സുരാഃ പ്രമുദിതാഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുസ്തം ശചീപതിമ് । ജഗുര്ഗന്ധര്വപതയോ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ശചീപതിയെ സ്തുതിച്ചു; ഗന്ധർവന്മാരുടെ നേതാക്കൾ പാടുകയും അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
ചുകോപ മഹിഷഃ ശ്രുത്വാ ജയശബ്ദം സുരൈഃ കൃതമ് । പ്രേഷയാമാസ തത്രൈവ താമ്രം പരമദാപഹമ്
ദേവന്മാർ ഉയർത്തിയ ജയഘോഷം കേട്ട മഹിഷൻ കോപത്തോടെ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന താമ്രനെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് അയച്ചു.
താമ്രസ്തു ബഹുഭിഃ സാര്ധം സമാഗമ്യ രണാജിരേ । ശരവൃഷ്ടിം ചകാരാശു തഡിത്വാനിവ സാഗരേ
താമ്രൻ അനേകരോടൊപ്പം യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി, കടൽക്കു മുകളിൽ മിന്നലുപോലെ വേഗത്തിൽ അമ്പുവർഷം നടത്തി.
വരുണഃ പാശമുദ്യമ്യ ജഗാമ ത്വരിതസ്തദാ । യമശ്ച മഹിഷാരൂഢോ ദണ്ഡമാദായ നിര്യയൌ
വരുണൻ തന്റെ പാശം ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി; യമനും മഹിഷത്തിൽ കയറി ദണ്ഡം എടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
തത്ര യുദ്ധമഭൂദ് ഘോരം ദേവദാനവയോര്മിഥഃ । ബാണൈഃ ഖഡ്ഗൈശ്ച മുസലൈഃ ശക്തിഭിശ്ച പരശ്വധൈഃ
അവിടെ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ അമ്പുകളും വാളുകളും ഗദകളും കുന്തങ്ങളും പരശുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
ദണ്ഡേന നിഹതസ്താമ്രോ യമഹസ്തോദ്യതേന ച । ന ചചാല മഹാബാഹുഃ സംഗ്രാമാങ്ഗണതസ്തദാ
യമന്റെ കൈയിൽ ഉയർത്തിയ ദണ്ഡം കൊണ്ട് അടിയേറ്റതും, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള താമ്രൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഒരിടത്തും നീങ്ങാതെ നിന്നു.
ചാപമാകൃഷ്യ വേഗേന മുക്ത്വാ തീവ്രാഞ്ഛിലീമുഖാന്। ഇന്ദ്രാദീനഹനത്തൂര്ണം താമ്രസ്തസ്മിന് രണാജിരേ
താമ്രൻ വില്ല് വേഗത്തിൽ വലിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ വിട്ട്, ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രനെയും മറ്റുള്ളവരെയും വേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
തേഽപി ദേവാഃ ശരൈര്ദിവ്യൈര്നിശിതൈശ്ച ശിലാശിതൈഃ । നിജഘ്നുര്ദാനവാന്ക്രുദ്ധാസ്തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ചുകുശുഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കോപത്തോടെ ദിവ്യമായ അമ്പുകളും മൂർച്ചയുള്ള കല്ലുകളും കൊണ്ട് ദാനവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു, 'നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ' എന്ന് വിളിച്ചു.
നിഹതസ്തൈഃ സുരൈര്ദൈത്യോ മൂര്ച്ഛാമാപ രണാങ്ഗണേ । ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീദ്ദൈത്യസൈന്യേ ഭയാതുരേ
ദേവന്മാർ ആ അസുരനെ ആക്രമിച്ചു, അവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ബോധംകെട്ടുവീണു. ഭയത്താൽ വിറകുന്ന അസുരസൈന്യത്തിൽ വലിയ ഒരു നിലവിളി ഉയർന്നു.
മഹിഷാസുരസ്യേന്ദ്രാദിദേവൈഃ സഹ യുദ്ധവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച താമ്രേഽഥ മൂര്ച്ഛിതേ ദൈത്യേ മഹിഷഃ ക്രോധസംയുതഃ । സമുദ്യമ്യ ഗദാം ഗുര്വീം ദേവാനുപജഗാമ ഹ
വ്യാസൻ പറയുന്നു: അപ്പോൾ ആ അസുരൻ ബോധംകെട്ടുകിടക്കുമ്പോൾ, മഹിഷൻ ക്രോധത്തോടെ ഭാരംകൂടിയ ഗദ എടുത്ത് ദേവന്മാരുടെ നേരെ നടന്നു.
തിഷ്ഠന്ത്വദ്യ സുരാഃ സര്വേ ഹന്മ്യഹം ഗദയാ കില । സര്വേ ബലിഭുജഃ കാമം ബലഹീനാഃ സദൈവ ഹി
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇവിടെ നിന്നു കാണൂ, ഞാൻ ഈ ഗദകൊണ്ട് നിങ്ങളെ കൊല്ലും. ശക്തിയുള്ളവർക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ ചെയ്യാം, പക്ഷേ ബലഹീനർക്ക് എന്നും അതിനാവില്ല.'
