വിശിഖൈഃ ശതധാ ചക്രേ ചക്രേണാശു ജഘാന തമ് । ഹരിചക്രാഹതഃ സംഖ്യേ മൂര്ച്ഛാമാപ സ ദൈത്യരാട്
അമ്പുകൾകൊണ്ട് അതിനെ നൂറ് തുണ്ടാക്കി, പിന്നെ ചക്രം വേഗത്തിൽ എറിയുകയും ചെയ്തു. ഹരിയുടെ ചക്രം യുദ്ധത്തിൽ തട്ടപ്പോൾ ദാനവരാജാവ് അചേതനനായി വീണു.
ഉത്തസ്ഥൌ ച ക്ഷണാന്നൂനം മാനുഷം വപുരാസ്ഥിതഃ । ഗദാപാണിര്മഹാഘോരോ ദാനവഃ പര്വതോപമഃ
അവൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു, ഈ സമയം മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു. ഭയങ്കരനായ ദാനവൻ ഗദ കൈവശം പിടിച്ച്, ഒരു പർവതംപോലെ നില്ക്കുന്നു.
മേഘനാദം നനാദോച്ചൈര്ഭീഷയന്നമരാനപി । തച്ഛ്രുത്വാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ പാഞ്ചജന്യം സമുജ്ജ്വലമ്
മേഘനാദൻ ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ചു, അതു പോലും ദേവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി. ആ ശബ്ദം കേട്ടു, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തിളങ്ങുന്ന പാഞ്ചജന്യശംഖം എടുത്തു.
പൂരയാമാസ തരസാ ശബ്ദം കര്തും ഖരസ്വരമ് । തേന ശബ്ദേന ശങ്ഖസ്യ ഭയത്രസ്താശ്ച ദാനവാഃ । ബഭൂവുര്മുദിതാ ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ
അവൻ ശക്തിയോടെ ശംഖത്തിൽ കഠിനമായ ശബ്ദം നിറച്ചു. ആ ശംഖശബ്ദം കേട്ട് ദാനവന്മാർ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും ആകുമ്പോൾ, ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ മികവുള്ള ഋഷിമാരും സന്തോഷിച്ചു.
ശങ്കരശരണഗമനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച അസുരാന്മഹിഷോ ദൃഷ്ട്വാ വിഷണ്ണമനസസ്തദാ । ത്യക്ത്വാ തന്മാഹിഷം രൂപം ബഭൂവ മൃഗരാഡസൌ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അസുരന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ മഹിഷൻ നിരാശനായി. ആ മഹിഷരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ ഒരു വലിയ സിംഹമായി മാറി.
കൃത്വാ നാദം മഹാഘോരം വിസ്താര്യ ച മഹാസടാമ് । പപാത സുരസേനായാം ത്രാസയന്നഖദര്ശനൈഃ
ഭയങ്കരമായ ഒരു കുരലിട്ട്, വലിയ കേശം വീശിച്ച്, സിംഹം ദേവസേനയിൽ ചാടിയിറങ്ങി, തന്റേതായ നഖങ്ങൾ കാണിച്ച് എല്ലാവരെയും ഭയപ്പെടുത്തി.
ഗരുഡഞ്ച നഖാഘാതൈഃ കൃത്വാ രുധിരവിപ്ലുതമ് । ജഘാന ച ഭുജേ വിഷ്ണും നഖാഘാതേന കേസരീ
നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗരുഡനെ രക്തത്തിൽ മുക്കി, സിംഹം വിഷ്ണുവിന്റെ കൈയിൽ നഖം കൊണ്ട് അടിച്ചു.
വാസുദേവോഽപി തം ദൃഷ്ട്വാ ചക്രമുദ്യമ്യ വേഗവാന് । ഹന്തുകാമോ ഹരിഃ കാമമവാപാശു ക്രുധാന്വിതഃ
വാസുദേവൻ അതു കണ്ടപ്പോൾ, ക്രോധത്തോടെ ചക്രം ഉയർത്തി, വേഗത്തിൽ അവനെ കൊല്ലാൻ ഓടി.
യാവദ്ധയരിപും വേഗാച്ചക്രേണാഭിജഘാന തമ് । താവത്സോഽതിബലഃ ശൃങ്ഗീ ശൃങ്ഗാഭ്യാം ന്യഹനദ്ധരിമ്
വൈരിയെ ചക്രം കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അതിവലമുള്ള കൊമ്പുള്ളവൻ തന്റെ കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഹരിയെ അടിച്ചു.
വാസുദേവോ വിഷാണാഭ്യാം താഡിതോരസി വിഹ്വലഃ । പലായനപരോ വേഗാജ്ജഗാമ ഭുവനം നിജമ്
വാസുദേവൻ കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ അടിയേറ്റ് ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകി, രക്ഷപ്പെടാൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി.
ഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഹരിം കാമം ശങ്കരോഽപി ഭയാന്വിതഃ । അവധ്യം തം പരം മത്വാ യയൌ കൈലാസപര്വതമ്
ഹരി വിട്ടുപോയത് കണ്ട ശങ്കരനും ഭയത്താൽ, അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കരുതി, കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ബ്രഹ്മാപി ച നിജം ധാമ ത്വരിതഃ പ്രയയൌ ഭയാത് । മഘവാ വജ്രമാലമ്ബ്യ തസ്ഥാവാജൌ മഹാബലഃ
ബ്രഹ്മാവും ഭയത്താൽ വേഗത്തിൽ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി. മഹാബലൻ മഘവാൻ വജ്രം പിടിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ച് നിന്നു.
വരുണഃ ശക്തിമാലമ്ബ്യ ധൈര്യമാലമ്ബ്യ സംസ്ഥിതഃ । യമോഽപി ദണ്ഡമാദായ യത്തഃ സമരതത്പരഃ
വരുണൻ ശക്തിയും ധൈര്യവും പിടിച്ച് ഉറച്ചു നിന്നു. യമനും ദണ്ഡം എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായി.
തതോ യക്ഷാധിപഃ കാമം ബഭൂവ രണതത്പരഃ । പാവകഃ ശക്തിമാദായ തത്രാഭൂദ്യുദ്ധമാനസഃ
അപ്പോൾ യക്ഷാധിപൻ യുദ്ധത്തിൽ മുഴുകി. പാവകനും ശക്തി എടുത്ത് യുദ്ധത്തിനായി മനസ്സോടെ നിന്നു.
നക്ഷത്രാധിപതിഃ സൂര്യഃ സമവേതൌ സ്ഥിതാവുഭൌ । വീക്ഷ്യ തം ദാനവശ്രേഷ്ഠം യുദ്ധായ കൃതനിശ്ചയൌ
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അധിപൻ സൂര്യൻ മറ്റൊരാളുമായി ചേർന്ന് ഉറച്ചു നിന്നു. ആ മഹാദാനവനെ കണ്ടു, ഇരുവരും യുദ്ധത്തിന് തീരുമാനിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രുദ്ധം ദൈത്യസൈന്യം സമഭ്യഗാത് । വിസൃജന്ബാണജാലാനി ക്രൂരാഹിസദൃശാനി ച
ഇതിനിടയിൽ, ദാനവസേന ക്രോധത്തോടെ അടുത്തുവന്നു, ക്രൂരനായ പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ മഴപോലെ വെടിവിട്ടു.
കൃത്വാ ഹി മാഹിഷം രൂപം ഭൂപതിഃ സംസ്ഥിതസ്തദാ । ദേവദാനവയോധാനാം നിനാദസ്തുമുലോഽഭവത്
മഹിഷൻ മഹിഷരൂപം ധരിച്ചു ഉറച്ചു നിന്നു. ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും കുരലുകൾ അതിശയകരമായി മുഴങ്ങിത്തുടങ്ങി.
ജ്യാഘാതശ്ച തലാഘാതോ മേഘനാദസമോഽഭവത് । സംഗ്രാമേ സുമഹാഘോരേ ദേവദാനവസേനയോഃ
വില്ലിന്റെ നാദവും കൈയടിയുടെ ശബ്ദവും മേഘനാദംപോലെ മുഴങ്ങി. ദേവസേനക്കും ദാനവസേനക്കും ഇടയിൽ അതി ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
ശൃങ്ഗാഭ്യാം പാര്വതാഞ്ഛൃങ്ഗാംശ്ചിക്ഷേപ ച മഹാബലഃ । ജഘാന സുരസങ്ഘാംശ്ച ദാനവോ മദഗര്വിതഃ
കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് മഹാബലൻ പർവതങ്ങളും അതിന്റെ കൊടുമുടികളും എറിഞ്ഞു. മദത്തിൽ മയങ്ങിയ ദാനവൻ ദേവസമൂഹങ്ങളെ സംഹരിച്ചു.
ഖുരാഘാതൈസ്തഥാ ദേവാന്പുച്ഛസ്യ ഭ്രമണേന ച । സ ജഘാന രുഷാവിഷ്ടോ മഹിഷഃ പരമാദ്ഭുതഃ
കുതിരയുടെ കാളപ്പാടുകൾ കൊണ്ടും വാലിന്റെ ചുറ്റലിലൂടെയും മഹിഷൻ ദേവന്മാരെ അടിച്ചു. കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞ ആ മഹിഷൻ അത്ഭുതകരമായവനായിരുന്നു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ ഭയമാജഗ്മുരുദ്യതാഃ । മഘവാ മഹിഷം ദൃഷ്ട്വാ പലായനപരോഽഭവത്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഭയത്തോടെ വിറച്ചു. മഹിഷനെ കണ്ട മഘവാൻ ഓടിപ്പോവാൻ മാത്രമേ ആലോചിച്ചുള്ളൂ.
