അദ്യ സര്വസുരാണാം വൈ തേജോഭീ രൂപസമ്പദാ । ഉത്പന്നാ ചേദ്വരാരോഹാ സാ ഹന്യാത്തം രണേ ബലാത്
ഇന്ന്, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തേജസ്സും സൗന്ദര്യവും ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന ഒരു സ്ത്രീ ജനിച്ചാൽ, അവൾ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ബലമായി കൊല്ലും.
ഹയാരിം വരദൃപ്തഞ്ച മായാശതവിശാരദമ് । ഹന്തും യോഗ്യാ ഭവേന്നാരീ ശക്ത്യംശൈര്നിര്മിതാ ഹി നഃ
വരദാനത്തിന്റെ അഹങ്കാരവും നൂറു വിധ മായാവിദ്യകളും ഉള്ള ദേവശത്രുവിനെ കൊല്ലാൻ, ഞങ്ങളുടെ തേജസ്സിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീക്ക് അതിന് കഴിയും.
പ്രാര്ഥയന്തു ച തേജോംഽശാന്സ്ത്രിയോഽസ്മാകം തഥാ പുനഃ । ഉത്പന്നൈസ്തൈശ്ച തേജോംഽശൈസ്തേജോരാശിര്ഭവേദ്യഥാ
അവിടെ സ്ത്രീകളായ ദേവതകളും നമ്മുടെ തേജസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ചോദിക്കട്ടെ. ആ ഭാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോൾ അതിവിശാലമായ ഒരു പ്രകാശം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആയുധാനി വയം ദദ്മഃ സര്വേ രുദ്രപുരോഗമാഃ । തസ്യൈ സര്വാണി ദിവ്യാനി ത്രിശൂലാദീനി യാനി ച
രുദ്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ദേവന്മാർ എല്ലാവരും, അവള്ക്ക് ത്രിശൂലം മുതലായ എല്ലാ ദിവ്യായുധങ്ങളും നല്കും.
സര്വായുധധരാ നാരീ സര്വതേജഃസമന്വിതാ । ഹനിഷ്യതി ദുരാത്മാനം തം പാപം മദഗര്വിതമ്
എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശം വച്ചും, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തേജസ്സും ഉൾക്കൊണ്ടുമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ, ആ പാപിയായ അഹങ്കാരിയായ ദുഷ്ടനെ സംഹരിക്കും.
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്തവതി ദേവേശേ ബ്രഹ്മണോ വദനാത്തതഃ । സ്വയമേവോദ്ബഭൌ തേജോരാശിശ്ചാതീവ ദുഃസഹഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരുടെ പ്രഭു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് സ്വയം അതീവ ദുർസഹമായ ഒരു പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു.
രക്തവര്ണം ശുഭാകാരം പദ്മരാഗമണിപ്രഭമ് । കിഞ്ചിച്ഛീതം തഥാ ചോഷ്ണം മരീചിജാലമണ്ഡിതമ്
അത് ചുവപ്പു നിറത്തിൽ, മനോഹരമായ രൂപത്തിൽ, പദ്മരാഗംപോലെയുള്ള തിളക്കത്തിൽ, അല്പം തണുപ്പും ചൂടും കൂടിയതും, കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
നിഃസൃതം ഹരിണാ ദൃഷ്ടം ഹരേണ ച മഹാത്മനാ । വിസ്മിതൌ തൌ മഹാരാജ ബഭൂവതുരുരുക്രമൌ
ആ പ്രകാശം ഹരിയാൽ കണ്ടു. മഹാത്മാവായ ഹരിയും ഹരനും അത്ഭുതപ്പെട്ടു നോക്കി നിന്നു.
ശങ്കരസ്യ ശരീരാത്തു നിഃസൃതം മഹദദ്ഭുതമ് । രൌപ്യവര്ണമഭൂത്തീവ്രം ദുര്ദര്ശം ദാരുണം മഹത്
ശങ്കരന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അത്ഭുതകരമായ ഒരു വലിയ പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു. അതിന് വെള്ളി നിറവും, അതീവ ശക്തിയും, കാഴ്ചയ്ക്ക് ദുർസഹതയും, ഭയാനകതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭയങ്കരഞ്ച ദൈത്യാനാം ദേവാനാം വിസ്മയപ്രദമ് । ഘോരരൂപം ഗിരിപ്രഖ്യം തമോഗുണമിവാപരമ്
അത് അസുരന്മാർക്ക് ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും, ദേവന്മാർക്ക് അത്ഭുതം നൽകുന്നതും, ഭയങ്കരമായ രൂപവും, പർവതംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും, അന്ധകാരഗുണത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപംപോലുമായിരുന്നു.
