ന മേ ഭയം സുരേഭ്യശ്ച വരദാനേന ദാനവാഃ । മരണം ന നരേഭ്യശ്ച നാരീ കിം മേ കരിഷ്യതി
ദാനവരേ, എനിക്ക് ലഭിച്ച വരപ്രസാദം കൊണ്ടു ദേവന്മാരെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മരണം എന്നെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നില്ല; സ്ത്രീകൾക്ക് എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
പാതാലപര്വതേഭ്യശ്ച സമാഹൂയ വരാന്വരാന് । ദാനവാന്മമ സൈന്യേശാന്കുര്വന്തു ത്വരിതാശ്ചരാഃ
പാതാളത്തിലും പർവതങ്ങളിലും നിന്ന് മികച്ച വരങ്ങൾ വിളിച്ചു വരുത്തി, ദാനവർ എത്രയും വേഗത്തിൽ എന്റെ സൈന്യത്തിലെ നായകരാകട്ടെ.
ഏകോഽഹം സര്വദേവേശാന്വിജേതും ദാനവാഃ ക്ഷമഃ । ശോഭാര്ഥം വഃ സമാഹൂയ നയാമി സുരസങ്ഗമേ
ദാനവരേ, ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; എന്നാൽ മഹത്വത്തിനായി നിങ്ങളെ വിളിച്ചു ചേർത്ത് ദേവന്മാരോടുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ശൃങ്ഗാഭ്യാം ച ഖുരാഭ്യാം ച ഹനിഷ്യേഽഹം സുരാന്കില । ന മേ ഭയം സുരേഭ്യശ്ച വരദാനപ്രഭാവതഃ
എന്റെ കൊമ്പും കുതിരക്കാലുകളും കൊണ്ട് ഞാൻ ദേവന്മാരെ തീർച്ചയായും സംഹരിക്കും; എനിക്ക് ലഭിച്ച വരത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ദേവന്മാരെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
അവധ്യോഽഹം സുരഗണൈരസുരൈര്മാനവൈസ്തഥാ । തസ്മാത്സജ്ജാ ഭവന്ത്വദ്യ ദേവലോകജയായ വൈ
ദേവഗണങ്ങൾക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും എനിക്ക് തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ, ഇന്ന് സ്വർഗ്ഗലോകം ജയിക്കാൻ തയ്യാറാകൂ.
ജിത്വാ സുരാലയം ദൈത്യാ വിഹരിഷ്യാമി നന്ദനേ । മന്ദാരകുസുമാപീഡാ ദേവയോഷിത്സമന്വിതാഃ
ദൈത്യരേ, ദേവലോകം ജയിച്ച ശേഷം ഞാൻ നന്ദനവനത്തിൽ, മന്ദാരപൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ദേവകന്ന്യകളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കും.
കാമധേനുപയോത്സിക്താഃ സുധാപാനപ്രമോദിതാഃ । ദേവഗന്ധര്വഗീതാദിനൃത്യലാസ്യസമന്വിതാഃ
കാമധേനുവിന്റെ പാൽ കൊണ്ട് കുളിച്ചു, അമൃതം കുടിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും പാട്ടും നൃത്തവും അനുഭവിച്ച് ആനന്ദിക്കും.
ഉര്വശീ മേനകാ രമ്ഭാ ഘൃതാചീ ച തിലോത്തമാ । പ്രമദ്വരാ മഹാസേനാ മിശ്രകേശീ മദോത്കടാ
ഉർവശി, മേനക, രംഭ, ഘൃതാചി, തിലോത്തമ, പ്രമദ്വര, മഹാസേന, മിശ്രകേശി, മദോത്കടാ ഇവരും ഉണ്ടാകും.
വിപ്രചിത്തിപ്രഭൃതയോ നൃത്യഗീതവിശാരദാഃ । രഞ്ജയിഷ്യന്തി വഃ സര്വാന്നാനാസവനിഷേവണൈഃ
നൃത്തഗാനത്തിൽ നിപുണരായ വിപ്രചിത്തി മുതലായവരും, വിവിധ മദ്യം പാനത്തിൽ നിങ്ങൾക്കു സന്തോഷം നൽകും.
സര്വേ സജ്ജാ ഭവന്ത്വദ്യ രോചതാം ഗമനം ദിവി । സംഗ്രാമാര്ഥം സുരൈഃ സാര്ധം കൃത്വാ മങ്ഗലമുത്തമമ്
എല്ലാവരും ഇന്ന് തയ്യാറാകട്ടെ; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമായിരിക്കട്ടെ. ഉത്തമമായ മംഗളങ്ങൾ നടത്തി, ദേവന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി പോവാം.