ഇത്യുക്ത്വാസൌ ഗജാരൂഢം സമ്പ്രാപ്യ മദഗര്വിതഃ । ജഘാന ഗദയാ തൂര്ണം ബാഹുമൂലേ മഹാഭുജഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അഹങ്കാരത്തിൽ മദംകൂടി, മഹിഷൻ ആനമേൽ കയറി, വേഗത്തിൽ തന്റെ ഗദയാൽ ദൈവത്തിന്റെ ഭുജത്തിന്റെ അടിയിൽ അടിച്ചു.
സോഽപി വജ്രേണ ഘോരേണ ചിച്ഛേദാശു ഗദാഞ്ച താമ് । പ്രഹര്തുകാമസ്ത്വരിതോ ജഗാമ മഹിഷം പ്രതി
അപ്പോൾ ദേവൻ ഭയങ്കരമായ വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് ആ ഗദയെ ഉടനടി തകർത്തു. അവൻ അടിക്കാൻ ഉത്സുകനായി മഹിഷന്റെ നേരെ ഓടി.
ഹയാരിരപി കോപേന ഖഡ്ഗമാദായ സുപ്രഭമ് । യയാവിന്ദ്രം മഹാവീര്യം പ്രഹരിഷ്യന്നിവാന്തികമ്
കുതിരമുഖമുള്ള ശത്രുവും കോപത്തോടെ തെളിഞ്ഞ വാൾ എടുത്ത്, മഹാവീരനായ ഇന്ദ്രനെ അടിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് അടുത്തെത്തി.
ബഭൂവ ച തയോര്യുദ്ധം സര്വലോകഭയാവഹമ് । ആയുധൈര്വിവിധൈസ്തത്ര മുനിവിസ്മയകാരകമ്
അവർക്കിടയിൽ ഉണ്ടായ യുദ്ധം എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു. വിവിധ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആ പോരാട്ടം മുനികൾക്കു അത്ഭുതം ഉണ്ടാക്കി.
ചകാരാശു തദാ ദൈത്യോ മായാം മോഹകരീം കില । ശാമ്ബരീം സര്വലോകഘ്നീം മുനീനാമപി മോഹിനീമ്
അപ്പോൾ അസുരൻ വേഗത്തിൽ മായാജാലം കാട്ടി. ആ ശാംബരമായാജാലം എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതും, മുനികളെയും കുഴപ്പിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
കോടിശോ മഹിഷാസ്തത്ര തദ്രൂപാസ്തത്പരാക്രമാഃ । ദദൃശുഃ സായുധാഃ സര്വേ നിഘ്നന്തോ ദേവവാഹിനീമ്
അവിടെ കോടിക്കണക്കിന് മഹിഷന്മാർ, ഒരേ രൂപത്തിലും ശക്തിയിലും ആയുധധാരികളായി, ദേവസൈന്യത്തെ സംഹരിക്കാനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
മഘവാ വിസ്മിതസ്തത്ര ദൃഷ്ട്വാ താം ദൈത്യനിര്മിതാമ് । ബഭൂവാതിഭയോദ്വിഗ്നോ മായാം മോഹകരീം കില
മഘവാൻ ആ അസുരൻ സൃഷ്ടിച്ച മായാജാലം കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതവും അതിയായ ഭയവും അനുഭവിച്ചു.
വരുണോഽപി സുസന്ത്രസ്തസ്തഥൈവ ധനനായകഃ । യമോ ഹുതാശനഃ സൂര്യഃ ശീതരശ്മിര്ഭയാതുരഃ
വരുണനും ധനത്തിന്റെ അധിപനും യമനും അഗ്നിയും സൂര്യനും ചന്ദ്രനും എല്ലാം അതീവ ഭയത്താൽ വിറച്ചു.
പലായനപരാ സര്വേ ബഭൂവുര്മോഹിതാഃ സുരാഃ । ബ്രഹ്മവിഷ്ണമഹേശാനാം സ്മരണം ചക്രുരുദ്യതാഃ
അവിടെ ദേവന്മാർ എല്ലാം ഭ്രമിതരായി രക്ഷപ്പെടാൻ ഓടി. അവർ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഓർത്തു സഹായം തേടി.
തത്രാജഗ്മുശ്ച കാജേശാഃ സ്മൃതമാത്രാഃ സുരോത്തമാഃ । ഹംസതാര്ക്ഷ്യവൃഷാരൂഢാസ്ത്രാതുകാമാ വരായുധാഃ
അപ്പോൾ സൃഷ്ടിയുടെ, സംരക്ഷണത്തിന്റെ, സംഹാരത്തിന്റെ അധിപന്മാർ, ഹംസത്തിൽ, ഗരുഡയിൽ, കാളയിൽ കയറി, ഉത്തമായുധങ്ങൾ കൈവശമാക്കി രക്ഷിക്കാൻ അവിടെ എത്തി.