തതോ വിഷ്ണുശരീരാത്തു തേജോരാശിമിവാപരമ് । നീലം സത്ത്വഗുണോപേതം പ്രാദുരാസ മഹാദ്യുതി
അതിനുശേഷം, വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വലിയ പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു. അതിന് നീല നിറവും, സത്വഗുണവും, അത്യന്തം ദീപ്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതശ്ചേന്ദ്രശരീരാത്തു ചിത്രരൂപം ദുരാസദമ് । ആവിരാസീത്സുസംവൃത്തം തേജഃ സര്വഗുണാത്മകമ്
പിന്നീട്, ഇന്ദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അത്ഭുതകരമായ, കാണാൻ ദുർലഭമായ, വിവിധ വർണങ്ങളിലായും എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു.
കുബേരയമവഹ്നീനാം ശരീരേഭ്യഃ സമന്തതഃ । നിശ്ചക്രാമ മഹത്തേജോ വരുണസ്യ തഥൈവ ച
കുബേരൻ, യമൻ, അഗ്നി, വരുണൻ എന്നിവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നുമൊക്കെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും വലിയ പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു.
അന്യേഷാം ചൈവ ദേവാനാം ശരീരേഭ്യോഽതിഭാസ്വരമ് । നിര്ഗതം തന്മഹാതേജോരാശിരാസീന്മഹോജ്ജ്വലഃ
മറ്റു ദേവന്മാരുടെയും ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് അത്യന്തം ദീപ്തിയുള്ള പ്രകാശം പുറത്ത് വന്നു. ആ മഹത്തായ പ്രകാശം അതിശയകരമായ ഉജ്ജ്വലതയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മിതാഃ സര്വേ ദേവാ വിഷ്ണുപുരോഗമാഃ । തേജോരാശിം മഹാദിവ്യം ഹിമാചലമിവാപരമ്
അത് കണ്ടപ്പോൾ, വിഷ്ണു മുഖ്യനായ എല്ലാ ദേവന്മാരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ആ മഹത്തായ ദിവ്യപ്രകാശം, മറ്റൊരു ഹിമാലയംപോലെയായിരുന്നു.
പശ്യതാം തത്ര ദേവാനാം തേജഃപുഞ്ജസമുദ്ഭവാ । ബഭൂവാതിവരാ നാരീ സുന്ദരീ വിസ്മയപ്രദാ
അവിടെ ദേവന്മാർ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, ആ പ്രകാശസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അത്യുത്തമമായ, അത്യന്തം മനോഹരവും അത്ഭുതം നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു സ്ത്രീ ഉദിച്ചുവന്നു.
ത്രിഗുണാ സാ മഹാലക്ഷ്മീഃ സര്വദേവശരീരജാ । അഷ്ടാദശഭുജാ രമ്യാ ത്രിവര്ണാ വിശ്വമോഹിനീ
അവൾ മൂന്നു ഗുണങ്ങളുള്ള മഹാലക്ഷ്മിയാണ്, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൾ. പതിനെട്ടു കൈകളും, മൂന്ന് വർണങ്ങളും, ലോകത്തെ ആകർഷിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്.
ശ്വേതാനനാ കൃഷ്ണനേത്രാ സംരക്താധരപല്ലവാ । താമ്രപാണിതലാ കാന്താ ദിവ്യഭൂഷണഭൂഷിതാ
അവളുടെ മുഖം വെളുത്തു, കണ്ണുകൾ കറുപ്പ്, അധരങ്ങൾ ചുവന്ന ഇലപോലെയും, കൈതലങ്ങൾ താമ്രനിറത്തിലും, മനോഹരിയും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവളുമാണ്.
അഷ്ടാദശഭുജാ ദേവീ സഹസ്രഭുജമണ്ഡിതാ । സമ്ഭൂതാസുരനാശായ തേജോരാശിസമുദ്ഭവാ
പതിനെട്ടു കൈകളോടുകൂടിയ ദേവി, ആയിരം കൈകളുള്ളവളെപ്പോലെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്. അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ, പ്രകാശസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവളാണ്.
ജനമേജയ ഉവാച കൃഷ്ണ ദേവ മഹാഭാഗ സര്വജ്ഞ മുനിസത്തമ । വിസ്തരം ബ്രൂഹി തസ്യാസ്ത്വം ശരീരസ്യ സമുദ്ഭവമ്
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: കൃഷ്ണാ, മഹാഭാഗനേ, സർവ്വജ്ഞനായ മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, അവളുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഉത്ഭവം നീ വിശദമായി പറയണമേ.