രക്ഷണാര്ഥം ച സര്വേഷാം ഭാര്ഗവം മുനിസത്തമമ് । സമാഹൂയ ച സംപൂജ്യ സ്ഥാപ്യ യജ്ഞേ ഗുരും പരമ്
എല്ലാവരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി, ഭാർഗവൻ എന്ന മഹാനായ മുനിയെ അവർ വിളിച്ചു വരവാക്കി, ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, യജ്ഞത്തിൽ പ്രധാന ഗുരുവായി സ്ഥാനമനുവദിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി സന്ദിശ്യ ദൈത്യേന്ദ്രാന്മഹിഷഃ പാപധീസ്തദാ । ജഗാമ ത്വരിതോ രാജന്ഭവനം സ്വം മുദാന്വിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അസുരാധിപന്മാരോട് നിർദ്ദേശം നൽകി, പാപചിന്തയുള്ള മഹിഷൻ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി, രാജാവേ.
ഭയാതുരേന്ദ്രാദിദേവൈഃ സുരഗുരുണാ സഹ പരാമര്ശവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഗതേ ദൂതേ സുരേന്ദ്രോഽപി സമാഹൂയ സുരാനഥ । യമവായുധനാധ്യക്ഷവരുണാനിദമൂചിവാന്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദൂതൻ പോയതിനു ശേഷം, ദേവേന്ദ്രനും ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി, യമൻ, വായു, ധനദൻ, വരുണൻ എന്നിവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഹിഷോ നാമ ദൈത്യേന്ദ്രോ രമ്ഭപുത്രോ മഹാബലഃ । വരദര്പമദോന്മത്തോ മായാശതവിചക്ഷണഃ
മഹിഷൻ എന്ന അസുരാധിപൻ, രംഭയുടെ മകനും അതീവ ശക്തിയുള്ളവനും, വരദാനത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചവനും, നൂറുകണക്കിന് മായകളിൽ നിപുണനുമാണ്.
തസ്യ ദൂതോഽദ്യ സമ്പ്രാപ്തഃ പ്രേഷിതസ്തേന ഭോഃ സുരാഃ । സ്വര്ഗകാമേന ലുബ്ധേന മാമുവാചേദൃശം വചഃ
ഇന്നാണ് അവന്റെ ദൂതൻ ഇവിടെ എത്തിയത്, ദേവന്മാരേ; സ്വർഗ്ഗം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചും, ലോഭത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്യജ ദേവാലയം ശക്ര യഥേച്ഛം വ്രജ വാസവ । സേവാം വാ കുരു ദൈത്യസ്യ മഹിഷസ്യ മഹാത്മനഃ
ശക്രാ, നീ ദേവാലയം വിട്ട് പോകുക, വാസവാ, ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകുക; അല്ലെങ്കിൽ മഹാത്മാവായ മഹിഷനെ സേവിക്കുക.
ദയാവാന്ദാനവേന്ദ്രോഽസൌ സ തേ വൃത്തിം വിധാസ്യതി । നതേഷു ഭൃത്യഭൂതേഷു ന കുപ്യതി കദാചന
അസുരാധിപൻ ദയയുള്ളവനാണ്; അവൻ നിന്റെ ഉപജീവനം ഉറപ്പാക്കും. കീഴടങ്ങി ഭൃത്യനായി സേവിക്കുന്നവരോട് അവൻ ഒരിക്കലും കോപിക്കാറില്ല.
നോചേദ്യുദ്ധായ ദേവേശ സേനോദ്യോഗം കുരു സ്വയമ് । ഗതേ മയി സ ദൈത്യേന്ദ്രസ്ത്വരിതഃ സമുപേഷ്യതി
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവേന്ദ്രാ, യുദ്ധത്തിനായി നീ തന്നെ സൈന്യം ഒരുക്കണം; ഞാൻ പോയതിനു ശേഷം, ആ അസുരാധിപൻ ഉടൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തും.
ഇത്യുക്ത്വാ സ ഗതോ ദൂതോ ദാനവസ്യ ദുരാത്മനഃ । കിം കര്തവ്യമതഃ കാര്യം ചിന്തയധ്വം സുരോത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടനായ അസുരന്റെ ദൂതൻ തിരിച്ചു പോയി. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ആലോചിക്കുക.
ദുര്ബലോഽപി ന ചോപേക്ഷ്യഃ ശത്രുര്ബലവതാ സുരാഃ । വിശേഷേണ സദോദ്യോഗീ ബലവാന്ബലദര്പിതഃ
ദുര്ബലനായ ശത്രുവിനെയും ദേവന്മാർ അവഗണിക്കരുത്, പ്രത്യേകിച്ച് എപ്പോഴും ജാഗ്രതയുള്ളവനും, ശക്തിയുള്ളവനും, തന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവനുമായാൽ.
ഉദ്യമഃ കില കര്തവ്യോ യഥാബുദ്ധി യഥാബലമ് । ദൈവാധീനോ ഭവേന്നൂനം ജയോ വാഥ പരാജയഃ
സ്വന്തം ബുദ്ധിയും ശക്തിയും അനുസരിച്ച് പരിശ്രമം നടത്തണം; ജയമോ പരാജയമോ ദൈവത്തിന്റെ കയ്യിലാണ്.
