കിന്നരൈഃ സിദ്ധഗന്ധര്വൈശ്ചാരണോരഗപന്നഗൈഃ । തുഷ്ടുവുര്ഭയഭീതാസ്തേ ദേവദേവം ജഗദ്ഗുരുമ്
കിന്നരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും നാഗന്മാരും പന്നഗന്മാരും ഒക്കെ ചേർന്ന്, ഭയത്താൽ വിറയുന്ന ദേവന്മാർ ദേവദേവനായ, ലോകഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ ധാതഃ കിമേതദഖിലാര്തിഹരാമ്ബുജന്മ ജന്മാഭിവീക്ഷ്യ ന ദയാം കുരുഷേ സുരാന് യത് । സമ്പീഡിതാന് രണജിതാനസുരാധിപേന സ്ഥാനച്യുതാന് ഗിരിഗുഹാകൃതസന്നിവാസാന്
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടാവേ, എല്ലാ ദുഃഖവും നീക്കുന്ന പദ്മജന്മാവിന്റെ ജനനം കണ്ടിട്ടും ദേവന്മാരോടു ദയ കാണിക്കാത്തതെന്ത്? അസുരാധിപൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് ഞങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ച്, സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, മലയുടെ ഗുഹകളിൽ താമസിപ്പിക്കുന്നു.
പുത്രാന്പിതാ കിമപരാധശതൈഃ സമേതാ- ന്സന്ത്യജ്യ ലോഭരഹിതഃ കുരുതേഽതിദുഃസ്ഥാന് । യസ്ത്വം സുരാംസ്തവ പദാമ്ബുജഭക്തിയുക്താ- ന്ദൈത്യാര്ദിതാംശ്ച കൃപണാന് യദുപേക്ഷസേഽദ്യ
പിതാവേ, അനവധി പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, ലാഭമില്ലാത്ത പുത്രന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, നീ ഇത്രയും കടുത്ത മനസ്സോടെ പെരുമാറുന്നതെന്ത്? നിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ ഭക്തിയുള്ള, ദാനവന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന, ദയനീയരായ ദേവന്മാരെ നീ ഇന്നെന്തിന് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു?
അമരഭുവനരാജ്യം തേന ഭുക്തം നിതാന്തം മഖഹവിരപി യോഗ്യം ബ്രാഹ്മണൈരാദദാതി । സുരതരുവരപുഷ്പം സേവതേഽസൌ ദുരാത്മാ ജലനിധിനിധിഭൂതാം ഗാമസൌ സേവതേ താമ്
അവൻ അമരലോകങ്ങളുടെ ആധിപത്യം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിച്ചു. യാഗങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണർ അർഹിക്കുന്ന ഹവിസും അവൻ എടുത്തു. ആ ദുഷ്ടൻ സ്വർഗവൃക്ഷത്തിലെ ഉത്തമപൂവുകളും സമുദ്രത്തിന്റെ നിധിയായ ഭൂമിയെയും സേവിക്കുന്നു.
കിം വാ ഗൃണീമഃ സുരകാര്യമദ്ഭുതം ജാനാസി ദേവേശ സുരാരിചേഷ്ടിതമ് । ജ്ഞാനേന സര്വം ത്വമശേഷകാര്യവി- ത്തസ്മാത്പ്രഭോ തേ പ്രണതാഃ സ്മ പാദയോഃ
ദേവന്മാർക്ക് വേണ്ടി നിന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തിയെന്ത് പറയാൻ കഴിയും? ദേവേശാ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളുടെ പ്രവൃത്തികൾ നീ അറിയുന്നു. ജ്ഞാനത്താൽ നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്. അതുകൊണ്ട് പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
യത്രാപി കുത്രാപി ഗതാന്സുരാനസൌ നാനാചരിത്രഃ ഖലു പാപമാനസഃ । പീഡാം കരോത്യേവ സ ദുഷ്ടചേഷ്ടിത- സ്ത്രാതാസി ദേവേശ വിധേഹി ശം വിഭോ
ദേവന്മാർ എവിടെയെങ്കിലും പോയാലും, പലവിധ സ്വഭാവവും ദുഷ്ട മനസ്സും ഉള്ള ആ മഹിഷൻ ദുഷ്ടപ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് അവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ദേവേശാ, നീ രക്ഷകനാണ്; മഹാശക്തനേ, ഞങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം നൽകണമേ.
