രക്ഷണാര്ഥം ച സര്വേഷാം ഭാര്ഗവം മുനിസത്തമമ് । സമാഹൂയ ച സംപൂജ്യ സ്ഥാപ്യ യജ്ഞേ ഗുരും പരമ്
എല്ലാവരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി, ഭാർഗവൻ എന്ന മഹാനായ മുനിയെ അവർ വിളിച്ചു വരവാക്കി, ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, യജ്ഞത്തിൽ പ്രധാന ഗുരുവായി സ്ഥാനമനുവദിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി സന്ദിശ്യ ദൈത്യേന്ദ്രാന്മഹിഷഃ പാപധീസ്തദാ । ജഗാമ ത്വരിതോ രാജന്ഭവനം സ്വം മുദാന്വിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അസുരാധിപന്മാരോട് നിർദ്ദേശം നൽകി, പാപചിന്തയുള്ള മഹിഷൻ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി, രാജാവേ.
ഭയാതുരേന്ദ്രാദിദേവൈഃ സുരഗുരുണാ സഹ പരാമര്ശവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഗതേ ദൂതേ സുരേന്ദ്രോഽപി സമാഹൂയ സുരാനഥ । യമവായുധനാധ്യക്ഷവരുണാനിദമൂചിവാന്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദൂതൻ പോയതിനു ശേഷം, ദേവേന്ദ്രനും ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി, യമൻ, വായു, ധനദൻ, വരുണൻ എന്നിവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഹിഷോ നാമ ദൈത്യേന്ദ്രോ രമ്ഭപുത്രോ മഹാബലഃ । വരദര്പമദോന്മത്തോ മായാശതവിചക്ഷണഃ
മഹിഷൻ എന്ന അസുരാധിപൻ, രംഭയുടെ മകനും അതീവ ശക്തിയുള്ളവനും, വരദാനത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചവനും, നൂറുകണക്കിന് മായകളിൽ നിപുണനുമാണ്.
തസ്യ ദൂതോഽദ്യ സമ്പ്രാപ്തഃ പ്രേഷിതസ്തേന ഭോഃ സുരാഃ । സ്വര്ഗകാമേന ലുബ്ധേന മാമുവാചേദൃശം വചഃ
ഇന്നാണ് അവന്റെ ദൂതൻ ഇവിടെ എത്തിയത്, ദേവന്മാരേ; സ്വർഗ്ഗം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചും, ലോഭത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്യജ ദേവാലയം ശക്ര യഥേച്ഛം വ്രജ വാസവ । സേവാം വാ കുരു ദൈത്യസ്യ മഹിഷസ്യ മഹാത്മനഃ
ശക്രാ, നീ ദേവാലയം വിട്ട് പോകുക, വാസവാ, ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകുക; അല്ലെങ്കിൽ മഹാത്മാവായ മഹിഷനെ സേവിക്കുക.
ദയാവാന്ദാനവേന്ദ്രോഽസൌ സ തേ വൃത്തിം വിധാസ്യതി । നതേഷു ഭൃത്യഭൂതേഷു ന കുപ്യതി കദാചന
അസുരാധിപൻ ദയയുള്ളവനാണ്; അവൻ നിന്റെ ഉപജീവനം ഉറപ്പാക്കും. കീഴടങ്ങി ഭൃത്യനായി സേവിക്കുന്നവരോട് അവൻ ഒരിക്കലും കോപിക്കാറില്ല.
നോചേദ്യുദ്ധായ ദേവേശ സേനോദ്യോഗം കുരു സ്വയമ് । ഗതേ മയി സ ദൈത്യേന്ദ്രസ്ത്വരിതഃ സമുപേഷ്യതി
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവേന്ദ്രാ, യുദ്ധത്തിനായി നീ തന്നെ സൈന്യം ഒരുക്കണം; ഞാൻ പോയതിനു ശേഷം, ആ അസുരാധിപൻ ഉടൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തും.
ഇത്യുക്ത്വാ സ ഗതോ ദൂതോ ദാനവസ്യ ദുരാത്മനഃ । കിം കര്തവ്യമതഃ കാര്യം ചിന്തയധ്വം സുരോത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടനായ അസുരന്റെ ദൂതൻ തിരിച്ചു പോയി. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ആലോചിക്കുക.
ദുര്ബലോഽപി ന ചോപേക്ഷ്യഃ ശത്രുര്ബലവതാ സുരാഃ । വിശേഷേണ സദോദ്യോഗീ ബലവാന്ബലദര്പിതഃ
ദുര്ബലനായ ശത്രുവിനെയും ദേവന്മാർ അവഗണിക്കരുത്, പ്രത്യേകിച്ച് എപ്പോഴും ജാഗ്രതയുള്ളവനും, ശക്തിയുള്ളവനും, തന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവനുമായാൽ.
