മദഗ്രേ കോ ഭവേച്ഛൂരഃ കോടിശശ്ചേത്തഥാവിധാഃ । ന ബിഭേമ്യേകതഃ കാമം ഹനിഷ്യാമ്യദ്യ സര്വഥാ
എന്റെ മുമ്പിൽ ആരെങ്കിലും വീരനാകുമോ? കോടികൾ ആയാലും അതുപോലുള്ളവർ ഉണ്ടായാലും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല. ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കായാലും ഇന്നാണ് അവനെ തീർച്ചയായും കൊല്ലുക.
ശരഃ ശാന്തേഷ്വസൌ നൂനം തപസ്വിഷു ബലാധികഃ । ബലകര്താ ഹി കുഹകോ ലമ്പടഃ പരദാരഹൃത്
അവൻ ശാന്തരായ തപസ്സുകാരുടെ അഭാവത്തിൽ മാത്രമേ ശക്തിയുള്ളവനാകൂ. അവൻ കപടനും ദുഷ്ടനും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ കവർച്ച ചെയ്യുന്നവനുമാണ്.
അപ്സരോബലസമ്മത്തസ്തപോവിഘ്നകരഃ ഖലഃ । ഛിദ്രപ്രഹരണഃ പാപോ നിത്യം വിശ്വാസഘാതകഃ
സ്വർഗസ്ത്രികളുടേയും സൌന്ദര്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ, തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന, ദുഷ്ടനും പാപിയും, അവസരം നോക്കി ആക്രമിക്കുന്നവനും വിശ്വാസം എപ്പോഴും വഞ്ചിക്കുന്നവനുമാണ് അവൻ.
നമുചിര്നിഹതോ യേന കൃത്വാ സന്ധിം ദുരാത്മനാ । ശപഥാന്വിവിധാനാദൌ കൃത്വാ ഭീതേന ഛദ്മനാ
നമുചിയെ ഭയത്താൽ പല വാഗ്ദാനങ്ങളും ചെയ്തു, വഞ്ചനയോടെ ഉടമ്പടി കെട്ടി, പിന്നെ കൊന്നവനാണ് അവൻ.
വിഷ്ണുസ്തു കപടാചാര്യഃ കുഹകഃ ശപഥാകരഃ । നാനാരൂപധരഃ കാമം ബലകൃദ്ദമ്ഭപണ്ഡിതഃ
വിഷ്ണു വഞ്ചനയുടെ അധ്യാപകനും, മായാവിയും, വാഗ്ദാനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും, ഇഷ്ടം പോലെ പല രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനും, ശക്തനും, കപടതയിൽ പാണ്ഡിത്യവും ഉള്ളവനുമാണ്.
കൃത്വാ കോലാകൃതിം യേന ഹിരണ്യാക്ഷോ നിപാതിതഃ । ഹിരണ്യകശിപുര്യേന നൃസിംഹേന ച ഘാതിതഃ
യാരാണ് കാളരൂപം എടുത്ത് ഹിരണ്യാക്ഷനെ സംഹാരിച്ചത്, അദേഹമാണ് നരസിംഹനായി ഹിരണ്യകശിപുവിനെയും കൊല്ലിയത്.
നാഹം തദ്വശഗോ നൂനം ഭവേയം ദനുനന്ദനാഃ । വിശ്വാസം നൈവ ഗച്ഛാമി ദേവാനാം കുത്ര കര്ഹിചിത്
ദാനുവിന്റെ മക്കളേ, ഞാൻ ഒരിക്കലും അവന്റെ അധികാരത്തിന് കീഴിലാകില്ല; ദേവന്മാരെ ഞാൻ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കാറില്ല, എപ്പോഴും എവിടെയും.
കിം കരിഷ്യതി മേ വിഷ്ണുരിന്ദ്രോ വാ ബലവത്തരഃ । രുദ്രോ വാപി ന മേ ശക്തഃ പ്രതികര്തും രണാങ്ഗണേ
വിഷ്ണുവോ, ഇന്ദ്രനോ എത്ര ശക്തനായാലും എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? രുദ്രനും പോലും യുദ്ധഭൂമിയിൽ എനിക്ക് എതിര്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
ത്രിവിഷ്ടപം ഗ്രഹീഷ്യാമി ജിത്വേന്ദ്രം വരുണം യമമ് । ധനദം പാവകം ചൈവ ചന്ദ്രസൂര്യൌ വിജിത്യ ച
ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും യമനെയും കുബേരനെയും അഗ്നിയെയും ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും ജയിച്ച് ഞാൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പിടിച്ചെടുക്കും.
യജ്ഞഭാഗഭുജഃ സര്വേ ഭവിഷ്യാമോഽദ്യ സോമപാഃ । ജിത്വാ ദേവസമൂഹഞ്ച വിഹരിഷ്യാമി ദാനവൈഃ
ഇന്ന് ഞങ്ങൾ യജ്ഞഭാഗം ലഭിക്കുന്നവരും സോമപാനം ചെയ്യുന്നവരുമാകും; ദേവസംഘങ്ങളെ ജയിച്ച് ഞാൻ ദാനവരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കും.