നോ ചേദ്വയം ദാവമഹാഗ്നിപീഡിതാഃ കം ശാന്തികര്താരമനന്തതേജസമ് । യാമഃ പ്രജേശം ശരണം സുരേഷ്ടം ധാതാരമാദ്യം പരിമുച്യ കം ശിവമ്
അല്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ വലിയ കാടുതീയിൽ പെടുന്നവരെപ്പോലെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. അനന്തതേജസ്സുള്ള ആരെയാണ് ഞങ്ങൾ ശാന്തിക്കായി സമീപിക്കേണ്ടത്? പ്രജാപതിയായ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ, ആദി സ്രഷ്ടാവായ നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ആരിൽ നിന്ന് ക്ഷേമം കിട്ടും?
വ്യാസ ഉവാച ഇതി സ്തുത്വാ സുരാഃ സര്വേ പ്രണേമുസ്തം പ്രജാപതിമ് । ബദ്ധാഞ്ജലിപുടാഃ സര്വേ വിഷണ്ണവദനാ ഭൃശമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാർ എല്ലാവരും പ്രജാപതിയെ നമസ്കരിച്ചു. എല്ലാവരും കയ്യിൽ കൂപ്പിയിട്ട്, മുഖം ദുഃഖത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, അഗാധമായ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു.
താംസ്തഥാ പീഡിതാന്ദൃഷ്ട്വാ തദാ ലോകപിതാമഹഃ । ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ സുഖം സഞ്ജനയന്നിവ
അവരെ അങ്ങനെ വേദനയോടെ കാണുമ്പോള് ലോകങ്ങളുടെ പിതാവായ ബ്രഹ്മാവു്, അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, മൃദുവായ വാക്കുകളില് സംസാരിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച കിം കരോമി സുരാഃ കാമം ദാനവോ വരദര്പിതഃ । സ്ത്രീവധ്യോഽസൌ ന പുംവധ്യോ വിധേയം തത്ര കിം പുനഃ
ബ്രഹ്മാവു് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ഞാന് എന്ത് ചെയ്യാന് കഴിയും? ആ അസുരന് ഒരു വരപ്രസാദം കൊണ്ടു പരാക്രമം നേടിയിരിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാര് അവനെ കൊല്ലാന് കഴിയില്ല, സ്ത്രീകള്ക്കു മാത്രമേ കഴിയൂ. ഇങ്ങനെയിരിക്കെ ഇനി എന്ത് ചെയ്യാന്?
വ്രജാമോഽദ്യ സുരാഃ സര്വേ കൈലാസം പര്വതോത്തമമ് । ശങ്കരം പുരതഃ കൃത്വാ സര്വകാര്യവിശാരദമ്
നമുക്ക് എല്ലാവരും ഇന്ന്, ദേവന്മാരേ, പരമോന്നതമായ കൈലാസപര്വ്വതത്തിലേക്ക് പോകാം. എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ശങ്കരനെ മുന്നില് വെച്ച് പോകാം.
തതോ വ്രജാമ വൈകുണ്ഠം യത്ര ദേവോ ജനാര്ദനഃ । മിലിത്വാ ദേവകാര്യഞ്ച വിമൃശാമോ വിശേഷതഃ
അതിനു ശേഷം നമുക്ക് വൈകുണ്ഠത്തിലേക്കു് പോകാം, അവിടെ ജനാര്ദ്ദനന് താമസിക്കുന്നു. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു ചേര്ന്ന് ദേവകാര്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകമായി ആലോചിക്കാം.
ഇത്യുക്ത്വാ ഹംസമാരുഹ്യ ബ്രഹ്മാ കാര്യസമുച്ചയേ । ദേവാംശ്ച പൃഷ്ഠതഃ കൃത്വാ കൈലാസാഭിമുഖോ യയൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവു് തന്റെ ഹംസത്തില് കയറി, ദേവന്മാരെ പിന്നിലാക്കി, കൈലാസത്തേക്കു് തിരിച്ചു.