സന്ധിയോഗോ ന ചാത്രാസ്തി ഖലേ സന്ധിര്നിരര്ഥകഃ । സര്വഥാ സാധുഭിഃ കാര്യം വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ
ഇവിടെ സന്ധി ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല; ദുഷ്ടന്മാരോടുള്ള സന്ധി ഫലപ്രദമല്ല. എല്ലായ്പ്പോഴും നല്ലവർ കാര്യങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചശേഷം മാത്രം ചെയ്യണം.
യാനമപ്യധുനാ നൈവ കര്തവ്യം സഹസാ പുനഃ । പ്രേക്ഷകാഃ പ്രേഷണീയാശ്ച ശീഘ്രഗാഃ സുപ്രവേശകാഃ
ഇപ്പോൾ ത്വരിതമായി സൈന്യയാത്ര തുടങ്ങേണ്ടതില്ല; പകരം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന, കാര്യത്തിൽ നിപുണരായ ചാരന്മാരെ അയക്കണം.
ഇങ്ഗിതജ്ഞാശ്ച നിഃസങ്ഗാ നിഃസ്പൃഹാഃ സത്യവാദിനഃ । സേനാഭിയോഗം പ്രസ്ഥാനം ബലസംഖ്യാം യഥാര്ഥതഃ
അവർ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ളവരും, പാർഷ്ഡതയില്ലാത്തവരും, ആസക്തിയില്ലാത്തവരും, സത്യവാദികളുമാകണം; ശത്രുവിന്റെ സൈനിക ഒരുക്കങ്ങളും സൈന്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയും മനസ്സിലാക്കാൻ.
വീരാണാം ച പരിജ്ഞാനം കൃത്വായാന്തു ത്വരാന്വിതാഃ । ജ്ഞാത്വാ ദൈത്യപതേസ്തസ്യ സൈന്യസ്യ ച ബലാബലമ്
വീരന്മാരുടെ ധൈര്യവും, അസുരാധിപനും അവന്റെ സൈന്യവും എത്ര ശക്തിയുള്ളവരാണ് എന്നും മനസ്സിലാക്കി, അവർ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവരണം.
കരിഷ്യാമി തതസ്തൂര്ണം യാനം വാ ദുര്ഗസംഗ്രഹമ് । വിചാര്യ ഖലു കര്തവ്യം കാര്യം ബുദ്ധിമതാ സദാ । സഹസാ വിഹിതം കാര്യം ദുഃഖദം സര്വഥാ ഭവേത്
അത് അറിഞ്ഞശേഷം, ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ സൈന്യയാത്രയോ കോട്ടകൾ ഉറപ്പാക്കലോ തുടങ്ങും. ബുദ്ധിമാന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചിച്ചശേഷം മാത്രം പ്രവർത്തിക്കണം; ആവേശത്തിൽ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ദു:ഖം കൊണ്ടുവരും.
തസ്മാദ്വിമൃശ്യ കര്തവ്യം സുഖദം സര്വഥാ ബുധൈഃ । നാത്ര ഭേദവിധിര്ന്യായ്യോ ദാനവേഷു ച സര്വഥാ
ആകയാൽ, ബുദ്ധിമാന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചിച്ച് സന്തോഷം നൽകുന്ന വിധത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. ഇവിടെ അസുരന്മാരെ തമ്മിൽ പിളർത്താനുള്ള ശ്രമം യോജിച്ചതല്ല.
ഏകചിത്തേഷു കാര്യേഽസ്മിംസ്തസ്മാച്ചാരാ വ്രജന്തു വൈ । ജ്ഞാത്വാ ബലാബലം തേഷാം പശ്ചാന്നീതിര്വിചാര്യ ച
അവർ ഈ കാര്യത്തിൽ ഏകചിത്തരായതിനാൽ, ചാരന്മാരെ അയക്കണം; അവരുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും മനസ്സിലാക്കിയശേഷം, പിന്നെ തന്ത്രം ആലോചിക്കണം.
വിധേയാ വിധിവത്തജ്ജ്ഞൈസ്തേഷു കാര്യപരേഷു ച । അന്യഥാ വിഹിതം കാര്യം വിപരീതഫലപ്രദമ്
നിർദേശങ്ങൾ അറിയുന്നവരും, കർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും, ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യണം. അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായി ചെയ്താൽ അതിന് എതിരായ ഫലം ലഭിക്കും.
സര്വഥാ തദ്ഭവേന്നൂനമജ്ഞാതമൌഷധം യഥാ । വ്യാസ ഉവാച ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ തൈഃ സര്വൈഃ പ്രണിധിം കാര്യവേദിനമ്
എങ്ങനെയായാലും, അതു തീർച്ചയായും അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും, അറിയാത്ത ഔഷധം പോലെ. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് എല്ലാവരും കാര്യത്തിൽ പരിചയമുള്ളവനെ അന്വേഷിക്കാൻ അയച്ചു.