സങ്ഗരം സമ്പരിത്യജ്യ ഗതേ ശക്രേ ശചീപതൌ । യമോ ധനാധിപഃ പാശീ ജഗ്മുഃ സര്വേ ഭയാതുരാഃ
ശചീപതിയായ ഇന്ദ്രൻ പോവുമ്പോൾ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് യമനും, ധനത്തിന്റെ അധിപനും, പാശം പിടിച്ചവനും, എല്ലാവരും ഭയത്താൽ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.
മഹിഷോഽപി ജയം മത്വാ ജഗാമ സ്വഗൃഹം തതഃ । ഐരാവതം ഗജം പ്രാപ്യ ത്യക്തമിന്ദ്രേണ ഗച്ഛതാ
മഹിഷൻ ജയിച്ചെന്നു കരുതി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു. പോകുന്ന ഇന്ദ്രൻ ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്ന ഐരാവതം എന്ന ആനയും അവൻ സ്വന്തമാക്കി.
തഥോച്ചൈഃശ്രവസം ഭാനോഃ കാമധേനും പയസ്വിനീമ് । സ്വസൈന്യസംവൃതസ്തൂര്ണം സ്വര്ഗം ഗന്തും മനോ ദധേ
അതു പോലെ തന്നെ, സൂര്യന്റെ കുതിരയായ ഉച്ചൈശ്രവസും, പാൽകൊടുക്കുന്ന കാമധേനുവും മഹിഷൻ എടുത്തു. തന്റെ സൈന്യത്തോടെ വേഗത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ മനസ്സുറച്ചു.
തരസാ ദേവസദനം ഗത്വാ സ മഹിഷാസുരഃ । ജഗ്രാഹ സുരരാജ്യം വൈ ത്യക്തം ദേവൈര്ഭയാതുരൈഃ
വലിയ വേഗത്തിൽ ദേവസദനത്തിൽ കയറി മഹിഷാസുരൻ ദേവന്മാർ ഭയത്താൽ ഉപേക്ഷിച്ച ദേവരാജ്യം പിടിച്ചെടുത്തു.
ഇന്ദ്രാസനേ തഥാ രമ്യേ ദാനവഃ സമുപാവിശത് । ദാനവാന്സ്ഥാപയാമാസ ദേവാനാം സ്ഥാനകേഷു സഃ
ഇന്ദ്രാസനത്തിൽ ആ ദാനവൻ ഇരുന്നു. ദേവന്മാരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ദാനവന്മാരെ അവൻ നിയോഗിച്ചു.
ഏവം വര്ഷശതം പൂര്ണം കൃത്വാ യുദ്ധം സുദാരുണമ് । അവാപൈന്ദ്രപദം കാമം ദാനവോ മദഗര്വിതഃ
ഇങ്ങനെ നൂറു വർഷം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി, അത്യന്തം അഹങ്കാരത്തോടെ ആ ദാനവൻ ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനത്തെത്തിച്ചു.
നിര്ജരാ നിര്ഗതാ നാകാത്തേന സര്വേഽതിപീഡിതാഃ । ഏവം ബഹൂനി വര്ഷാണി ബഭ്രമുര്ഗിരിഗഹ്വരേ
അവൻ കാരണം അമരന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു, അതീവ ദുരിതം അനുഭവിച്ചു. അവർ പല വർഷങ്ങൾക്കാലം മലയുടെ ഗുഹകളിൽ അലയിച്ചു.
ശ്രാന്താഃ സര്വേ തദാ രാജന് ബ്രഹ്മാണം ശരണം യയുഃ । പ്രജാപതിം ജഗന്നാഥം രജോരൂപം ചതുര്മുഖമ്
അപ്പോൾ രാജാവേ, എല്ലാവരും തളർന്നു പോയി, ലോകത്തിന്റെ ഉടമയായ, സൃഷ്ടികർമ്മം ചെയ്യുന്ന, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനെ അഭയം തേടി.
പദ്മാസനം വേദഗര്ഭം സേവിതം മുനിഭിഃ സ്വജൈഃ । മരീചിപ്രമുഖൈഃ ശാന്തൈര്വേദവേദാങ്ഗപാരഗൈഃ
പദ്മത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, വേദങ്ങൾ ഉള്ളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന, തന്റെ തന്നെ മുനിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന, മരീചിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള, വേദവും അതിന്റെ അംഗങ്ങളും അറിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ശാന്തന്മാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെയാണ് അവർ അഭയം തേടിയത്.