താവച്ഛിവോഽപി തരസാ ജ്ഞാത്വാ ധ്യാനേന പദ്മജമ് । ആഗച്ഛന്തം സുരൈഃ സാര്ധം നിര്ഗതഃ സ്വഗൃഹാദ്ബഹിഃ
അപ്പോള് ശിവന് ധ്യാനശക്തിയാല് കമലജനായ ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും അടുത്തുവരുന്നതു് അറിഞ്ഞു്, വേഗത്തില് തന്റെ വീടിന്റെ പുറത്തേക്കു് വന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ പരസ്പരം തൌ തു കൃതാഭിവാദനൌ ഭൃശമ് । പ്രണതൌ ച സുരൈഃ സര്വൈഃ സന്തുഷ്ടൌ സമ്ബഭൂവതുഃ
അവര് തമ്മില് കണ്ടപ്പോള് പരസ്പരം ആദരപൂര്വ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. ദേവന്മാര് എല്ലാവരും വണങ്ങി നമസ്കരിച്ചപ്പോള് ഇരുവരും അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
ആസനാനി പൃഥഗ്ദത്ത്വാ ദേവേഭ്യോ ഗിരിജാപതിഃ । ഉപവിഷ്ടേഷു തേഷ്വേവ നിഷസാദാസനേ സ്വകേ
പര്വ്വതാധിപതി ദേവന്മാര്ക്ക് വേറേ വേറേ ഇരിപ്പിടങ്ങള് നല്കി, അവര് എല്ലാവരും ഇരുന്നശേഷം താന്റെ ഇരിപ്പിടത്തില് ഇരുന്നു.
കൃത്വാ തു കുശലപ്രശ്നം ബ്രഹ്മാണം വൃഷഭധ്വജഃ । പപ്രച്ഛ കാരണം ദേവാന്കൈലാസാഗമനേ വിഭുഃ
വൃഷഭധ്വജന് ആദ്യം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സുഖം ചോദിച്ചു, പിന്നെ കൈലാസത്തിലേക്കുള്ള ദേവന്മാരുടെ വരവിന്റെ കാര്യം അന്വേഷിച്ചു.
ശിവ ഉവാച കിമത്രാഗമനം ബ്രഹ്മന് കൃതം ദേവൈഃ സവാസവൈഃ । ഭവതാ ച മഹാഭാഗ ബ്രൂഹി തത്കാരണം കില
ശിവന് പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവേ, ദേവന്മാരും അവരുടെ നേതാക്കളും ഇവിടെ വന്നതിന്റെ കാര്യം എന്താണ്? മഹാഭാഗനേ, ദയവായി അതിന്റെ കാരണം പറയൂ.
ബ്രഹ്മോവാച മഹിഷേണ സുരേശാന പീഡിതാഃ സ്വര്നിവാസിനഃ । ഭ്രമന്തി ഗിരിദുര്ഗേഷു ഭയത്രസ്താഃ സവാസവാഃ
ബ്രഹ്മാവു് പറഞ്ഞു: ദേവനാഥാ, മഹിഷന് ദേവലോകവാസികളെ അവരുടെ നേതാക്കളോടൊപ്പം പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ഭയത്താല് അവര് പര്വ്വതഗുഹകളില് അലഞ്ഞുതിരിയുകയാണ്.
യജ്ഞഭുഗ്മഹിഷോ ജാതസ്തഥാന്യേ സുരശത്രവഃ । പീഡിതാ ലോകപാലാശ്ച ത്വാമദ്യ ശരണം ഗതാഃ
യജ്ഞഭോജകനായ മഹിഷനും മറ്റു ദേവശത്രുക്കളും ഉദിച്ചുവരികയാണു്. ലോകപാലകര് പീഡിതരായി ഇന്ന് നിന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
മയാ തേ ഭവനം ശമ്ഭോ പ്രാപിതാഃ കാര്യഗൌരവാത് । യദ്യുക്തം തദ്വിധത്സ്വാദ്യ സുരകാര്യം സുരേശ്വര
ശംഭോ, കാര്യത്തിന്റെ ഗുരുതരത്വം കാരണം ഞാന് ഇവരെ നിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ദേവകാര്യത്തിന് യോജിച്ചതെന്താണോ അതു് ഇന്ന് ചെയ്യണം, ദേവനാഥാ.