ഉദ്യമഃ കില കര്തവ്യോ യഥാബുദ്ധി യഥാബലമ് । ദൈവാധീനോ ഭവേന്നൂനം ജയോ വാഥ പരാജയഃ
സ്വന്തം ബുദ്ധിയും ശക്തിയും അനുസരിച്ച് പരിശ്രമം നടത്തണം; ജയമോ പരാജയമോ ദൈവത്തിന്റെ കയ്യിലാണ്.
സന്ധിയോഗോ ന ചാത്രാസ്തി ഖലേ സന്ധിര്നിരര്ഥകഃ । സര്വഥാ സാധുഭിഃ കാര്യം വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ
ഇവിടെ സന്ധി ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല; ദുഷ്ടന്മാരോടുള്ള സന്ധി ഫലപ്രദമല്ല. എല്ലായ്പ്പോഴും നല്ലവർ കാര്യങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചശേഷം മാത്രം ചെയ്യണം.
യാനമപ്യധുനാ നൈവ കര്തവ്യം സഹസാ പുനഃ । പ്രേക്ഷകാഃ പ്രേഷണീയാശ്ച ശീഘ്രഗാഃ സുപ്രവേശകാഃ
ഇപ്പോൾ ത്വരിതമായി സൈന്യയാത്ര തുടങ്ങേണ്ടതില്ല; പകരം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന, കാര്യത്തിൽ നിപുണരായ ചാരന്മാരെ അയക്കണം.
ഇങ്ഗിതജ്ഞാശ്ച നിഃസങ്ഗാ നിഃസ്പൃഹാഃ സത്യവാദിനഃ । സേനാഭിയോഗം പ്രസ്ഥാനം ബലസംഖ്യാം യഥാര്ഥതഃ
അവർ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ളവരും, പാർഷ്ഡതയില്ലാത്തവരും, ആസക്തിയില്ലാത്തവരും, സത്യവാദികളുമാകണം; ശത്രുവിന്റെ സൈനിക ഒരുക്കങ്ങളും സൈന്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയും മനസ്സിലാക്കാൻ.
വീരാണാം ച പരിജ്ഞാനം കൃത്വായാന്തു ത്വരാന്വിതാഃ । ജ്ഞാത്വാ ദൈത്യപതേസ്തസ്യ സൈന്യസ്യ ച ബലാബലമ്
വീരന്മാരുടെ ധൈര്യവും, അസുരാധിപനും അവന്റെ സൈന്യവും എത്ര ശക്തിയുള്ളവരാണ് എന്നും മനസ്സിലാക്കി, അവർ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവരണം.
കരിഷ്യാമി തതസ്തൂര്ണം യാനം വാ ദുര്ഗസംഗ്രഹമ് । വിചാര്യ ഖലു കര്തവ്യം കാര്യം ബുദ്ധിമതാ സദാ । സഹസാ വിഹിതം കാര്യം ദുഃഖദം സര്വഥാ ഭവേത്
അത് അറിഞ്ഞശേഷം, ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ സൈന്യയാത്രയോ കോട്ടകൾ ഉറപ്പാക്കലോ തുടങ്ങും. ബുദ്ധിമാന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചിച്ചശേഷം മാത്രം പ്രവർത്തിക്കണം; ആവേശത്തിൽ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ദു:ഖം കൊണ്ടുവരും.
തസ്മാദ്വിമൃശ്യ കര്തവ്യം സുഖദം സര്വഥാ ബുധൈഃ । നാത്ര ഭേദവിധിര്ന്യായ്യോ ദാനവേഷു ച സര്വഥാ
ആകയാൽ, ബുദ്ധിമാന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചിച്ച് സന്തോഷം നൽകുന്ന വിധത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. ഇവിടെ അസുരന്മാരെ തമ്മിൽ പിളർത്താനുള്ള ശ്രമം യോജിച്ചതല്ല.
ഏകചിത്തേഷു കാര്യേഽസ്മിംസ്തസ്മാച്ചാരാ വ്രജന്തു വൈ । ജ്ഞാത്വാ ബലാബലം തേഷാം പശ്ചാന്നീതിര്വിചാര്യ ച
അവർ ഈ കാര്യത്തിൽ ഏകചിത്തരായതിനാൽ, ചാരന്മാരെ അയക്കണം; അവരുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും മനസ്സിലാക്കിയശേഷം, പിന്നെ തന്ത്രം ആലോചിക്കണം.
വിധേയാ വിധിവത്തജ്ജ്ഞൈസ്തേഷു കാര്യപരേഷു ച । അന്യഥാ വിഹിതം കാര്യം വിപരീതഫലപ്രദമ്
നിർദേശങ്ങൾ അറിയുന്നവരും, കർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും, ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യണം. അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായി ചെയ്താൽ അതിന് എതിരായ ഫലം ലഭിക്കും.
സര്വഥാ തദ്ഭവേന്നൂനമജ്ഞാതമൌഷധം യഥാ । വ്യാസ ഉവാച ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ തൈഃ സര്വൈഃ പ്രണിധിം കാര്യവേദിനമ്
എങ്ങനെയായാലും, അതു തീർച്ചയായും അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും, അറിയാത്ത ഔഷധം പോലെ. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് എല്ലാവരും കാര്യത്തിൽ പരിചയമുള്ളവനെ അന്വേഷിക്കാൻ അയച്ചു.