ശൌരിസ്താം മോഹിനീം ദൃഷ്ട്വാ സുദര്ശനമഥോജ്ജ്വലമ് । മുമോച തത്തേജസൈവ മായാ സാ വിലയം ഗതാ
ശൗരി ആ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന മായാജാലം കണ്ടപ്പോൾ, പ്രകാശമുള്ള സുദർശനചക്രം വിട്ടു. അതിന്റെ ശക്തിയാൽ ആ മായാജാലം നശിച്ചു.
വീക്ഷ്യ താന്മഹിഷസ്തത്ര സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകാരിണഃ । യോദ്ധുകാമഃ സമാദായ പരിഘം സമുപാദ്രവത്
ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരെ മഹിഷൻ കണ്ടു. യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച് വലിയ ഒരു വടി എടുത്ത് മുന്നോട്ട് പായിച്ചു.
മഹിഷാഖ്യോ മഹാവീരഃ സേനാനീശ്ചിക്ഷുരസ്തഥാ । ഉഗ്രാസ്യശ്ചോഗ്രവീര്യശ്ച ദുദ്രുവുര്യുദ്ധകാമുകാഃ
മഹാവീരനായ മഹിഷൻ, സേനാനിയായ ചിക്ഷുരനും ഉഗ്രാസ്യനും ഉഗ്രശക്തിയുള്ളവരും എല്ലാം യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകരായി മുന്നോട്ട് പായിച്ചു.
അസിലോമാത്രിനേത്രശ്ച ബാഷ്കലോഽന്ധക ഏവ ച । ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ യുദ്ധകാമാ വിനിര്യയുഃ
അസിലോമൻ, ത്രിനേത്രൻ, ബാഷ്കലൻ, അന്ധകൻ എന്നിവരും മറ്റു പലരും യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
സന്നദ്ധാ ധൃതചാപാസ്തേ രഥാരൂഢാ മദോദ്ധതാഃ । പരിവവ്രുഃ സുരാന്സര്വാന്വൃകാ ഇവ സുവത്സകാന്
അവർ മുഴുവൻ കാവചം ധരിച്ചു, വില്ലുകൾ പിടിച്ചു, രഥങ്ങളിൽ കയറി, അഹങ്കാരത്തിൽ മദംകൂടി, ദേവന്മാരെ മുഴുവനും ചുറ്റി വളഞ്ഞു. അതു പോലെ തന്നെ, കൊച്ചുകിടാവുകളെ ചുറ്റുന്ന കൊത്തുപോലെയായിരുന്നു.
ബാണവൃഷ്ടിം തതശ്ചക്രുര്ദാനവാ മദഗര്വിതാഃ । സുരാശ്ചാപി തഥാ ചക്രുഃ പരസ്പരജിഘാംസവഃ
അപ്പോള് അഹങ്കാരത്തില് മദിച്ച ദാനവന്മാര് അമ്പുകള് മഴപെയ്യിച്ചതുപോലെ പ്രഹരിച്ചു. ദേവന്മാരും അതുപോലെ തന്നെ, പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് അമ്പുകള് പ്രയോഗിച്ചു.
അന്ധകോ ഹരിമാസാദ്യ പഞ്ചബാണാഞ്ഛിലാശിതാന് । മുമോച വിഷസന്ദിഗ്ധാന്കര്ണാകൃഷ്ടാന്മഹാബലാന്
അന്ധകന് ഹരിയെ നേരിട്ട്, കല്ലുകൊണ്ടു മൂര്ച്ചയുള്ള വിഷം പുരട്ടിയ അഞ്ചു ശക്തമായ അമ്പുകള് കാതിലേക്കു വലിച്ച് വിട്ടു.
വാസുദേവോഽപ്യസംപ്രാപ്താന്വിശിഖാനാശുഗൈസ്തദാ । ചിച്ഛേദ താന്പുനഃ പഞ്ച മുമോച രിപുനാശനഃ
വാസുദേവന് ആ അമ്പുകള് തനിക്കെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ തന്റെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് ഉപയോഗിച്ച് അതിവേഗം വെട്ടി തകര്ത്തു. പിന്നെ ശത്രുനാശകനായ അവന് വീണ്ടും അഞ്ചു അമ്പുകള് വിട്ടു.
തയോഃ പരസ്പരം യുദ്ധം ബഭൂവ ഹരിദൈത്യയോഃ । ബാണാസിചക്രമുസലൈര്ഗദാശക്തിപരശ്വധൈഃ
ഹരിയും ദാനവനും തമ്മില് അമ്പ്, വാള്, ചക്രം, ഗദ, മുഷ്ടി, കുന്തം, പരശു എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.