ത്വയി ഭാരോഽസ്തി സര്വേഷാം ദേവാനാം ഭൂതഭാവന । വ്യാസ ഉവാച ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശങ്കരഃ പ്രഹസന്നിവ
സകല ദേവന്മാരുടെയും ഭാരമിപ്പോള് നിന്റെ മേലാണ്, ഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവേ. വ്യാസന് പറയുന്നു: ഈ വാക്കുകള് കേട്ടശേഷം ശങ്കരന് പുഞ്ചിരിയോടെ,
വചനം ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പ്രോവാച പദ്മജം പ്രതി । ശിവ ഉവാച ഭവതൈവ കൃതം കാര്യം വരദാനാത്പുരാ വിഭോ
മൃദുവായ വാക്കുകളില് കമലജനനോടു് പറഞ്ഞു: ശിവന് പറഞ്ഞു: മഹാബലശാലിയേ, നീ തന്നെയാണ് ഈ കാര്യം നേരത്തെ തന്നെയൊരു വരപ്രസാദം നല്കി ചെയ്തിരുന്നത്.
അനര്ഥദഞ്ച ദേവാനാം കിം കര്തവ്യമതഃ പരമ് । ഈദൃശോ ബലവാഞ്ഛൂരഃ സര്വദേവഭയപ്രദഃ
ഇത് ദേവന്മാര്ക്ക് അനര്ത്ഥം വരുത്തിയതുകൊണ്ട് ഇനി എന്ത് ചെയ്യാനാകും? ഇങ്ങനെ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവന് ഉണരുകയും എല്ലാ ദേവന്മാര്ക്കും ഭയം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.
കാ സമര്ഥാ വരാ നാരീ തം ഹന്തും മദദര്പിതമ് । ന മേ ഭാര്യാ ന തേ ഭാര്യാ സംഗ്രാമം ഗന്തുമര്ഹതി
മദം കൊണ്ടു അഹങ്കരിക്കുന്ന ആ മഹിഷനെ കൊല്ലാന് കഴിവുള്ള സ്ത്രീ ആര്? എന്റെ ഭാര്യയോ, നിന്റെ ഭാര്യയോ യുദ്ധത്തിനായി പോകാന് യോഗ്യരല്ല.
ഗത്വൈവ തേ മഹാഭാഗേ യുയുധാതേ കഥം പുനഃ । ഇന്ദ്രാണീ ച മഹാഭാഗാ ന യുദ്ധകുശലാസ്തി ഹി
അവരൊക്കെ പോയാലും, മഹാഭാഗനേ, എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്യാനാകും? മഹാഭാഗയായ ഇന്ദ്രാണിക്കും യുദ്ധത്തില് പ്രാവീണ്യം ഇല്ല.
കാന്യാ ഹന്തും സമര്ഥാസ്തി തം പാപം മദദര്പിതമ് । മമേദം മതമദ്യൈവ ഗത്വാ ദേവം ജനാര്ദനമ്
ആ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചിരിക്കുന്ന പാപിയെ കൊല്ലാൻ ഏതു പെൺകുട്ടിക്ക് കഴിയും? എന്റെ ഈ ആലോചനയോടെ നാം ഇന്ന് തന്നെ ദേവനായ ജനാർദ്ദനന്റെ അടുക്കൽ പോകാം.
സ്തുത്വാ തം ദേവകാര്യായ പ്രേരയാമഃ സുസത്വരമ് । സോഽതിബുദ്ധിമതാം ശ്രേഷ്ഠോ വിഷ്ണുഃ സര്വാര്ഥസാധനേ
അവനെ സ്തുതിച്ച്, ദേവിയുടെ കാര്യത്തിനായി വേഗത്തിൽ പ്രേരിപ്പിക്കാം. അത്യന്തം ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു എല്ലാം സാധിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
മിലിത്വാ വാസുദേവം വൈ കര്തവ്യം കാര്യചിന്തനമ് । പ്രപഞ്ചേന ച ബുദ്ധ്യാ സ സംവിധാസ്യതി സാധനമ്
വാസുദേവനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, നാം ചെയ്യേണ്ട കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കണം. അവൻ വിശദമായ ബുദ്ധിയോടെ അതിന് വേണ്ട മാർഗങ്ങൾ ഒരുക്കും.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി രുദ്രവചഃ ശ്രുത്വാ ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സുരസത്തമാഃ । ഉത്ഥിതാസ്തേ തഥേത്യുക്ത്വാ ശിവേന സഹ സത്വരാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ശിവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ബ്രഹ്മാവും മറ്റു പ്രധാന ദേവന്മാരും 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ശിവനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.