിര്ജാതോ മഹാമായാപ്രസാദതഃ
അത് ഉടൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്തു; മഹാമായയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഹരി ഹയഗ്രീവനായി.
കിയതാ തേന കാലേന ദാനവോ മദദര്പിതഃ । നിഹതസ്തരസാ സംഖ്യേ ദേവാനാം രിപുരോജസാ
അൽപസമയത്തിനുള്ളിൽ, അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരുന്ന ആ ദാനവൻ, ദേവന്മാരുടെ ശക്തിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.
യ ഇദം ശുഭമാഖ്യാനം ശൃണ്വന്തി ഭുവി മാനവാഃ । സര്വദുഃഖവിനിര്മുക്താസ്തേ ഭവന്തി ന സംശയഃ
ഭൂമിയിൽ ഈ ശുഭമായ കഥ കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യർ എല്ലാദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മഹാമായാചരിത്രഞ്ച പവിത്രം പാപനാശനമ് । പഠതാം ശൃണ്വതാം ചൈവ സര്വസമ്പത്തികാരകമ്
മഹാമായയുടെ കഥ ശുദ്ധവും പാപനാശിനിയുമാണ്; അതു വായിക്കുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും എല്ലാ ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
മധുകൈടഭയോര്യുദ്ധോദ്യോഗവര്ണനമ് ഋഷയ ഊചുഃ സൌമ്യ യച്ച ത്വയാ പ്രോക്തം ശൌരേര്യുദ്ധം മഹാര്ണവേ । മധുകൈടഭയോഃ സാര്ധം പഞ്ചവര്ഷസഹസ്രകമ്
മധു-കൈടഭന്മാരുടെ യുദ്ധവും ഒരുക്കങ്ങളും: ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൌമ്യ, നീ പറഞ്ഞ ശൗരിയുടെ മഹാസമുദ്രത്തിലെ മധു-കൈടഭന്മാരോടൊപ്പം നടന്ന യുദ്ധം അഞ്ചായിരം വർഷം നീണ്ടു.
കസ്മാത്തൌ ദാനവൌ ജാതൌ തസ്മിന്നേകാര്ണവേ ജലേ । മഹാവീര്യോ ദുരാധര്ഷൌ ദേവൈരപി സുദുര്ജയൌ
അവൻമാർ ആ ഒരേയൊരു സമുദ്രത്തിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അത്ര വലിയ ശക്തിയുള്ളവരും ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരുമായിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
കഥം താവസുരൌ ജാതൌ കഥം ച ഹരിണാ ഹതൌ । തദാചക്ഷ്വ മഹാപ്രാജ്ഞ ചരിതം പരമാദ്ഭുതമ്
അവൻമാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ഹരിയാൽ എങ്ങനെ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു? മഹാപണ്ഡിതനായോ, ആ അത്ഭുതമായ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ശ്രോതുകാമാ വയം സര്വേ ത്വം വക്താ ച ബഹുശ്രുതഃ । ദൈവാച്ചാത്രൈവ സംജാതഃ സംയോഗശ്ച തഥാവയോഃ
ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഈ കഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ പറയാൻ യോഗ്യനും വിജ്ഞാനിയുമാണ്. ദൈവകൃപയാൽ ഈ സംഗമവും കൂടിച്ചേരലും സംഭവിച്ചു.
മൂര്ഖേണ സഹ സംയോഗോ വിഷാദപി സുദുര്ജരഃ । വിജ്ഞേന സഹ സംയോഗഃ സുധാരസസമഃ സ്മൃതഃ
മൂഢനോടൊപ്പം കൂടിയാൽ വിഷംപോലും അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; വിജ്ഞാനിയോടൊപ്പം കൂടിയാൽ അമൃതംപോലെയുള്ള അനുഭവമാണ്.
ജീവന്തി പശവഃ സര്വേ ഖാദന്തി മേഹയന്തി ച । ജാനന്തി വിഷയാകാരം വ്യവായസുഖമദ്ഭുതമ്
എല്ലാ മൃഗങ്ങളും ജീവിക്കുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, മലമൂത്രം ചെയ്യുന്നു; അവയ്ക്ക് വിഷയങ്ങളുടെ രൂപവും ലൈംഗികസുഖത്തിന്റെ അത്ഭുതവും അറിയാം.
ന തേഷാം സദസജ്ജ്ഞാനം വിവേകോ ന ച മോക്ഷദഃ । പശുഭിസ്തേ സമാ ജ്ഞേയാ യേഷാം ന ശ്രവണാദരഃ
യാര്ക്ക് സത്യം അസത്യം തമ്മില് തിരിച്ചറിയാനും വിവേകവും മോക്ഷവും ഇല്ലയോ, അവരെ കേള്വിയ്ക്ക് ആദരം ഇല്ലാത്തവരായി അറിയണം. അത്തരം ആളുകള് മൃഗങ്ങളോടു സമാനരാണ്.
മൃഗാദ്യാഃ പശവഃ കേചിജ്ജാനന്തി ശ്രാവണം സുഖമ് । അശ്രോത്രാഃ ഫണിനശ്ചൈവ മുമുഹുര്നാദപാനതഃ
മാന് മുതലായ ചില മൃഗങ്ങള്ക്ക് കേള്വിയുടെ ആനന്ദം അറിയാം; പക്ഷേ ചെവിയില്ലാത്ത പാമ്പുകള്ക്ക് ശബ്ദത്തിന്റെ ആനന്ദം ലഭിക്കില്ല.
പഞ്ചാനാമിന്ദ്രിയാണാം വൈ ശുഭേ ശ്രവണദര്ശനേ । ശ്രവണാദ്വസ്തുവിജ്ഞാനം ദര്ശനാച്ചിത്തരഞ്ജനമ്
അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളില് കേള്വിയും കാഴ്ചയും നല്ലവയാണ്; കേള്വിയിലൂടെ വസ്തുക്കളുടെ അറിവ് ലഭിക്കും, കാഴ്ചയിലൂടെ മനസ്സിന് സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ശ്രവണം ത്രിവിധം പ്രോക്തം സാത്ത്വികം രാജസം തഥാ । താമസം ച മഹാഭാഗ സുജ്ഞോക്തം നിശ്ചയാന്വിതമ്
കേള്വി മൂന്നു തരത്തിലുള്ളതാണെന്ന് ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു: സാത്വികം, രാജസം, താമസം.