ന മേ ഭയം സുരേഭ്യശ്ച വരദാനേന ദാനവാഃ । മരണം ന നരേഭ്യശ്ച നാരീ കിം മേ കരിഷ്യതി
ദാനവരേ, എനിക്ക് ലഭിച്ച വരപ്രസാദം കൊണ്ടു ദേവന്മാരെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മരണം എന്നെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നില്ല; സ്ത്രീകൾക്ക് എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
പാതാലപര്വതേഭ്യശ്ച സമാഹൂയ വരാന്വരാന് । ദാനവാന്മമ സൈന്യേശാന്കുര്വന്തു ത്വരിതാശ്ചരാഃ
പാതാളത്തിലും പർവതങ്ങളിലും നിന്ന് മികച്ച വരങ്ങൾ വിളിച്ചു വരുത്തി, ദാനവർ എത്രയും വേഗത്തിൽ എന്റെ സൈന്യത്തിലെ നായകരാകട്ടെ.
ഏകോഽഹം സര്വദേവേശാന്വിജേതും ദാനവാഃ ക്ഷമഃ । ശോഭാര്ഥം വഃ സമാഹൂയ നയാമി സുരസങ്ഗമേ
ദാനവരേ, ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; എന്നാൽ മഹത്വത്തിനായി നിങ്ങളെ വിളിച്ചു ചേർത്ത് ദേവന്മാരോടുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ശൃങ്ഗാഭ്യാം ച ഖുരാഭ്യാം ച ഹനിഷ്യേഽഹം സുരാന്കില । ന മേ ഭയം സുരേഭ്യശ്ച വരദാനപ്രഭാവതഃ
എന്റെ കൊമ്പും കുതിരക്കാലുകളും കൊണ്ട് ഞാൻ ദേവന്മാരെ തീർച്ചയായും സംഹരിക്കും; എനിക്ക് ലഭിച്ച വരത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ദേവന്മാരെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
അവധ്യോഽഹം സുരഗണൈരസുരൈര്മാനവൈസ്തഥാ । തസ്മാത്സജ്ജാ ഭവന്ത്വദ്യ ദേവലോകജയായ വൈ
ദേവഗണങ്ങൾക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും എനിക്ക് തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ, ഇന്ന് സ്വർഗ്ഗലോകം ജയിക്കാൻ തയ്യാറാകൂ.
ജിത്വാ സുരാലയം ദൈത്യാ വിഹരിഷ്യാമി നന്ദനേ । മന്ദാരകുസുമാപീഡാ ദേവയോഷിത്സമന്വിതാഃ
ദൈത്യരേ, ദേവലോകം ജയിച്ച ശേഷം ഞാൻ നന്ദനവനത്തിൽ, മന്ദാരപൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ദേവകന്ന്യകളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കും.
കാമധേനുപയോത്സിക്താഃ സുധാപാനപ്രമോദിതാഃ । ദേവഗന്ധര്വഗീതാദിനൃത്യലാസ്യസമന്വിതാഃ
കാമധേനുവിന്റെ പാൽ കൊണ്ട് കുളിച്ചു, അമൃതം കുടിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ, ദേവന്മാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും പാട്ടും നൃത്തവും അനുഭവിച്ച് ആനന്ദിക്കും.
ഉര്വശീ മേനകാ രമ്ഭാ ഘൃതാചീ ച തിലോത്തമാ । പ്രമദ്വരാ മഹാസേനാ മിശ്രകേശീ മദോത്കടാ
ഉർവശി, മേനക, രംഭ, ഘൃതാചി, തിലോത്തമ, പ്രമദ്വര, മഹാസേന, മിശ്രകേശി, മദോത്കടാ ഇവരും ഉണ്ടാകും.
വിപ്രചിത്തിപ്രഭൃതയോ നൃത്യഗീതവിശാരദാഃ । രഞ്ജയിഷ്യന്തി വഃ സര്വാന്നാനാസവനിഷേവണൈഃ
നൃത്തഗാനത്തിൽ നിപുണരായ വിപ്രചിത്തി മുതലായവരും, വിവിധ മദ്യം പാനത്തിൽ നിങ്ങൾക്കു സന്തോഷം നൽകും.
സര്വേ സജ്ജാ ഭവന്ത്വദ്യ രോചതാം ഗമനം ദിവി । സംഗ്രാമാര്ഥം സുരൈഃ സാര്ധം കൃത്വാ മങ്ഗലമുത്തമമ്
എല്ലാവരും ഇന്ന് തയ്യാറാകട്ടെ; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമായിരിക്കട്ടെ. ഉത്തമമായ മംഗളങ്ങൾ നടത്തി, ദേവന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി പോവാം.