ഏകീഭൂതം ച സര്വേഷാം തേജഃ കിം വാ പൃഥക് സ്ഥിതമ് । അങ്ഗാനി ചൈവ തസ്യാസ്തു സര്വതേജോമയാനി വാ
സകല ദേവന്മാരുടെയും പ്രകാശം ഒന്നായി ചേർന്നതാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ഓരോന്നും വേറിട്ടാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്? അവളുടെ അവയവങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ പ്രകാശത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണോ, അതോ ഭാഗികമായിട്ടാണോ എന്നതും അറിയണം.
ഭിന്നഭാഗവിഭാഗേന ജാതാന്യങ്ഗാനി യാനി തു । മുഖനാസാക്ഷിഭേദേന സര്വത്രൈകഭവാനി ച
വേർതിരിച്ചും വിഭജിച്ചും അവളുടെ അവയവങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടു, പക്ഷേ വായ്, മൂക്ക്, കണ്ണ് എന്നിവയുടെ വ്യത്യാസം കാണുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും അവ ഒന്നായി ഒന്നിച്ചു ചേർന്നതുപോലെയാണ്.
ബ്രൂഹി തദ്വിസ്തരം വ്യാസ ശരീരാങ്ഗസമുദ്ഭവമ് । ബഭൂവ യസ്യ ദേവസ്യ തേജസോഽങ്ഗം യദദ്ഭുതമ്
വ്യാസാ, ആ ദൈവിക ശരീരത്തിന്റെ അവയവങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, ഏത് ദേവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് ഏത് അവയവം രൂപം കൊണ്ടു എന്നതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
ആയുധാഭരണാദീനി ദത്താനി യൈര്യഥാ യഥാ । തത്സര്വം ശ്രോതുകാമോഽസ്മി ത്വന്മുഖാമ്ബുജനിര്ഗതമ്
ആയുധങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ആരാണ് ഏർപ്പെടുത്തിയതും എങ്ങനെ നൽകിയതുമാണ്? ഇതെല്ലാം നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന ഹി തൃപ്യാമ്യഹം ബ്രഹ്മന് സുധാമയരസം പിബന് । ചരിതഞ്ച മഹാലക്ഷ്യാസ്ത്വന്മുഖാമ്ഭോജനിഃസൃതമ്
ബ്രഹ്മനേ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ കഥകൾ നീ പറയുമ്പോൾ ഞാൻ അമൃതം കുടിക്കുന്നതുപോലും തൃപ്തിയാകുന്നില്ല; നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ആ കഥകൾ എനിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും കേൾക്കണം.
സൂത ഉവാച ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ രാജ്ഞഃ സത്യവതീസുതഃ । ഉവാച മധുരം വാക്യം പ്രീണയന്നിവ ഭൂപതിമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം സത്യവതിയുടെ മകൻ, ഭൂപതിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന്മഹാഭാഗ വിസ്തരേണ ബ്രവീമി തേ । യഥാമതി കുരുശ്രേഷ്ഠ തസ്യാ ദേഹസമുദ്ഭവമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗനായ രാജാവേ, ഞാൻ അറിയുന്നത്രയും വിശദമായി അവളുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ന ബ്രഹ്മാ ന ഹരിഃ സാക്ഷാന്ന രുദ്രോ ന ച വാസവഃ । യാഥാതഥ്യേന തദ്രൂപം വക്തുമീശഃ കദാചന
ബ്രഹ്മാവോ, ഹരിയോ, രുദ്രനോ, വാസവനോ ആരും അവളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
കഥം ജാനാമ്യഹം ദേവ്യാ യദ്രൂപം യാദൃശം യതഃ । വാചാരമ്ഭണമാത്രം തദുത്പന്നേതി ബ്രവീമി യത്
ദേവിയുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം എങ്ങനെയാണെന്നും എവിടുനിന്നാണ് അതു വന്നതെന്നും ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയും? ഞാൻ പറയുന്നത് വാക്കുകളിൽ നിന്നു ഉദിച്ചതത്രേ.
സാ നിത്യാ സര്വദൈവാസ്തേ ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ । നാനാരൂപാ ത്വേകരൂപാ ജായതേ കാര്യഗൌരവാത്
അവൾ ശാശ്വതയും ദൈവികവുമാണ്; ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ അവൾ അനേകം രൂപങ്ങൾ എടുക്കുന്നു, എന്നാൽ സത്യത്തിൽ അവൾ ഒരാളാണ്, വലിയ കാര്യങ്ങൾക്കായി അവൾ വിവിധരൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.