പ്രേഷയാമാസ ദേവേന്ദ്രഃ പരിജ്ഞാനായ പാര്ഥിവ । ദൂതസ്തു ത്വരിതോ ഗത്വാ സമാഗമ്യ സുരാധിപമ്
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് സത്യാവസ്ഥ അറിയാൻ ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു. ദൂതൻ വേഗത്തിൽ പോയി, ദേവന്മാരുടെ അധിപനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
നിവേദയാമാസ തദാ സര്വസൈന്യബലാബലമ് । ജ്ഞാത്വാ തദ്ബലമുദ്യോഗം തുരാഷാഡതിവിസ്മിതഃ
അപ്പോൾ അവൻ മുഴുവൻ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അറിയിച്ചു. അവരുടെ ശക്തിയും ഒരുക്കങ്ങളും അറിഞ്ഞ് തുരാഷാഡൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ദേവാനചോദയത്തൂര്ണം സമാഹൂയ പുരോഹിതമ് । മന്ത്രം മന്ത്രവിദാം ശ്രേഷ്ഠം ചകാര ത്രിദശേശ്വരഃ
അവൻ ദേവന്മാരെ വേഗത്തിൽ വിളിച്ചു, പുരോഹിതനെയും സമ്പ്രേഷിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ മന്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം ആയ യജ്ഞം നടത്തി.
ഉവാചാങ്ഗിരസശ്രേഷ്ഠം സമാസീനം വരാസനേ । ഇന്ദ്ര ഉവാച ഭോ ഭോ ദേവഗുരോ വിദ്വന്കിം കര്തവ്യം വദസ്വ നഃ
അവൻ ഉത്തമമായ ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന അങ്കിരസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു. ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ദേവഗുരുവേ, ജ്ഞാനിയേ, ഞങ്ങൾക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.
സര്വജ്ഞോഽസി സമുത്പന്നേ കാര്യേ ത്വം ഗതിരദ്യ നഃ । ദാനവോ മഹിഷോ നാമ മഹാവീര്യോ മദാന്വിതഃ
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്; ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ന് നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ ആശ്രയം. മഹാവീര്യശാലിയും അഹങ്കാരമുള്ളവനുമായ മഹിഷനെന്ന അസുരൻ,
യോദ്ധുകാമഃ സമായാതി ബഹുഭിര്ദാനവൈര്വൃതഃ । തത്ര പ്രതിക്രിയാ കാര്യാ ത്വയാ മന്ത്രവിദാധുനാ
യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അനേകം അസുരന്മാരുമായി കൂടെ വരുന്നു. അതിനാൽ, മന്ത്രജ്ഞനായ നീ ഇപ്പോൾ പ്രതിരോധം ഒരുക്കണം.
തേഷാം ശുക്രസ്തഥാ ത്വം മേ വിഘ്നഹര്താ സുസംയതഃ । വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം പ്രാഹ തുരാസാഹം ബൃഹസ്പതിഃ
അവർക്കിടയിൽ ശുക്രൻ അവരുടെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നവനാണ്, നീ, ആത്മസംയമനം ഉള്ളവനാണ്, ഞങ്ങളുടേതാണ്. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു ബൃഹസ്പതി തുരാസാഹനോടു പറഞ്ഞു.
വിചിന്ത്യ മനസാ കാമം കാര്യസാധനതത്പരഃ । ഗുരുരുവാച സ്വസ്ഥോ ഭവ സുരേന്ദ്ര ത്വം ധൈര്യമാലമ്ബ്യ മാരിഷ
മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഉത്സുകനായ ഗുരു പറഞ്ഞു: ദേവേന്ദ്രാ, മനസ്സിലുറപ്പ് വയ്ക്കൂ, ധൈര്യം പിടിക്കൂ.
വ്യസനേ ച സമുത്പന്നേ ന ത്യാജ്യം ധൈര്യമാശു വൈ । ജയാജയൌ സുരാധ്യക്ഷ ദൈവാധീനൌ സദൈവ ഹി
പ്രതിസന്ധി വന്നാലും ധൈര്യം ഒരിക്കലും വിട്ടുകളയരുത്. ജയവും പരാജയവും ദൈവവിധിയിലാണ്, ദേവന്മാരുടെ അധിപാ.
സ്ഥാതവ്യം ധൈര്യമാലമ്ബ്യ തസ്മാദ് ബുദ്ധിമതാ സദാ । ഭവിതവ്യം ഭവത്യേവ ജാനന്നേവ ശതക്രതോ
അതുകൊണ്ട്, ബുദ്ധിമാന്മാർ എപ്പോഴും ധൈര്യത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കണം. എന്ത് സംഭവിക്കേണ്ടതാണോ അതാണ് സംഭവിക്കുക, ശതക്രതുവേ, ഇത് മനസ്സിലാക്കണം.