രക്ഷണാര്ഥം ച സര്വേഷാം ഭാര്ഗവം മുനിസത്തമമ് । സമാഹൂയ ച സംപൂജ്യ സ്ഥാപ്യ യജ്ഞേ ഗുരും പരമ്
എല്ലാവരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി, ഭാർഗവൻ എന്ന മഹാനായ മുനിയെ അവർ വിളിച്ചു വരവാക്കി, ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, യജ്ഞത്തിൽ പ്രധാന ഗുരുവായി സ്ഥാനമനുവദിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി സന്ദിശ്യ ദൈത്യേന്ദ്രാന്മഹിഷഃ പാപധീസ്തദാ । ജഗാമ ത്വരിതോ രാജന്ഭവനം സ്വം മുദാന്വിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അസുരാധിപന്മാരോട് നിർദ്ദേശം നൽകി, പാപചിന്തയുള്ള മഹിഷൻ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി, രാജാവേ.
ഭയാതുരേന്ദ്രാദിദേവൈഃ സുരഗുരുണാ സഹ പരാമര്ശവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഗതേ ദൂതേ സുരേന്ദ്രോഽപി സമാഹൂയ സുരാനഥ । യമവായുധനാധ്യക്ഷവരുണാനിദമൂചിവാന്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദൂതൻ പോയതിനു ശേഷം, ദേവേന്ദ്രനും ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി, യമൻ, വായു, ധനദൻ, വരുണൻ എന്നിവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഹിഷോ നാമ ദൈത്യേന്ദ്രോ രമ്ഭപുത്രോ മഹാബലഃ । വരദര്പമദോന്മത്തോ മായാശതവിചക്ഷണഃ
മഹിഷൻ എന്ന അസുരാധിപൻ, രംഭയുടെ മകനും അതീവ ശക്തിയുള്ളവനും, വരദാനത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചവനും, നൂറുകണക്കിന് മായകളിൽ നിപുണനുമാണ്.
തസ്യ ദൂതോഽദ്യ സമ്പ്രാപ്തഃ പ്രേഷിതസ്തേന ഭോഃ സുരാഃ । സ്വര്ഗകാമേന ലുബ്ധേന മാമുവാചേദൃശം വചഃ
ഇന്നാണ് അവന്റെ ദൂതൻ ഇവിടെ എത്തിയത്, ദേവന്മാരേ; സ്വർഗ്ഗം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചും, ലോഭത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്യജ ദേവാലയം ശക്ര യഥേച്ഛം വ്രജ വാസവ । സേവാം വാ കുരു ദൈത്യസ്യ മഹിഷസ്യ മഹാത്മനഃ
ശക്രാ, നീ ദേവാലയം വിട്ട് പോകുക, വാസവാ, ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകുക; അല്ലെങ്കിൽ മഹാത്മാവായ മഹിഷനെ സേവിക്കുക.
ദയാവാന്ദാനവേന്ദ്രോഽസൌ സ തേ വൃത്തിം വിധാസ്യതി । നതേഷു ഭൃത്യഭൂതേഷു ന കുപ്യതി കദാചന
അസുരാധിപൻ ദയയുള്ളവനാണ്; അവൻ നിന്റെ ഉപജീവനം ഉറപ്പാക്കും. കീഴടങ്ങി ഭൃത്യനായി സേവിക്കുന്നവരോട് അവൻ ഒരിക്കലും കോപിക്കാറില്ല.
നോചേദ്യുദ്ധായ ദേവേശ സേനോദ്യോഗം കുരു സ്വയമ് । ഗതേ മയി സ ദൈത്യേന്ദ്രസ്ത്വരിതഃ സമുപേഷ്യതി
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവേന്ദ്രാ, യുദ്ധത്തിനായി നീ തന്നെ സൈന്യം ഒരുക്കണം; ഞാൻ പോയതിനു ശേഷം, ആ അസുരാധിപൻ ഉടൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തും.
ഇത്യുക്ത്വാ സ ഗതോ ദൂതോ ദാനവസ്യ ദുരാത്മനഃ । കിം കര്തവ്യമതഃ കാര്യം ചിന്തയധ്വം സുരോത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടനായ അസുരന്റെ ദൂതൻ തിരിച്ചു പോയി. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ആലോചിക്കുക.
ദുര്ബലോഽപി ന ചോപേക്ഷ്യഃ ശത്രുര്ബലവതാ സുരാഃ । വിശേഷേണ സദോദ്യോഗീ ബലവാന്ബലദര്പിതഃ
ദുര്ബലനായ ശത്രുവിനെയും ദേവന്മാർ അവഗണിക്കരുത്, പ്രത്യേകിച്ച് എപ്പോഴും ജാഗ്രതയുള്ളവനും, ശക്തിയുള്ളവനും, തന്റെ ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നവനുമായാൽ.